Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Xem múa trống đôi của người Chăm H’roi

Tiên Sa - 11:02, 05/11/2019

Múa trống đôi là nét độc đáo chỉ có ở người Chăm H’roi. Song, thú vị nhất là hình thức song tấu, tức đánh theo lối đối đáp. Khi ấy, cả nhạc cụ và người chơi sẽ cùng toát lên cái phóng khoáng, ngẫu hứng, độc đáo.

Phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi (Bình Định).
Phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi (Bình Định).

Người Chăm H’roi (còn gọi là Chăm Hời) sống gần gũi với người Ba Na, Ê-đê ở các huyện Vân Canh (Bình Định) và Đồng Xuân, Sơn Hòa (Phú Yên), vì vậy văn hóa Chăm H’roi có sự giao thoa độc đáo giữa các nền văn hóa khu vực. 

Chúng tôi rất ấn tượng khi xem phục dựng Lễ mừng lúa mới (Quai Pthăi Brău) của đồng bào Chăm H’roi, trong đó có màn múa trống đôi. Tâm sự với chúng tôi, Nghệ nhân Lê Văn Ru, 82 tuổi, dân tộc Chăm H’roi trú tại huyện Văn Canh cho hay, lễ hội lớn của người Chăm H’roi không thể thiếu hòa tấu cồng 3, chinh 5 và trống đôi. 

Trong màn múa trống đôi (K’toang) là điểm nhấn thể hiện sự linh thiêng của người Chăm H’roi gửi tới các đấng thần linh. Màn múa trống đôi đặc trưng, là chơi trong dịp đâm trâu, lễ cưới, lễ mừng sức khỏe diễn ra vào tháng Ba. 

Trong màn trình diễn múa trống đôi, đôi nam, nữ nghệ nhân dùng cả hai tay vỗ vào hai mặt trống, nhún nhảy, lắc lư, đầu nghiêng bên này, ngó bên kia vô cùng sống động, múa theo cái tiết tấu do chính đôi tay họ tạo ra. Âm thanh 2 trống hòa quyện với nhau rất linh hoạt bởi trống này ngừng, trống kia đánh, trống này chậm rãi, trống kia dồn dập. Có cảm giác như một cuộc đối thoại, người này hỏi, người kia trả lời. Tiết tấu lúc mau, lúc thưa, khi nhịp nhàng, rồi bỗng dồn dập liên hồi. Sắc thái trên gương mặt của hai người múa trống xem ra rất ăn khớp với tiết tấu, nhịp điệu.

Các nghệ nhân Chăm H’roi Bình Định biểu diễn trống K’toang.
Các nghệ nhân Chăm H’roi Bình Định biểu diễn trống K’toang.

Đôi nam, nữ nghệ nhân biểu diễn, mỗi người một trống mang vào vai. Họ “tấn - thối” như một đôi võ sĩ trên đấu trường. Họ múa chân, đầu, thân hình theo nhịp trống mà chính đôi tay của họ tạo ra tiết tấu thưa nhặt, dồn dập. Có lúc “gờm” nhau như một cặp gà đá đang “thư hùng”. Âm điệu ngẫu biến trầm bổng, xếp lên nhau, gợi lên trong trí người nghe sự tưởng tượng những âm điệu róc rách của suối, bập bùng của lửa và mưa nguồn thác lũ của đại ngàn. 

Điệu múa hai nghệ nhân biểu diễn có thể truyền cho nhau những ký hiệu biểu cảm như một cuộc giao tiếp, chuyện trò. Tiếng trống thay lời nói, điệu múa nói lên cách ứng xử, thích nhau thì âm điệu hai trống hòa quyện. Do đó nghệ thuật múa trống đôi phải là một cặp hiểu ý của nhau mới giữ cho cuộc vui trọn vẹn. 

“Với cách biểu diễn này nên người ta không gọi là đánh trống mà là múa trống đôi. Các động tác đánh trống thường được mô phỏng theo dáng đi, kiểu chạy nhảy của muông thú. Biểu diễn trống đôi rất khó bởi đòi hỏi trí lực. Một cái trống nặng khoảng 4kg đeo trên người, đôi tay thường xuyên vừa múa và đập vào thành, mặt trống để tạo nên âm thanh chuẩn, đòi hỏi một người phải có sức khỏe. Vì vậy, phải là người có đủ sức khỏe, khéo léo, thẩm âm tốt mới có thể múa trống đôi giỏi…”, Nghệ nhân Lê Văn Ru cho hay. 

Tiếng “trống đôi” vang lên hòa quyện với tiếng chiêng, tiếng cồng xướng lên khúc biến tấu nhịp nhàng, vừa pha trộn sự hào hùng, lãng mạn cuốn hút thanh niên nam nữ hòa chung vào màn múa sôi động. Ai đã một lần được hòa mình vào không khí lễ hội của người Chăm H’roi, không thể quên được âm thanh rộn ràng của trống và sự khéo léo của hai người múa trống đôi.

Một cái trống nặng khoảng 4kg đeo trên người, đôi tay thường xuyên vừa múa và đập vào thành, mặt trống để tạo nên âm thanh chuẩn đòi hỏi một người phải có sức khỏe. Vì vậy, phải là người có đủ sức khỏe, khéo léo, thẩm âm tốt mới có thể múa trống đôi giỏi…”

Nghệ nhân Lê Văn Ru

Tin cùng chuyên mục
Thanh âm hy vọng

Thanh âm hy vọng

Chương trình “Thanh âm hy vọng” do nhóm nhạc khiếm thị Hy vọng phối hợp với Câu lạc bộ Đình Làng Việt tổ chức vào ngày 4/7 vừa qua đã tạo thêm một sân khấu biểu diễn và kết nối nghệ sĩ với khán giả, lan tỏa những thông điệp đầy tính nhân văn.
Tin nổi bật trang chủ
Tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tín dụng chính sách xã hội

Tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tín dụng chính sách xã hội

Ngày 15/7, tại Hà Nội và 63 điểm cầu toàn quốc, Ban Kinh tế Trung ương đã chủ trì phối hợp với Ban Cán sự Đảng Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Chính sách xã hội và các Bộ, ngành, tổ chức chính trị xã hội tổ chức Hội nghị trực tuyến Sơ kết 5 thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 22/11/2014 của Ban Bí thư khóa XI về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tín dụng chính sách xã hội.
Các sản phẩm OCOP gắn với văn hóa các tỉnh miền núi phía Bắc sẽ được giới thiệu, quảng bá tại Hà Nội

Các sản phẩm OCOP gắn với văn hóa các tỉnh miền núi phía Bắc sẽ được giới thiệu, quảng bá tại Hà Nội

Tin tức - Hồng Minh - 3 giờ trước
Chiều 16/7, tại Hà Nội, Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn TP. Hà Nội tổ chức Họp báo tuyên truyền về sự kiện giới thiệu, quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP gắn với văn hoá các tỉnh miền núi phía Bắc.
Mù Cang Chải (Yên Bái): Phấn đấu đến năm 2025 cơ bản không còn là huyện nghèo

Mù Cang Chải (Yên Bái): Phấn đấu đến năm 2025 cơ bản không còn là huyện nghèo

Tin tức - Hoài Dương - 4 giờ trước
Từ ngày 15 – 17/7/2020, Đảng bộ huyện Mù Cang Chải (Yên Bái) tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020 – 2025. Ông Đỗ Đức Duy, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái tham dự, chỉ đạo Đại hội. Tham dự Đại hội có 168 đại biểu đại diện cho trên 2.800 đảng viên trong toàn Đảng bộ huyện Mù Cang Chải.
Mù Cang Chải (Yên Bái): Khởi công công trình Trường PTDTBT THCS Khao Mang

Mù Cang Chải (Yên Bái): Khởi công công trình Trường PTDTBT THCS Khao Mang

Tin tức - Hoài Dương - 18:36, 15/07/2020
Sáng 15/7, Huyện uỷ, Ủy ban Nhân dân (UBND) huyện Mù Cang Chải (Yên Bái) đã tổ chức Lễ khởi công công trình Trường phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT) Trung học cơ sở (THCS) Khao Mang, xã Khao Mang. Ông Đỗ Đức Duy, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái đến dự và phát biểu tại Lễ khởi công.
Điểm tựa của làng Ktu

Điểm tựa của làng Ktu

Người có uy tín - Thùy Dung - 16:45, 15/07/2020
Từng tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước, sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, già Đinh Yek (SN 1933) giữ nhiều chức vụ quan trọng ở xã Kon Chiêng, huyện Mang Yang (Gia Lai). Năm 2010, ông về hưu và được dân làng tin yêu bầu làm già làng, Người có uy tín của làng Ktu. Ông cũng là người có vai trò rất lớn trong việc thay đổi nếp nghĩ cách làm, vận động người dân chung sức xây dựng NTM.
Lai Châu: Khẩn trường khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra

Lai Châu: Khẩn trường khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra

Môi trường sống - Trọng Bảo - 11:07, 15/07/2020
Từ ngày 10 - 13/7, trên địa bàn tỉnh Lai Châu xảy ra mưa lớn đã làm thiệt hại về nhà cửa, hoa màu và sạt lở nhiều tuyến đường. Hiện nay, các cấp chính quyền đang dồn lực khắc phục hậu quả do thiên tai gây ra.
Để người dân thực sự là chủ thể

Để người dân thực sự là chủ thể

Kinh tế - Tùng Nguyên - 10:56, 15/07/2020
Sau khi hoàn thành Chương trình xây dựng Nông thôn mới (NTM), các địa phương tiếp tục bắt tay vào xây dựng NTM nâng cao. Một giải pháp được xem là nòng cốt để tạo đột phá là xây dựng gia đình NTM kiểu mẫu, phát huy vai trò chủ thể của người dân trong xây dựng NTM nâng cao.
Đăk Lăk: Đã có 1.200 hộ tham gia thực hiện “Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình”

Đăk Lăk: Đã có 1.200 hộ tham gia thực hiện “Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình”

Tin tức - Lê Hường - 10:46, 15/07/2020
Sáng 14/7, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Đăk Lăk tổ chức Lễ phát động và đăng ký thực hiện “Bộ tiêu chí ứng xử trong gia đình” năm 2020, tại xã Ea Nuôl, huyện Buôn Đôn.
Giảm thiểu tảo hôn ở Huyện Bảo Lâm (Cao Bằng): Cần đẩy mạnh tuyên truyền

Giảm thiểu tảo hôn ở Huyện Bảo Lâm (Cao Bằng): Cần đẩy mạnh tuyên truyền

Sức khỏe - Minh Thu - 09:44, 15/07/2020
Từ sau đại dịch Covid-19, số học sinh trên địa bàn huyện Bảo Lâm bỏ học và tảo hôn có chiều hướng tăng. Năm học 2019 - 2020, toàn huyện có 98 học sinh bỏ học, trong đó có 22 em tảo hôn.
Nho Quan (Ninh Bình): Vì sao người dân bản Xăm gần 10 năm ròng khiếu kiện?

Nho Quan (Ninh Bình): Vì sao người dân bản Xăm gần 10 năm ròng khiếu kiện?

Bạn đọc - Thiên An - 09:32, 15/07/2020
Gần 10 năm qua, 16 hộ dân (chủ yếu là dân tộc Mường) sống ở bản Xăm, xã Kỳ Phú, huyện Nho Quan (Ninh Bình) kiên trì gõ cửa, gửi đơn kiến nghị tới các cơ quan có thẩm quyền, phản ánh về việc họ là những hộ dân tiên phong đi làm kinh tế mới, khai hoang phục hóa mảnh đất này từ năm 1995, nhưng đến nay vẫn chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ). Đã có rất nhiều cuộc họp, các văn bản chỉ đạo và trả lời, nhưng sự việc vẫn chưa được giải quyết một cách thấu đáo.
Người tạo ra chữ viết Chăm Hroi

Người tạo ra chữ viết Chăm Hroi

Phóng sự - Ký sự - Đào Đức Tuấn - 09:27, 15/07/2020
Hơn 90 mùa rẫy, ông Ka Sô Liễng vẫn khỏe mạnh, lao động hằng ngày, nhất là từ khi rời căn nhà tiện nghi ở TP. Tuy Hòa để về buôn Kiến Thiết, xã Ea Chà Rang, huyện Sơn Hòa (Phú Yên). Với trăn trở “Sao người Chăm Hroi không có chữ viết?”, gần như cả cuộc đời Ka Sô Liễng đã đi tìm và thành công trong tạo tác chữ viết cho dân tộc mình.