Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Xây dựng NTM nâng cao: Nhiều địa phương vùng DTTS và miền núi đối mặt với khó khăn thách thức

Thúy Hồng - 19:33, 02/04/2023

Sau khi đạt chuẩn nông thôn mới (NTM), nhiều địa phương trong đó có vùng DTTS và miền núi đã hạ quyết tâm xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu. Vấn đề đặt ra là liệu có quá sức khi đa số các địa phương vùng DTTS, miền núi hiện vẫn đang còn phải chật vật để củng cố và giữ vững tiêu chí NTM .

Nhiều địa phương chật vật để giữ vững các tiêu chí NTM
Nhiều địa phương chật vật để giữ vững các tiêu chí NTM

Chật vật giữ vững tiêu chí NTM

Bước sang giai đoạn 2021 - 2025, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM đang gặp phải rất nhiều thách thức, khi một số tiêu chí trong Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM có sự thay đổi theo hướng nâng cao. Theo đó, xã đạt chuẩn NTM nâng cao là xã đạt chuẩn NTM bao gồm 19 tiêu chí như: Nhà ở dân cư; thu nhập; nghèo đa chiều… Tuy nhiên, theo Bộ tiêu chí mới, các chỉ tiêu đều được nâng cao hơn, khiến cho các các xã chưa đạt hoặc đã đạt chuẩn tiếp tục thực hiện xây dựng xã NTM nâng cao sẽ phải gặp nhiều khó khăn.

Như tại xã Hòa Mạc, huyện Văn Bàn (Lào Cai), được công nhận xã NTM vào năm 2015, sau 7 năm, diện mạo xã Hòa Mạc ngày càng thay da đổi thịt. Các tuyến đường bê tông vào các thôn, liên thôn phẳng phiu, những ngôi nhà xây kiên cố mọc lên ngày một nhiều; hạ tầng phục vụ sản xuất được đầu tư; kinh tế, văn hóa, xã hội phát triển ngày càng toàn diện, đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao. Đến nay, thu nhập của bình quân đầu người trên địa bàn xã là 42,2 triệu đồng/người/năm.

Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM có sự thay đổi theo hướng nâng cao
Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM có sự thay đổi theo hướng nâng cao

Tuy vậy, sau khi áp dụng Bộ tiêu chí về xã NTM của tỉnh Lào Cai giai đoạn 2022 - 2025, xã Hòa Mạc chỉ duy trì đạt chuẩn 14/19 tiêu chí NTM, 5 tiêu chí hiện không đạt gồm: Nhà ở dân cư; Tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn; Y tế, Môi trường và an toàn thực phẩm; Quốc phòng và An ninh.

Không riêng gì Hòa Mạc, theo rà soát các tiêu chí NTM giai đoạn 2016 - 2020, tính đến tháng 7/2022, toàn huyện Văn Bàn có 10/21 xã đạt chuẩn NTM được UBND tỉnh công nhận, bình quân số tiêu chí/xã đạt 16,05 tiêu chí/xã. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, đối chiếu với Bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2021 - 2025, bình quân số tiêu chí/xã huyện Văn Bàn chỉ đạt 10,6 tiêu chí/xã (giảm số tiêu chí bình quân là 5,45 tiêu chí/xã). Theo đó, trên địa bàn huyện Văn Bàn sẽ không có xã nào đạt tiêu chí NTM theo Bộ tiêu chí mới.

Tương tự, tại Sơn La, đến hết năm 2022, toàn tỉnh có 59 xã được UBND tỉnh công nhận đạt chuẩn NTM. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra cho các xã đã đạt chuẩn, là làm cách nào để giữ vững các tiêu chí đã đạt, khi Bộ tiêu chí NTM giai đoạn 2021 - 2025 có nhiều tiêu chí thay đổi, tăng về lượng và chất.

Ông Hà Như Huệ - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chánh Văn phòng điều phối NTM tỉnh Sơn La, cho biết: Ngay cả giữ vững các tiêu chí đã đạt vẫn đang là thách thức ở nhiều xã, bởi được công nhận đạt chuẩn mới chỉ là bước khởi đầu trong thực hiện mục tiêu xây dựng NTM. Hiện nay, UBND tỉnh cũng đã chỉ đạo các ngành, địa phương tham mưu, trình ban hành các quy định, cơ chế, chính sách để tổ chức triển khai chương trình xây dựng NTM, bảo đảm theo quy định của Trung ương và phù hợp với tình hình thực tế của tỉnh.

Nhiều tiêu chí khó đạt

Sự thay đổi và nâng cao mức chuẩn của một số tiêu chí NTM giai đoạn 2021 - 2025, là phù hợp nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của thực tiễn và để xây dựng NTM thực sự bền vững, đi vào chiều sâu, đáp ứng ngày càng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân sống ở khu vực nông thôn.

Theo đó, trong giai đoạn này, để được công nhận đạt chuẩn NTM, các xã phải đạt 19 tiêu chí với 57 chỉ tiêu, tăng 18 chỉ tiêu so với giai đoạn 2016 - 2020. Mức độ đạt chuẩn các tiêu chí cũng được nâng cao, như: Tiêu chí số 10 về thu nhập năm 2022 phải đạt từ 44 triệu đồng trở lên/người và tăng theo từng năm đến năm 2025 là 53 triệu đồng); Tiêu chí số 11 về nghèo đa chiều theo chuẩn nghèo mới, quy định hộ nghèo là hộ có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ 1,5 triệu đồng trở xuống, cao hơn gấp 2 lần chuẩn cũ là từ 700.000 đồng/người/tháng trở xuống, nên nhiều xã tỷ lệ nghèo tăng cao. Những tiêu chí này đang là thách thức nhiều với địa phương ở vùng DTTS và miền núi.

Nhiều địa phương miền núi khó đạt chỉ tiêu về y tế
Nhiều địa phương miền núi khó đạt chỉ tiêu về y tế

Ngay như một địa phương ở vùng Trung du miền núi Vĩnh Phúc, năm 2022, tỉnh đặt ra mục tiêu có thêm 10 xã đạt chuẩn NTM nâng cao, 1 xã đạt NTM kiểu mẫu, 60 thôn đạt thôn NTM kiểu mẫu, 4 huyện hoàn thành các tiêu chí thẩm định, nhưng đều không đạt mục tiêu đề ra.

Theo bà Lê Thị Lý - Phó trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) huyện Vĩnh Tường (Vĩnh Phúc), theo Bộ tiêu chí huyện NTM giai đoạn 2021 - 2025 sau khi được Chính phủ bổ sung, huyện mới chỉ đạt 6/9 tiêu chí huyện NTM. Bên cạnh đó, các xã đã về đích xã NTM nâng cao hiện nay phát sinh thêm nhiều tiêu chí chưa đạt.

Đối với Tiêu chí môi trường, việc phân loại rác thải tại nguồn, quy trình thu gom, vận chuyển rác tại các địa phương còn bộc lộ nhiều bất cập, chưa đúng quy định. Tỷ lệ hộ được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn từ hệ thống cấp nước tập trung, yêu cầu đạt trên 65%, trong khi đó, một số xã đến nay vẫn chưa có công trình cấp nước sinh hoạt tập trung.

Ngoài ra, các xã NTM nâng cao hiện nay gặp rất nhiều khó khăn để duy trì thành quả đối với các tiêu chí liên quan đến hạ tầng giao thông, thủy lợi và tổ chức sản xuất, do thiếu kinh phí đầu tư các hạng mục…

Theo báo cáo đánh giá của Bộ NN&PTNT, tính đến tháng 2/2023, cả nước đã có hơn 6.000 xã/8.211 xã ( hơn 73%) đạt chuẩn NTM, trong đó có 958 xã đạt chuẩn NTM nâng cao và 113 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu; bình quân cả nước đạt 16,9 tiêu chí. Tuy nhiên, Bộ này cũng đã chỉ ra quá trình xây dựng NTM còn nhiều hạn chế.

Các khi thực hiện các tiêu chí, địa phương phải “cân” mức độ tương xứng giữa kết quả đạt được với chi phí đầu tư cũng như lường trước những hệ lụy phát sinh và tác động đến khu vực miền núi
Khi thực hiện các tiêu chí NTM, các địa phương phải “cân” mức độ tương xứng giữa kết quả đạt được với chi phí đầu tư cũng như lường trước những hệ lụy phát sinh và tác động đến khu vực miền núi

Cần có giải pháp phù hợp

Tại Hội nghị toàn quốc "Hệ thống văn phòng điều phối NTM các cấp năm 2023" vừa diễn ra vào giữa tháng 2 tại Hải Phòng, ông Trần Thanh Nam - Thứ trưởng Bộ NN&PTNT chỉ ra nhiều hạn chế, vướng mắc trong Chương trình NTM. Đó là, hệ thống văn bản pháp lý, văn bản hướng dẫn thực hiện Chương trình ở cấp Trung ương chậm được ban hành so với kế hoạch, nên cũng ảnh hưởng đến tiến độ trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án phân bổ kế hoạch, giao vốn ngân sách Trung ương năm 2022 và giai đoạn 2021 - 2025…

Cũng theo ông Trần Thanh Nam, kết quả đạt chuẩn xã NTM của một số vùng vẫn còn khoảng cách chênh lệch lớn, điển hình như Đồng bằng sông Hồng: 100%; Đông Nam Bộ: 92,6%, trong khi đó miền núi phía Bắc mới đạt 47,5%, Tây Nguyên 57,8%. Hiện vẫn còn 4 tỉnh (Hà Giang, Cao Bằng, Bắc Kạn, Điện Biên) thuộc khu vực miền núi phía Bắc có tỷ lệ xã đạt chuẩn NTM dưới 30%.

"Mặt khác, chất lượng đạt chuẩn và công tác duy trì bền vững kết quả của một số xã sau đạt chuẩn còn hạn chế, đặc biệt là Tiêu chí môi trường, thu nhập, an ninh trật tự xã hội... Chất lượng các công trình cơ sở hạ tầng sau khi đạt chuẩn ở một số địa phương đã có dấu hiệu xuống cấp do chưa được quan tâm, duy tu bảo dưỡng thường xuyên", Thứ trưởng Trần Thanh Nam chia sẻ.

Chương trình xây dựng NTM là chương trình có khởi đầu, nhưng không bao giờ có kết thúc, bởi các tiêu chí liên tục được nâng chất lên qua thời gian. Ban đầu là các địa phương phấn đấu đạt được chuẩn NTM và hiện nay, rất nhiều xã NTM đang nâng chất lên thành NTM nâng cao và trở thành NTM kiểu mẫu. 

Tuy nhiên, khi thực hiện các tiêu chí, các địa phương cần phải tiếp tục rà soát, “cân” mức độ tương xứng giữa kết quả đạt được, với chi phí đầu tư; cũng như lường trước những hệ lụy phát sinh và tác động đến khu vực miền núi, nông thôn và những gia đình nghèo... để có kế hoạch và giải pháp thực hiện phù hợp với thực tế trong tình hình hiện nay.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Một nhiệm kỳ với quyết tâm “đồng sức, đồng lòng, đồng tâm, đồng ý” ở Con Cuông

Một nhiệm kỳ với quyết tâm “đồng sức, đồng lòng, đồng tâm, đồng ý” ở Con Cuông

Từ ý chí thống nhất “đồng sức, đồng lòng, đồng tâm, đồng ý” xây dựng chính quyền, xây dựng bản làng ngày một no ấm, hạnh phúc. Qua 5 năm (2019-2024), thực hiện mục tiêu nhiệm kỳ Đại hội Đại biểu các DTTS huyện Con Cuông lần thứ III, 2019, phát huy tinh thần đoàn kết của cấp ủy, chính quyền, hệ thống chính trị và đồng bào các DTTS trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị, các lĩnh vực đời sống kinh tế-xã hội của Con Cuông đã từng bước phát triển. Trong đó, nổi bật là tỷ lệ giảm nghèo ở vùng đất khó khăn đặc biệt này mỗi năm đạt hơn 3%; tốc độ tăng giá trị sản xuất bình quân giai đoạn là gần 7%; thu nhập bình quân đầu người đến nay đã đạt hơn 41 triệu đồng…
Tin nổi bật trang chủ
Một nhiệm kỳ với quyết tâm “đồng sức, đồng lòng, đồng tâm, đồng ý” ở Con Cuông

Một nhiệm kỳ với quyết tâm “đồng sức, đồng lòng, đồng tâm, đồng ý” ở Con Cuông

Phóng sự - Thanh Hải - 19:57, 23/06/2024
Từ ý chí thống nhất “đồng sức, đồng lòng, đồng tâm, đồng ý” xây dựng chính quyền, xây dựng bản làng ngày một no ấm, hạnh phúc. Qua 5 năm (2019-2024), thực hiện mục tiêu nhiệm kỳ Đại hội Đại biểu các DTTS huyện Con Cuông lần thứ III, 2019, phát huy tinh thần đoàn kết của cấp ủy, chính quyền, hệ thống chính trị và đồng bào các DTTS trong thực hiện các nhiệm vụ chính trị, các lĩnh vực đời sống kinh tế-xã hội của Con Cuông đã từng bước phát triển. Trong đó, nổi bật là tỷ lệ giảm nghèo ở vùng đất khó khăn đặc biệt này mỗi năm đạt hơn 3%; tốc độ tăng giá trị sản xuất bình quân giai đoạn là gần 7%; thu nhập bình quân đầu người đến nay đã đạt hơn 41 triệu đồng…
Cẩn trọng với chiêu trò thu mua nông sản “lạ”

Cẩn trọng với chiêu trò thu mua nông sản “lạ”

Pháp luật - Minh Nhật - 19:40, 23/06/2024
Những năm gần đây, thương lái nước ngoài luôn có chiêu trò thu mua các nông sản "lạ", như: Đỉa, ốc bươu vàng, giun đất, lá bàng khô, lá điều khô, hạt na, cam non, búp thanh long, bọ xít đen… Chưa rõ động cơ của các thương lái có nhằm phá hoại kinh tế hay không, nhưng dễ thấy là họ đã kiếm lợi rất lớn bằng chiêu trò như vậy.
Đào tạo nghề, giải quyết việc làm - Giải pháp đột phá nâng cao đời sống đồng bào DTTS ở Krông Ana

Đào tạo nghề, giải quyết việc làm - Giải pháp đột phá nâng cao đời sống đồng bào DTTS ở Krông Ana

Công tác Dân tộc - Lê Hường - 19:26, 23/06/2024
Thực hiện Quyết tâm thư Đại hội Đại biểu các DTTS lần thứ III, năm 2019 huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk, một trong những giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế -xã hội vùng đồng bào DTTS nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống người dân được huyện chú trọng, là ưu tiên cho công tác đào tạo nghề, tạo việc làm, tăng thu nhập. Nhờ được học nghề, bồi dưỡng nâng cao tay nghề, nhiều người đồng bào DTTS có trên địa bàn huyện thu nhập ổn định, đời sống nâng cao.
Quản Bạ (Hà Giang):

Quản Bạ (Hà Giang): "Thức dậy" những tiềm năng du lịch

Kinh tế - Vũ Mừng - Hoàng Chính - 19:20, 23/06/2024
Trong những năm gần đây, Quản Bạ được xem là một điểm đến hấp dẫn không thể bỏ qua đối với khách du lịch trong và ngoài nước khi đến với Hà Giang, bởi sự kết hợp hài hòa giữa sơn thủy hữu tình, cảnh sắc thiên nhiên tuyệt đẹp với những nét văn hóa truyền thống của người dân địa phương.
Công tác phát triển đảng viên người DTTS ở Quảng Ninh: Nhận diện khó khăn (Bài 1)

Công tác phát triển đảng viên người DTTS ở Quảng Ninh: Nhận diện khó khăn (Bài 1)

Công tác Dân tộc - Mỹ Dung - 19:02, 23/06/2024
Trong quá trình thực hiện và hoàn thành các nhiệm vụ chính trị, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới ở địa phương, nhất là đối với địa bàn miền núi vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào DTTS, đội ngũ đảng viên người DTTS đang đóng vai trò then chốt, là lực lượng "nòng cốt" trong các phong trào thi đua. Nhìn từ thực tế ở Quảng Ninh, do nhiều yếu tố khách quan, chủ quan, việc phát triển đảng viên là người DTTS không phải là nhiệm vụ dễ dàng, đòi hỏi mỗi địa phương cần có cách làm, giải pháp phù hợp với tình hình thực tiễn.
Vấn đề - Sự kiện (Tuần 25): Luật Đất đai 2024 và vấn đề giải quyết đất ở, đất sản xuất cho đồng bào DTTS

Vấn đề - Sự kiện (Tuần 25): Luật Đất đai 2024 và vấn đề giải quyết đất ở, đất sản xuất cho đồng bào DTTS

Luật Đất đai (sửa đổi) được Quốc hội Khóa XV thông qua tại Kỳ họp bất thường lần thứ 5 vừa qua. Trong kỳ họp lần thứ 7 này, Chính phủ đề xuất cho phép Luật Đất đai có hiệu lực từ 1/8/2024, sớm 5 tháng so với quyết nghị của Quốc hội. Luật Đất đai 2024 đã có những quy định cụ thể nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về chính sách đất đai đối với đồng bào DTTS nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về chính sách đất đai, giải quyết tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất.
Cảnh báo nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt ở Lào Cai

Cảnh báo nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt ở Lào Cai

Media - Trọng Bảo - 18:51, 23/06/2024
Trong năm 2023, toàn tỉnh Lào Cai đã xảy ra 3 vụ tai nạn giao thông đường sắt làm 3 người bị thương. Còn đầu tháng 4 năm nay, trên tuyến đường sắt qua địa phận xã Bảo Hà, huyện Bảo Yên (Lào Cai) đã xảy ra vụ tai nạn giao thông đường sắt nghiêm trọng giữa tàu goòng và xe đạp điện, khiến 2 người tử vong.
Hiệu quả từ một dự án giúp trẻ thoát thấp còi, suy dinh dưỡng

Hiệu quả từ một dự án giúp trẻ thoát thấp còi, suy dinh dưỡng

Xã hội - PV - 18:33, 23/06/2024
Nhằm góp phần giảm thiểu tỷ lệ trẻ em bị suy dinh dưỡng trên địa bàn các huyện miền núi khó khăn Hướng Hóa và Đakrông (tỉnh Quảng Trị), thời gian qua, Tổ chức Tầm nhìn thế giới Việt Nam (World Vision International tại Việt Nam) đã phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo các địa phương và Tập đoàn Nhân Sâm Hàn Quốc KGC triển khai Dự án “Phục hồi dinh dưỡng cho trẻ dưới 5 tuổi”. Đến nay, dự án đã mang lại hiệu quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non cũng như thay đổi tư duy, nhận thức và cách chăm sóc trẻ của phụ huynh.
Mùa sen...

Mùa sen...

Giải trí - Ngô Thế Lâm - 18:29, 23/06/2024
Hiếm có nơi nào như đất nước ta, khi thiên nhiên hào phóng ban tặng cả bốn mùa ngập tràn hương sắc của các loài hoa. Và mỗi khi mùa hạ về, chúng ta lại được chiêm ngưỡng một loài hoa thanh cao, cao quý, tượng trưng cho quốc hồn, quốc tuý của dân tộc: Hoa sen!
Nghĩa Trụ - Điểm sáng về xây dựng nông thôn mới nâng cao ở tỉnh Hưng Yên

Nghĩa Trụ - Điểm sáng về xây dựng nông thôn mới nâng cao ở tỉnh Hưng Yên

Trang địa phương - Công Minh - 18:10, 23/06/2024
Được mệnh danh là mảnh đất địa linh nhân kiệt, nơi gắn liền với tên tuổi của những nhà cách mạng kiệt xuất, xã Nghĩa Trụ chính là niềm tự hào của huyện Văn Giang nói riêng và tỉnh Hưng Yên nói chung. Kế thừa bề dày lịch sử, lẫn tiềm năng thế mạnh sẵn có, những năm qua Nghĩa Trụ đã vươn mình trở thành xã nông thôn mới nâng cao, với cơ sở hạ tầng khang trang, kinh tế phát triển mạnh mẽ, chất lượng cuộc sống của người dân không ngừng được cải thiện.
Quảng bá du lịch qua điện ảnh: Một hướng đi hiệu quả

Quảng bá du lịch qua điện ảnh: Một hướng đi hiệu quả

Sắc màu 54 - Tiêu Dao - 18:06, 23/06/2024
Những bộ phim về đề tài dân tộc, miền núi với văn hóa, phong tục, cảnh đẹp thực sự thu hút nhiều khán giả. Tuy nhiên mảng điện ảnh này vẫn còn yếu và thiếu để có thể thu hút nhiều người đến du lịch, trải nghiệm với vùng đồng bào DTTS và miền núi. Nếu được đầu tư, triển khai nhiều đề tài điện ảnh về mảng này thì đây thực sự là động lực thúc đẩy kinh tế du lịch miền núi phát triển.