Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bùi Xuân Phái - cố họa sĩ của phố cổ Hà Nội

Ngọc Ánh (T/h) - 18:22, 06/08/2021

Nói đến hội họa Hà Nội hiện đại, không thể không nhắc đến phong cách tranh Bùi Xuân Phái. Bởi lẽ, họa sĩ vẽ phố cổ Hà Nội thì nhiều nhưng đối với cố họa sĩ tài ba Bùi Xuân Phái thì phố cổ đã trở thành người bạn tri âm. Tự bao giờ, tranh của Bùi Xuân Phái đã trở thành một phần của phố cổ Hà Nội.

Phố Hàng Mắm- Tranh Bùi Xuân Phái
Phố Hàng Mắm- Tranh Bùi Xuân Phái

Bùi Xuân Phái là một trong những họa sỹ thuộc thế hệ cuối cùng của sinh viên Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, cùng thời với các danh họa Nguyễn Sáng, Nguyễn Tư Nghiêm, Dương Bích Liên. Ông chuyên về chất liệu sơn dầu, đam mê mảng đề tài phố cổ Hà Nội. Ông vẽ trên vải, giấy, bảng gỗ, thậm chí cả trên giấy báo, bao thuốc lá và sử dụng nhiều phương tiện hội họa khác nhau như sơn dầu, màu nước, phấn mầu, chì than, bút chì...

Bùi Xuân Phái (1920-1988)
Bùi Xuân Phái (1920-1988)

Trong tâm thức của người nghệ sĩ, quê hương luôn là một "mảnh tình riêng". Sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, Bùi Xuân Phái đã vẽ về phố cổ với tất cả tình yêu quê hương của mình. Bàn tay tài hoa của ông đã tạo tác hàng trăm bức vẽ khác nhau về phố cổ Hà Nội. Dân gian Hà Nội vẫn đùa nhau rằng, những bức tranh phố cổ của ông đủ để dựng lên một thành phố thật. Và cũng không biết từ bao giờ, người ta cũng gọi phố cổ trong tranh của ông là "Phố Phái". Người dân Hà Nội cũng lại đùa nhau rằng, Hà Nội phải có 37 phố chứ không phải là 36 phố như câu ca dân gian vẫn truyền tụng, và con phố thứ 37 ấy chính là ..."Phố Phái".

"Phố Phái" nổi tiếng với các tác phẩm: Phố cổ Hà Nội (Sơn dầu, 1972), Hà Nội kháng chiến (Sơn dầu, 1966), Xe bò trong phố cổ (Sơn dầu, 1972), Phố vắng (Sơn dầu, 1981)...

Phố Chợ Gạo- Tranh Bùi Xuân Phái
Phố Chợ Gạo- Tranh Bùi Xuân Phái

Tranh phố cổ Hà Nội của Bùi Xuân Phái vừa cổ kính lại rất hiện thực, thể hiện rõ hồn cốt của phố cổ Hà Nội những thập niên 50-60-70 thế kỷ XX. Các mảng màu trong tranh Bùi Xuân Phái thường có đường viền đậm nét, phố không những trở thành chính nó mà còn gần hơn với con người, từ bề mặt đến cảnh quan đều có chiều sâu bên trong. Ngắm tranh phố cổ Hà Nội của Bùi Xuân Phái, người xem nhận thấy họa sỹ đã gửi gắm những kỷ niệm, những hoài cảm cùng nỗi buồn man mác, tiếc nuối bâng khuâng trên từng nét vẽ, như điềm báo về sự đổi thay và biến mất của từng mái nhà, từng con người mang hồn phách xưa cũ.

"Phố Phái" trong tranh Bùi Xuân Phái là phố mà dường như cũng không phải phố. Phố cổ Hà Nội không ồn ào, sầm uất mà lặng lẽ và lâu bền, giản dị và thân thiết. Đó chỉ là những ngôi nhà cũ kỹ với mái ngói rêu phong, một vài gánh hàng rong, một gánh hàng nước quạnh hiu... gợi lên nhiều xúc cảm thân quen.

Phố cổ Hà Nội -Tranh Bùi Xuân Phái
Phố cổ Hà Nội -Tranh Bùi Xuân Phái

Tranh phố cổ Bùi Xuân Phái dù có xuất hiện con người hay không đều có một không gian đặc biệt. Không gian ấy có khi tĩnh lặng cùng thời gian, có khi lại như đang chuyển động. Từng góc phố, từng hàng cây tưởng như rất đỗi quen thuộc mà vẫn lạ lẫm, xa vời. Cảnh vật phố cổ Hà Nội tưởng như có thể hiện hữu ngay đấy, nhưng cũng lại có thể thuộc về một thế giới khác - thế giới tâm hồn Bùi Xuân Phái. "Phố Phái" hiện lên thực mà hư, hư mà thực, đa cách nhìn, nhiều cảm xúc. Dường như Bùi Xuân Phái muối níu giữ thời gian, níu giữ những giá trị đẹp đẽ mà với tâm hồn nhạy cảm của người nghệ sỹ ông biết chắc rằng một ngày nào đó sẽ phôi pha.

Phố Mã Mây- Tranh Bùi Xuân Phái
Phố Mã Mây- Tranh Bùi Xuân Phái

Bùi Xuân Phái vẽ về phố cổ Hà Nội tự nhiên như sống và thở. Tâm hồn ông gắn với phố cổ và sự nghiệp của ông cũng gắn liền với phố cổ. Phố cổ Hà Nội là nguồn cảm hứng đặc biệt của Bùi Xuân Phái. Ông vẽ về phố cổ như đang kể chuyện về cuộc đời mình. Chính bởi vậy, phố cổ Hà Nội là cái gạch nối giữa hội họa và tình yêu quê hương trong con người Bùi Xuân Phái.

Bùi Xuân Phái (1920-1988), quê gốc ở làng Kim Hoàng (nay thuộc xã Vân Canh, huyện Hoài Đức, Hà Nội). Ông tốt nghiệp khoa Hội họa, Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương khóa 1941-1946 Ông vẽ nhiều tranh phố cổ Hà Nội và tham dự triển lãm ở nhiều nơi. Năm 1952, ông trở về Thủ đô sống tại ngôi nhà số 87 phố Thuốc Bắc, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội cho đến khi mất.

Cố họa sĩ Bùi Xuân Phái được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn họa nghệ thuật đợt I (1996). Năm 2010, Hội đồng nhân dân TP. Hà Nội đã đặt tên Bùi Xuân Phái cho một phố ở huyện Từ Liêm, nay thuộc quận Nam Từ Liêm (Hà Nội)


Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
"Chuyện tình Pha Dua" ở vùng cao xứ Thanh

"Chuyện tình Pha Dua" ở vùng cao xứ Thanh

Tối 25/11, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Thanh Hóa phối hợp với huyện Quan Sơn tổ chức Lễ khai mạc Liên hoan văn nghệ dân gian “Chuyện tình Pha Dua” - Phiên chợ vùng cao của đồng bào DTTS 11 huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa năm 2022.
Hiện thực hóa khát vọng đưa Khánh Hòa trở thành thành phố hình mẫu trong phát triển bền vững

Hiện thực hóa khát vọng đưa Khánh Hòa trở thành thành phố hình mẫu trong phát triển bền vững

Trang địa phương - Hoàng Thanh (thực hiện) - 1 giờ trước
Khánh Hòa đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương; đến năm 2045 trở thành thành phố đáng sống, là hình mẫu của sự gắn kết giữa phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng – an ninh. Vậy, Khánh Hòa đã, đang và sẽ có những giải pháp nào để hiện thực hóa khát vọng của Đảng bộ, chính quyền và các tầng lớp Nhân dân của tỉnh? Báo Dân tộc và Phát triển đã có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Tấn Tuân, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND Khánh Hòa để có cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề này.
Tư duy đổi mới phát triển của những HTX kiểu mới ở miền núi Quảng Nam

Tư duy đổi mới phát triển của những HTX kiểu mới ở miền núi Quảng Nam

Kinh tế - Tiêu Dao - 1 giờ trước
Các hợp tác xã (HTX) ở các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam đã góp phần không nhỏ trong việc chuyển dịch lao động và tăng thu nhập cho nông dân miền núi, đồng bào DTTS của Quảng Nam.
Nét đặc sắc ở Chợ Giáng sinh được bình chọn thú vị nhất thế giới

Nét đặc sắc ở Chợ Giáng sinh được bình chọn thú vị nhất thế giới

Nhìn ra thế giới - PV - 1 giờ trước
Chợ Giáng sinh thú vị nhất thế giới - "Les Plaisirs d'Hiver" ở thủ đô Brussels của Bỉ, mở cửa từ ngày 25/11 đến ngày 1/1/2023, dự kiến sẽ thu hút 2,4 triệu lượt khách.
Bản làng miền núi Thanh Hóa đổi thay từ xây dựng nông thôn mới

Bản làng miền núi Thanh Hóa đổi thay từ xây dựng nông thôn mới

Kinh tế - PV - 1 giờ trước
Bằng sự nỗ lực của người dân địa phương, cùng với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, nhiều bản làng vùng cao Thanh Hóa thay da đổi thịt nhờ xây dựng thành công bản nông thôn mới (NTM).
Nỗ lực giảm thiểu tình trạng tảo hôn

Nỗ lực giảm thiểu tình trạng tảo hôn

Xã hội - Trọng Bảo - 2 giờ trước
Mường Khương (tỉnh Lào Cai) là huyện vùng cao với gần 90% là đồng bào DTTS. Thời gian qua, huyện đã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt trong thực hiện Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào DTTS” theo Quyết định số 498/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/11/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/11/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về Hội thảo với các tổ chức quốc tế, đối tác phát triển để thông tin chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng kế hoạch hợp tác, huy động nguồn lực, thu hút đầu tư trong thực hiện Chương trình MTQG DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025; Hội nghị đánh giá 1 năm thực hiện Chương trình MTQG DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025; Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh tiếp Trưởng Đại diện thường trú Chương trình phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam; cùng một số thông tin về dân tộc, tôn giáo nổi bật khác tại các địa phương trên cả nước. Phần đọc báo hôm nay sẽ giới thiệu bài viết: Người đào ao ở lưng chừng núi của tác giả Phạm Việt Thắng
Định hướng Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050

Định hướng Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050

Tin tức - BĐT - 3 giờ trước
Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Kết luận số 45-KL/TW, ngày 17/11/2022, Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII về Định hướng Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Báo Điện tử Dân tộc và Phát triển trân trọng giới thiệu toàn văn Kết luận.
World Cup 2022: Hòa Tây Ban Nha, Đức thoát hiểm ngoạn mục

World Cup 2022: Hòa Tây Ban Nha, Đức thoát hiểm ngoạn mục

Thể thao - Giải trí - Hoàng Quý - 3 giờ trước
Trong lượt trận thứ 2 bảng E World Cup 2022, Đức đã có ngày thi đấu quật cường trước Tây Ban Nha, qua đó giữ lại cho mình cơ hội tranh tấm vé vào vòng 1/8
Kết quả thi đấu vòng bảng World Cup 2022 ngày 27/11

Kết quả thi đấu vòng bảng World Cup 2022 ngày 27/11

Thể thao - Giải trí - BĐT - 3 giờ trước
Cập nhật nhanh kết quả bóng đá World Cup 2022 diễn ra từ 21/11 tới 18/12 tại Qatar.
Thế giới ghi nhận hơn 646 triệu ca nhiễm COVID-19

Thế giới ghi nhận hơn 646 triệu ca nhiễm COVID-19

Nhìn ra thế giới - PV - 3 giờ trước
Số liệu thống kê cụ thể trên worldometers.info, tính đến sáng ngày 28/11, thế giới lần lượt ghi nhận tổng số 646.118.182 ca nhiễm và 6.636.160 trường hợp tử vong vì COVID-19. Trong 24 giờ qua, thế giới có thêm 239.949 ca nhiễm mới, trong đó, châu Á đứng đầu với 181.475 ca.
World Cup 2022: Croatia hủy diệt Canada, độc chiếm ngôi đầu bảng

World Cup 2022: Croatia hủy diệt Canada, độc chiếm ngôi đầu bảng

Thể thao - Giải trí - Hoàng Quý - 4 giờ trước
Lượt trận thứ 2 bảng F World Cup 2022, Canada đã thất thủ trước Croatia với tỉ số 1-4. Croatia vươn lên dẫn đầu bảng F với 4 điểm và hiệu số bàn thắng - bại là +3 cùng với cơ hội đi tiếp vô cùng rộng mở.