Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Giảm nghèo bền vững - Nhìn lại một chặng đường: Hạn chế trong đánh giá chỉ số việc làm ( Bài 3 )

Sỹ Hào - 21:44, 14/07/2020

Việc làm là yếu tố “đầu vào” quan trọng nhất để đánh giá thu nhập, từ đó xác định chính xác hộ nghèo hay không nghèo. Nhưng hiện nay chỉ số “việc làm” trong rà soát hộ nghèo vẫn còn những hạn chế, thậm chí chưa chính xác.

Việc làm của LĐ người DTTS chủ yếu là giản đơn, rất khó tính thu nhập bình quân hằng tháng. (Ảnh minh họa)
Việc làm của LĐ người DTTS chủ yếu là giản đơn, rất khó tính thu nhập bình quân hằng tháng. (Ảnh minh họa)


“Vênh” giữa việc làm và thu nhập

Trong số báo 1638, ra ngày 10/7, Báo Dân tộc và Phát triển đã phản ánh, việc tính thu nhập bình quân trong điều tra, rà soát hộ nghèo là không hề dễ. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến sự “vênh” nhau về số liệu khi xác định thu nhập bình quân để xác định hộ nghèo.

Cụ thể, theo Tổng cục Thống kê (TCTK), thu nhập bình quân của lao động (LĐ) được tính bằng doanh thu từ việc làm của LĐ. Nhưng doanh thu chưa được trừ đi các chi phí sinh hoạt nên không đánh giá được thu nhập thực tế của LĐ. Đó là chưa kể, hiện số LĐ làm công việc giản đơn, không có trình độ chuyên môn kỹ thuật vẫn còn chiếm tỷ lệ 76% tổng số LĐ có VL (riêng LĐ người DTTS tỷ lệ này là 89,7%). VL giản đơn (sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, buôn bán hàng rong…) vốn là những công việc rất khó thống kê được TN bình quân.

Còn với Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH), trong Bộ Công cụ để ước tính thu nhập (gồm 14 chỉ số) cũng có đề cập đến những chỉ số về việc làm để tạo thu nhập, nhưng số điểm chấm rất thấp. Đơn cử, chỉ số “Công chức, viên chức trong cơ quan, doanh nghiệp Nhà nước” chỉ được chấm 10 điểm. Còn chỉ số “Có bằng trung cấp nghề hoặc trung học chuyên nghiệp” (tức là LĐ đã có bằng cấp, chứng chỉ nghề) được chấm 0 điểm nhưng cũng đưa vào thành 1 chỉ số!

Theo Thông tư số 17/2016/TT-BLĐTBXH của Bộ LĐTB&XH thì hộ nghèo về thu nhập là hộ có tổng điểm từ 120 điểm trở xuống. Vì thế, có không ít hộ có LĐ làm công, ăn lương, thậm chí là công chức, viên chức, LĐ có bằng cấp, chứng chỉ nghề… nhưng điểm chấm thấp nên vẫn dễ trở thành hộ nghèo.

Còn những chỉ số về tài sản (ti vi, tủ lạnh…), lại được chấm điểm rất cao (20 điểm/chỉ số) nên nhiều hộ có thành viên không có việc làm, thu nhập bấp bênh nhưng “lỡ” có các tài sản này thì khó trở thành hộ nghèo.

Giảm nghèo gặp khó

Theo số liệu của Bộ LĐTB&XH, trong 3 năm (2016 - 2018), bình quân tỷ lệ hộ nghèo của cả nước giảm 1,53%/năm. Năm 2019, dự kiến cả nước chỉ giảm được khoảng 1,3% hộ nghèo so với năm 2018.

Kết quả giảm nghèo dự báo sẽ tiếp tục đà đi xuống trong năm 2020 do những tác động nặng nề của thiên tai, dịch bệnh (hạn hán, xâm nhập mặn, dịch tả lợn châu Phi, đại dịch Covid-19). Những thông số về LĐ, việc làm 6 tháng đầu năm 2020 vừa được TCTK công bố cũng đã phần nào cho thấy công tác giảm nghèo trong năm cuối của giai đoạn 2016 - 2020 sẽ gặp nhiều trở ngại.

Cụ thể, theo TCTK, 6 tháng đầu năm 2020, cả nước có 53 triệu LĐ từ 15 tuổi trở lên có việc làm, giảm gần 1,4 triệu người so với cùng kỳ năm 2019. Không có việc làm hoặc phải giãn việc, giảm giờ làm… đã kéo giảm thu nhập bình quân của LĐ. Theo TCTK, thu nhập bình quân trong 6 tháng đầu năm 2020 đạt 5,5 triệu đồng/người/tháng, giảm 106.000 đồng so với cùng kỳ năm 2019.

Theo phương pháp điều tra, rà soát hộ nghèo của Bộ LĐTB&XH, tiêu chí cứng để được công nhận là hộ nghèo là thu nhập của một nhân khẩu trong hộ đó chỉ 700.000 đồng trở xuống với khu vực nông thôn (900.000 đồng trở xuống với khu vực thành thị). Vậy, nếu theo cách tính của TCTK thì với thu nhập bình quân đạt 5,5 triệu đồng/người/tháng như hiện nay thì cả nước chẳng còn hộ nào nghèo về thu nhập (trong khi thực tế cả nước hiện vẫn còn khoảng 1,3 triệu hộ nghèo, trong đó gần 2/3 hộ nghèo về thu nhập).

Vì vậy, để xác định hộ nghèo được chính xác thì những bất cập này cần thiết phải được nghiên cứu sửa đổi. Ngoài ra, để chính sách giảm nghèo thực sự khuyến khích sự vươn lên của người nghèo thì cũng nên xem xét tiêu chí về văn hóa (hoặc đạo đức) khi tiếp nhận chính sách của người nghèo cũng như chính quyền cơ sở.

Báo Dân tộc và Phát triển sẽ phản ánh nội dung này trong số báo tiếp theo.

Tin cùng chuyên mục
Thực hiện chính sách dân tộc tại Quảng Bình:  Đổi thay từ nếp nghĩ, cách làm

Thực hiện chính sách dân tộc tại Quảng Bình: Đổi thay từ nếp nghĩ, cách làm

“Trước đây, cuộc sống của bà con rất bấp bênh, phụ thuộc vào việc trồng lúa rẫy. Nhờ sự hỗ trợ của Đảng và Nhà nước, nên cuộc sống bà con ổn định hơn; con cháu trong bản đều được đến trường học chữ, bà con trong bản rất phấn khởi. Chưa bao giờ tôi thấy bản làng cũng như đời sống của bà con có sự đổi thay đổi lớn như hôm nay…”. Đó là những chia sẻ của ông Hồ Khiên, dân tộc Chứt ở bản Tà Vờng, xã Trọng Hóa, Minh Hóa (Quảng Bình) khi nói về những đổi thay trên quê hương nhờ chính sách dân tộc.
Bảo tồn và phát huy giá trị hát Xoan Phú Thọ xứng tầm di sản văn hóa thế giới

Bảo tồn và phát huy giá trị hát Xoan Phú Thọ xứng tầm di sản văn hóa thế giới

Sắc màu 54 - PV - 9 phút trước
Sau gần 3 năm được được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (tháng 12/2017),Phú Thọ đã và đang tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa hát Xoan. Nhờ đó, đến nay công tác bảo tồn phát huy giá trị di sản hát Xoan ở Phú Thọ đã đem lại hiệu quả cao, rõ nét ở khắp các địa phương trong tỉnh Phú Thọ nói riêng và cộng đồng người Việt nói chung.
Đá lăn làm 1 người chết: Sơn La huy động gần 1.000 người khắc phục

Đá lăn làm 1 người chết: Sơn La huy động gần 1.000 người khắc phục

Tin tức - PV - 17:30, 09/08/2020
Tối 8/8, tại bản Púng, xã Chiềng Ngần, TP Sơn La xảy ra vụ việc đá lăn vào nhà, khiến 1 người chết, 1 người bị thương, 1 nhà sàn gỗ bị đổ.
Việt Nam có thêm 1 ca mắc Covid-19 tử vong, là BN456 ở Đà Nẵng

Việt Nam có thêm 1 ca mắc Covid-19 tử vong, là BN456 ở Đà Nẵng

Tin tức - PV - 17:18, 09/08/2020
Bộ Y tế cho biết, BN456 tử vong vì suy hô hấp và mắc Covid-19. Đây là ca tử vong do Covid-19 thứ 11 tính từ khi dịch xảy ra ở Việt Nam.
Ổn định đời sống người dân vùng nguy cơ sạt lở huyện biên giới Sìn Hồ

Ổn định đời sống người dân vùng nguy cơ sạt lở huyện biên giới Sìn Hồ

Đời sống - Xã hội - PV - 10:31, 09/08/2020
Huyện vùng cao biên giới Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu luôn quan tâm đến công tác di dời dân cư ra khỏi vùng nguy cơ sạt lở. Qua đó, hàng trăm hộ dân nằm trong vùng nguy hiểm được chuyển đến nơi ở mới an toàn; yên tâm phát triển kinh tế, góp phần giảm nghèo bền vững tại địa phương.
Thêm 2 ca mắc COVID-19 tại Hà Nội và Bắc Giang

Thêm 2 ca mắc COVID-19 tại Hà Nội và Bắc Giang

Tin tức - PV - 10:02, 09/08/2020
Bản tin 6h sáng ngày 9/8 của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 cho biết, Hà Nội và Bắc Giang ghi nhận thêm 2 bệnh nhân mắc mới COVID-19. Đến nay Việt Nam có 812 ca mắc.
Gian nan chuyện học của học sinh người Mông ở Cư Drăm

Gian nan chuyện học của học sinh người Mông ở Cư Drăm

Giáo dục - PV - 19:39, 08/08/2020
Năm 1996, thôn Yang Hăn, xã Cư Drăm, huyện Krông Bông, tỉnh Đăk Lăk được thành lập với hơn 100 hộ đồng bào Mông di cư từ các tỉnh phía Bắc vào. Sau gần 25 năm định cư, đến nay dân số ở đây đã lên đến 550 hộ, 5.000 khẩu và thôn Yang Hăn đã được tách ra thành 6 thôn. Hằng năm ở các thôn này có khoảng 1.500 học sinh các cấp từ mầm non đến THPT. Việc học hành của học sinh nơi đây vẫn còn rất nhiều khó khăn.
Tiếp tục tiến hành và xét nghiệm thật nhanh để kiểm soát dịch

Tiếp tục tiến hành và xét nghiệm thật nhanh để kiểm soát dịch

Thời sự - PV - 18:02, 08/08/2020
Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long đề nghị, thành phố Hà Nội phải coi vấn đề xét nghiệm là điểm mấu chốt, quan trọng đầu tiên trong kiểm soát dịch. Chỉ có xét nghiệm, mới có thể khoanh vùng được một cách nhanh chóng. Bộ sẽ hỗ trợ Hà Nội triển khai xét nghiệm RT- PCR.
Thủ tướng dự Đại hội thi đua toàn lực lượng CAND lần thứ VIII

Thủ tướng dự Đại hội thi đua toàn lực lượng CAND lần thứ VIII

Tin tức - PV - 17:26, 08/08/2020
Thủ tướng đề nghị lực lượng Công an nhân dân trong thực hiện công tác thi đua phải luôn gắn với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị.
Múa dân gian Tây Nguyên trong đời sống đương đại

Múa dân gian Tây Nguyên trong đời sống đương đại

Sắc màu 54 - PV - 16:43, 08/08/2020
Múa dân gian của các tộc người thiểu số ở Tây Nguyên luôn gắn với các phong tục, lễ hội truyền thống. Vốn văn hóa đặc sắc và độc đáo này là nguồn cảm hứng bất tận cho nhiều nghệ sĩ, biên đạo múa tìm hiểu, khám phá để dàn dựng nên những tác phẩm nghệ thuật trứ danh, phục vụ công chúng trong đời sống đương đại.
Phố trên đỉnh đèo

Phố trên đỉnh đèo

Phóng sự - Ký sự - PV - 10:39, 08/08/2020
Ấn tượng về Măng Đen luôn sâu đậm trong mỗi chuyến đi. Nhưng lần này không phải về một Măng Đen với những nốt trầm buồn, mà là một thị trấn chính thức nơi đỉnh đèo, đang dần sáng lên những màu sắc của phố thị.