Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Công nghiệp chế biến không theo kịp sản lượng nông sản: Điểm nghẽn từ chính sách thu hút đầu tư

Thúy Hồng - 19:19, 26/11/2020

Trong những năm vừa qua, Việt Nam đang được xem là một trong những quốc gia xuất khẩu rau củ quả hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, do lĩnh vực chế biến rau quả và một số các mặt hàng nông sản khác còn hạn chế, chưa đáp ứng kịp với sản lượng sản xuất... dẫn đến chuỗi giá trị gia tăng đối với các mặt hàng này còn thấp.

Muốn thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chế biến nông sản, cần phải có những chính sách thu hút phù hợp
Muốn thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chế biến nông sản, cần phải có những chính sách thu hút phù hợp

Ngành chế biến chưa theo kịp sản lượng nông sản

Theo Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - NN&PTNT), từ năm 2015-2019, ngành rau quả chế biến đã có bước phát triển mạnh so 5 năm trước, khi tốc độ tăng trưởng hàng năm bình quân 8-10%. Nhờ công nghiệp chế biến rau quả tăng, mà các mặt hàng xuất khẩu tăng bình quân 20-30%/năm trong 3 năm vừa qua. 

Hiện nay cả nước có trên 1 triệu ha cây ăn quả, với tốc độ tăng trưởng xuất khẩu liên tục và rất đều đặn tập trung ở một số địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên và một số tỉnh phía Bắc như Sơn La … Kim ngạch xuất khẩu năm 2019 đạt hơn 3,74 tỷ USD, chiếm 9,3% tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản. 

Tuy nhiên, "điểm nghẽn" hiện nay trong phát triển ngành rau quả, là lĩnh vực chế biến, dù  3 năm gần đây, trên địa bàn cả nước các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chế biến bảo quản trái cây tăng mạnh, gấp 3 lần so với trước đó, với 7.500 cơ sở chế biến bảo quản trái cây, rau củ và khoảng 156 nhà máy chế biến có dây chuyền, công nghệ hiện đại.

Nhưng trên thực tế, ngành chế biến chỉ mới đáp ứng sơ chế 8 - 10% sản lượng rau quả sản xuất ra hàng năm. Đến nay, hơn 85% rau quả xuất khẩu chưa qua chế biến; việc tiêu thụ vẫn ở dạng tươi hoặc sơ chế bảo quản là chủ yếu, tổn thất sau thu hoạch còn quá cao khoảng trên 20%.

Theo ông Lê Quang Tú, Trưởng phòng Chế biến và Bảo quản sau thu hoạch (Bộ NN&PTNT), so với yêu cầu phát triển và hội nhập trong điều kiện cạnh tranh mới, thì ngành chế biến rau quả vẫn đang đối mặt với nhiều tồn tại, hạn chế. Sản lượng rau quả sản xuất ra hàng năm, đóng góp vào giá trị gia tăng của rau quả hàng hoá còn thấp, chưa tạo được chuyển biến mạnh mẽ đối với việc thay đổi cơ cấu cây trồng.

Tháo gỡ nút thắt để doanh nghiệp đầu tư vào chế biến

Trong giai đoạn 2021-2030, nước ta đã đặt ra mục tiêu, phấn đấu đưa kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt 8-10 tỷ USD; trong đó rau quả chế biến đạt 30% trở lên; giảm tỷ lệ tổn thất sau thu hoạch mỗi năm từ 1-1,5%; trên 70% cơ sở chế biến, bảo quản rau quả xuất khẩu đạt trình độ và năng lực công nghệ sản xuất tiên tiến; công suất chế biến rau quả đạt 2 triệu tấn sản phẩm/năm. Đến năm 2030, nông nghiệp Việt Nam đứng trong số 15 nước phát triển nhất thế giới, trong đó ngành chế biến nông sản đứng trong tốp 10 nước hàng đầu thế giới,và là một trong 5 quốc gia xuất khẩu rau quả hàng đầu thế giới.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản, lĩnh vực chế biến rau quả chưa đáp ứng sản lượng sản xuất nông nghiệp hiện nay, và vẫn đang là nút thắt trong chuỗi giá trị ngành nông nghiệp.

PGS.TS Đào Thế Anh, Phó Viện trưởng Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam cho biết: Thời gian qua, nước ta mới chỉ tập trung cho các doanh nghiệp lớn khai thác chế biến nông nghiệp, chưa có cơ chế dành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các hợp tác xã quy hoạch khu vực chế biến ở gần khu vực trồng nguyên liệu.

Trong khi đó, các doanh nghiệp đầu tư vào ngành chế biến nông sản cũng đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các thông tin về quy hoạch phát triển nông nghiệp của các địa phương; cũng như các công nghệ chế biến nông sản hiện đại và nguồn vốn ưu đãi.

Theo ông Ưng Thế Lãm, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã lâm nông Minh Bạch, để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào ngành chế biến nông sản, Nhà nước và ngành nông nghiệp cần có cơ chế  cụ thể; đồng thời giữ vai trò kết nối người nông dân, doanh nghiệp chế biến, doanh nghiệp xuất khẩu thành một chuỗi liên tục. 

Bên cạnh đó, cần có chính sách giúp doanh nghiệp tiếp cận với các nguồn lực, nguồn vốn ưu đãi đầu tư vào chế biến nông sản, đặc biệt là đối với khu vực vùng DTTS và miền núi; tiếp cận với việc chính sách về quy hoạch đất đai để xây dựng các nhà xưởng gần với vùng nguyên liệu. Đồng thời, cần rà soát, quy hoạch lại sản xuất nông nghiệp theo vùng, theo quy mô liên kết vùng trên cơ sở cung - cầu … Có như vậy, mới có thể thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào ngành chế biến nông sản, góp phần nâng cao giá trị và củng cố thương hiệu nông sản Việt Nam trên thị trường thế giới.

Ông Nguyễn Văn Thứ, Giám đốc Công ty GC Food:

Cần có chính sách ưu đãi, khuyến khích cho doanh nghiệp đầu tư vào ngành chế biến nông sản

Công nghiệp chế biến đã tạo ra nhiều sản phẩm mới, chất lượng và an toàn cho người sử dụng, đặc biệt là thời hạn sử dụng lâu nên không bị ảnh hưởng nhiều khi chuỗi logistics bị đứt gãy. Do vậy, nhà nước thu hút đầu tư vào lĩnh vực này là hết sức đúng đắn.

Nhiều doanh nghiệp đang có chiều hướng đầu tư vào lĩnh vực chế biến nông sản, nhưng khó khăn hiện nay của doanh nghiệp là chưa tiếp cận được các thông tin quy hoạch về đất đai để xây dựng các nhà xưởng tại các địa phương, chưa tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, nguồn nguyên liệu và công nghệ chế biến rau quả hiện đại…

Tin nổi bật trang chủ
Ấm áp “Tết Nhân ái” ở huyện vùng cao Si Ma Cai

Ấm áp “Tết Nhân ái” ở huyện vùng cao Si Ma Cai

Nhịp cầu nhân ái - Hải Yến - 22:15, 26/01/2021
Những phần quà ý nghĩa đã được trao tận tay các hộ nghèo, gia đình chính sách huyện vùng cao Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai trong những ngày giáp Tết tại Chương trình “Tết Nhân ái” năm 2021. Chương trình do Trung tâm Truyền hình Nhân đạo phối hợp với Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lào Cai và UBND huyện Si Ma Cai tổ chức. Công ty Cổ phần Hàng không Vietjet đồng hành cùng Chương trình.
Tin tưởng Việt Nam sẽ trở thành một nước phồn vinh và hạnh phúc

Tin tưởng Việt Nam sẽ trở thành một nước phồn vinh và hạnh phúc

Thời sự - Sỹ Hào - 22:11, 26/01/2021
Bên lề Phiên khai mạc Đại hội XIII của Đảng sáng 26/1/2021, trả lời phỏng vấn của phóng viên báo chí, các đại biểu dự Đại hội đều đồng tình, nhất trí cao đối với Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII; đồng thời bày tỏ niềm tin nước ta sẽ phát triển mạnh mẽ, trở thành một nước phồn vinh và hạnh phúc.
Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh thăm, tặng quà công nhân lao động Nhà máy sữa Vinamilk

Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh thăm, tặng quà công nhân lao động Nhà máy sữa Vinamilk

Tin tức - PV - 21:39, 26/01/2021
Trong những ngày giáp Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh cùng đoàn công tác của Văn phòng Chủ tịch nước đã đến thăm, tặng quà cán bộ, công nhân lao động Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) đang làm việc ở Nhà máy sữa Việt Nam tại tỉnh Bình Dương.
Thanh Hóa: Triệt phá cơ sở sản xuất nước giặt, chất tẩy giả

Thanh Hóa: Triệt phá cơ sở sản xuất nước giặt, chất tẩy giả

Pháp luật - Quỳnh Trâm - 21:31, 26/01/2021
Ngày 26/1, Công an huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa cho biết, cơ quan này vừa phối hợp với Đội Quản lý thị trường số 13 (Cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa) triệt phá một cơ sở đang sản xuất, sang chiết làm giả nhiều loại nước tẩy rửa, vệ sinh với quy mô lớn tại xã Xuân Du (huyện Như Thanh).
Bộ Công an chính thức công bố mẫu thẻ căn cước công dân gắn chíp

Bộ Công an chính thức công bố mẫu thẻ căn cước công dân gắn chíp

Tin tức - Nga Anh - 19:57, 26/01/2021
Thẻ căn cước công dân mẫu mới có kích thước như mẫu thẻ căn cước mã vạch đang lưu hành, được gắn thêm con chíp điện tử với nhiều ưu điểm về bảo mật, lưu trữ thông tin.
Ngày 26/1, Việt Nam có thêm 2 ca mắc mới COVID-19 là ca nhập cảnh

Ngày 26/1, Việt Nam có thêm 2 ca mắc mới COVID-19 là ca nhập cảnh

Tin tức - PV - 19:19, 26/01/2021
Từ 18 giờ ngày 25/1 đến 18 giờ ngày 26/1, Việt Nam ghi nhận thêm 2 ca mắc mới COVID-19, đều là ca nhập cảnh.
Tin tưởng vào sự thành công của Đại hội

Tin tưởng vào sự thành công của Đại hội

Sự kiện - Bình luận - Nga Anh (T/h) - 18:16, 26/01/2021
Hôm nay, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng chính thức khai mạc tại Thủ đô Hà Nội. Đây là sự kiện chính trị trọng đại của Đảng ta, đất nước ta. Những ngày này, đồng bào, đồng chí ở mọi miền Tổ quốc đang hướng về Đại hội với niềm tin và sự kỳ vọng lớn, đồng thời gửi gắm nhiều ý kiến, kiến nghị tâm huyết với Đảng, với Đại hội.

"Thể hiện tầm nhìn, gắn kết trong lãnh đạo nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc"

Thời sự - PV - 17:54, 26/01/2021
5 năm qua, cùng với việc lãnh đạo đồng bộ, toàn diện đất nước, Đảng ta, mà trực tiếp là Bộ Chính trị, Ban Bí thư luôn đặc biệt quan tâm đến vấn đề lãnh đạo nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Phát triển nông nghiệp thịnh vượng-nông dân giàu có-nông thôn hiện đại

Phát triển nông nghiệp thịnh vượng-nông dân giàu có-nông thôn hiện đại

Sự kiện - Bình luận - PV - 17:48, 26/01/2021
Người nông dân trong thời đại mới đã nhận ra rằng cần phải học để có kiến thức, thực hiện đúng định hướng của Đảng là phát triển nông nghiệp, nông dân giàu có, nông thôn văn minh, hiện đại.
Cấp thuốc Methadon nhiều ngày: Tạo thuận lợi để người bệnh điều trị tại nhà

Cấp thuốc Methadon nhiều ngày: Tạo thuận lợi để người bệnh điều trị tại nhà

Sức khỏe - Vũ Lợi - 17:45, 26/01/2021
Trong 2 năm (2021 - 2022), Bộ Y tế triển khai thí điểm Đề án cấp phát thuốc Methadone nhiều ngày cho người bệnh điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện thay thế bằng thuốc Methadon. 3 tỉnh, thành phố ưu tiên triển khai đầu tiên gồm: Lai Châu, Điện Biên và Hải Phòng. Đây là những địa phương có nhiều người bệnh sống xa cơ sở điều trị/cơ sở cấp phát thuốc, địa bàn rộng, điều kiện đi lại khó khăn.