Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thơm nồng rượu cần của người Gia Rai

Ngọc Thu - 16:27, 21/01/2022

Từ bao đời nay, đồng bào dân tộc Gia Rai tỉnh Gia Lai vẫn giữ thói quen làm men, ủ rượu mỗi khi tổ chức lễ hội, việc chung của làng hay đón năm mới. Tại các huyện như Kbang, Kong Chro, Phú Thiện, Chư Păh… dân làng có công thức riêng trong việc ủ rượu. Nhờ vậy, rượu cần vùng này có hương vị thơm ngon, đặc trưng của núi rừng Tây Nguyên mà khó nơi nào sánh kịp.

Công đoạn làm men rượu cần của người Gia Rai ở xã Ia Piar, huyện Phú Thiện, Gia Lai
Công đoạn làm men rượu cần của người Gia Rai ở xã Ia Piar, huyện Phú Thiện, Gia Lai

Nổi tiếng với bí quyết làm rượu cần mang hương vị ngọt dịu đó là ông Rơ Châm Khil (làng Vân, thị trấn Ia Ly, huyện Chư Păh, Gia Lai). Mỗi khi nhà có khách quý đến thăm hay dịp lễ của gia đình, của làng thì vợ chồng ông Khil lại ủ rượu sẵn để mang ra dùng. Để rượu có hương vị đặc trưng của làng Vân, ông Khil cùng vợ đi lấy lá, vỏ cây về làm men. Vì là men tự làm hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên nên rượu cần để càng lâu uống càng ngon mà không sợ bị hỏng.

Rượu cần là thức uống không thể thiếu trong đời sống của đồng bào các dân tộc nơi đây, cũng giống như cồng chiêng bên nhà rông. Rượu cần không chỉ là thức uống mà còn tượng trưng cho tinh thần cộng đồng, lòng mến khách của người  Gia Rai ở Tây Nguyên. Bên ghè rượu cần, mọi niềm vui được chia sẻ, con người giao hòa.

Cách làm men rượu cần được đồng bào dân tộc Gia Rai truyền nối qua nhiều thế hệ
Cách làm men rượu cần được đồng bào dân tộc Gia Rai truyền nối qua nhiều thế hệ

Đang giã bánh men để ủ rượu, chúng tôi hỏi bí quyết để ủ được rượu ngon, ông Khil chậm rãi chia sẻ: Để làm ra bánh men, mình vào rừng tìm vỏ jam để có chất men đặc biệt. Sau đó, đem vỏ cây jam đập dập, ngâm với nước. Các nguyên liệu khác gồm ớt, riềng, mía trắng, mướp đắng đem giã nhuyễn trộn với nước ngâm vỏ cây jam, trộn thêm bột gạo cho quyện lại rồi bọc lá riềng ủ trong vòng 5 ngày. Tiếp đó, vo thành từng viên, phơi trên giàn bếp cho đến khi men khô thì đem cất, khi nào cần ủ rượu đem ra giã mịn, trộn đều với cơm mới nấu để nguội và ít cám gạo. Tất cả cho vào ghè, phủ lên trên một lớp trấu, sau đó bịt kín miệng ghè rồi ủ trong vòng 2 tuần thì đem ra dùng.

Tương tự, tại huyện Phú Thiện, sau khi vụ thu hoạch lúa vừa kết thúc cũng là lúc dân làng cùng nhau chuẩn bị các nguyên liệu để ủ rượu cần, làm sạch các ghè lớn, ghè bé đựng rượu, kiểm tra men, trấu, lá chuối… Hầu như nhà nào cũng tranh thủ ủ nhiều ghè rượu để dùng trong các lễ cúng, sự kiện trọng đại của gia đình, đón năm mới.

Ở Phú Thiện, dân làng cũng làm men rượu bằng nguyên liệu tự nhiên. Họ cho rằng, men là nguyên liệu quyết định hương vị của rượu cần, cộng với với các nguyên liệu khác như gạo, trấu, lá chuối… sẽ cho ra hương vị độc đáo đặc trưng đậm đà, thơm ngon của loại rượu truyền thống.

Khách thưởng thức rượu cần tại thị trấn Ia Ly, huyện Chư Păh Gia Lai
Khách thưởng thức rượu cần tại thị trấn Ia Ly, huyện Chư Păh Gia Lai

Với kinh nghiệm hơn 30 năm trong nghề làm rượu cần, bà H’Lơm, 50 tuổi, xã Ia Piar, huyện Phú Thiện cho biết: “Trong các công đoạn làm nên rượu cần, thì công đoạn làm men là quan trọng nhất. Tùy mỗi nơi, mỗi cây cho ra loại men khác nhau. Từ đó, cũng cho ra hương vị rượu cần khác nhau. Trong làng chúng tôi, thì rượu cần cũng thể hiện sự khéo léo của người làm ra nó. Mỗi khi vào lễ hội hay tiếp khách quý, rượu cần không thể thiếu được trong lễ cúng cùng bữa cơm đón khách”.

Không cần quá nhiều nguyên liệu, hương rượu cần êm dịu, đơn giản, mộc mạc như chính con người ở vùng đất Tây Nguyên. Những ché rượu cần được làm ra không chỉ là bí quyết riêng mà còn là sự trao gửi, truyền nối qua bao thế hệ để gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa của đồng bào Gia Rai.

Tin nổi bật trang chủ
Quảng Ninh: Hội nghị thảo luận Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phục vụ phát triển du lịch cộng đồng

Quảng Ninh: Hội nghị thảo luận Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phục vụ phát triển du lịch cộng đồng

Tin địa phương - Thiên An - Mỹ Dung - 2 phút trước
Ngày 25/5, tại huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh đã diễn ra Hội nghị thảo luận về Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa tiêu biểu tộc người Tày Bình Liêu phục vụ phát triển du lịch cộng đồng trên địa bàn đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
Quảng Bình: Hỗ trợ xây dựng mô hình sinh kế cho phụ nữ DTTS

Quảng Bình: Hỗ trợ xây dựng mô hình sinh kế cho phụ nữ DTTS

Nhịp cầu nhân ái - Xuân Tiến - 1 giờ trước
Ngày 25/5, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Quảng Ninh (tỉnh Quảng Bình) phối hợp với Đồn Biên phòng làng Mô, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Bình tổ chức “Chương trình đồng hành cùng phụ nữ biên cương”.
Quảng Trị: Bàn giao 8 giếng khoan chống hạn cho đồng bào Bru- Vân Kiều ở xã A Ngo

Quảng Trị: Bàn giao 8 giếng khoan chống hạn cho đồng bào Bru- Vân Kiều ở xã A Ngo

Tin địa phương - Khánh Ngân - 1 giờ trước
Ngoài khánh thành giếng khoan cộng đồng cho đồng bào, Ban Tổ chức còn trao quà cho đồng bào Bru Vân Kiều có hoàn cảnh khó khăn.
Người Thái Lan với tục thờ thần Rắn

Người Thái Lan với tục thờ thần Rắn

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh (T/h) - 3 giờ trước
Đối với nhiều người, rắn hổ mang là loài động vật đáng sợ nhưng tại đất nước Thái Lan, người dân lại tin rằng, rắn hổ mang là "rắn thiên thần", biểu tượng của sự may mắn, có thể mang lại sức khỏe dồi dào và tài lộc thịnh vượng cho con người. Đã có rất nhiều ngôi đền thờ rắn được dựng trên khắp lãnh thổ Thái Lan.
Liên hoan Du lịch biển Nha Trang 2022 sẽ diễn ra vào trung tuần tháng 6

Liên hoan Du lịch biển Nha Trang 2022 sẽ diễn ra vào trung tuần tháng 6

Du lịch - Lam Anh - 3 giờ trước
Trong khuôn khổ các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch của mùa Hè năm nay, nhằm thu hút du khách đến với thành phố biển Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đang chuẩn bị mọi mặt cho chương trình Liên hoan Du lịch biển Nha Trang 2022 mang chủ đề “Nha Trang - Chạm đến trái tim” dự kiến diễn ra từ ngày 16 - 19/6.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về những hoạt động nổi bật kỷ niệm 132 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022); cuộc chào xã giao của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh với Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước Xỉn-la-vông Khút-phay-thun nhân chuyến công tác tháp tùng Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm chính thức nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Các hoạt động khác của lãnh đạo UBDT. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết: “Thiêng liêng hội thề" của tác giả Nguyễn Thanh.
Ngày 25/5: Việt Nam có 1.344 ca mắc COVID-19 và 2.459 ca khỏi bệnh

Ngày 25/5: Việt Nam có 1.344 ca mắc COVID-19 và 2.459 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 3 giờ trước
Ngày 25/5, Việt Nam có 1.344 ca mắc mới COVID-19 tại 46 tỉnh, thành phố trong đó có 1.101 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 2.459 ca COVID-19 đã khỏi bệnh.
Khai mạc Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam - châu Á 2022

Khai mạc Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam - châu Á 2022

Khoa học - Công nghệ - PV - 4 giờ trước
Sáng 25/5, Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam - châu Á 2022 (Vietnam - Asia DX Summit 2022) chính thức được khai mạc.
Chốt danh sách 23 cầu thủ đá giao hữu với đội tuyển Afghanistan

Chốt danh sách 23 cầu thủ đá giao hữu với đội tuyển Afghanistan

Thể thao - Như Ý - 4 giờ trước
Hướng tới Giải vô địch Đông Nam Á (AFF Suzuki Cup) 2022, đội tuyển Việt Nam sẽ có trận đấu giao hữu quốc tế với đội tuyển Afghanistan vào ngày 1/6 tới trên SVĐ Thống Nhất, TP. Hồ Chí Minh. HLV trưởng Park Hang-seo đã công bố danh sách tập trung 23 cầu thủ chuẩn bị cho trận đấu này.
Lưu giữ ché quý cho thế hệ mai sau

Lưu giữ ché quý cho thế hệ mai sau

Sắc màu 54 - PV - 4 giờ trước
Ché (ghè) là vật dụng gắn liền với đời sống sinh hoạt của người Gia Rai, Ba Na. Ý thức được các giá trị văn hóa dân tộc, nhiều gia đình đã tích cực lưu giữ những chiếc ché quý, góp phần trao truyền cho thế hệ mai sau.
SEA Games 31: Những vận động viên người DTTS làm rạng ngời thể thao Việt Nam

SEA Games 31: Những vận động viên người DTTS làm rạng ngời thể thao Việt Nam

Thể thao - Giải trí - Đặng Việt Hùng - 5 giờ trước
Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31) đã thành công rất tốt đẹp. Đoàn Thể thao Việt Nam đạt được những kết quả vượt mong đợi, khi đứng vị trí nhất toàn đoàn với 205 Huy chương Vàng. Đóng góp vào thành tích chung này có không ít những vận động viên người DTTS.