Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Giảm nghèo bền vững - Nhìn lại một chặng đường: Hạn chế trong đánh giá chỉ số việc làm ( Bài 3 )

Sỹ Hào - 21:44, 14/07/2020

Việc làm là yếu tố “đầu vào” quan trọng nhất để đánh giá thu nhập, từ đó xác định chính xác hộ nghèo hay không nghèo. Nhưng hiện nay chỉ số “việc làm” trong rà soát hộ nghèo vẫn còn những hạn chế, thậm chí chưa chính xác.

Việc làm của LĐ người DTTS chủ yếu là giản đơn, rất khó tính thu nhập bình quân hằng tháng. (Ảnh minh họa)
Việc làm của LĐ người DTTS chủ yếu là giản đơn, rất khó tính thu nhập bình quân hằng tháng. (Ảnh minh họa)


“Vênh” giữa việc làm và thu nhập

Trong số báo 1638, ra ngày 10/7, Báo Dân tộc và Phát triển đã phản ánh, việc tính thu nhập bình quân trong điều tra, rà soát hộ nghèo là không hề dễ. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến sự “vênh” nhau về số liệu khi xác định thu nhập bình quân để xác định hộ nghèo.

Cụ thể, theo Tổng cục Thống kê (TCTK), thu nhập bình quân của lao động (LĐ) được tính bằng doanh thu từ việc làm của LĐ. Nhưng doanh thu chưa được trừ đi các chi phí sinh hoạt nên không đánh giá được thu nhập thực tế của LĐ. Đó là chưa kể, hiện số LĐ làm công việc giản đơn, không có trình độ chuyên môn kỹ thuật vẫn còn chiếm tỷ lệ 76% tổng số LĐ có VL (riêng LĐ người DTTS tỷ lệ này là 89,7%). VL giản đơn (sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, buôn bán hàng rong…) vốn là những công việc rất khó thống kê được TN bình quân.

Còn với Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH), trong Bộ Công cụ để ước tính thu nhập (gồm 14 chỉ số) cũng có đề cập đến những chỉ số về việc làm để tạo thu nhập, nhưng số điểm chấm rất thấp. Đơn cử, chỉ số “Công chức, viên chức trong cơ quan, doanh nghiệp Nhà nước” chỉ được chấm 10 điểm. Còn chỉ số “Có bằng trung cấp nghề hoặc trung học chuyên nghiệp” (tức là LĐ đã có bằng cấp, chứng chỉ nghề) được chấm 0 điểm nhưng cũng đưa vào thành 1 chỉ số!

Theo Thông tư số 17/2016/TT-BLĐTBXH của Bộ LĐTB&XH thì hộ nghèo về thu nhập là hộ có tổng điểm từ 120 điểm trở xuống. Vì thế, có không ít hộ có LĐ làm công, ăn lương, thậm chí là công chức, viên chức, LĐ có bằng cấp, chứng chỉ nghề… nhưng điểm chấm thấp nên vẫn dễ trở thành hộ nghèo.

Còn những chỉ số về tài sản (ti vi, tủ lạnh…), lại được chấm điểm rất cao (20 điểm/chỉ số) nên nhiều hộ có thành viên không có việc làm, thu nhập bấp bênh nhưng “lỡ” có các tài sản này thì khó trở thành hộ nghèo.

Giảm nghèo gặp khó

Theo số liệu của Bộ LĐTB&XH, trong 3 năm (2016 - 2018), bình quân tỷ lệ hộ nghèo của cả nước giảm 1,53%/năm. Năm 2019, dự kiến cả nước chỉ giảm được khoảng 1,3% hộ nghèo so với năm 2018.

Kết quả giảm nghèo dự báo sẽ tiếp tục đà đi xuống trong năm 2020 do những tác động nặng nề của thiên tai, dịch bệnh (hạn hán, xâm nhập mặn, dịch tả lợn châu Phi, đại dịch Covid-19). Những thông số về LĐ, việc làm 6 tháng đầu năm 2020 vừa được TCTK công bố cũng đã phần nào cho thấy công tác giảm nghèo trong năm cuối của giai đoạn 2016 - 2020 sẽ gặp nhiều trở ngại.

Cụ thể, theo TCTK, 6 tháng đầu năm 2020, cả nước có 53 triệu LĐ từ 15 tuổi trở lên có việc làm, giảm gần 1,4 triệu người so với cùng kỳ năm 2019. Không có việc làm hoặc phải giãn việc, giảm giờ làm… đã kéo giảm thu nhập bình quân của LĐ. Theo TCTK, thu nhập bình quân trong 6 tháng đầu năm 2020 đạt 5,5 triệu đồng/người/tháng, giảm 106.000 đồng so với cùng kỳ năm 2019.

Theo phương pháp điều tra, rà soát hộ nghèo của Bộ LĐTB&XH, tiêu chí cứng để được công nhận là hộ nghèo là thu nhập của một nhân khẩu trong hộ đó chỉ 700.000 đồng trở xuống với khu vực nông thôn (900.000 đồng trở xuống với khu vực thành thị). Vậy, nếu theo cách tính của TCTK thì với thu nhập bình quân đạt 5,5 triệu đồng/người/tháng như hiện nay thì cả nước chẳng còn hộ nào nghèo về thu nhập (trong khi thực tế cả nước hiện vẫn còn khoảng 1,3 triệu hộ nghèo, trong đó gần 2/3 hộ nghèo về thu nhập).

Vì vậy, để xác định hộ nghèo được chính xác thì những bất cập này cần thiết phải được nghiên cứu sửa đổi. Ngoài ra, để chính sách giảm nghèo thực sự khuyến khích sự vươn lên của người nghèo thì cũng nên xem xét tiêu chí về văn hóa (hoặc đạo đức) khi tiếp nhận chính sách của người nghèo cũng như chính quyền cơ sở.

Báo Dân tộc và Phát triển sẽ phản ánh nội dung này trong số báo tiếp theo.

Tin cùng chuyên mục
Chính sách dân tộc: Điểm tựa để người dân thoát nghèo

Chính sách dân tộc: Điểm tựa để người dân thoát nghèo

Từ các Chương trình, chính sách như Nghị quyết 30a, Chương trình 135, Quyết định 102; Quyết định 1672... đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh Điện Biên đã được hỗ trợ phát triển sản xuất, hỗ trợ vốn, khoa học - kỹ thuật (KH-KT), học nghề và phát triển nghề để vươn lên phát triển kinh tế, góp phần xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống.
Tin nổi bật trang chủ
Kỳ Sơn (Nghệ An) Gặp mặt 72 Người có uy tín trên địa bàn

Kỳ Sơn (Nghệ An) Gặp mặt 72 Người có uy tín trên địa bàn

Tin tức - Thanh Hải - 4 giờ trước
Sáng ngày 29/9, UBND huyện Kỳ Sơn (Nghệ An) đã tổ chức gặp mặt 72 Người có uy tín trong đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện. Đây là hoạt động thường xuyên của cấp ủy, chính quyền huyện Kỳ Sơn, qua đó nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng từ phía Người có uy tín, đồng thời giải quyết kịp thời những vấn đề nảy sinh tại cơ sở.
An toàn cho trẻ trong dịp tết Trung thu

An toàn cho trẻ trong dịp tết Trung thu

Đời sống - Xã hội - Tiên Sa - 5 giờ trước
Tết Trung thu 2020 đã cận kề, không khí sôi động hẳn lên từ những sắc màu “Long - Lân” truyền thống, hòa với tiếng trống tập múa lân, vang vọng từ đầu thôn đến cuối xóm, từ hẻm phố đến đầu đường… Đi đâu cũng thấy những đội lân “nhí” ra sức tập dượt, thu hút nhiều trẻ em đi theo xem, cổ động, nhất là xảy ra sau giờ tan tầm, tan trường. Thậm chí một số đội lân còn “tận dụng” các con đường giao thông nông thôn, kiệt hẻm… để làm nơi tập dượt. Chưa hết, trong tập múa, biểu diễn, gặp trời mưa, gây trơn trợt rất nguy hiểm cho các pha nhảy múa trên dàn sắt, dàn gỗ. Tất cả các hoạt động trên đều cảnh báo mối hiểm nguy về an toàn tính mạng cho các em.
CPI tháng 9/2020 tăng 0,12%

CPI tháng 9/2020 tăng 0,12%

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9/2020 tăng 0,12% so với tháng trước. Trong đó, 6/11 nhóm hàng hóa và dịch vụ có chỉ số tăng.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân dự Đại hội thi đua yêu nước tỉnh Thái Nguyên

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân dự Đại hội thi đua yêu nước tỉnh Thái Nguyên

Tin tức - PV - 6 giờ trước
Sáng 29/9, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã dự Đại hội thi đua yêu nước tỉnh Thái Nguyên lần thứ V, giai đoạn 2020 – 2025.
Trung thu sẻ chia với các em bé bản Chiềng Đi, Sơn La

Trung thu sẻ chia với các em bé bản Chiềng Đi, Sơn La

Nhịp cầu nhân ái - PV - 7 giờ trước
Với mong muốn đem đến cho các bé một Tết Trung thu đầm ấm, đầy ắp tiếng cười và ngập tràn sắc màu rực rỡ, ChezChi homestay và những người bạn tổ chức Đêm Trung thu sẻ chia tại Sơn La.
Hội LHPN huyện Yên Thủy (Hòa Bình): Nhiều mô hình hoạt động hiệu quả

Hội LHPN huyện Yên Thủy (Hòa Bình): Nhiều mô hình hoạt động hiệu quả

Nhịp cầu nhân ái - Hiếu Anh - 7 giờ trước
Hưởng ứng phong trào thi đua yêu nước giai đoạn 2015 - 2020, thời gian qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) huyện Yên Thủy (Hòa Bình) đã phát động nhiều mô hình hoạt động hiệu quả, sát với thực tế. Qua đó đã khích lệ tinh thần thi đua yêu nước, lập thành tích trong vùng đồng bào DTTS.
Lai Châu: Hiệu quả từ công tác luân chuyển sách báo

Lai Châu: Hiệu quả từ công tác luân chuyển sách báo

Giáo dục - Nhật Minh - 7 giờ trước
Để góp phần nâng cao kiến thức, xây dựng nông thôn mới, thời gian qua, tỉnh Lai Châu đã có những cách làm sáng tạo, hiệu quả trong công tác luân chuyển sách báo trên địa bàn. Từ đó mỗi cuốn sách phát huy đúng vai trò, ý nghĩa, giúp người đọc có thêm kiến thức mới, mang lại nhiều lợi ích cho cuộc sống.
Sức sống mới ở Cầu Ngang

Sức sống mới ở Cầu Ngang

Dân tộc - Miền núi - Phương Nghi - 11 giờ trước
Cầu Ngang (Trà Vinh) là huyện có đông đồng bào Khmer sinh sống (chiếm 34,7%), có 8 xã đặc biệt khó khăn (ĐBKK) thuộc Chương trình 135. Những ngày này về Cầu Ngang, dễ dàng nhận thấy phum, sóc ngày càng khởi sắc. Hệ thống giao thông nông thôn các xã được thông thoáng, cảnh quan môi trường sáng - xanh - sạch - đẹp, nhà nhà có điện thắp sáng, những ngôi nhà tạm đã được thay bằng nhà xây kiên cố và bán kiên cố...
Bài thuốc chữa bệnh từ cây muồng trâu

Bài thuốc chữa bệnh từ cây muồng trâu

Vườn thuốc quanh ta - TK - 11 giờ trước
Cây muồng trâu là loài thực vật mọc hoang nhiều ở các tỉnh của nước ta. Các bộ phận của cây đều có tác dụng dược lý và được sử dụng để chữa trị các bệnh lý thường gặp như táo bón, chàm, vảy nến, dị ứng, nấm da, thấp khớp… Người bệnh có thể áp dụng một số bài thuốc dưới đây:
Hiệu quả mô hình xử lý rác ở xã Cư Pơng

Hiệu quả mô hình xử lý rác ở xã Cư Pơng

Môi trường sống - Lê Hường - Thanh Nguyệt - 11 giờ trước
Xã Cư Pơng, huyện Krông Buk (Đăk Lăk) có 18 thôn, buôn với 2.650 hộ, gần 12.000 nhân khẩu, trong đó đồng bào DTTS chiếm 70% dân số, chủ yếu dân tộc Ê Đê. Những năm qua, xã Cư Pơng đã trở thành một điểm sáng về xây dựng mô hình thu gom rác thải, gìn giữ cảnh quan môi trường sạch đẹp trong phong trào xây dựng nông thôn mới của huyện Krông Buk.