Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

“Tẳng cảu” của người phụ nữ Thái trong cuộc sống hiện đại

Văn Hoa - 10:00, 30/06/2021

Đối với người phụ nữ dân tộc Thái (Thái đen), tẳng cảu không chỉ là búi tóc lên đỉnh đầu, mà nó còn biểu hiện lòng thủy chung son sắt vĩnh viễn không thay đổi trong lối sống, đạo đức hôn nhân người Thái. Trong xã hội hiện đại, người phụ nữ Thái vượt ra khỏi bản làng để khẳng định mình trên nhiều lĩnh vực công việc khác nhau, việc giữ gìn “tẳng cảu” của phụ nữ Thái là điều không hề dễ.

Tẳng cảu là sợi dây kết nối giữa tâm hồn người phụ nữ Thái với trách nhiệm của họ đối với gia đình. Ảnh Ca Chung
Tẳng cảu là sợi dây kết nối giữa tâm hồn người phụ nữ Thái với trách nhiệm của họ đối với gia đình. Ảnh Ca Chung

Với những người phụ nữ dân tộc Thái, búi tóc được gọi là  tẳng cảu (có nơi gọi là tẳng cẩu) gắn liền với nghi lễ quan trọng nhất của người làm dâu: Lễ tẳng cảu (búi tóc ngược) trong ngày cưới. Sau nghi lễ này, mái tóc được tẳng cảu không chỉ là vẻ đẹp của người phụ nữ Thái mà còn khẳng định sự thủy chung, kính trọng của họ đối với nhà chồng.

Ông Ca Chung, nhà nghiên cứu văn hóa Thái cho biết, khi nói về sự thủy chung của phụ nữ, người Thái có hai câu tục ngữ liên quan đến tẳng cảu như sau: “Nuốt tềm cãng xòn báo nhẵng đảy/ Pẳn cảu tẳng nả đén xòn xào báu pền” (có nghĩa: Râu đầy cằm giả làm trai vẫn được/ Tóc đã búi ngược giả làm gái sao nên); hay “Cỗn trãi pháư mĩ xòng mĩa hặn thảu/ Phủ nhĩnh pháư mĩ pẳn cảu nháư tạu tài” (nghĩa là: Đàn ông ước có hai vợ tận già/ Đàn bà ước có búi tóc ngược mượt đến chết).

Theo quan niệm của người Thái, tẳng cảu là dấu hiệu khẳng định người phụ nữ đã có chồng. Khi đã về làm dâu, mái tóc ấy vĩnh viễn không bao giờ được buông, bởi lời thề trọn một lòng thủy chung son sắt, chỉ khi chồng chết mới được thả búi tóc xuống và búi đằng sau thành bà goá. Đây chính là nét đẹp văn hoá truyền thống và là khuôn phép, lối sống đạo đức để bảo vệ hạnh phúc, hôn nhân gia đình của người Thái.

Chính vì ý nghĩa đó, với nhịp sống hiện đại, trước yêu cầu trong thực tiễn cuộc sống và công việc, tẳng cảu hay không đang là bài toán khó với người phụ nữ Thái. Với công nhân, làm sao để mặc đồ bảo hộ lao động khi làm việc trong các khu công nghiệp; với phụ nữ công sở, làm sao phối đồ hiện đại với tẳng cảu;  khi tẳng cảu khó đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông…

Để thích nghi với cuộc sống mới, nhiều phụ nữ Thái đã xin phép tổ tiên, bố mẹ và chồng để thả tóc tạm thời trong quá trình làm việc, sau đó họ tẳng cảu lại, hoặc khi mới về nhà chồng có thể xin phép không tẳng cảu từ đầu. Những người phụ nữ thả tóc không có nghĩa là họ quên đi phong tục ngàn đời, mà đơn giản để thích ứng với cuộc sống hiện đại. Việc sản xuất ra chiếc mũ bảo hiểm có chóp, đã giải được bài toán khó cho những phụ nữ vẫn muốn tẳng cảu khi tham gia giao thông.

Theo quan niệm của người Thái, khi đã về làm dâu, mái tóc Tẳng cảu vĩnh viễn không bao giờ được buông, bởi lời thề trọn một lòng thủy chung son sắt. Ảnh Ca Chung
Theo quan niệm của người Thái, khi đã về làm dâu, mái tóc tẳng cảu vĩnh viễn không bao giờ được buông, bởi lời thề trọn một lòng thủy chung son sắt (Ảnh Ca Chung)

Nói về nguyên nhân không tẳng cảu, Bà Lò Thị Luyến, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên khóa XIV (nguyên là Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Điện Biên) cho biết: Do công việc bận rộn, bản thân bà không thể tẳng cảu mặc dù bà cũng lấy chồng người Thái.

 Khi lấy nhau, hai vợ chồng xin phép và được bố mẹ cả 2 bên nhất trí không tẳng cảu để thuận tiện cho công việc. Bà hay phải đi công tác nên việc giăng tóc phơi và búi tóc cầu kì mất khá nhiều thời gian. Mặc dù bản thân yêu truyền thống, rất thích tẳng cảu nhưng tôi đành chịu. 

Bà Luyến cho biết thêm, ngoài xã hội vẫn có 1 số ít phụ nữ Thái bỏ tẳng cảu xuống (khi hôn nhân không hạnh phúc, chạy theo văn hóa khác, do đặc trưng công việc...) còn những phụ nữ Thái biết lễ nghĩa, thì sau khi lấy chồng muốn bỏ  tẳng cảu xuống thì phải làm lễ xin tổ tiên (những người đã khuất), xin phép các cụ bề trên và chồng, khi nhất trí thì mới được bỏ tẳng cảu.

Có thể thấy rằng, cùng với thời gian, việc giữ gìn tẳng cảu của phụ nữ Thái đang có những thay đổi phù hợp với xã hội hiện đại, nhưng không làm mất đi nét đẹp văn hoá này. Ngoài chiếc áo cóm bó sát thân hình làm toát lên vẻ đẹp tinh khôi như đóa hoa ban nơi núi rừng Tây Bắc, mái tóc tẳng cảu luôn thể hiện vẻ đẹp sắt son trong tâm hồn của mỗi người phụ nữ Thái.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Nhanh chóng đưa các hoạt động trở lại bình thường ngay sau nghỉ Tết

Nhanh chóng đưa các hoạt động trở lại bình thường ngay sau nghỉ Tết

Các cơ quan, đơn vị, địa phương tập trung thực hiện nhiệm vụ chính trị, nhanh chóng đưa các hoạt động trở lại bình thường, bảo đảm hoạt động công vụ thông suốt, phục vụ tốt nhu cầu của nhân dân; không để xảy ra tình trạng nghỉ Tết kéo dài, lơ là công việc, làm ảnh hưởng hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đó là chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong cuộc họp Ban Bí thư ngày 31/1, tại Trụ sở Trung ương Đảng để đánh giá tình hình thực hiện Chỉ thị số 19 của Ban Bí thư về tổ chức Tết Quý Mão 2023; chỉ đạo một số nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.
Hà Nội lọt Top điểm đến ẩm thực hàng đầu thế giới năm 2023

Hà Nội lọt Top điểm đến ẩm thực hàng đầu thế giới năm 2023

Ẩm thực - Nguyệt Anh - 21:40, 31/01/2023
Thủ đô Hà Nội vừa được độc giả của trang du lịch nổi tiếng Tripadvisor bình chọn là 1 trong 20 điểm đến ẩm thực hàng đầu thế giới năm 2023.
Tưng bừng khai Hội Lồng tồng Ba Bể

Tưng bừng khai Hội Lồng tồng Ba Bể

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 21:20, 31/01/2023
Sáng 31/1, tại thôn Bó Lù, xã Nam Mẫu, UBND huyện Ba Bể (Bắc Kạn) tổ chức khai mạc Lễ hội Lồng tồng (Lễ hội xuống đồng) Ba Bể, Xuân Quý Mão 2023.
Phát hiện loài kiến có thể đánh hơi được các tế bào ung thư ở người

Phát hiện loài kiến có thể đánh hơi được các tế bào ung thư ở người

Khoa học - Công nghệ - PV - 20:38, 31/01/2023
Các nhà khoa học tin rằng, loài côn trùng này sẽ là giải pháp đem lại hiệu quả cao và tiết kiệm để chẩn đoán bệnh ung thư cho con người.
Dặt dìu tiếng then

Dặt dìu tiếng then

Sắc màu 54 - PV - 18:05, 31/01/2023
Lục Ngạn (Bắc Giang) là “thủ phủ trái cây” ở miền Bắc với nhiều loại trái ngọt nức tiếng. Nơi đây còn được biết đến là nơi lưu giữ những điệu then say đắm lòng người, để rồi những ai khi đặt chân đến luôn vấn vương, xao xuyến.
An Giang: Trục xuất cụ bà 86 tuổi vận chuyển trái phép vàng và ngoại tệ qua biên giới

An Giang: Trục xuất cụ bà 86 tuổi vận chuyển trái phép vàng và ngoại tệ qua biên giới

Pháp luật - M.Triết - T.Tầm - 17:13, 31/01/2023
Ngày 31/1/2023, tại phiên tòa hình sự sơ thẩm, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân tỉnh An Giang tuyên phạt bị cáo Torng Yann (sinh năm 1937), trú tại tỉnh Tà Keo, Vương quốc Campuchia, 30 triệu đồng về tội “Vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới” và trục xuất bị cáo khỏi lãnh thổ Việt Nam sau khi chấp hành xong hình phạt. Đồng thời tuyên tịch thu toàn bộ số vàng và ngoại tệ tang vật.
Lễ cúng rừng đầu năm mới của đồng bào Dao ở Lào Cai

Lễ cúng rừng đầu năm mới của đồng bào Dao ở Lào Cai

Từ lâu, Lễ cúng thần rừng đã trở thành nét đẹp trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Dao ở Lào Cai. Lễ cúng diễn ra trong những ngày đầu năm, với mong muốn cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, dân bản khỏe mạnh, cây rừng xanh tươi. Với người Dao, đây là nghi lễ hết sức linh thiêng.
Diễn đàn Du lịch ASEAN 2023: Cơ hội định vị du lịch Việt Nam sau Covid-19

Diễn đàn Du lịch ASEAN 2023: Cơ hội định vị du lịch Việt Nam sau Covid-19

Du lịch - PV - 17:04, 31/01/2023
Tổng cục Du lịch (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ngày 31/1 cho biết: Đoàn du lịch Việt Nam sẽ tham dự Diễn đàn Du lịch ASEAN 2023 và Hội chợ TRAVEX diễn ra tại thành phố Yogyakarta, Indonesia từ ngày 2 - 5/2/2023.
Nhiều hoạt động sẽ diễn ra tại Lễ hội Khai ấn Đền Trần Nam Định Xuân Quý Mão 2023

Nhiều hoạt động sẽ diễn ra tại Lễ hội Khai ấn Đền Trần Nam Định Xuân Quý Mão 2023

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 16:45, 31/01/2023
Nhiều hoạt động lễ hội truyền thống sẽ được tổ chức tại Lễ hội Khai ấn đền Trần Nam Định năm 2023 diễn ra từ ngày 1 - 6/2/2023 (tức từ ngày 11 - 16 tháng Giêng năm Quý Mão).
Gia Lai: Xây dựng các làng du lịch nông nghiệp gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM

Gia Lai: Xây dựng các làng du lịch nông nghiệp gắn với Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM

Du lịch - Ngọc Thu - 16:37, 31/01/2023
UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Kế hoạch số 196 /KH-UBND ngày 30/1/2023 về phát triển du lịch trên địa bàn năm 2023.
Mo trong đời sống đồng bào Mường Phú Thọ

Mo trong đời sống đồng bào Mường Phú Thọ

Sắc màu 54 - PV - 16:34, 31/01/2023
Mo Mường là loại hình văn hóa dân gian độc đáo, có sức sống bền bỉ, được truyền dạy qua nhiều thế hệ. Người Mường Phú Thọ luôn tự hào: “Nếu không có Mo thì không có người Mường”.
Ngày Xuân mục sở thị sới vật truyền thống làng Sình

Ngày Xuân mục sở thị sới vật truyền thống làng Sình

Sắc màu 54 - Khánh Ngân - 16:25, 31/01/2023
Sau 3 năm không được tổ chức do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, sáng 31/1/2023 (10 tháng Giêng) Hội vật truyền thống làng Sình (xã Phú Mậu, Tp. Huế, Thừa Thiên Huế) được tổ chức trong không khí sôi động của lễ hội đầu Xuân với khoảng 20.0000 người tham dự cổ vũ.