Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Xa dần thời “đốt đuốc tìm trò”

Hà Minh Hưng - 12:25, 22/03/2022

Từ khi thực hiện mô hình bán trú, các em học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Trung học cơ sở (PTDTBT THCS) xã Nậm Cha, huyện Sìn Hồ (Lai Châu) yên tâm đến lớp, chất lượng giáo dục ngày một nâng lên. Một số học sinh không còn bỏ học giữa chừng.

Học sinh bán trú học nhóm, chia sẻ kiến thức sau giờ học chính khóa.
Học sinh bán trú học nhóm, chia sẻ kiến thức sau giờ học chính khóa.

Tấm lòng những giáo viên cắm bản

Xã Nậm Cha, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu có 7 bản, với 750 hộ, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông và Dao. Trước đây người dân Nậm Cha sinh sống quây quần hai bên bờ suối Nậm Mạ. Theo chương trình Tái định cư (TĐC) thủy điện Sơn La, giờ suối Nậm Mạ thành lòng hồ mênh mông. Nậm Cha nay giáp vùng hồ sông Đà, ngoài đường bộ, vùng này có bến xuồng tấp nập ngược xuôi thuyền bè. Nhờ có đường thủy nên bà con các bản, các xã trong vùng, thậm chí người thân ở tận Quỳnh Nhai (Sơn La) cũng thường xuyên ghé thăm. Tuy là xã được thụ hưởng một phần từ chương trình TĐC, đời sống người dân có nhiều đổi mới nhưng Nậm Cha vẫn là xã vùng III khó khăn, cách trung tâm huyện biên giới Sìn Hồ hơn 80km.

Thầy Vũ Văn Dương - Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường PTDTBT THCS xã Nậm Cha đón chúng tôi tại bến xuồng Pa Há. Chiếc xuồng máy của ngư dân Lý Văn Hạc lắp động cơ máy nổ, gắn chân vịt quay tít, đạp nước đẩy thuyền rẽ sóng chạy êm ru trên mặt hồ xanh biếc. Đoàn chúng tôi say sưa chụp hình check in, Lý Văn Hạc chỉ tay xuống mặt hồ giới thiệu: “Xưa kia làng bản ở hết dưới này, sau TĐC, di dân lên vùng mới, giờ thì thành lòng hồ cả”. Hạc có con trai đang học bán trú tại trường thầy Dương nên là chỗ quen, vốn thạo sông nước, nhiệt tình, hễ nhà trường có công việc chỉ cần gọi là anh có mặt ngay.

 Đường về Nậm Cha nay phần lớn đã bê tông hóa, nên việc vận động học sinh ra lớp với các thầy cô giáo ở đây cũng được thuận lợi hơn.
Đường về Nậm Cha nay phần lớn đã bê tông hóa, nên việc vận động học sinh ra lớp với các thầy cô giáo ở đây cũng được thuận lợi hơn.

Mỗi khi có dịp cùng đồng nghiệp hàn huyên, chưa khi nào thầy Dương quên được thời điểm sau tết, lúc giáp hạt hay mùa làm nương mà các anh vẫn đùa là “mùa vận động”, bởi thời gian này, phần lớn giáo viên về bản vận động học sinh ra lớp. Câu nói của bà con vùng này “cái chữ không làm ra ngô, ra gạo” đã thành câu cửa miệng mỗi khi có thầy, cô đến nhà. Có hôm lên lớp vắng tanh, thế là thầy cô lại liềm hái lên nương cùng bà con, khi nào gặt xong thì mới đón được học sinh ra lớp.

Được biết thầy Dương quê Hưng Yên, thời còn sinh viên khoa ngữ văn trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên có một lần anh theo bạn lên Tây Bắc chơi, ấn tượng chuyến đi là hình ảnh những đứa trẻ miền rừng chỉ mỗi manh áo mỏng giữa tiết trời lạnh giá. Năm 2001, tốt nghiệp sư phạm, anh tình nguyện lên Lai Châu công tác. 20 năm gắn bó với giáo dục vùng cao có biết bao kỷ niệm buồn vui của người giáo viên xa nhà, giờ anh là con em của bản từ lâu rồi.

Mô hình bán trú phát huy hiệu quả

Năm 2013, Nậm Cha bắt đầu thực hiện mô hình trường bán trú, “vạn sự khởi đầu nan” với bộn bề khó khăn, từ phòng ở, bếp ăn và đặc biệt là nếp sống xa nhà chưa quen với các em. Nậm Cha có nhiều bản xa, đi lại khó khăn, có bản cách trường hai chục cây số như Nậm Pẻ, Ngài Chồ, Nậm Chăng… nên chỉ chuyện đến trường về nhà hằng ngày với các em cũng là cả một vấn đề. Trưởng bản Nậm Pẻ - Chang A Quang, người đồng hành với các thầy cô hàng chục năm nay trong sự nghiệp đưa chữ về bản nhớ lại: Ngày đầu thực hiện trường bán trú, tâm lý học sinh về học tập trung còn bỡ ngỡ, nhiều đêm trưởng bản Quang cùng các thầy cô “đốt đuốc tìm trò”, có khi thông đêm, phải khi nào thấy các em mới an tâm.

Ngày cuối tuần thầy Nguyễn Thanh Luận (giữa) lại về bản nói chuyện, trao đổi với gia đình về việc học của con em.
Ngày cuối tuần thầy Nguyễn Thanh Luận (giữa) lại về bản nói chuyện, trao đổi với gia đình về việc học của con em.

Còn với thầy Nguyễn Thanh Luận - Phó Hiệu trưởng, phụ trách công tác bán trú, mỗi khi nhắc chuyện về bản dạy chữ, thì bao kỷ niệm trong anh lại ùa về. Đó là kỷ niệm những ngày mới lên công tác, lớp học ngày ấy là những gầm nhà sàn của bà con người Thái. Rồi cảnh chèo thuyền vượt suối Nậm Cha, Nậm Mạ đón học sinh đi thi, cảnh vượt suối trong mùa lũ đón giáo viên mới… Thầy Luận cho biết: Từ khi triển khai mô hình trường học bán trú, tỷ lệ học sinh chuyên cần đến lớp của nhà trường đạt trên 95%; không còn cảnh giáo viên phải đến nhà vận động học sinh ra lớp như trước. Tỷ lệ học sinh nữ học hết lớp 9 và học lên THPT cũng tăng lên.

Rồi thầy Luận đưa chúng tôi “mục sở thị” mô hình tăng gia của học sinh bán trú phía sau trường, có chuồng nuôi lợn thương phẩm, ao thả cá, và vịt đẻ trứng. Sau giờ lên lớp, thời gian còn lại các tổ, nhóm thay phiên nhau tăng gia. Cũng từ mô hình này, các em được thực hành trang bị những kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp. Nhóm chăn nuôi của em Phàn Thị Nụ, lớp 8A mỗi người một việc, người thái chuối, nấu cám, người trộn thức ăn cho cá, vịt... Từ bãi đất trống um tùm cỏ dại, nay dưới bàn tay các em được cải tạo thành những luống rau xanh tốt, với đủ các loại rau, củ quả theo mùa như: bí đỏ, đậu cô ve, đậu đũa, cải thìa, cải ngọt, cải canh, rau muống… Em Nụ cho biết, ngoài tổ chăn nuôi, trồng trọt, chúng em có tổ chuyên làm giá đỗ vừa cung cấp cho nhà trường, vừa bán ra thị trường gây quỹ lớp.

Năm học 2021 - 2022, Trường PTDTBT THCS xã Nậm Cha có 314 học sinh, trong đó hơn 200 học sinh bán trú. Hiện nay, nhà trường có 10 phòng ở nội trú và 1 nhà ăn, như vậy bình quân gần 20 em/phòng. Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, nhà trường giành 2 lớp học làm phòng ở cho học sinh. Các phòng học được trang bị hệ thống giường tầng, tuy chất chội, nhưng khá ngăn nắp. Em Chang A Mạn, dân tộc Dao, bản Nậm Pẻ, nhà cách trường 20km tâm sự: “Về ở nội trú, em được nhà trường, các thầy, cô chăm sóc từ bữa ăn, giấc ngủ cho đến việc học hành. Phòng ở được xây dựng khang trang, sạch sẽ. Bởi vậy, chúng em rất vui khi được sống và học tập ở đây”.

Mô hình chăn nuôi vị của các em học sinh Trường PTDTBT THCS xã Nậm Cha, huyện Sìn Hồ.
Mô hình chăn nuôi vị của các em học sinh Trường PTDTBT THCS xã Nậm Cha, huyện Sìn Hồ.

Phía kế bên nhà ăn bán trú là phòng ở của vợ chồng thầy giáo trẻ Phạm Văn Pháo. Năm 2014, tốt nghiệp trường Cao đẳng Sư phạm tỉnh Hưng Yên, Pháo tình nguyện lên huyện Sìn Hồ công tác. Mới đầu cũng bỡ ngỡ, nhưng nhìn các anh, chị thế hệ trước xây dựng gia đình, sinh con lập nghiệp Pháo thấy vui. Sau những đêm về bản vận động học sinh, những ngày cùng bà con gặt lúa, kéo vó, quăng chài và rồi anh đã bén duyên với cô sơn nữ người Dao nơi đây. Ngôi nhà hạnh phúc, là căn phòng tập thể dành cho đôi vợ chồng trẻ. Chính căn phòng này là minh chứng biết bao thế hệ, bao cặp đôi đã nên duyên. Tuổi thanh xuân của họ đã dâng hiến cho miền đất này, cho những chuyến đò thầm lặng…

Chiều hồ sông Đà sóng vỗ mênh mang, chia tay thầy cô và các em học sinh Nậm Cha, trong lòng mỗi chúng tôi đều dâng lên niềm cảm phục. Vẫn biết, giáo dục vùng cao còn nhiều khó khăn, vất vả, nhưng bằng tinh thần trách nhiệm nghề giáo, các thầy cô luôn cháy hết mình cống hiến cho sự nghiệp trồng người. Nếu như ở thành phố, thị xã có biết bao ngôi trường khang trang, hiện đại, đầy đủ phương tiện dạy học thì nơi bản làng xa xôi, vẫn còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, đặc biệt nhiều thầy cô ngày ngày vẫn thầm lặng  kiên trì bám bản, không chỉ dạy kiến thức mà trang bị cả những  kỹ năng sống cho học sinh dân tộc thiểu số để hoàn thành tốt nhiệm vụ dạy trò nơi rẻo cao biên giới.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Hỗ trợ giáo viên mầm non, tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do COVID-19

Hỗ trợ giáo viên mầm non, tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do COVID-19

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam vừa ký Quyết định số 24/2022/QĐ-TTg ngày 29/11/2022 quy định về việc thực hiện chính sách hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do đại dịch COVID-19.
Tin nổi bật trang chủ
Tạo bước chuyển biến mới có tính đột phá trong phát triển Vùng đồng bằng sông Hồng

Tạo bước chuyển biến mới có tính đột phá trong phát triển Vùng đồng bằng sông Hồng

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng yêu cầu Đảng đoàn Quốc hội, Ban cán sự Đảng Chính phủ cần ráo riết chỉ đạo, khẩn trương xây dựng, ban hành Chương trình hành động triển khai thực hiện Nghị quyết 30. Theo đó, chương trình hành động phải bám sát các quan điểm, tư tưởng chỉ đạo và nội dung của Nghị quyết, bảo đảm sát hợp với từng địa phương trong Vùng và tiểu vùng.
Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh

Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 23:52, 29/11/2022
Tối 29/11/2022 (giờ Việt Nam), di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đến Thủ đô Canberra, bắt đầu thăm chính thức Australia

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đến Thủ đô Canberra, bắt đầu thăm chính thức Australia

Thời sự - PV - 23:33, 29/11/2022
Đúng 21 giờ 30 phút (theo giờ địa phương), Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ dẫn đầu Đoàn công tác Quốc hội Việt Nam hạ cánh xuống sân bay quân sự Fairbairn, Thủ đô Canberra, bắt đầu chương trình thăm chính thức Australia từ ngày 29/11 đến ngày 3/12.
Hỗ trợ giáo viên mầm non, tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do COVID-19

Hỗ trợ giáo viên mầm non, tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do COVID-19

Văn bản chính sách mới - BĐT - 23:18, 29/11/2022
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam vừa ký Quyết định số 24/2022/QĐ-TTg ngày 29/11/2022 quy định về việc thực hiện chính sách hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do đại dịch COVID-19.
Chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số

Chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số

Chính sách dân tộc - PV - 20:39, 29/11/2022
Huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên, có 10 xã, thị trấn, 118 bản, tổ dân phố. Trong đó, dân tộc Thái chiếm đa số (70,21% dân số của huyện); dân tộc Mông 14,57%... Những năm qua, huyện đã tích cực huy động các nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội; bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống vùng đồng bào DTTS. Nhờ đó, đời sống của người dân được nâng lên, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn vùng đồng bào DTTS.
Thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Kinh tế - PV - 20:33, 29/11/2022
Với đặc thù trên 87% dân số là đồng bào DTTS với nhiều thôn đặc biệt khó khăn khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT - XH vùng đồng bào DTTS và miền núi sẽ tạo sức bật để đẩy nhanh quá trình giảm nghèo bền vững tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Hà Giang.
Thịt Trâu sấy - Nét đẹp văn hóa ẩm thực đồng bào Tày ở Bảo Yên

Thịt Trâu sấy - Nét đẹp văn hóa ẩm thực đồng bào Tày ở Bảo Yên

Trước kia, khi đời sống còn nhiều khó khăn, đồng bào các dân tộc ở huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai chỉ mổ trâu trong dịp lễ tết hay cúng bái, nên thịt trâu sấy cũng chỉ có nhiều trong những dịp đặc biệt. Nhưng giờ đây, thịt trâu sấy Bảo Yên đã có tên tuổi, được bảo hộ nhãn hiệu sản phẩm, người dân ở khắp mọi nơi có thể tiếp cận dễ dàng. Là người tiên phong trong việc khôi phục và phát triển thịt trâu sấy tại địa phương, anh Hoàng Văn Sử, bản Pác Mạc, xã Vĩnh Yên luôn cố gắng giữ gìn và phát huy nét đặc trưng của món ăn truyền thống này.
Nhận thức đúng về tự do ngôn luận trong thời đại số

Nhận thức đúng về tự do ngôn luận trong thời đại số

Chống diễn biến hòa bình - PV - 20:30, 29/11/2022
Quyền tự do ngôn luận là một trong những quyền cơ bản của con người được ghi nhận trong Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền năm 1948 và Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị năm 1966.
Chương trình “Chào tân sinh viên - Gắn kết văn hóa Thái” tại Hà Nội

Chương trình “Chào tân sinh viên - Gắn kết văn hóa Thái” tại Hà Nội

Tin tức - Lò Bun - 20:26, 29/11/2022
Mới đây, cộng đồng sinh viên dân tộc Thái tại Hà Nội đã tổ chức chương trình “Chào tân sinh viên - Gắn kết văn hóa Thái”. Chương trình tổ chức với mong muốn tạo sự gắn kết, gìn giữ, phát huy bản sắc dân tộc Thái, cổ vũ khích lệ tinh thần học tập của con em dân tộc Thái từ khắp nơi về Hà Nội học tập.
Đề xuất giải pháp hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức bộ máy cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc

Đề xuất giải pháp hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức bộ máy cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc

Tin tức - Tuấn Ninh - 20:23, 29/11/2022
Ngày 29/11, tại trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Lê Sơn Hải - Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Công nghệ của UBDT đã chủ trì buổi nghiệm thu đề tài khoa học và công nghệ cấp bộ. Tham dự buổi nghiệm thu có các thành viên Hội đồng và một số nhà khoa học.
Chăm lo Tết cho người lao động khó khăn nhân dịp Tết Quý Mão 2023

Chăm lo Tết cho người lao động khó khăn nhân dịp Tết Quý Mão 2023

Xã hội - Phương Thảo - 20:12, 29/11/2022
Công đoàn TP. Hồ Chí Minh sẽ tổ chức nhiều chương trình chăm lo cho người lao động khó khăn nhân dịp Tết Quý Mão 2023, với nguồn kinh phí dự kiến khoảng 140 tỷ đồng.
Đam Rông (Lâm Đồng): Hơn 10 tỷ đồng xây dựng khu bảo tồn văn hóa dân tộc

Đam Rông (Lâm Đồng): Hơn 10 tỷ đồng xây dựng khu bảo tồn văn hóa dân tộc

Tìm trong di sản - Văn Yên - 20:07, 29/11/2022
UBND huyện Đam Rông (Lâm Đồng) vừa có quyết định phê duyệt báo cáo kinh tế - kỹ thuật công trình Khu bảo tồn văn hóa dân tộc trên địa bàn xã Đạ Tông.