Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Giữ gìn phát huy những sản phẩm "sinh ra từ làng"

Ngọc Thu - 15:04, 11/06/2024

Hiện nay, bên cạnh nghề truyền thống như dệt thổ cẩm, chế tác nhạc cụ, làm rượu cần… thì nghề đan lát, làm gốm của đồng bào Gia Rai, Ba Na trên địa bàn tỉnh Gia Lai đang ngày càng thu hút sự quan tâm của du khách. Điểm nổi bật là, từ nguồn lực hỗ trợ và động viên khuyến khích của chính quyền địa phương, các nghệ nhân đã tìm cách đổi mới kỹ thuật, nâng cấp các sản phẩm truyền thống có tính ứng dụng và thẩm mỹ cao, phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng.

Sản phẩm từ nghề đan lát truyền thống của người Ba Na là những chiếc túi xách nhỏ phối màu tinh tế, đẹp mắt, hợp thời trang.
Sản phẩm từ nghề đan lát truyền thống của người Ba Na là những chiếc túi xách nhỏ phối màu tinh tế, đẹp mắt, hợp thời trang.

Đa dạng sản phẩm thủ công truyền thống

Trong các buôn làng hay trong những sự kiện văn hóa của tỉnh Gia Lai, chúng ta dễ dàng bắt gặp hình ảnh những nghệ nhân đang cặm cụi đan lát. Không chỉ dừng lại ở những chiếc gùi, nia quen thuộc, mà giờ đây, các nghệ nhân đã làm nên những chiếc túi xách nhỏ xinh xắn, nón tre, vali du lịch thời trang… Sự đổi mới trong tư duy giúp những sản phẩm thủ công “sinh ra từ làng” ngày càng có thêm sức sống, gia tăng giá trị.

Dưới tán cây xanh mát, vợ chồng ông Hmễ và bà Prớp, làng Bok Ayơl, xã Hà Ra, huyện Mang Yang tỉ mỉ chuốt từng nan tre nhỏ xíu. Trước mặt ông Hmễ, là những bó sợi tre mảnh đã được nhuộm màu và 2 chiếc khuôn gỗ để làm túi xách thời trang. Trên giàn, 3 chiếc túi xách có kích thước khoảng 20cm được trưng bày, khẽ đung đưa trong gió với đường nét, kiểu dáng hiện đại, trẻ trung, đẹp mắt. Cũng bởi sự tỉ mỉ, kỳ công, mà mỗi chiếc túi được bán ra với giá thành khá cao, khoảng 800.000 đồng/chiếc nhưng vẫn hấp dẫn được nhiều người tìm mua.

Ông Hmễ chia sẻ: “Những chiếc túi này đều do tôi tự đan. Vợ tôi thì phụ vuốt nan tre và may lót bên trong để có thể đựng được các vật dụng. So với đan gùi truyền thống của đồng bào Ba Na, thì để làm ra một chiếc túi như vậy mất nhiều thời gian hơn, vì đòi hỏi sự tỉ mỉ, độ chính xác cao hơn. Nhất là những góc cạnh cần phải bo tròn cho thật đều đặn, cân đối. Nếu muốn sống được với nghề đan lát, mình phải làm nhiều sản phẩm mới hơn, phù hợp hơn với thực tế”.

Đặc biệt, hôm nay, những du khách đến với Làng văn hóa du lịch Gia Rai, xã Ia Mơ Nông, huyện Chư Păh, đều ấn tượng khi được trải nghiệm nghề làm gốm truyền thống của đồng bào Gia Rai. Theo lời anh Rơ Châm Hiêng là một người làm nghề gốm giỏi; anh cũng là người trực tiếp hướng dẫn du khách các quy trình tạo ra sản phẩm, cách sử dụng sản phẩm gốm của người Gia Rai, chia sẻ: Nguyên liệu làm gốm của người Gia Rai chủ yếu từ đất sét - loại đất được lấy gần khu vực giọt nước của làng. Đất sét trộn thêm cát mịn cùng một ít nước, dùng thanh tre nạo phần nguyên liệu ở giữa sản phẩm và làm mỏng thân gốm. 

Tiếp đó, dùng mảnh vải nhỏ thấm nước chuốt quanh để làm đều bề mặt. Sau khi đem phơi khô sẽ được đem đi nung. Để có màu xám đen trên sản phẩm, người dân thường lấy nước lá rừng quét bên ngoài để bảo vệ sản phẩm được bền chắc hơn. Đồng bào Gia Rai thường chế tác đồ gốm thành nồi tròn; hoặc những chiếc hũ lớn dùng để đựng thóc, gạo, măng le, hạt giống, thức ăn,…

Du khách trải nghiệm làm gốm truyền thống của đồng bào Gia Rai ở xã Ia Mơ Nông, huyện Chư Păh
Du khách trải nghiệm làm gốm truyền thống của đồng bào Gia Rai ở xã Ia Mơ Nông, huyện Chư Păh

“Mọi người đến đây muốn tìm hiểu nghề gốm của cha ông mình để lại, mình vui vẻ hướng dẫn mọi người từng thao tác cơ bản để làm nên một sản phẩm gốm. Sau đó, du khách trải nghiệm tự tay nhào nặn, tạo hình miếng đất sét trên chiếc bàn xoay thủ công”, anh Hiêng cho hay.

Tiếp “lửa” nghề truyền thống

Theo những người già ở Ia Mơ Nông, từ xa xưa, đồng bào Gia Rai đã có nghề làm gốm. Tuy nhiên, với nhịp sống hiện đại, số người biết làm gốm ngày càng ít đi. Trước đây, sản phẩm làm ra chủ yếu là nồi đất, ché ủ rượu cần hoặc làm vật hiến tế trong các nghi thức tín ngưỡng. Thời gian gần đây, thông qua mô hình "Làng văn hóa du lịch Gia Rai, xã Ia Mơ Nông", địa phương đã mở dịch vụ trải nghiệm nghề làm gốm truyền thống của người Gia Rai dành cho du khách. Các sản phẩm làm ra đa dạng không chỉ phục vụ cho cuộc sống hằng ngày, mà còn làm đồ lưu niệm, để du khách trải nghiệm phục vụ du lịch cộng đồng.

Ông Nguyễn Văn Hiệu, Chủ tịch UBND xã Ia Mơ Nông, huyện Chư Păh cho biết: Mô hình trải nghiệm nghề gốm truyền thống, đang thu hút nhiều du khách trong và ngoài tỉnh tới tham quan và tìm hiểu. Chủ trương của địa phương là tiếp tục duy trì và lan tỏa mô hình nhằm góp phần bảo tồn nét đẹp văn hóa truyền thống và tạo việc làm thu nhập cho đồng bào Gia Rai.

Mô hình trải nghiệm làm gốm dành cho du khách góp phần bảo tồn nét đẹp văn hóa truyền thống của người Gia Rai
Mô hình trải nghiệm làm gốm dành cho du khách góp phần bảo tồn nét đẹp văn hóa truyền thống của người Gia Rai

 Qua tìm hiểu được biết, thực hiện Dự án 6 thuộc Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030, năm 2024, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai đã ban hành kế hoạch xây dựng mô hình bảo tồn, tìm hiểu, trải nghiệm văn hoá truyền thống của các DTTS trên địa bàn tỉnh. 

Ông Trần Ngọc Nhung, Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai thông tin thêm: Ngoài mô hình "Làng văn hóa du lịch Gia Rai, xã Ia Mơ Nông" với việc mở dịch vụ trải nghiệm nghề làm gốm truyền thống, Sở cũng đã hỗ trợ 5 nghệ nhân Ưu tú người DTTS trong việc lưu truyền, phổ biến hình thức sinh hoạt văn hóa truyền thống và đào tạo, truyền dạy những người kế cận trong các lớp học đan lát, kỹ thuật đan gùi hoa văn của người Ba Na.

"Kỳ vọng của địa phương là, tạo ra đội ngũ nghệ nhân kế cận trong việc bảo tồn và truyền dạy các giá trị di sản văn hóa truyền thống của người Ba Na, Gia Rai trên địa bàn tỉnh", ông Trần Ngọc Nhung cho hay.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
“Cha đẻ” của nghệ thuật điêu khắc gốc tre

“Cha đẻ” của nghệ thuật điêu khắc gốc tre

Hơn 20 năm qua, ở thành phố Hội An (Quảng Nam), có một người chuyên tạo hình từ gốc tre và biến những gốc tre vô tri tưởng như bỏ đi thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo. Đó là Nghệ nhân Huỳnh Phương Đỏ - người được xem là “cha đẻ” của nghệ thuật điêu khắc gốc tre độc đáo.
Tin nổi bật trang chủ
Kon Tum: Huyện Đăk Hà chỉ đạo xử lý vụ việc ngang nhiên san lấp đất ruộng?

Kon Tum: Huyện Đăk Hà chỉ đạo xử lý vụ việc ngang nhiên san lấp đất ruộng?

Pháp luật - Ngọc Chí - 6 giờ trước
Sau loạt bài phản ánh của Báo Dân tộc và Phát triển về tình trạng gom mua đất sản xuất của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và ngang nhiên san đồi, lấp ruộng tại khu vực giáp ranh giữa xã Đăk Pxi và xã Đăk Long, huyện Đăk Hà (Kon Tum), Huyện ủy Đăk Hà đã có văn bản chỉ đạo và UBND huyện Đăk Hà đang xác lập hồ sơ xử lý vi phạm hành chính; đồng thời, yêu cầu UBND xã Đăk Pxi, UBND xã Đăk Long tổ chức họp kiểm điểm, làm rõ, xử lý trách nhiệm đối với tập thể và các cá nhân có liên quan.

"Ngày hội Gia đình Việt Nam" tôn vinh giá trị truyền thống gia đình

Xã hội - Minh Nhật - 6 giờ trước
Từ ngày 25 đến 29/6, Ngày hội Gia đình Việt Nam 28/6 sẽ được tổ chức tại Trung tâm Thông tin, Triển lãm và Điện ảnh thành phố Hải Phòng với sự tham gia của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố: Hải Phòng, Vĩnh Phúc, Yên Bái, Sơn La, Thanh Hóa, Bình Định, Đắk Lắk, An Giang, Hậu Giang, Bạc Liêu.
Đăk Tô (Kon Tum): Đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế vùng DTTS

Đăk Tô (Kon Tum): Đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế vùng DTTS

Công tác Dân tộc - Ngọc Chí - 6 giờ trước
Huyện Đăk Tô (Kon Tum) có trên 50% dân số là người dân tộc thiểu số (DTTS), với 17 thành phần dân tộc sinh sống. Những năm qua, huyện đã triển khai thực hiện đồng bộ, có hiệu quả nhiều chính sách, chương trình, dự án hỗ trợ của Nhà nước dành cho vùng đồng bào DTTS. Qua đó, từng bước rút ngắn khoảng cách giàu và nghèo giữa vùng đồng bào DTTS khó khăn với các vùng nông thôn khác và tạo điều kiện đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế của huyện.
Vinamilk – Đại diện duy nhất từ ngành sữa Việt Nam trong danh sách Fortune 500 Đông Nam Á

Vinamilk – Đại diện duy nhất từ ngành sữa Việt Nam trong danh sách Fortune 500 Đông Nam Á

Kinh tế - PV - 7 giờ trước
Vinamilk nằm trong nhóm 150 doanh nghiệp đầu tiên của danh sách Fortune 500 Southeast Asia 2024 do Tạp chí Fortune (Mỹ) công bố lần đầu tiên, cũng là doanh nghiệp sữa duy nhất của Việt Nam trong bảng xếp hạng này.
Nhà trình tường - Nét văn hóa đặc sắc của người Hà Nhì

Nhà trình tường - Nét văn hóa đặc sắc của người Hà Nhì

Media - Trọng Bảo - 7 giờ trước
Đến với vùng cao Y Tý, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai, du khách không chỉ được hòa mình vào cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ, hay thưởng thức các món ẩm thực truyền thống dân tộc, mà còn được chiêm ngưỡng những ngôi nhà trình tường độc đáo của người Hà Nhì.
Tin trong ngày - 18/6/2024

Tin trong ngày - 18/6/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 18/6, có những thông tin đáng chú ý sau: Cảnh báo lũ quét, sạt lở đất. Phát hiện sinh vật lạ trong hang động sâu ở Phong Nha - Kẻ Bàng. Có một thảo nguyên xanh giữa lòng Mèo Vạc. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Tin trong ngày - 19/6/2024

Tin trong ngày - 19/6/2024

Media - BDT - 10 giờ trước
Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 19/6, có những thông tin đáng chú ý sau: Quốc hội thảo luận về dự án Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Đắk Lắk: Tình trạng phá, lấn chiếm đất rừng vẫn diễn biến phức tạp. Đại úy Công an người dân tộc Mông tận tụy phục vụ Nhân dân. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Nuôi sinh sản thành công 10 cá thể cầy vằn quý hiếm

Nuôi sinh sản thành công 10 cá thể cầy vằn quý hiếm

Khoa học - Công nghệ - Minh Nhật - 10 giờ trước
Trung tâm Cứu hộ bảo tồn và phát triển sinh vật (SVW) vừa phối hợp với Vườn quốc gia Cúc Phương cho sinh sản thành công 10 cá thể cầy vằn con. Đây là dự án nằm trong Chương trình Bảo tồn thú ăn thịt nhỏ và tê tê (CPCP) và là thành công lớn nhất từ trước đến nay trong việc sinh sản bảo tồn loài cầy vằn, đồng thời là một tiền đề quan trọng, đem lại hy vọng tái phục hồi quần thể cầy vằn ngoài tự nhiên…
Quốc hội thảo luận về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035

Quốc hội thảo luận về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035

Thời sự - Hoàng Quý - 10 giờ trước
Sáng 19/6, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội tiến hành thảo luận ở hội trường về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035.
Đăk Glei (Kon Tum): Phấn đấu đến cuối năm 2029 có 7 xã đạt chuẩn xã nông thôn mới

Đăk Glei (Kon Tum): Phấn đấu đến cuối năm 2029 có 7 xã đạt chuẩn xã nông thôn mới

Công tác Dân tộc - Ngọc Chí - 10 giờ trước
Sáng 19/6, huyện Đăk Glei (Kon Tum) tổ chức Đại hội Đại biểu các DTTS lần thứ IV. Với chủ đề “Các dân tộc huyện Đăk Glei đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, phát huy lợi thế, tiềm năng, hội nhập và phát triển bền vững”, Đại hội đã thông qua Quyết tâm thư và đề ra mục tiêu phấn đấu đến cuối năm 2029 toàn huyện có 7 xã đạt chuẩn xã nông thôn mới, thu nhập bình quân đầu người đạt 52 triệu đồng/người/năm. Dự Đại hội có lãnh đạo tỉnh, huyện và 150 đại biểu đại diện 45.000 người DTTS trên địa bàn huyện.
Kbang (Gia Lai): Tỷ lệ hộ nghèo trung bình hằng năm giảm 2%

Kbang (Gia Lai): Tỷ lệ hộ nghèo trung bình hằng năm giảm 2%

Tin tức - Ngọc Thu - 10 giờ trước
Ngày 19/6, UBND huyện Kbang (Gia Lai) tổ chức Đại hội đại biểu các DTTS lần thứ IV - năm 2024. Dự Đại hội có lãnh đạo tỉnh, huyện và 100 đại biểu đại diện cho hơn 33.000 đồng bào DTTS trên địa bàn.