Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đặc sắc lễ Mát nhà của đồng bào dân tộc Mường

PV - 17:03, 22/04/2021

Trong khuôn khổ các hoạt động nhân sự kiện Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam năm 2021, tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), đồng bào dân tộc Mường đến từ tỉnh Hòa Bình đã tái hiện nghi lễ Mát nhà đặc sắc của dân tộc mình.

Thầy mo thực hiện các nghi thức cúng trong lễ Mát nhà. Ảnh: Diễm Quỳnh
Thầy mo thực hiện các nghi thức cúng trong lễ Mát nhà. Ảnh: Diễm Quỳnh

Đồng bào dân tộc Mường có nhiều nghi lễ độc đáo và đặc sắc, trong đó có Lễ Mát nhà như là một lễ giải hạn, để xua đuổi hóa giải những điều xấu, cầu cho con người, nhà cửa, cây trồng vật nuôi trong gia đình luôn luôn mạnh khỏe, mọi điều tốt tươi, may mắn. Lễ Mát nhà thường được tổ chức vào dịp đầu năm.

Thầy mo mời các vị thần về thụ hưởng đồ lễ cùng con cháu. Ảnh: Diễm Quỳnh
Thầy mo mời các vị thần về thụ hưởng đồ lễ cùng con cháu. Ảnh: Diễm Quỳnh

Lễ cúng thường được thực hiện bởi thầy Mo, người đóng vai trò kết nối giữa thần linh và con người. Lễ vật thường có: gà, vịt, cá suối, xôi ba màu, rượu… Tất cả những lễ vật đều mang những ý nghĩa quan trọng trong đời sống người Mường.

Cỗ cúng được chuẩn bị đầy đủ những món ăn truyền thống của người Mường, đặc biệt là xôi ba màu. Ảnh: Diễm Quỳnh
Cỗ cúng được chuẩn bị đầy đủ những món ăn truyền thống của người Mường, đặc biệt là xôi ba màu. Ảnh: Diễm Quỳnh

Trong lễ vật không thể thiếu một con vịt, tượng trưng cho phương tiện di chuyển đưa các vị thần từ Mường Trời xuống trần gian. Bên cạnh những mâm cỗ dành cho các vị thần, gia chủ cũng chuẩn bị những mâm cỗ cúng tà ma. Trong đó có một con gà luộc chín. Những mâm cỗ này được đặt ở vị trí gần cửa chính nhất với quan niệm những chuyện xấu xảy ra là do tà ma quấy nhiễu, do vậy sẽ cho ma ăn một bữa thật no rồi xua đuổi ra khỏi nhà theo cửa chính, làm phép để tà ma không quay lại nữa.

Con cháu trong nhà tập trung đông đủ để cùng với thầy mo thực hiện nghi lễ. Ảnh: Diễm Quỳnh
Con cháu trong nhà tập trung đông đủ để cùng với thầy mo thực hiện nghi lễ. Ảnh: Diễm Quỳnh

Lễ cúng được bắt đầu tại nơi cửa sổ chính, thầy mo sẽ ngồi tại vị trí giành cho những người có chức vụ cao nhất trong nhà. Để lễ Mát nhà được theo đúng ý nguyện, thầy mo mời thần hoàng bàn thổ, thổ công bản địa, sau đó mới thỉnh các vị thần thánh anh em, hay còn gọi là các vị thần nông nghiệp từ Mường Trời về. Nghi lễ có ý nghĩa mở tiệc dâng các ngài, sau đó sẽ giúp đỡ xua đuổi tà ma, bắt đi những điều xấu, phù hộ cho gia chủ làm ăn khấm khá, con cháu khỏe mạnh. Tiếp theo sau đó, thầy mo mời các đấng bề trên thụ hưởng lễ vật, thưởng thức rượu cần của dân tộc Mường.

Chiếc quạt trên tay thầy mo nhằm xua đuổi điều xấu, đem lại những điều tốt lành cho mọi người. Ảnh: Diễm Quỳnh
Chiếc quạt trên tay thầy mo nhằm xua đuổi điều xấu, đem lại những điều tốt lành cho mọi người. Ảnh: Diễm Quỳnh

Sau khi các vị thần hưởng lễ vật, thầy mo xin âm dương, nhằm cầu mong các vị thần thánh phù hộ cho đất Mường được bình an, mưa thuận gió hoà.

Thầy mo cầm bát nước và một nhánh cây đi quanh nhà để làm mát cho mọi vật. Ảnh: Diễm Quỳnh
Thầy mo cầm bát nước và một nhánh cây đi quanh nhà để làm mát cho mọi vật. Ảnh: Diễm Quỳnh

Chiếc quạt trên tay thầy mo là nghi lễ quạt đi những khí xấu, lấy lại những khí tốt đẹp, khí mát cho gia chủ. Nghi lễ này có ý nghĩa rất quan trọng bởi người Mường quan niệm, quyền năng từ chiếc quạt mà thầy mo sử dụng có sức mạnh tối thượng chống lại tà ma. Thầy mo sẽ làm phép và vẩy nước quanh nhà gia chủ cùng với những lời chú nguyện mang điều may mắn đến với gia chủ.

Thầy mo buộc sợi chỉ đỏ may mắn cho mọi người trong buổi lễ. Ảnh: Diễm Quỳnh
Thầy mo buộc sợi chỉ đỏ may mắn cho mọi người trong buổi lễ. Ảnh: Diễm Quỳnh

Sau khi đồ vật trong nhà đều được làm mát, thầy mo lại tiếp tục thực hiện nghi lễ buộc chỉ cổ tay, cầu phúc cho gia chủ và mọi người. Sợi chỉ đỏ được thầy mo đọc chú và buộc vào cổ tay, nam tay trái, nữ tay phải, giúp cho mọi người luôn gặp may mắn bình an, tai qua nạn khỏi, ấm no hạnh phúc.

Kết thúc buổi lễ, mọi người cùng nhau ca hát mong đợi những niềm vui trong năm mới. Ảnh: Diễm Quỳnh
Kết thúc buổi lễ, mọi người cùng nhau ca hát mong đợi những niềm vui trong năm mới. Ảnh: Diễm Quỳnh

Sau buổi lễ, gia chủ cùng mọi người trong làng vui ca hát để mang đến niềm vui trong năm mới.

Tin cùng chuyên mục
Nghệ nhân Nhân dân Trương Lộ: Bậc thầy thư pháp và tranh thủy mặc

Nghệ nhân Nhân dân Trương Lộ: Bậc thầy thư pháp và tranh thủy mặc

Danh tiếng của họa sĩ, Nghệ nhân Nhân dân Trương Lộ từ lâu đã được cộng đồng người Hoa ở Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh) nói riêng và giới hội họa Việt Nam nói chung tôn vinh là bậc thầy trong làng hội họa và thư pháp. Những tác phẩm của họa sĩ Trương Lộ vừa mang đậm dấu ấn cổ điển, truyền thống, vừa có tính khám phá, hiện đại, giàu tính triết lý và hướng đến những điều chân, thiện mĩ.
Tin nổi bật trang chủ
Những phụ nữ làm nghề chẻ đá ở Cô Tô

Những phụ nữ làm nghề chẻ đá ở Cô Tô

Nghề nghiệp - Việc làm - TRƯƠNG THANH LIÊM - 2 phút trước
Dù chưa có con số thống kê chính xác, nhưng hiện nay đang có rất nhiều lao động nữ là người DTTS đang làm nghề chẻ đá tại huyện vùng biên Tri Tôn, tỉnh An Giang. Đây là một nghề khá nặng nhọc, nguy hiểm nhưng cho thu nhập cao nên các chị chấp nhận đánh đổi sức khoẻ, thậm chí nguy cơ đến cả tính mạng để có thu nhập, trang trải cho cuộc sống hàng ngày
Nghệ nhân Nhân dân Trương Lộ: Bậc thầy thư pháp và tranh thủy mặc

Nghệ nhân Nhân dân Trương Lộ: Bậc thầy thư pháp và tranh thủy mặc

Sắc màu 54 - Lương Định - 1 giờ trước
Danh tiếng của họa sĩ, Nghệ nhân Nhân dân Trương Lộ từ lâu đã được cộng đồng người Hoa ở Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh) nói riêng và giới hội họa Việt Nam nói chung tôn vinh là bậc thầy trong làng hội họa và thư pháp. Những tác phẩm của họa sĩ Trương Lộ vừa mang đậm dấu ấn cổ điển, truyền thống, vừa có tính khám phá, hiện đại, giàu tính triết lý và hướng đến những điều chân, thiện mĩ.
Kiểm soát mất cân bằng giới tính ở Quảng Ninh: Tập trung thay đổi nhận thức cho người dân

Kiểm soát mất cân bằng giới tính ở Quảng Ninh: Tập trung thay đổi nhận thức cho người dân

Sức khỏe - Nghĩa Hiệp - 1 giờ trước
Tỉnh Quảng Ninh là một trong những địa phương có chênh lệnh giới tính khi sinh cao, với chỉ số trung bình toàn tỉnh là 115 trẻ em nam/100 nữ, cá biệt, có địa phương vượt mức trung bình cả tỉnh với 118,4 trẻ em nam/100 nữ. Nhằm giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, tỉnh Quảng Ninh đã áp dụng nhiều biện pháp, trong đó tập trung chủ yếu vào thay đổi nhận thức của người dân trong quan niệm về con trai, con gái...
Những giấy tờ cần sửa đổi khi chuyển sang căn cước công dân gắn chip

Những giấy tờ cần sửa đổi khi chuyển sang căn cước công dân gắn chip

Pháp luật - T.Hợp - 1 giờ trước
Khi đổi Chứng minh nhân dân (CMND) sang Căn cước công dân (CCCD) gắn chip, mọi giao dịch đã xác lập có sử dụng số CMND 9 số cũ vẫn có giá trị pháp lý. Tuy nhiên để thực hiện các giao dịch mới thuận tiện thì công dân nên thực hiện các cập nhật, sửa đổi thông tin 4 loại giấy tờ sau đây.
Quảng cáo gây phản cảm – Vai trò của cơ quan quản lý ở đâu?

Quảng cáo gây phản cảm – Vai trò của cơ quan quản lý ở đâu?

Sắc màu 54 - Văn Hoa - 1 giờ trước
Những tấm biển quảng cáo là một trong những hình thức để các doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh dịch vụ, dùng để thông tin về các sản phẩm của mình nhằm thu hút khách hàng. Không có gì đáng nói, nếu đó là những tấm biển quảng cáo đẹp, chuẩn mực về nội dung. Tuy nhiên, một số cá nhân, doanh nghiệp đã lạm dụng những tấm biển quảng cáo để tạo ấn tượng, câu khách với hình ảnh phản cảm, ngôn ngữ thiếu chuẩn mực, gây nên cách nhìn lệch lạc về văn hoá trong quảng cáo...
Cử tri vùng đồng bào DTTS hướng về “Ngày hội non sông”

Cử tri vùng đồng bào DTTS hướng về “Ngày hội non sông”

Sự kiện - Bình luận - Nhóm phóng viên (thực hiện) - 3 giờ trước
Những ngày này, cử tri cả nước nói chung, cử tri vùng đồng bào DTTS nói riêng đang háo hức hướng về ngày bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XV và đại biểu Hội đồng Nhân dân (HĐND) các cấp, nhiệm kỳ 2021-2026. Trước thềm Ngày hội non sông, phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển đã ghi lại những tâm tư, kỳ vọng của cử tri về cuộc bầu cử.
Lào Cai: Tăng cường phòng chống dịch bảo đảm thành công cho ngày bầu cử

Lào Cai: Tăng cường phòng chống dịch bảo đảm thành công cho ngày bầu cử

Sự kiện - Bình luận - Trọng Bảo - 3 giờ trước
Đến thời điểm này, công tác chuẩn bị các điều kiện phục vụ cho ngày bầu cử Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 trên địa bàn tỉnh Lào Cai cơ bản hoàn thành. Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19, công tác y tế, bảo đảm phòng chống dịch bệnh cho ngày bầu cử đang tiếp tục được địa phương đặc biệt quan tâm.
Trưa 18/5, Việt Nam ghi nhận thêm 86 ca mắc mới COVID-19, riêng Bắc Giang là 63 ca

Trưa 18/5, Việt Nam ghi nhận thêm 86 ca mắc mới COVID-19, riêng Bắc Giang là 63 ca

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Tính đến 12 giờ ngày 18/5, Việt Nam ghi nhận thêm 86 ca mắc mới COVID-19, trong đó Bắc Giang 63 ca.
Quyết sách cho vấn đề di cư tự phát: Những hệ lụy đã được dự báo (Bài 3)

Quyết sách cho vấn đề di cư tự phát: Những hệ lụy đã được dự báo (Bài 3)

Chính sách dân tộc - Lê Hường - 5 giờ trước
Khi các địa phương không thể giải quyết được tận gốc các vấn đề phát sinh do áp lực lớn của tình trạng di cư tự phát gây nên, thì những hệ lụy như đã được dự báo tất yếu xảy ra là điều khó tránh khỏi. Trong đó, đặc biệt là tình trạng lấn chiếm đất rừng, phá rừng và đói nghèo…
Độc đáo Dự án

Độc đáo Dự án "Tranh gạo và hướng phát triển" của hai nữ sinh Cần Thơ

Sáng tạo - PV - 6 giờ trước
Cuộc thi Khoa học Kỹ thuật cấp thành phố học sinh trung học năm học 2020-2021 do Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Cần Thơ tổ chức có 165 dự án tham gia vòng thi chung khảo.