Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đừng để di tích thành phế tích

Lê Phương - 15:53, 26/09/2020

Hơn 22 năm, kể từ ngày được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia, di tích Nhà tù số 9 - Đào Duy Từ, TP. Quy Nhơn (Bình Định) vẫn chưa được quan tâm tu bổ nên đã xuống cấp nghiêm trọng, đang dần bị quên lãng. Thậm chí nhiều người dân sống gần khu vực cũng không biết đến sự tồn tại của di tích lịch sử này.

Di tích lịch sử quốc gia Nhà tù số 9 Đào Duy Từ (màu vàng) nhìn không khác gì một ngôi nhà hoang
Di tích lịch sử quốc gia Nhà tù số 9 Đào Duy Từ (màu vàng) nhìn không khác gì một ngôi nhà hoang

Nơi ghi dấu những ký ức khó quên

Nhà tù số 9 - Đào Duy Từ do chế độ cũ lập ra từ năm 1955 để giam cầm cán bộ, đảng viên, những người kháng chiến cũ, những đồng bào yêu nước. Tính đến tháng 4/1957, số tù nhân nơi đây lên đến 2.000 người. Tại xà lim này, nhiều chiến sĩ cách mạng đã hy sinh vì thiếu ăn, thiếu nước uống và thiếu không khí để thở; những người còn sống sót thì bệnh tật, tàn phế suốt đời.

Với diện tích khoảng 120m2, di tích gồm 2 nhà: Nhà trước và Nhà sau. Giữa hai nhà là một sân cát. Bên cạnh sân cát có 2 buồng, nguyên trước đó là buồng bếp (4,87m2) và buồng vệ sinh (3,19m2) của ngôi nhà này. Địch đã sử dụng 2 căn buồng này làm hai xà lim, gọi là xà lim 1 và xà lim 2, để nhốt những tù nhân mà chúng cho là thành phần nguy hiểm. Tại đây, bọn quản đốc phân tù nhân thành 3 loại: loại 1, chúng nhốt trong các xà lim (biệt phòng); loại 2, là tù quản thúc quản chế; loại 3, là tù phải đi lao công hành dịch. Nhắc đến Xà lim 1 của Nhà tù số 9 là một nơi khủng khiếp nhất. Diện tích chỉ có 4,87m2, nhưng địch nhốt thường xuyên hơn 20 người. Có đợt cao điểm, chúng tống giam vào đây cả nam lẫn nữ lên đến 37 người.

Theo hồi ức của các cựu tù chính trị đã từng bị giam giữ nơi đây, cái ngột ngạt, nóng bức, hôi thối trong xà lim còn khó chịu hơn cả mùi xác chết lâu ngày. Hằng ngày hơi người bốc đọng lên vách, lên trần, đọng thành nước nhỏ xuống nền nhà suốt ngày đêm. Những người bị nhốt vào đây chỉ trong vòng một tuần lễ là hình thù biến dạng, tóc rụng, sói đầu, mắt trõm sâu, ù tai, ghẻ lở mọc đầy người.

Ngoài giam cầm, chúng còn sử dụng nhiều hình thức tra tấn man rợ khác để hành hạ tù chính trị. Di tích Nhà tù số 9 - Đào Duy Từ là bằng chứng khẳng định tội ác dã man của kẻ thù, minh chứng hùng hồn cho tinh thần đấu tranh bất khuất của tập thể tù nhân. Vì thế, năm 1998, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận Nhà tù số 9 - Đào Duy Từ là di tích lịch sử quốc gia để cho các thế hệ hôm nay và mai sau đến tưởng nhớ vong linh các Anh hùng liệt sĩ - những người đã xả thân, hy sinh vì Tổ quốc.

 Một số hiện vật ít ỏi còn sót lại được trưng bày tại Di tích nhà tù số 9 Đào Duy Từ
Một số hiện vật ít ỏi còn sót lại được trưng bày tại Di tích nhà tù số 9 Đào Duy Từ

Đừng để di tích thành phế tích

Theo Bảo tàng Bình Định, sau khi được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia, Nhà tù số 9 - Đào Duy Từ đã được tu sửa, phục chế. Tuy nhiên, qua nhiều năm, đến nay hiện trạng di tích đang bị xuống cấp nặng. Các vách tường bị bong rộp từng mảng, thấm ướt mỗi khi có mưa; hệ thống đà gỗ, mái ngói bị mục, hư hỏng nghiêm trọng… ảnh hưởng đến công tác lưu trữ, bảo vệ các tài liệu, hiện vật đang trưng bày trong di tích.

Đến tìm hiểu hiện trạng của di tích, chúng tôi không vào được bên trong vì cửa đã khóa. Nhìn bên ngoài, di tích này không khác gì một ngôi nhà hoang. Trước cổng di tích, nền bê tông bị bong tróc và bị lấn chiếm bởi các chậu cây trồng của người dân; bảng hiệu bị cây cối che khuất; tường gạch mốc meo. Một số hộ dân sống gần di tích cho hay: Đã lâu lắm rồi, không thấy một ai trông coi và mở cửa để người dân, du khách đến thăm quan. Ngôi nhà lúc nào cũng tối om, ẩm thấp, chúng tôi sống ở đây lâu năm nhưng nhìn vào cũng thấy sợ.

Tuy là di tích lịch sử quốc gia nhưng thường xuyên trong tình trạng “cửa đóng, then cài”. Lý giải về điều này, ông Bùi Tĩnh, Giám đốc Bảo tàng Bình Định cho biết: Sau khi được xếp hạng, chúng tôi đã tiến hành sửa chữa lại và bổ sung trưng bày thêm hiện vật cho di tích để tái hiện lại phần nào không gian của nhà tù. “Tuy nhiên, để di tích này được mở cửa thường xuyên thì cần tu bổ các hạng mục bị xuống cấp, phục dựng lại các dụng cụ và hình thức tra tấn tù nhân. Làm được như vậy, nơi đây sẽ trở thành một điểm đến thu hút học sinh và du khách đến thăm quan”, ông Bùi Tĩnh chia sẻ thêm. 

Trong khi đó, ông Tạ Xuân Chánh, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Bình Định cho biết, mới đây, các ngành chức năng của tỉnh đã họp, cho ý kiến sẽ khảo sát, kiểm tra và đánh giá lại thực trạng, nhằm sớm tham mưu, đề xuất UBND tỉnh cho chủ trương sửa chữa, nâng cấp lại di tích Nhà tù số 9 - Đào Duy Từ. Mong rằng chủ trương này sớm trở thành hiện thực. Bởi nếu không tiến hành nhanh thì không bao lâu nữa di tích này có nguy cơ thành phế tích.

Tin cùng chuyên mục
Nét đẹp văn hóa trong đời sống dân tộc Hoa

Nét đẹp văn hóa trong đời sống dân tộc Hoa

Người Hoa là 1 trong 8 cộng đồng dân tộc sinh sống trên địa bàn huyện Nậm Pồ, tỉnh Điện Biên. Tổ tiên dân tộc Hoa di cư từ Trung Quốc đến Việt Nam vào cuối thời Minh, đầu thời Thanh, kéo dài cho đến nửa đầu thế kỷ XX. Trong quá trình định cư, lập bản, đồng bào người Hoa luôn gìn giữ văn hóa truyền thống, lưu truyền nét đặc sắc riêng trong đời sống sinh hoạt.
Nỗi buồn nơi Cổng Trời Đông Giang (Bài 1)

Nỗi buồn nơi Cổng Trời Đông Giang (Bài 1)

Du lịch - Minh Ngọc – Dương Nam - 2 giờ trước
Nhiều người đã thực sự thất vọng, khi hệ sinh thái đa dạng, độc đáo ở Cổng Trời Đông Giang (Quảng Nam) đã bị xâm phạm một cách thô bạo bởi những công trình bê tông hoá, cùng các khối kiến trúc ngoại lai, dị biệt ngay giữa vùng đất đậm đà bản sắc của đồng bào địa phương.
Người dân bức xúc với dự án Thủy điện Tràng Định 2

Người dân bức xúc với dự án Thủy điện Tràng Định 2

Tiếng nói từ cơ sở - Kẻ Sĩ - 2 giờ trước
Như Báo Dân tộc và Phát triển đã đưa tin, công trình Thủy điện Tràng Định 2 chưa có phương án đền bù giải phóng mặt bằng đã thi công rầm rộ. Một trong những nguyên nhân dự án này chưa xây dựng được phương án đền bù giải phóng mặt bằng là do người dân không đồng thuận.
Chợ phiên Y Tý

Chợ phiên Y Tý

Media - Văn Hoa - 2 giờ trước
Nằm ở độ cao trên 2000 mét so với mực nước biển, Y Tý được coi là điểm "săn mây" độc đáo bậc nhất tại Việt Nam. Khi đến Y Tý, du khách không chỉ được hòa mình vào khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ, thơ mộng mà còn được trải nghiệm một phiên chợ độc đáo, rực rỡ sắc màu của các dân tộc tại một xã vùng biên giới huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai.
Khai mạc hội thảo hỗ trợ sinh kế cho phụ nữ, thanh niên DTTS tỉnh Hà Giang

Khai mạc hội thảo hỗ trợ sinh kế cho phụ nữ, thanh niên DTTS tỉnh Hà Giang

Tin tức - Hiếu Anh - 2 giờ trước
Sáng 20/5, tại Hà Giang, Ủy ban Dân tộc phối hợp với UNESCO tổ chức hội thảo thúc đẩy hợp tác, kết nối hệ sinh thái hỗ trợ sinh kế cho phụ nữ và thanh niên DTTS tỉnh Hà Giang. Đây là hoạt động thuộc Dự án “Thúc đẩy bình đẳng giới và giáo dục cho trẻ em gái vùng DTTS của Việt Nam”, tên tóm tắt: Dự án “Chúng tôi có thể”.
Công an Đắk Nông sẵn sàng cấp đăng ký xe tại cơ sở

Công an Đắk Nông sẵn sàng cấp đăng ký xe tại cơ sở

Tin địa phương - Hoàng Thùy - 2 giờ trước
Ngày 20/5, Công an tỉnh Đắk Nông thông tin, lực lượng Công an tỉnh đã chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết, sẵn sàng thực hiện đồng loạt việc phân cấp, đăng ký cấp biển số xe mô tô, gắn máy và xe máy điện cho Công an cơ sở từ ngày 21/5. Việc phân cấp này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và giảm áp lực cho lực lượng Công an cấp tỉnh.
Tả Lèng đẹp như tranh mùa nước đổ

Tả Lèng đẹp như tranh mùa nước đổ

Nằm dưới chân núi Tả Liên Sơn, từ lâu địa danh Tả Lèng (huyện Tam Đường tỉnh Lai Châu) nổi tiếng với những cung ruộng bậc thang đẹp kỳ vĩ. Khi những cơn mưa đầu hạ trút xuống, nước từ trên cao đổ về, khi ấy, ta như bắt gặp hàng trăm ngàn chiếc gương khổng lấp lánh. Dưới nắng vàng rực rỡ, những cung ruộng bậc thang Tả Lèng hiện lên như một bức tranh tuyệt đẹp nơi rẻo cao Tây Bắc.
Lai Châu: Mưa lớn kéo dài ngập úng nhiều tuyến phố, sạt lở nhiều tuyến đường liên huyện

Lai Châu: Mưa lớn kéo dài ngập úng nhiều tuyến phố, sạt lở nhiều tuyến đường liên huyện

Môi trường sống - Hà Minh Hưng - 2 giờ trước
Từ đêm 19/5 đến sáng 20/5, trên địa bàn tỉnh Lai Châu xuất hiện mưa lớn trên diện rộng, bước đầu gây sạt lở trên nhiều tuyến quốc lộ, tỉnh lộ và đường liên xã, liên bản, gây ách tắc giao thông cục bộ.
Nguyên nhân và cách ngăn ngừa tóc bạc sớm

Nguyên nhân và cách ngăn ngừa tóc bạc sớm

Sống khỏe - Như Ý - 3 giờ trước
Bước vào độ tuổi trung niên, mọi người thường thấy có dấu hiệu tóc bạc. Tuy nhiên có những người 20, 30 tuổi đã thấy trên đầu xuất hiện nhiều tóc trắng. Tóc bạc sớm không phải chỉ đến từ tuổi tác mà còn do tác động của nhiều nguyên nhân khác. Sau đây là nguyên nhân và một số cách ngăn ngừa tóc bạc sớm mời các bạn tham khảo.
Quảng Bình: Nỗ lực giảm nghèo ở vùng đồng bào DTTS, miền núi

Quảng Bình: Nỗ lực giảm nghèo ở vùng đồng bào DTTS, miền núi

Tin địa phương - L.Minh - 3 giờ trước
Ngày 19/5, Tỉnh ủy Quảng Bình tổ chức Hội nghị bàn giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa, an ninh trật tự các xã biên giới, vùng đồng bào DTTS của tỉnh. Trên cơ sở đó, Tỉnh ủy Quảng Bình sẽ ban hành nghị quyết về phát triển vùng đặc thù này.
Người trẻ làm phim qua góc nhìn tươi mới

Người trẻ làm phim qua góc nhìn tươi mới

Giải trí - PV - 3 giờ trước
Trong tháng 5 này, liên tiếp nhiều cuộc thi phim ngắn đã công bố kết quả bình chọn tác phẩm xuất sắc. Cùng với đó, các dự án này cũng sẽ nhận được kinh phí hỗ trợ để hoàn thiện. Đáng chú ý, hầu hết phim trong những cuộc thi là của tác giả trẻ, với đa dạng thể loại, chủ đề… hứa hẹn một khởi đầu tươi mới và tiếp thêm năng lượng cho nền điện ảnh nước nhà.
Tuần lễ Festival Huế 2022: Hứa hẹn nhiều chương trình nghệ thuật đặc sắc và mới lạ

Tuần lễ Festival Huế 2022: Hứa hẹn nhiều chương trình nghệ thuật đặc sắc và mới lạ

Sắc màu 54 - Duy Ly - 3 giờ trước
Ngày 20/5, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, từ ngày 25 - 30/6 sẽ diễn ra Tuần lễ Festival Huế với chủ đề "Di sản văn hóa với hội nhập và phát triển". Đây là Tuần lễ hội đầu tiên được tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức theo định hướng bốn mùa