Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Về Ia Piar chung vui Lễ báo hiếu với đồng bào Gia Rai

Ngọc Thu - 10:32, 21/03/2022

Lễ báo hiếu cha mẹ là một nét văn hóa truyền thống đã có từ lâu đời của dân tộc Gia Rai ở tỉnh Gia Lai. Đây là lễ cúng được những người con thực hiện duy nhất một lần trong đời để cảm tạ công ơn sinh thành, dưỡng dục đối với cha mẹ mình.

Lễ cúng báo hiếu thường được những người con dân tộc Gia Rai tổ chức trong mùa Xuân
Lễ cúng báo hiếu thường được những người con dân tộc Gia Rai tổ chức trong mùa Xuân

Tháng 2, vào thời điểm nông nhàn của người Gia Rai, trên cao nguyên Gia Lai là lúc diễn ra các lễ hội văn hóa truyền thống. Lễ báo hiếu cũng thường được những người con dân tộc Gia Rai tổ chức vào dịp này.

Ghè rượu là một trong những lễ vật không thể thiếu trong lễ báo hiếu
Ghè rượu là một trong những lễ vật không thể thiếu trong lễ báo hiếu

Khi mặt trời chưa ló rạng, chị Nay H’Đaih, xã Ia Piar, huyện Phú Thiện đã chuẩn bị tươm tất mọi công việc, lễ vật  để tổ chức lễ báo hiếu nhằm cầu mong sức khỏe, bình an cho cha mẹ Ksor Kla và Nay H’Nim của mình.

 Lúc này, con cháu, họ hàng, bà con trong buôn cũng đã tập trung về đông đủ tại nhà chị Nay H’Đaih để cùng chung tay chuẩn bị cho nghi lễ thêm phần chu đáo.

Ngoài sân, nhóm thanh niên đang xẻ thịt con heo. Sau đó, chia phần đầu, chân, đuôi và đặt trang trọng trong một cái rổ lớn có lót lá chuối để chuẩn bị cúng thần linh. Trong nhà, gà và rượu ghè cũng đã được đặt ngay ngắn. 3 ghè rượu được đặt trang trọng giữa nhà, cố định bằng 2 khúc tre chọc thẳng lên trần nhà. Ở hai bên tường nhà có mấy dãy ghè rượu do con cái, người thân của ông Ksor Kla mang đến góp vui.

Thầy cúng Nay Hăng thực nghiện nghi lễ báo hiếu tại nhà chị Nay H’Đaih
Thầy cúng Nay Hăng thực nghiện nghi lễ báo hiếu tại nhà chị Nay H’Đaih

Nhanh tay cùng chị em phụ nữ đưa nước sạch vào nhà, để chuẩn bị chêm thêm vào ghè rượu, chị Nay H’Đaih kể: Theo phong tục của đồng bào Gia Rai mình, người con làm lễ báo hiếu cha mẹ sau khi đã lập gia đình, vì lúc này đã làm được ra của cải riêng. Nhà mình quyết định làm lễ báo hiếu trong mùa xuân này, để thể hiện tình cảm với cha mẹ. Nếu không làm được mình sẽ mang món nợ ơn sinh thành của cha mẹ, chịu tiếng xấu với xóm làng. Mình làm cũng để cho con cái làm theo. Sau này chúng nó lớn, sẽ nhớ về công ơn cha mẹ.

Cũng theo chị Nay H’Đaih, lễ báo hiếu cha mẹ là phong tục đã có từ xa xưa, và vẫn được những thế hệ con cháu người Gia Rai ở vùng Ia Piar tiếp nối. Mỗi người con dân tộc Gia Rai, chỉ tổ chức lễ này một lần trong đời để báo hiếu cha mẹ mình. Tùy theo điều kiện kinh tế gia đình, gia chủ chuẩn bị lễ vật nhiều hay ít để chiêu đãi bà con, dòng họ. Tuy nhiên, lễ vật cũng phải có 3 ghè rượu ngon và một số con vật như heo, gà...

Xong nghi lễ, chủ nhà sẽ rót rượu ra ly để mời những người thân, khách mời uống
Xong nghi lễ, chủ nhà sẽ rót rượu ra ly để mời những người thân, khách khứa thưởng thức.

Khi lễ vật đã được gia chủ chuẩn bị xong, thầy cúng Nay Hăng chuẩn bị tiến hành nghi  lễ cúng. Thầy cúng Nay Hăng cho biết: Trước khi làm lễ báo hiếu, người con phải xin ý kiến của cha mẹ về thời gian tổ chức. Sau đó, gia đình người con sẽ mang một số lễ vật về nhà cha mẹ để tiến hành các nghi lễ. Sau khi cúng xong, người con sẽ dâng lên những món quà dành tặng cha mẹ. Đó có thể là món đồ thổ cẩm, tiền, vàng,… tùy vào kinh tế gia đình của người con. Đây cũng là dịp để các con tề tựu về nhà bố mẹ, cùng chia sẻ, động viên nhau làm ăn.

Trong quá trình tiến hành nghi lễ cúng, thầy cúng Nay Hăng đặt lên chân cha mẹ của gia chủ tổ chức 2 miếng rìu sắt, dưới chân là mảnh bông. Kế tiếp, thầy cúng lấy tiết con lợn bôi lên ghè, lấy một phần thịt đặt gần chân và cầm cần rượu rót từ từ vào chân người được cúng. Cuối cùng, thầy đọc lên những lời khấn thần linh ban phước lành, bình an, giàu sang cho người được thụ hưởng.

Khách mời chung vui tiệc rượu cùng với gia chủ cho đến hết ngày
Kết thúc nghi lễ, khách mời sẽ chung vui tiệc rượu cùng gia chủ cho đến hết ngày

Khi hoàn tất lễ khấn, chị Nay H’Đaih nói những lời chúc tốt đẹp nhất dành cho cha mẹ của mình. Sau nghi lễ, khách mời quây quần ngồi lại cùng gia chủ để thưởng thức, chung vui tiệc rượu, giao lưu văn nghệ, chuyện trò rôm rả đến hết ngày mới tan tiệc.

Ông Nay Thuin, Trưởng Thôn Plei Chrung, xã Ia Piar, huyện Phú Thiện, Gia Lai: Lễ báo hiếu cha mẹ là một nét đẹp trong đời sống văn hóa, mang ý nghĩa nhân văn của cộng đồng người Gia Rai. Lễ cúng thể hiện sự hiếu nghĩa, kính trọng bề trên, gắn kết mọi người nên chúng tôi cũng vận động bà con gìn giữ và duy trì nghi lễ này. Đồng thời, chúng tôi cũng tuyên truyền bà con thực hiện nếp sống văn minh trong lễ cúng, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh”.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đặc sắc các nghi lễ ở Đền Trần Nam Định

Đặc sắc các nghi lễ ở Đền Trần Nam Định

Vào các ngày 20 và 21/2 (tức các ngày 11, 12 tháng Giêng năm Giáp Thìn), tại Khu di tích lịch sử, văn hóa Đền Trần - Chùa Tháp (phường Lộc Vượng, Tp. Nam Định, tỉnh Nam Định) đã diễn ra các nghi lễ quan trọng của Lễ hội khai ấn Đền Trần. Đó là lễ rước kiệu Ngọc Lộ và lễ nước, tế cá.
Lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh làm việc với đại diện Tập đoàn tàu biển Royal Caribbean

Lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh làm việc với đại diện Tập đoàn tàu biển Royal Caribbean

Trang địa phương - Mỹ Dung - 16:43, 23/02/2024
Ngày 23/2, tại siêu du thuyền Celebrity Solstice (trên Vịnh Hạ Long), Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Cao Tường Huy đã có buổi làm việc với Phó Chủ tịch phụ trách Khu vực Châu Á Wendy Yamazaki - đại diện hãng tàu, để thống nhất các nội dung tăng cường hợp tác, phát triển du lịch tàu biển.
Đặc sắc Lễ hội Gầu tào

Đặc sắc Lễ hội Gầu tào

Media - Trọng Bảo - 16:25, 23/02/2024
Trong những ngày đầu Xuân năm mới, khi đến với tỉnh vùng cao Lào Cai, du khách sẽ có cơ hội được hòa mình trong không khí lễ hội Gầu Tào. Đây là lễ hội lớn nhất gắn với đời sống tâm linh của cộng đồng người Mông. Lễ hội thể hiện sự biết ơn các vị thần linh đã ban phước, ban lộc và cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, vạn vật tốt tươi.
Nữ thanh niên người Gia Rai tình nguyện lên đường nhập ngũ

Nữ thanh niên người Gia Rai tình nguyện lên đường nhập ngũ

Gương sáng - Ngọc Thu - 16:16, 23/02/2024
Tốt nghiệp đại học, có công việc, thu nhập ổn định, nữ thanh niên người Gia Rai Siu H’Hoa (SN 1999, trú tại tổ 1, thị trấn Phú Thiện (Gia Lai) quyết định gác lại công việc, tình nguyện viết đơn sẵn sàng lên đường nhập ngũ năm 2024 theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc,
Đậm truyền thống dân ca trong Lễ hội Chèo tàu Tổng Gối

Đậm truyền thống dân ca trong Lễ hội Chèo tàu Tổng Gối

Photo - Vàng Ni - 16:11, 23/02/2024
Lễ hội truyền thống Chèo tàu Tổng Gối năm 2024 diễn ra tại Khu di tích lịch sử Lăng Văn Sơn và Miếu Voi Phục (xã Tân Hội, huyện Đan Phượng, Thành phố Hà Nội) trong 2 ngày 23-24/2 (tức từ ngày 14 đến ngày 15 tháng Giêng năm Giáp Thìn).
Đổi pin lấy sách và cây xanh, cùng nhau bảo vệ môi trường

Đổi pin lấy sách và cây xanh, cùng nhau bảo vệ môi trường

Xã hội - Lê Hường - 16:04, 23/02/2024
Ngày 23/2, Thành Đoàn phối hợp với Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam Tp. Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) và Ban quản lý Đường sách cà phê Buôn Ma Thuột tổ chức chương trình “Ngày hoạt động vì môi trường”. Đây là một trong những hoạt động khởi đầu cho Tháng Thanh niên với chủ đề “Thanh niên xung kích tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng”.
Tin trong ngày - 22/2/2024

Tin trong ngày - 22/2/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 22/2, có những thông tin đáng chú ý sau: Từ 25 - 27/2, thanh niên cả nước lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự. Hội An được đánh giá là điểm đến thân thiện nhất Việt Nam 2024. Người giữ “lửa” văn hóa truyền thống Cơ Tu. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Ngẫu hứng cùng Dagout Đoát

Ngẫu hứng cùng Dagout Đoát

Thể thao - Giải trí - Tường San - 15:28, 23/02/2024
Không chỉ nổi tiếng với chuyện tình huyền thoại nàng Ka Lang và chàng Ha Biang, bên triền núi Lang Biang hùng vĩ còn có một “làng hát”. Đây là cái nôi sản sinh ra nhiều nhạc sĩ, ca sĩ người DTTS đã thành danh như Krajan Dick, Krajan Plin, Bonneur Trinh… Trong mùa Xuân mới này, tôi có cơ duyên được gặp gỡ, trò chuyện cùng Dagout Đoát, chàng trai người Lạch (thuộc dân tộc Cơ Ho) - một ngôi sao mới trên bầu trời âm nhạc Tây Nguyên.
Người Dao ở Khe Lấp thoát khỏi thế “ốc đảo”

Người Dao ở Khe Lấp thoát khỏi thế “ốc đảo”

Xã hội - Mỹ Dung - 15:16, 23/02/2024
Điểm dân cư Khe Lấp, phường Mông Dương, thành phố Cẩm Phả (Quảng Ninh), với hơn chục hộ dân người Dao bao đời nay phải sống trong cảnh biệt lập với nhiều khó khăn. Thế nhưng, với sự quan tâm của chính quyền địa phương, từ Tết nguyên đán Giáp Thìn 2024, bà con nơi đây hân hoan qua lại trên đường mới, ngầm tràn mới chấm dứt tình trạng sống trong “ốc đảo” mỗi lần có mưa lũ tràn về.
Đắk Lắk: Tăng cường tuyên truyền thông tin đối ngoại toàn diện

Đắk Lắk: Tăng cường tuyên truyền thông tin đối ngoại toàn diện

Trang địa phương - Hoàng Thùy - 15:11, 23/02/2024
Ban Chỉ đạo Công tác thông tin đối ngoại tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành Kế hoạch cố 16-KH/BCĐ về công tác thông tin đối ngoại trên địa bàn tỉnh năm 2024.
Quảng Nam: Kịp thời cứu 7 thuyền viên trên tàu cá bị chìm

Quảng Nam: Kịp thời cứu 7 thuyền viên trên tàu cá bị chìm

Xã hội - T.Nhân-H.Trường - 14:54, 23/02/2024
Sáng 23/2, thông tin từ Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 (đóng tại huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam) cho biết, đơn vị đã kịp thời cứu được 7 ngư dân tỉnh Quảng Ngãi trên tàu cá QNg 50730TS bị chìm trên biển do bị sóng lớn.
Quảng Ngãi: Tàu cá va chạm tàu hàng làm 1 người tử vong và 2 người mất tích

Quảng Ngãi: Tàu cá va chạm tàu hàng làm 1 người tử vong và 2 người mất tích

Xã hội - T.Nhân-H.Trường - 14:46, 23/02/2024
Sáng 23/2, UBND TP Quảng Ngãi (Quảng Ngãi) cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra vụ va chạm giữa tàu hàng và tàu cá dẫn đến chìm tàu, làm 2 người mất tích, 1 người tử vong và 3 người bị thương.