Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Đặc sắc Lễ hội Nàng Hai

Tào Đạt - 20:48, 29/02/2024

Lễ hội Nàng Hai (hay còn gọi là Mẹ Trăng) của người Tày ở tỉnh Cao Bằng là một trong những lễ hội dân gian truyền thống, mang đậm tín ngưỡng phồn thực của người Việt cổ. Lễ hội này được sáng tạo từ chính cuộc sống sinh hoạt và lao động sản xuất của người nông dân miền núi.

Lễ hội Nàng Hai thể hiện nét ứng xử văn hoá của dân tộc Tày
Lễ hội Nàng Hai thể hiện nét ứng xử văn hoá của dân tộc Tày

Lễ hội Nàng Hai được đồng bào Tày ở Cao Bằng chú trọng gìn giữ, trở thành một bản sắc riêng của dân tộc. 

Lễ hội Nàng Hai được bắt đầu vào tháng Giêng và kéo dài đến trung tuần tháng Ba. Theo tín ngưỡng dân gian dân tộc Tày, trên cung trăng có Mẹ Trăng và mười hai nàng tiên, là các con gái của Mẹ. Mẹ cùng các nàng hằng năm chăm lo bảo vệ mùa màng cho dân chúng ở trần gian. Hội Nàng Hai được tổ chức với ý nghĩa tượng trưng các mẹ các nàng ở dưới trần gian hành trình lên trời đón Mẹ Trăng và các nàng tiên xuống thăm trần gian và giúp trần gian trong công việc làm ăn để sinh sống.

Trước khi diễn ra Lễ, đồng bào Tày phải chuẩn bị đầy đủ các lễ vật, bày trí không gian thờ trong nhà sàn, miếu thổ công và lán Hai
Trước khi diễn ra Lễ, đồng bào Tày phải chuẩn bị đầy đủ các lễ vật, bày trí không gian thờ trong nhà sàn, miếu thổ công và lán Hai

Ngoài ý nghĩa là một lễ hội cầu mùa lớn, Lễ hội Nàng Hai còn phản ánh tục thờ Mẹ trong tín ngưỡng của người Tày. Bắt nguồn từ tư duy đề cao vai trò người phụ nữ trong sản xuất nông nghiệp, thần thoại khởi nguyên về nghề nông của người Tày là truyền thuyết Pú lương quân với sự tích vợ chồng khổng lồ Báo Luông (trai to), Sao Cải (gái lớn). Trong đó, vai trò của bà mẹ Sao Cải được đặc biệt nhấn mạnh cùng với sự phát sinh, phát triển của nghề nông qua hàng loạt các địa danh liên quan. 

 Có lẽ xuất phát từ các quan niệm truyền thống về người Mẹ, kết hợp với quan niệm dân gian coi mặt trăng là chủ thể về thái âm (nữ tính) mà người Tày đã gắn trăng với vai trò của người mẹ lớn cai quản trần gian về nhiều việc, nhất là trong sản xuất nông nghiệp. Vì thế trong thần thoại của người Tày, Nàng Trăng chính là con gái Vua trời, được cha giao cho trông coi công việc nhà nông ở cõi trần gian.

(Bài Ảnh -đã BT đã sửa ảnh) Đặc sắc Lễ hội Nàng Hai 2

Để chuẩn bị cho Lễ hội Nàng Hai, đồng bào dân tộc Tày chọn một bãi đất phẳng, rộng rãi làm nơi mở hội. Trên bãi căng vải dựng rạp gọi là trại mẻ mành. Nơi Nàng Hai ngồi làm lễ đặt ở trung tâm sân có lợp vải hoa và trải chiếu hoa. Trại mẻ mành dựng bằng cọc, trên lợp vải hoa quây thành hình chữ U bao quanh sân hội. Đầu bản và cuối bản dựng cổng chào lớn để đón khách. Các gia đình trong bản chuẩn bị các mâm cỗ mặn gồm các món ăn truyền thống để đón khách đến chơi hội và để thi trong ngày tổ chức lễ hội.


Hai cô gái (mặc áo đỏ và áo vàng) đóng vai con gái của Mẹ Trăng
Hai cô gái (mặc áo đỏ và áo vàng) đóng vai con gái của Mẹ Trăng

Lễ hội gồm 3 phần: lễ đón Hai, lễ cầu Hai và lễ tiến Hai. Mỗi một phần nghi lễ sẽ có những lễ vật khác nhau.

Nghi lễ đầu tiên là lễ đón Hai. Tại lễ này, thầy bụt (thầy cúng) sẽ ra miếu thổ công để xin thổ công mời Mẹ Trăng xuống trần gian. Khi thầy bụt bắt đầu lầm rầm khấn vái chính thức mời Mẹ Trăng xuống trần gian giúp dân việc đồng áng và cầu phúc cho dân bản, 12 cô gái được chọn đóng làm 12 nàng Hai cũng sẽ bắt đầu múa hát theo lời thầy bụt. Và kể từ giờ phút đó, các cô được xem như đã trở thành nàng Hai xuống giúp cầu mùa, cầu phúc cho dân bản.

Nghi lễ thứ hai là lễ cầu Hai được diễn ra tại hai nơi là miếu thổ công và lán Hai. Trong phần lễ này, thầy bụt sẽ lần lượt làm lễ cúng 12 mẹ Trăng, với đại diện là 12 cô gái tượng trưng cho 12 Mẹ Trăng, tượng trưng cho 12 tháng âm lịch trong năm. Theo quan niệm của người Tày, mỗi Mẹ Trăng sẽ trông coi việc cầu phúc và mỗi phần việc đồng áng khác nhau.

(Bài Ảnh -đã BT đã sửa ảnh) Đặc sắc Lễ hội Nàng Hai 7
Điệu múa dưới những tấm vải mang ý nghĩa tiễn Nàng Hai
Điệu múa dưới những tấm vải mang ý nghĩa tiễn Nàng Hai

Nghi lễ cuối là lễ tiễn Hai. Đây là nghi lễ khá quan trọng, thu hút nhiều người dân ở các vùng lân cận tới dự. Lễ tiến Hai thể hiện sự quyến luyến của các Mẹ Trăng và các nàng Hai trước lúc về trời, với những lời hát dặn dò và lời hẹn ước sẽ gặp lại năm sau, thể hiện niềm tin mãnh liệt của cộng đồng dân bản vào sự phù hộ của Mẹ Trăng gắn với ước mong tốt đẹp về cuộc sống bình yên, no ấm, của đồng bào Tày nơi miền sơn cước.

(Bài Ảnh -đã BT đã sửa ảnh) Đặc sắc Lễ hội Nàng Hai 9
Đoàn người vừa hát vừa rời sân hội đi ra bờ suối làm lễ thả thuyền tiễn Nàng Hai rời trần gian
Đoàn người vừa hát vừa rời sân hội đi ra bờ suối làm lễ thả thuyền tiễn Nàng Hai rời trần gian

Lễ hội Nàng Hai thể hiện nguyện vọng của đồng bào dân tộc Tày để cầu mong mưa thuận gió hòa, đoàn kết và tôn trọng trong cộng đồng, đó là nét ứng xử rất văn hóa của người Tày. Đây còn là dịp mọi người gặp gỡ, trao đổi tăng thêm mối quan hệ bang giao thân tình giữa những người trong vùng. Thông qua việc đối đáp với Nàng Hai, người ta không ngại bộc lộ tâm can để được chia sẻ những buồn vui, khúc mắc. Qua tiếng nói của Nàng Hai người ta tìm được sự đồng cảm của tiếng nói bạn bè. 


Lễ hội Nàng Hai kéo dài nhiều ngày, bao gồm hoạt động diễn xướng cộng đồng và nhiều thủ tục đòi hỏi phải có sự nhất trí cao trong quá trình tổ chức.
Lễ hội Nàng Hai kéo dài nhiều ngày, bao gồm hoạt động diễn xướng cộng đồng và nhiều thủ tục đòi hỏi phải có sự nhất trí cao trong quá trình tổ chức.

Với nhiều ý nghĩa tốt đẹp, Lễ hội Nàng Hai đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 2459/QĐ-BVHTTDL ngày 20/6/2017.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Gia Lai: Trình diễn các trò chơi truyền thống dân tộc

Gia Lai: Trình diễn các trò chơi truyền thống dân tộc

Ngày 14/4, trong khuôn khổ Ngày hội văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ III - năm 2024, tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (Tp. Pleiku, Gia Lai) đã diễn ra các trò chơi truyền thống dân tộc như đi cà kheo, giã gạo chày đôi, nhảy bao bố tiếp sức.
Tin nổi bật trang chủ
Người tiên phong đẩy lùi hủ tục ở vùng cao Thanh Hóa

Người tiên phong đẩy lùi hủ tục ở vùng cao Thanh Hóa

Là người con của đồng bào Mông, ông Lầu Minh Pó (sinh năm 1961) ở xã Pù Nhi, huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa, là Người có uy tín tiêu biểu đã góp phần quan trọng giúp đồng bào mình có những chuyển biến lớn về nhận thức. Ông Pó luôn tâm niệm, bên cạnh những nét văn hóa đặc sắc cần lưu giữ thì những hủ tục phải được loại bỏ để xây dựng đời sống văn hóa mới, văn minh, hiện đại.
Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau thăm và chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại huyện Thới Bình

Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau thăm và chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại huyện Thới Bình

Chính sách dân tộc - Như Tâm - 18:05, 15/04/2024
Ngày 15/4, Đoàn công tác của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh Cà Mau do ông Nguyễn Tiến Hải - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cà Mau làm Trưởng đoàn, đã đến thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại chùa Rạch Giồng, xã Hồ Thị Kỷ, huyện Thới Bình. Cùng tham gia Đoàn công tác có đại diện lãnh đạọ các sở, ban ngành của tỉnh.
Đồng bào Tày ở Đông Đằng giữ rừng như giữ nhà

Đồng bào Tày ở Đông Đằng giữ rừng như giữ nhà

Xã hội - Mỹ Dung-CTV - 06:37, 15/04/2024
Ấn tượng với khách khi đến bản người Tày, thôn Đông Đằng, huyện Bắc Sơn (Lạng Sơn) là cánh rừng bạt ngàn cây gỗ nghiến. Bao năm qua, người dân nơi đây thuộc lòng những quy định mà bản làng đã đề ra, đặc biệt là các nội dung trong hương ước về bảo vệ rừng, giữ rừng như giữ nhà...
Ngoại hạng Anh: Tottenham mất Top 4 sau khi thua Newcastle

Ngoại hạng Anh: Tottenham mất Top 4 sau khi thua Newcastle

Thể thao - Hoàng Minh - 06:33, 15/04/2024
Tâm điểm vòng 33 Ngoại hạng Anh là trận cầu giữa Tottenham và Newcastle. Tuy nhiên, Tottenham đã có một trận đấu đáng quên khi để thua 4 bàn không gỡ và tụt xuống vị trí thứ 5 trên bảng xếp hạng.
Gia Lai: Trình diễn các trò chơi truyền thống dân tộc

Gia Lai: Trình diễn các trò chơi truyền thống dân tộc

Tin tức - Ngọc Thu - 06:31, 15/04/2024
Ngày 14/4, trong khuôn khổ Ngày hội văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ III - năm 2024, tại Quảng trường Đại Đoàn Kết (Tp. Pleiku, Gia Lai) đã diễn ra các trò chơi truyền thống dân tộc như đi cà kheo, giã gạo chày đôi, nhảy bao bố tiếp sức.
Khai mạc triển lãm Xúc tiến thương mại và đầu tư doanh nhân trẻ Việt Nam

Khai mạc triển lãm Xúc tiến thương mại và đầu tư doanh nhân trẻ Việt Nam

Tin tức - Trí Phương - 06:26, 15/04/2024
Ngày 14/4, tại Tp. Hạ Long, Hội Doanh nhân trẻ Quảng Ninh đã phối hợp với Câu lạc bộ Xúc tiến thương mại đầu tư doanh nhân trẻ Việt Nam khai mạc Triển lãm Xúc tiến thương mại và đầu tư doanh nhân trẻ Việt Nam tại Quảng Ninh.
Vấn đề - Sự kiện (Tuần 15): Thực phẩm bẩn: Nỗi lo “treo” trước cổng trường

Vấn đề - Sự kiện (Tuần 15): Thực phẩm bẩn: Nỗi lo “treo” trước cổng trường

Hàng quán ăn vặt xung quanh cổng trường luôn có sức hấp dẫn với học sinh. Tuy nhiên, một thực tế đang diễn ra, đó là dù đã được cảnh báo về những nguy cơ mất vệ sinh an toàn thực phẩm, nhưng những loại kẹo bánh, đồ ăn vặt không rõ nguồn gốc xuất xứ vẫn bủa vây xung quanh trường học. Gần đây, liên tiếp các vụ việc xảy ra đã dấy lên những lo ngại về an toàn vệ sinh thực phẩm học đường, là những hồi chuông cảnh báo về an toàn vệ sinh thực phẩm học đường. Chương trình Vấn đề - Sự kiện của Báo Dân tộc và phát triển hôm nay sẽ bàn về Vệ sinh an toàn thực phẩm: Nỗi lo “treo” trước cổng trường!
Nhiều hoạt động ý nghĩa tại “Tết Quân – Dân” mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2024

Nhiều hoạt động ý nghĩa tại “Tết Quân – Dân” mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2024

Tin tức - Nguyệt Anh - 06:21, 15/04/2024
Trong 3 ngày diễn ra các hoạt động “Tết Quân - Dân” mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2024, các cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang cùng lực lượng các sở, ban, ngành, đoàn thể của thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng đã đồng hành cùng bà con đồng bào dân tộc Khmer tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, có ý nghĩa.
Hội đồng dân tộc của Quốc hội chúc Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây ở Vĩnh Long

Hội đồng dân tộc của Quốc hội chúc Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây ở Vĩnh Long

Công tác Dân tộc - Nguyệt Anh - 06:17, 15/04/2024
Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer, Đoàn công tác của Hội đồng Dân tộc của Quốc hội do ông Y Thanh Hà Niê K'đăm, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội làm Trưởng đoàn có buổi làm việc với UBND tỉnh Vĩnh Long về tình hình kinh tế - xã hội và chúc Tết cổ truyền tại địa phương.
Hà Giang: Tổ chức ngày hội Không gian văn hóa huyện Yên Minh lần thứ II năm 2024

Hà Giang: Tổ chức ngày hội Không gian văn hóa huyện Yên Minh lần thứ II năm 2024

Sắc màu 54 - Vũ Mừng - 06:15, 15/04/2024
Ban Tổ chức các ngày lễ lớn huyện Yên Minh, tỉnh Hà Giang thông tin, Ngày hội Không gian văn hóa huyện Yên Minh lần thứ II sẽ được tổ chức từ ngày 19 - 20/4 tới đây.
Ngoại hạng Anh: Man City lên đầu bảng sau chiến thắng tưng bừng trước Luton

Ngoại hạng Anh: Man City lên đầu bảng sau chiến thắng tưng bừng trước Luton

Thể thao - Hoàng Minh - 06:10, 15/04/2024
Vòng 33 Ngoại hạng Anh, Man City đã đè bẹp Luton với tỷ số 5-1 để tạm thời leo lên vị trí thứ nhất trên Bảng xếp hạng.
Hàng nghìn người đổ về Đền Hùng dâng hương trước ngày Giỗ Tổ

Hàng nghìn người đổ về Đền Hùng dâng hương trước ngày Giỗ Tổ

Tin tức - Minh Nhật - 06:07, 15/04/2024
Ngày 14/4, trước ngày Giỗ Tổ (10/3 Âm lịch), lượng người đổ về Khu di tích Đền Hùng tăng đột biến, cảnh tượng chen chúc, ùn tắc xuất hiện tại các lối lên đền thờ các vua Hùng.