Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Xem múa trống đôi của người Chăm H’roi

Tiên Sa - 11:02, 05/11/2019

Múa trống đôi là nét độc đáo chỉ có ở người Chăm H’roi. Song, thú vị nhất là hình thức song tấu, tức đánh theo lối đối đáp. Khi ấy, cả nhạc cụ và người chơi sẽ cùng toát lên cái phóng khoáng, ngẫu hứng, độc đáo.

Phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi (Bình Định).
Phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi (Bình Định).

Người Chăm H’roi (còn gọi là Chăm Hời) sống gần gũi với người Ba Na, Ê-đê ở các huyện Vân Canh (Bình Định) và Đồng Xuân, Sơn Hòa (Phú Yên), vì vậy văn hóa Chăm H’roi có sự giao thoa độc đáo giữa các nền văn hóa khu vực. 

Chúng tôi rất ấn tượng khi xem phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi, trong đó có màn múa trống đôi. Tâm sự với chúng tôi, Nghệ nhân Lê Văn Ru, 82 tuổi, dân tộc Chăm H’roi trú tại huyện Văn Canh cho hay, lễ hội lớn của người Chăm H’roi không thể thiếu hòa tấu cồng 3, chinh 5 và trống đôi. 

Trong màn múa trống đôi (K’toang) là điểm nhấn thể hiện sự linh thiêng của người Chăm H’roi gửi tới các đấng thần linh. Màn múa trống đôi đặc trưng, là chơi trong dịp đâm trâu, lễ cưới, lễ mừng sức khỏe diễn ra vào tháng Ba. 

Trong màn trình diễn múa trống đôi, đôi nam, nữ nghệ nhân dùng cả hai tay vỗ vào hai mặt trống, nhún nhảy, lắc lư, đầu nghiêng bên này, ngó bên kia vô cùng sống động, múa theo cái tiết tấu do chính đôi tay họ tạo ra. Âm thanh 2 trống hòa quyện với nhau rất linh hoạt bởi trống này ngừng, trống kia đánh, trống này chậm rãi, trống kia dồn dập. Có cảm giác như một cuộc đối thoại, người này hỏi, người kia trả lời. Tiết tấu lúc mau, lúc thưa, khi nhịp nhàng, rồi bỗng dồn dập liên hồi. Sắc thái trên gương mặt của hai người múa trống xem ra rất ăn khớp với tiết tấu, nhịp điệu.

Các nghệ nhân Chăm H’roi Bình Định biểu diễn trống K’toang.
Các nghệ nhân Chăm H’roi Bình Định biểu diễn trống K’toang.

Đôi nam, nữ nghệ nhân biểu diễn, mỗi người một trống mang vào vai. Họ “tấn - thối” như một đôi võ sĩ trên đấu trường. Họ múa chân, đầu, thân hình theo nhịp trống mà chính đôi tay của họ tạo ra tiết tấu thưa nhặt, dồn dập. Có lúc “gờm” nhau như một cặp gà đá đang “thư hùng”. Âm điệu ngẫu biến trầm bổng, xếp lên nhau, gợi lên trong trí người nghe sự tưởng tượng những âm điệu róc rách của suối, bập bùng của lửa và mưa nguồn thác lũ của đại ngàn. 

Điệu múa hai nghệ nhân biểu diễn có thể truyền cho nhau những ký hiệu biểu cảm như một cuộc giao tiếp, chuyện trò. Tiếng trống thay lời nói, điệu múa nói lên cách ứng xử, thích nhau thì âm điệu hai trống hòa quyện. Do đó nghệ thuật múa trống đôi phải là một cặp hiểu ý của nhau mới giữ cho cuộc vui trọn vẹn. 

“Với cách biểu diễn này nên người ta không gọi là đánh trống mà là múa trống đôi. Các động tác đánh trống thường được mô phỏng theo dáng đi, kiểu chạy nhảy của muông thú. Biểu diễn trống đôi rất khó bởi đòi hỏi trí lực. Một cái trống nặng khoảng 4kg đeo trên người, đôi tay thường xuyên vừa múa và đập vào thành, mặt trống để tạo nên âm thanh chuẩn, đòi hỏi một người phải có sức khỏe. Vì vậy, phải là người có đủ sức khỏe, khéo léo, thẩm âm tốt mới có thể múa trống đôi giỏi…”, Nghệ nhân Lê Văn Ru cho hay. 

Tiếng “trống đôi” vang lên hòa quyện với tiếng chiêng, tiếng cồng xướng lên khúc biến tấu nhịp nhàng, vừa pha trộn sự hào hùng, lãng mạn cuốn hút thanh niên nam nữ hòa chung vào màn múa sôi động. Ai đã một lần được hòa mình vào không khí lễ hội của người Chăm H’roi, không thể quên được âm thanh rộn ràng của trống và sự khéo léo của hai người múa trống đôi.

Một cái trống nặng khoảng 4kg đeo trên người, đôi tay thường xuyên vừa múa và đập vào thành, mặt trống để tạo nên âm thanh chuẩn đòi hỏi một người phải có sức khỏe. Vì vậy, phải là người có đủ sức khỏe, khéo léo, thẩm âm tốt mới có thể múa trống đôi giỏi…”

Nghệ nhân Lê Văn Ru

Tin cùng chuyên mục
"Kết tồng"- phong tục mang giá trị nhân văn của người Tày

"Kết tồng"- phong tục mang giá trị nhân văn của người Tày

“Tồng” trong tiếng Tày có nghĩa là “hợp nhau”, “giống nhau”. Bạn tồng là những người bạn chơi cùng nhau, giúp đỡ và chia sẻ lẫn nhau trong công việc và trong cuộc sống, giống như anh em ruột thịt trong nhà, có phúc cùng hưởng, có nạn cùng chịu. Vì thế, phong tục "kết tồng" có từ lâu đời trong đời sống người Tày và tới nay vẫn còn nhiều người làm lễ "kết tồng".
Tăng “sức đề kháng” cho tiêu chí thu nhập

Tăng “sức đề kháng” cho tiêu chí thu nhập

Kinh tế - Tùng Nguyên - 1 giờ trước
Thiên tai, dịch bệnh đã và đang tác động đến sản xuất của người dân nông thôn. Vì vậy, để giữ vững và nâng cao tiêu chí thu nhập trong xây dựng nông thôn mới (NTM), đòi hỏi các địa phương phải có những giải pháp linh hoạt.
Mô hình làm du lịch sinh thái của già làng Mà A Giá

Mô hình làm du lịch sinh thái của già làng Mà A Giá

Gương sáng giữa cộng đồng - Thành Nhân - 5 giờ trước
Người T’rin (một nhánh của dân tộc Cơ Ho) tại xã Giang Ly, huyện miền núi Khánh Vĩnh (Khánh Hòa) vốn yêu rừng và sống gắn bó với rừng, nhưng lâu nay chưa ai nghĩ đến việc tận dụng rừng để làm du lịch sinh thái. Mạnh dạn thay đổi nếp nghĩ của đồng bào mình, hơn 10 năm nay, già làng Mà A Giá âm thầm giữ rừng, giữ nước để làm nên một khu du lịch sinh thái cuốn hút giữa đại ngàn mang tên Mà Giá.
Vinamilk đồng hành cùng miền Trung chống dịch Covid - 19

Vinamilk đồng hành cùng miền Trung chống dịch Covid - 19

Nhịp cầu nhân ái - PV - 5 giờ trước
Cùng với Bộ Y tế đang tập trung toàn lực hỗ trợ “chia lửa” với Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi dập dịch Covid-19, với trách nhiệm của công ty dinh dưỡng hàng đầu của cả nước, luôn đồng hành cùng chính phủ và cộng đồng trong “cuộc chiến” với đại dịch, Vinamilk đã nhanh chóng hỗ trợ gần 170.000 các sản phẩm dinh dưỡng cần thiết đến các khu vực cách ly của 3 địa phương: TP. Đà Nẵng, Quảng Nam và Quảng Ngãi.
Về bản Háng Đề Đài

Về bản Háng Đề Đài

Đời sống - Xã hội - Thanh Huyền - 5 giờ trước
Đến bản Háng Đề Đài, xã Khao Mang, huyện Mù Cang Chải (Yên Bái), để tận mắt chứng kiến một vùng đất còn quá nhiều khó khăn với địa hình chia cắt, đường sá đi lại khó khăn, không điện, điều kiện sống thiếu thốn trăm bề khiến 135 hộ đồng bào dân tộc Mông nơi đây quẩn quanh trong nghèo đói…
Vận hành hồ đập mùa mưa lũ đang gặp nhiều khó khăn

Vận hành hồ đập mùa mưa lũ đang gặp nhiều khó khăn

Môi trường sống - Khánh Thi - 5 giờ trước
Năm nay, dưới tác động của La Nina (hiện tượng nhiệt độ nước biển tại khu vực Thái Bình Dương lạnh đi một cách bất thường, gây bão tố trên Đại Tây Dương, ảnh hưởng mạnh nhất vào cuối năm cho tới tháng 2 năm sau), nước ta sẽ đón những trận mưa lũ đặc biệt lớn có thể sẽ xảy ra, nhất là ở miền Bắc. Song, việc vận hành hồ đập trong điều kiện mưa lũ lại đang gặp nhiều khó khăn.
Hà Nội: Chủ động, sẵn sàng ứng phó với dịch COVID -19

Hà Nội: Chủ động, sẵn sàng ứng phó với dịch COVID -19

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Thường trực Thành ủy Hà Nội yêu cầu kích hoạt đồng bộ các hoạt động phòng, chống dịch theo từng cấp độ, diễn biến tình hình và nguyên tắc “4 tại chỗ” như trong giai đoạn trước; chuẩn bị nguồn lực cho công tác phòng, chống dịch và trong tình huống dịch bùng phát lại ở cấp độ cao...
Thực trạng đội ngũ y tế thôn, bản: Thừa trách nhiệm - Thiếu chính sách ( Bài 2 )

Thực trạng đội ngũ y tế thôn, bản: Thừa trách nhiệm - Thiếu chính sách ( Bài 2 )

Sức khỏe - Sỹ Hào - 5 giờ trước
Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết 113/2015/QH13 về “Phát triển đội ngũ nhân viên, cộng tác viên y tế thôn, bản (YTTB) nhất là ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới”, Bộ Y tế đã triển khai nhiều dự án liên quan đến phát triển đội ngũ nhân viên YTTB. Tuy nhiên, hiện chế độ, chính sách cho đội ngũ này vẫn chưa thống nhất.
Điện lực Lào Cai: Chủ động các phương án cấp điện phục vụ kỳ thi tốt nghiệp THPT

Điện lực Lào Cai: Chủ động các phương án cấp điện phục vụ kỳ thi tốt nghiệp THPT

Đời sống - Xã hội - Trọng Bảo - 6 giờ trước
Để bảo đảm nguồn điện ổn định, phục vụ cho kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) năm 2020 diễn ra từ 8 – 10/8, Công ty Điện lực Lào Cai đã xây dựng các phương án dự phòng chủ động ứng phó và giải quyết mọi tình huống.
Phát động Chiến dịch “Niềm tin chiến thắng” phòng, chống dịch COVID-19

Phát động Chiến dịch “Niềm tin chiến thắng” phòng, chống dịch COVID-19

Đời sống - Xã hội - PV - 6 giờ trước
Từ ngày 6/8 đến ngày 30/9, Bộ Y tế phối hợp cùng 8 đơn vị khác thực hiện chiến dịch truyền thông lan tỏa thông điệp “Niềm tin chiến thắng”, kêu gọi cộng đồng phòng, chống dịch COVID-19 trong trạng thái bình thường mới.
Hiệu quả từ việc hỗ trợ hộ nghèo theo nhu cầu

Hiệu quả từ việc hỗ trợ hộ nghèo theo nhu cầu

Công tác Dân tộc - Thúy Hồng - 6 giờ trước
Chủ động tiến hành rà soát danh sách các hộ nghèo, lựa chọn, bình xét dân chủ để phân bổ, hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, thiết bị máy móc hỗ trợ sản xuất theo nhu cầu của người dân… là cách làm mang lại hiệu quả tích cực khi triển khai thực hiện dự án hỗ trợ sản xuất từ Chương trình 135 trên địa bàn huyện Sìn Hồ (Lai Châu). Thông qua nguồn hỗ trợ, bà con những vùng khó khăn trên địa bàn có thêm nguồn lực phát triển kinh tế, từng bước ổn định đời sống.