Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

“Tẳng cảu” của người phụ nữ Thái trong cuộc sống hiện đại

Văn Hoa - 10:00, 30/06/2021

Đối với người phụ nữ dân tộc Thái (Thái đen), tẳng cảu không chỉ là búi tóc lên đỉnh đầu, mà nó còn biểu hiện lòng thủy chung son sắt vĩnh viễn không thay đổi trong lối sống, đạo đức hôn nhân người Thái. Trong xã hội hiện đại, người phụ nữ Thái vượt ra khỏi bản làng để khẳng định mình trên nhiều lĩnh vực công việc khác nhau, việc giữ gìn “tẳng cảu” của phụ nữ Thái là điều không hề dễ.

Tẳng cảu là sợi dây kết nối giữa tâm hồn người phụ nữ Thái với trách nhiệm của họ đối với gia đình. Ảnh Ca Chung
Tẳng cảu là sợi dây kết nối giữa tâm hồn người phụ nữ Thái với trách nhiệm của họ đối với gia đình. Ảnh Ca Chung

Với những người phụ nữ dân tộc Thái, búi tóc được gọi là  tẳng cảu (có nơi gọi là tẳng cẩu) gắn liền với nghi lễ quan trọng nhất của người làm dâu: Lễ tẳng cảu (búi tóc ngược) trong ngày cưới. Sau nghi lễ này, mái tóc được tẳng cảu không chỉ là vẻ đẹp của người phụ nữ Thái mà còn khẳng định sự thủy chung, kính trọng của họ đối với nhà chồng.

Ông Ca Chung, nhà nghiên cứu văn hóa Thái cho biết, khi nói về sự thủy chung của phụ nữ, người Thái có hai câu tục ngữ liên quan đến tẳng cảu như sau: “Nuốt tềm cãng xòn báo nhẵng đảy/ Pẳn cảu tẳng nả đén xòn xào báu pền” (có nghĩa: Râu đầy cằm giả làm trai vẫn được/ Tóc đã búi ngược giả làm gái sao nên); hay “Cỗn trãi pháư mĩ xòng mĩa hặn thảu/ Phủ nhĩnh pháư mĩ pẳn cảu nháư tạu tài” (nghĩa là: Đàn ông ước có hai vợ tận già/ Đàn bà ước có búi tóc ngược mượt đến chết).

Theo quan niệm của người Thái, tẳng cảu là dấu hiệu khẳng định người phụ nữ đã có chồng. Khi đã về làm dâu, mái tóc ấy vĩnh viễn không bao giờ được buông, bởi lời thề trọn một lòng thủy chung son sắt, chỉ khi chồng chết mới được thả búi tóc xuống và búi đằng sau thành bà goá. Đây chính là nét đẹp văn hoá truyền thống và là khuôn phép, lối sống đạo đức để bảo vệ hạnh phúc, hôn nhân gia đình của người Thái.

Chính vì ý nghĩa đó, với nhịp sống hiện đại, trước yêu cầu trong thực tiễn cuộc sống và công việc, tẳng cảu hay không đang là bài toán khó với người phụ nữ Thái. Với công nhân, làm sao để mặc đồ bảo hộ lao động khi làm việc trong các khu công nghiệp; với phụ nữ công sở, làm sao phối đồ hiện đại với tẳng cảu;  khi tẳng cảu khó đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông…

Để thích nghi với cuộc sống mới, nhiều phụ nữ Thái đã xin phép tổ tiên, bố mẹ và chồng để thả tóc tạm thời trong quá trình làm việc, sau đó họ tẳng cảu lại, hoặc khi mới về nhà chồng có thể xin phép không tẳng cảu từ đầu. Những người phụ nữ thả tóc không có nghĩa là họ quên đi phong tục ngàn đời, mà đơn giản để thích ứng với cuộc sống hiện đại. Việc sản xuất ra chiếc mũ bảo hiểm có chóp, đã giải được bài toán khó cho những phụ nữ vẫn muốn tẳng cảu khi tham gia giao thông.

Theo quan niệm của người Thái, khi đã về làm dâu, mái tóc Tẳng cảu vĩnh viễn không bao giờ được buông, bởi lời thề trọn một lòng thủy chung son sắt. Ảnh Ca Chung
Theo quan niệm của người Thái, khi đã về làm dâu, mái tóc tẳng cảu vĩnh viễn không bao giờ được buông, bởi lời thề trọn một lòng thủy chung son sắt (Ảnh Ca Chung)

Nói về nguyên nhân không tẳng cảu, Bà Lò Thị Luyến, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên khóa XIV (nguyên là Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Điện Biên) cho biết: Do công việc bận rộn, bản thân bà không thể tẳng cảu mặc dù bà cũng lấy chồng người Thái.

 Khi lấy nhau, hai vợ chồng xin phép và được bố mẹ cả 2 bên nhất trí không tẳng cảu để thuận tiện cho công việc. Bà hay phải đi công tác nên việc giăng tóc phơi và búi tóc cầu kì mất khá nhiều thời gian. Mặc dù bản thân yêu truyền thống, rất thích tẳng cảu nhưng tôi đành chịu. 

Bà Luyến cho biết thêm, ngoài xã hội vẫn có 1 số ít phụ nữ Thái bỏ tẳng cảu xuống (khi hôn nhân không hạnh phúc, chạy theo văn hóa khác, do đặc trưng công việc...) còn những phụ nữ Thái biết lễ nghĩa, thì sau khi lấy chồng muốn bỏ  tẳng cảu xuống thì phải làm lễ xin tổ tiên (những người đã khuất), xin phép các cụ bề trên và chồng, khi nhất trí thì mới được bỏ tẳng cảu.

Có thể thấy rằng, cùng với thời gian, việc giữ gìn tẳng cảu của phụ nữ Thái đang có những thay đổi phù hợp với xã hội hiện đại, nhưng không làm mất đi nét đẹp văn hoá này. Ngoài chiếc áo cóm bó sát thân hình làm toát lên vẻ đẹp tinh khôi như đóa hoa ban nơi núi rừng Tây Bắc, mái tóc tẳng cảu luôn thể hiện vẻ đẹp sắt son trong tâm hồn của mỗi người phụ nữ Thái.

Tin cùng chuyên mục
TP. Hồ Chí Minh: Rực rỡ sắc màu khinh khí cầu chào mừng Xuân mới

TP. Hồ Chí Minh: Rực rỡ sắc màu khinh khí cầu chào mừng Xuân mới

Chiều ngày 22/1/2022, Sở Du lịch TP. Hồ Chí Minh, phối hợp UBND TP. Thủ Đức tổ chức “Ngày hội Khinh khí cầu, du thuyền và các hoạt động thể thao dưới nước” trong 2 ngày (ngày 22 và 23/1/2022) tại Công viên nóc hầm vượt sông Sài Gòn, TP. Thủ Đức - TP. Hồ Chí Minh.
Tin nổi bật trang chủ
Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh chúc Tết tại tỉnh Yên Bái

Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh chúc Tết tại tỉnh Yên Bái

Tiếp tục chuyến công tác chúc Tết vùng đồng bào các DTTS, ngày 23/1, Đoàn công tác của Ủy ban Dân tộc do Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hoàng Thị Hạnh làm Trưởng đoàn đã tới thăm, chúc Tết cán bộ và Nhân dân các dân tộc tỉnh Yên Bái.
Thủ tướng Phạm Minh Chính dâng hương tưởng niệm đồng chí Phạm Hùng và đồng chí Võ Văn Kiệt

Thủ tướng Phạm Minh Chính dâng hương tưởng niệm đồng chí Phạm Hùng và đồng chí Võ Văn Kiệt

Thời sự - Chinhphu.vn - 22:55, 23/01/2022
Chiều ngày 23/1, tại Vĩnh Long, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng đã tới dâng hương, dâng hoa tại Khu lưu tưởng niệm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng và Khu tưởng niệm Thủ tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt. Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng thăm, chúc Tết và tặng quà công nhân, người lao động có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ Ban Dân tộc Hầu A Lềnh thăm, làm việc tại tỉnh Bắc Kạn

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ Ban Dân tộc Hầu A Lềnh thăm, làm việc tại tỉnh Bắc Kạn

Media - Đặng Việt Hùng _ Duy Ly - 22:30, 23/01/2022
Vừa qua, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh đã có buổi làm việc với Tỉnh ủy, UBND tỉnh Bắc Kạn về thực hiện công tác dân tộc, công tác triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế -xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số ̣ và miền núi giai đoạn 2021-2030.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc chúc Tết công nhân, người dân TP. Hồ Chí Minh

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc chúc Tết công nhân, người dân TP. Hồ Chí Minh

Thời sự - PV - 21:48, 23/01/2022
Chiều 23/1, tại Trung tâm văn hóa TP. Thủ Đức, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã dự Chương trình “Ấm tình mùa Xuân” do Liên đoàn Lao động TP. Hồ Chí Minh phối hợp Thành đoàn Thành phố tổ chức để trao quà cho công nhân, người lao động không có điều kiện về quê đón Tết.
Đoàn công tác Vụ Địa phương II thăm, tặng quà tại Đắk Nông

Đoàn công tác Vụ Địa phương II thăm, tặng quà tại Đắk Nông

Tin tức - Lê Hường - 18:35, 23/01/2022
Ngày 23/1, thừa ủy quyền của lãnh đạo Ủy Ban Dân tộc, Đoàn công tác Vụ Địa phương II phối hợp cùng Ban Dân tộc tỉnh Đắk Nông tổ chức đi thăm hỏi, chúc Tết và tặng quà hộ nghèo, gia đình chính sách, đồng bào DTTS, Người có uy tín, Phòng Dân tộc, Trường PTDTNT hai huyện Đắk R’lấp và Đắk Song nhân dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần. Ông Điểu Mưu, Phó Vụ trưởng, Vụ Địa phương II dẫn đầu Đoàn công tác. Cùng tham gia với đoàn có ông K’Khét ATô, Phó trưởng Ban Dân tộc Đắk Nông.
Ngày 23/1: Việt Nam có 14.978 ca mắc COVID-19 và 4.157 ca khỏi bệnh

Ngày 23/1: Việt Nam có 14.978 ca mắc COVID-19 và 4.157 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:35, 23/01/2022
Ngày 23/1, Việt Nam có 14.978 ca mắc mới COVID-19 tại 62 tỉnh, thành phố trong đó có 10.324 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 4.157 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ Ban Dân tộc Hầu A Lềnh thăm, làm việc tại tỉnh Bắc Kạn

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ Ban Dân tộc Hầu A Lềnh thăm, làm việc tại tỉnh Bắc Kạn

Vừa qua, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh đã có buổi làm việc với Tỉnh ủy, UBND tỉnh Bắc Kạn về thực hiện công tác dân tộc, công tác triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế -xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số ̣ và miền núi giai đoạn 2021-2030.
Điện Biên: Bắt đối tượng vận chuyển 2kg ma túy đá

Điện Biên: Bắt đối tượng vận chuyển 2kg ma túy đá

Pháp luật - Hoàng Khánh - 18:12, 23/01/2022
Vào lúc 20 giờ ngày 22/1, Công an tỉnh Điện Biên phát hiện, bắt quả tang 1 đối tượng về hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy, thu giữ 2kg ma túy đá.
Sóc Trăng: Đoàn công tác Tỉnh ủy thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ các Đồn Biên phòng

Sóc Trăng: Đoàn công tác Tỉnh ủy thăm, chúc Tết cán bộ, chiến sĩ các Đồn Biên phòng

Tin địa phương - Văn Long - 18:11, 23/01/2022
Sáng ngày 23/1, Đoàn công tác của Tỉnh ủy Sóc Trăng và Thị ủy Vĩnh Châu do đồng chí Ngô Hùng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Bí thư Thị ủy Vĩnh Châu làm Trưởng đoàn đến thăm và chúc Tết cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng (ĐBP) Lai Hòa và ĐBP Vĩnh Châu - Bộ đội Biên phòng Sóc Trăng nhân dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần năm 2022.
TP. Thái Nguyên: Chuyển đổi số hướng đến phát triển bền vững

TP. Thái Nguyên: Chuyển đổi số hướng đến phát triển bền vững

Khoa học - Công nghệ - Hồng Phúc - Việt Hà - 17:16, 23/01/2022
Chương trình chuyển đổi số được đẩy mạnh tại TP. Thái Nguyên đang tạo ra tác động tích cực đến các lĩnh vực của đời sống kinh tế, xã hội và hoạt động quản lý, điều hành của cấp ủy Đảng, chính quyền.
Khát vọng bứt phá miền sông Lục - núi Huyền

Khát vọng bứt phá miền sông Lục - núi Huyền

Kinh tế - Hoàng Thanh - 17:13, 23/01/2022
Lục Nam (Bắc Giang) - miền đất sườn Tây Yên Tử, với sông Lục Nam và núi Huyền Đinh tỏa sáng cho nhau, tạo nên bức tranh sơn thủy hữu tình níu gọi. Đón Xuân Nhâm Dần, núi Huyền, sông Lục thêm xanh hơn khi huyện “về đích” các chỉ tiêu phát triển kinh – xã hội (KT-XH) trong một năm đầy khó khăn, củng cố thêm niềm tin vững chắc của đồng bào các dân tộc trong huyện về lộ trình trở thành đô thị văn minh trong tương lai gần.
Độc đáo cảnh mẹ địu con đi chợ phiên Bắc Hà ngày giáp Tết

Độc đáo cảnh mẹ địu con đi chợ phiên Bắc Hà ngày giáp Tết

Photo - PV - 17:10, 23/01/2022
Chợ phiên Bắc Hà, tỉnh Lào Cai những ngày giáp Tết mang vẻ đẹp nguyên sơ mang đậm nét bản sắc văn hoá của đồng bào vùng cao Tây Bắc. Đây là phiên chợ vùng cao lớn nhất Lào Cai, còn là một trong 10 chợ phiên nổi tiếng của Đông Nam Á.