Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Tháng 7 về thành cổ Quảng Trị: Những bức di thư (Bài 3)

Thanh Hải - 08:55, 21/07/2022

Giữa những tháng ngày khốc liệt của mùa hè đỏ lửa năm 1972, không biết những người lính nơi cổ thành và người thân của họ nơi hậu phương đã nghĩ gì trong thời khắc sống chết cận kề như vậy? Tôi đã đi tìm câu trả lời ấy suốt nhiều năm và khi lặng im hàng giờ trước những bức di thư tại bảo tàng thành cổ, tôi đã hiểu được nhiều điều...

Những bức di thư tại Bảo tàng Thành cổ
Những bức di thư tại Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị

Tầng 2 Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị dành hẳn một khu vực trang trọng để trưng bày những bức di thư của những chiến sĩ tham chiến năm mươi năm trước. Thời gian đã khiến bức di thư hoen ố, những dòng chữ đang mờ dần… Tôi đọc được trong tủ kính ấy bức thư đã được phục chế của một chiến sĩ gửi cho người thân ở quê nhà, với nỗi niềm diết da, trìu mến, thương yêu. 

Trang cuối của một bức di thư
Trang cuối của một bức di thư

Đó là những dòng dự cảm được liệt sĩ Lê Văn Huỳnh viết vào ngày thứ 77 trong chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ thành cổ - khi mà sự khốc liệt của đạn bom đã lên đến tột cùng.

Lẽ nào, di thư thành cổ chỉ chừng này thôi sao? Tôi lật đật trở lại quầy sách ở nhà đón tiếp của Khu di tích và mừng rỡ khi thấy tập sách “Nhật ký Quảng Trị 1972” ấn hành quý 2 năm 2022. Cuốn sách đã dành rất nhiều trang in lại những bức di thư từ chiến trường của những người lính và những cánh thư từ hậu phương của người thân nơi quê nhà. Vậy là bản gốc của những bức di thư đã gần như mục nát, hư hỏng do thời gian?

Tôi đọc ngấu nghiến tập sách mà lòng rưng rưng cảm xúc, mắt nhòe đi lúc nào không hay. Hẳn là những bức di thư của những người thân gửi từ hậu phương, được những người lính đọc và giữ bên mình như một phần cơm ăn, nước uống, khí thở trong những ngày chiến đấu đối mặt với cái chết từng khắc, từng giờ. 

Trong tập sách ấy, tôi cũng đã thấy rất nhiều những bức thư, thậm chí là những đoạn thư của người lính viết vội trước và trong những thời khắc nghẹt thở của cuộc chiến gửi về cho gia đình. Thậm chí, có một vài bức thư kịp gửi vội cho những đồng đội bị thương chuyển về phía sau may mắn đến tay người thân ở hậu phương… Tất cả như thấm đẫm máu thịt, như còn ấm nóng hơi thở của những người ngã xuống trong thời khắc sinh tử 50 năm trước, trở thành một trong những thông điệp của lẽ sống, niềm tin, của khát vọng hòa bình bất diệt.

Có những bức di thư, như một dự báo về sự hy sinh của bản thân mình, hay đó là lời nói tránh thay cho từ “hy sinh” trước giờ phút cận kề cái chết. Tôi cũng đọc được trong số những bức di thư chan chứa niềm yêu thương, diết da của những lính trận gửi bố mẹ, vợ con ở hậu phương. Rất nhiều bức di thư là lời động viên, an ủi để người thân nơi hậu cứ yên lòng, vững dạ trước sự khốc liệt của chiến tranh…

Nhiều du khách rơi lệ khi được nghe kể lại những bức di thư
Nhiều du khách rơi lệ khi được nghe kể lại những bức di thư

Trong số những trang viết nơi chiến trận, là những cuốn nhật kí được tìm thấy dưới chiến hào, trong ngực áo phập phồng nhiệt huyết của những người lính trẻ. Những bức di thư ấy, hay là cuốn nhật kí đã luôn song hành bên hành trang người lính; trở thành thứ tài sản vô giá được họ nâng niu, trân trọng giữa chiến hào cổ thành.

Trong cuốn sách “Nhật kí Quảng Trị 1972”, tôi xin được dẫn ra những đoạn mà tôi đã đọc, đầy xúc cảm, thiết tha: “1/9/1972. Mẹ Tú và các con… Hà Nội quê ta thế nào. Máy bay giặc Mỹ có quấy nhiều không. Cả mẹ Tú và các con đi lại chú ý cẩn thận đấy, nhất là qua các trọng điểm…”. 

Từ thành cổ Quảng Trị - lặng ngắm và suy tư: Những bức di thư (Bài 3) 3

Ngày 19/6/1972, Tuệ của anh. Thư trước viết chưa gửi được cho Tuệ. Mới đây lại nhận được thư của Tuệ viết ngày 5 và 16/6, cả thư các con. Hôm nay, có người về, anh viết thêm cho Tuệ”… 

Hay, “Ngày 24/7/1972. Quang Bắc và Thống Nhất của bố. Bố định viết cho mỗi đứa một thư nhưng bố bận quá lại phải gửi cho kịp nên bố chỉ viết thư chung”…

Còn quê nhà, những bố mẹ, vợ con cũng đã gửi trọn niềm thương, nỗi nhớ, những tâm sự, day dứt khôn nguôi của cõi lòng theo từng cánh thư bay ra tiền tuyến. 

Tôi đọc đi đọc lại mấy dòng thư mà trân trọng hơn những hi sinh lặng thầm; càng hiểu hơn những nhớ nhung quắt quay, cồn cào của những người vợ trẻ ở phương xa. “Hà Nội, ngày 18/6/1972. Anh thân yêu. Sáng mai có người đi, tối nay vừa ra thầy về, Tuệ viết thư cho anh… Các anh dạo này chắc bận nhiều. Có lúc cũng nhớ anh. Chỉ lo bụng dạ anh có được tốt không?... Nhớ anh. Tuệ của anh. Nguyệt Tú”.

Những lá thư đã là nguồn động viên tinh thần lớn lao để những chiến sĩ thêm lạc quan, yêu đời mà vượt qua bao khốc liệt của cuộc chiến
Những lá thư đã là nguồn động viên tinh thần lớn lao để những chiến sĩ thêm lạc quan, yêu đời mà vượt qua bao khốc liệt của cuộc chiến

Hai chiều nỗi nhớ, hai chiều thông tin, hai chiều bình yên và cận kề cái chết… cứ thế song hành; trở thành một trong những sợi dây vô hình động viên người lính ở chiến trường, gieo lên niềm tin, hi vọng giữa mịt mù đạn bom. Có một điều: “ở hai đầu nỗi nhớ, yêu và thương, sâu hơn”, thì không thể nào chối cãi. Chính niềm tin, tình yêu ở cả hai chiều hậu phương và tiền tuyến đó, đã giúp người lính chiến đấu quên mình, xả thân vì nghĩa lớn, dù biết cái chết đang đến từng ngày, từng giờ. Họ đã chết, thậm chí chọn lấy cái chết để vợ con, người thân được sống trong bình yên; để quê hương luôn mãi thanh bình.

Còn và chắc chắn sẽ còn nữa, nhiều những bức di thư chưa được công bố hoặc tìm thấy. Nhưng, cũng có biết bao nhiêu người lính ở cổ thành đã ra đi giữa mùa xuân của cuộc đời, để thân thể mình hòa vào đất đá, cỏ cây. Họ chẳng kịp để lại một tấm hình, một phong thư mà chỉ để lại một khoảng trống mãi không thể lấp đầy trong lòng người ở lại.

Những bức di thư, mãi mãi là những lát cắt tình cảm, lát cắt lịch sử để hậu thế hôm nay có thêm một góc nhìn để hiểu về tâm thế những người chiến sĩ bảo vệ Thành cổ Quảng Trị 1972. Họ là những con người bằng xương, bằng thịt, chân chất, mộc mạc; đã chiến đấu hết mình với niềm tin vào thắng lợi cuối cùng vì mục tiêu giành độc lập, tự do cho Tổ quốc.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Bí thư Già Mí Già hiến đất dựng trường

Bí thư Già Mí Già hiến đất dựng trường

Trước thềm năm học mới, Điểm trường Mầm non và Tiểu học thôn Ha Cá (xã Khâu Vai, tỉnh Tuyên Quang) được khánh thành nhờ sự chung tay của chính quyền, các nhà hảo tâm và các bậc phụ huynh. Trong niềm vui chung ấy, câu chuyện Bí thư Chi bộ Già Mí Già hiến đất xây trường trở thành tâm điểm, để lại tình cảm yêu mến trong lòng người dân nơi đây
Tin nổi bật trang chủ
Khu di tích lịch sử lịch sử Quốc gia đặc biệt Kim Liên: Đảm bảo các điều kiện đón khách dịp Quốc khánh 2/9

Khu di tích lịch sử lịch sử Quốc gia đặc biệt Kim Liên: Đảm bảo các điều kiện đón khách dịp Quốc khánh 2/9

Thời sự - Phạm Tiến - 1 giờ trước
Mặc dù sau cơn bão số 5 đổ bộ, Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Kim Liên bị ảnh hưởng nặng nề. Tuy nhiên, để kịp thời đón khách trong dịp Quốc khánh 2/9, các cơ quan chức, đơn vị và Nhân dân đang khẩn trương trang hoàng, dọn dẹp, khắc phục hậu quả tại các điểm tham quan.
Tết Độc lập ở trên

Tết Độc lập ở trên "vòng cung lớn"

Thời sự - Trọng Bảo - 1 giờ trước
Những ngày này, không khí chào đón Tết Độc lập ở xã Tả Van, tỉnh Lào Cai đã rộn ràng trên khắp các thôn bản, các điểm du lịch cộng đồng.
Trái ngọt từ nghị lực và đam mê của cậu học trò người Sán Dìu ở Quảng Ninh

Trái ngọt từ nghị lực và đam mê của cậu học trò người Sán Dìu ở Quảng Ninh

Giáo dục - Mỹ Dung - 3 giờ trước
Những ngày qua, các thầy cô giáo Trường THPT Chuyên Hạ Long (Quảng Ninh) và bạn bè, gia đình đang rất phấn khởi, chung vui chúc mừng em Lưu Tiến Trung học sinh của trường vừa được tuyển thẳng vào Trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Để có được kết quả này, cậu học trò người Sán Dìu này đã có nhiều nỗ lực, cố gắng trong học tập, thậm chí phải vượt qua nỗi đau bị tai nạn gãy cổ tay để thi đỗ vào trường Chuyên Hạ Long, để từ đó em có nhiều cơ hội để nâng cao chất lượng học tập vươn lên đạt thành tích trong nhiều kỳ thi học sinh giỏi...
PC Quảng Ngãi đảm bảo cấp điện phục vụ các sự kiện kỷ niệm Quốc khánh 2/9

PC Quảng Ngãi đảm bảo cấp điện phục vụ các sự kiện kỷ niệm Quốc khánh 2/9

Trang địa phương - Ngọc Chí - 3 giờ trước
Công ty Điện lực Quảng Ngãi (PC Quảng Ngãi) đã chuẩn bị mọi điều kiện, đảm bảo công tác cấp điện phục vụ các các sự kiện của tỉnh Quảng Ngãi nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công (19/8/1945 - 19/8/2025) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02/9/1945 - 02/9/2025).
Trung tá Khúc Thế Hoan - Người con ưu tú dân tộc Tày

Trung tá Khúc Thế Hoan - Người con ưu tú dân tộc Tày

Gương sáng - Mỹ Dung - 3 giờ trước
Không chần chừ lao vào khói lửa trong một vụ cháy lớn có 5 sinh mạng bị mắc kẹt. Hành động dũng cảm ấy chỉ là một trong những dấu ấn nổi bật trên hành trình đầy nghị lực của Trung tá Khúc Thế Hoan, người con dân tộc Tày, từ rừng núi Quảng Ninh vươn lên trở thành người lính bản lĩnh, hết mình vì dân, vì nước.
Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Cơn mưa lớn kéo dài suốt hai ngày qua đã khiến nhiều khu vực tại Hà Nội chìm trong biển nước. Tính đến 15h ngày 27/8, các tuyến đường huyết mạch như Quốc lộ 70 và Đại lộ Thăng Long đoạn qua phường Tây Mỗ (quận Nam Từ Liêm cũ) bị ngập sâu nghiêm trọng, gây tê liệt giao thông và ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân.
Chương trình OCOP Đồng Nai: Vươn tầm hội nhập

Chương trình OCOP Đồng Nai: Vươn tầm hội nhập

Kinh tế - Thanh Liêm - 5 giờ trước
Sau hợp nhất, Chương trình OCOP ở Đồng Nai phát triển mạnh cả về quy mô lẫn chất lượng, với 439 sản phẩm đạt chuẩn từ 3 sao trở lên, trong đó có 11 sản phẩm đạt 5 sao quốc gia. Chương trình còn ghi dấu ấn bởi mẫu mã, bao bì được cải thiện rõ rệt và năng lực cạnh tranh ngày càng cao, đây là kết quả của quá trình đầu tư bài bản từ sản xuất đến phân phối…
Bộ Dân tộc và Tôn giáo: Trao Quyết định nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc theo Nghị định 178/2024/NĐ-CP

Bộ Dân tộc và Tôn giáo: Trao Quyết định nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc theo Nghị định 178/2024/NĐ-CP

Dân tộc - Tôn giáo - Mạnh Cường - 6 giờ trước
Sáng nay, ngày 29/8, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông đã chủ trì Hội nghị trao Quyết định nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc đối với công chức, viên chức, người lao động theo Nghị định 178/2024/NĐ-CP ngày 31/12/2024 của Chính phủ về chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và lực lượng vũ trang trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị (viết tắt là Nghị định 178).
Gia Lai: Dành 180 tỷ đồng từ Chương trình 1719 sửa chữa, xây dựng trường PTDT nội trú và bán trú

Gia Lai: Dành 180 tỷ đồng từ Chương trình 1719 sửa chữa, xây dựng trường PTDT nội trú và bán trú

Chính sách Dân tộc - Ngọc Thu - 6 giờ trước
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai, từ năm 2022 đến nay, thực hiện Tiểu dự án 1, Dự án 5 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (Chương trình MTQG 1719), các địa phương đã tập trung đầu tư sửa chữa, xây dựng 24 trường phổ thông dân tộc (PTDT) nội trú, PTDT bán trú với tổng kinh phí hơn 180 tỷ đồng.
Bí thư Già Mí Già hiến đất dựng trường

Bí thư Già Mí Già hiến đất dựng trường

Gương sáng - Vũ Mừng - 6 giờ trước
Trước thềm năm học mới, Điểm trường Mầm non và Tiểu học thôn Ha Cá (xã Khâu Vai, tỉnh Tuyên Quang) được khánh thành nhờ sự chung tay của chính quyền, các nhà hảo tâm và các bậc phụ huynh. Trong niềm vui chung ấy, câu chuyện Bí thư Chi bộ Già Mí Già hiến đất xây trường trở thành tâm điểm, để lại tình cảm yêu mến trong lòng người dân nơi đây
Đám cưới người Nùng Dín và những điều độc đáo

Đám cưới người Nùng Dín và những điều độc đáo

Sắc màu 54 - Quang Vũ - Mừng Vũ - 6 giờ trước
Trong đời sống của người Nùng Dín (một nhóm địa phương của dân tộc Nùng), cưới hỏi không chỉ là chuyện kết duyên đôi lứa, mà còn là nghi lễ đánh dấu sự trưởng thành, là sợi dây gắn kết hạnh phúc và cộng đồng, đồng thời góp phần lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc.