Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Miền cổ tích văn hóa Thái

Hải Yến - 09:54, 09/02/2021

Đến Tây Bắc để thưởng thức hoa ban nở ngọt ngào, dịu dàng trong tiết trời se lạnh vùng biên giới. Thưởng hoa ban bằng thị giác, thính giác, xúc giác, và cả vị giác với món gỏi nộm hoa ban ngon, lạ, tuyệt. Trong bập bùng chếnh choáng, điệu khắp cất vang sườn núi, vọng sườn đồi, réo rắt gọi mời trọn vòng xòe ngây ngất…

Xòe - điệu múa dân gian thể hiện khát vọng, niềm tự hào của đồng bào Thái
Xòe - điệu múa dân gian thể hiện khát vọng, niềm tự hào của đồng bào Thái

Không ngoa khi nói, văn hóa Thái chiếm dung lượng lớn và nổi danh khắp vùng đất Tây Bắc nói chung, tỉnh Lai Châu nói riêng. Chỉ tính riêng trong nghi lễ Then đã như một lễ hội tổng hợp những nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Thái. Then hội đủ hát bè, hát đế, nhạc thì có tính tẩu, xóc nhạc kết hợp với múa tạo nên bản hòa âm phối khí ấn tượng với bất kỳ một nhạc sĩ đương đại nào. Với 27 điệu hát, 23 điệu múa, những nét tinh hoa trong sinh hoạt văn hóa Then ngày nay đã được khai thác trong các bài múa trên sân khấu. Với tính nghệ thuật cao, hát Then - đàn Tính đã trở thành nét đẹp văn hóa, là ngày hội chung của dân tộc Thái và hội tụ cùng với nền văn hóa nước nhà. Các nghệ nhân có dịp đưa lời hát, điệu nhạc bay xa hơn đến mọi miền đất nước.

Ẩm thực xứ vùng cao khéo léo trong kết hợp gia vị, ở khía cạnh này, không thể không nhắc đến ẩm thực văn hóa Thái, với những bản làng nhỏ đã gắn tên du lịch vùng cao như bản Vàng Pheo, xã Mường So (huyện Phong Thổ). Nơi yên bình giữa trập trùng đồi núi với con suối nhỏ róc rách chảy đầu bản. Nơi các mẹ nướng cơm lam trên than đỏ hồng, những chàng trai vạm vỡ quăng chài bắt cá bên suối. Em gái nhỏ nhanh tay giã mắc khén làm “chẩm chéo” và khéo léo mổ, nhồi rau thơm vào bụng cá rồi nướng trên than hồng. Những món đặc sản như: Cá bống vùi gio, thịt trâu sấy, cá nướng, xôi nếp, canh rêu đá, nậm pịa… cũng lưu danh trong sổ tay của khách du lịch ưa thăm thú, thưởng thức. Hay chỉ đơn giản như búp măng ngọt, măng đắng vào mùa mưa với đủ món luộc, om, xào, nướng thơm lừng mỗi gian bếp…

Những chiếc khăn Piêu sặc sỡ góp phần làm nên vẻ đẹp của phụ nữ Thái
Những chiếc khăn Piêu sặc sỡ góp phần làm nên vẻ đẹp của phụ nữ Thái

Tầng di sản văn hóa vật thể, phi vật thể phong phú, đồ sộ của dân tộc Thái, không thể không nhắc đến vòng xòe đoàn kết. Chẳng phải ngẫu nhiên mà nghệ thuật xòe Thái được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và được Chính phủ đồng ý cho xây dựng hồ sơ quốc gia trình UNESCO để xét duyệt vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Vòng xòe trong những lễ hội như sợi dây kết nối khiến mỗi người xích gần nhau hơn. Vòng xòe với bàn tay siết chặt bàn tay, nhịp chân đi rộn ràng, lời hát ngân da diết…

Trong câu chuyện với những người nông dân mộc mạc bên dòng Mường So (huyện Phong Thổ) - nơi có bề dày văn hóa trầm tích theo thời gian, chúng tôi được nhắc nhớ lại rằng, điệu xòe thuộc về Nhân dân. Từ xa xưa, sau những buổi lao động vất vả trên nương, rẫy, bà con lại tụ tập bên khoảng sân rộng, dưới góc nhà sàn và điệu xòe trở thành “món ăn tinh thần” ngẫu hứng mà trở nên rất quan trọng. Điệu xòe đơn giản để ai cũng có thể hòa vào, nhưng lại đem đến ý nghĩa cực to lớn, khẳng định tính cố kết cộng đồng. Vòng xòe làm mỗi người trong làng bản thêm thân thương, gắn bó. Đây có lẽ là cách hòa giải tuyệt vời nhất và khiến mỗi người thêm yêu quê hương, làng xóm mình.

Hội xòe thường được tổ chức trong những dịp lễ hội: Nàng Han, Then Pin Pang, Kin Khẩu Lẩu Mẩu hay trong dịp Tết. Tiếng nhạc thu hút mọi người cùng nhảy múa khiến vòng xòe chẳng phân biệt lứa tuổi, trẻ già, trai gái, chủ - khách. Khi bóng trăng lên cao, tiếng hát “Inh lả ơi” vang vọng vách núi, người đi xòe cũng thấy hồn lâng lâng trong tiếng nhạc rộn rã. Vòng xòe vui hơn khi về đêm, dưới ánh trăng thanh, ngọn lửa bập bùng tỏa lan hơi ấm, các bàn tay như siết chặt hơn, điệu hát ngân xa hơn theo nhịp chân bước. Trong đêm xòe ấy, bao đôi trai gái bản xa bản gần đã quen biết và bén duyên chồng vợ. Để khi về già, họ ngồi ôn lại những hoài niệm thuở đôi mươi với vòng xòe, ánh mắt, bàn tay ngượng ngập trao nhau buổi ban đầu gặp gỡ…

Miền cổ tích văn hóa Thái 2

Lai Châu được du khách trong và ngoài nước biết đến như một tỉnh địa đầu biên giới với mênh mang biển mây lẩn khuất sau trập trùng núi đồi. Nơi tình người chân thật, mộc mạc, yêu đời, quý người. Nơi nhịp trống hội xòe ngân dài, khiến bước chân người bản trên, người mường dưới chộn rộn, thu xếp công việc để đến với vòng xòe như tìm về nét văn hóa giàu bản sắc, đậm đà tính dân tộc. Vòng xòe của tình yêu lứa đôi, lao động sản xuất và những ước mơ của con người.

Trong phiên chợ tình vùng cao, giữa miên man thổ cẩm, tôi lại say trong sắc trắng của áo, hàng cúc bướm lấp lóa, váy đen che đôi chân thon nhỏ miên man và má hồng rực e ấp giấu sau chiếc khăn piêu sặc sỡ… Lục lạc ngựa khua ngân không nỡ rời chân bước trước vẻ đẹp hư ảo của con gái mường Trời. 

Tin cùng chuyên mục
Lối đi riêng của Balin

Lối đi riêng của Balin

Ngoài chất giọng khàn lạ, khoẻ khoắn khoáng đạt mang âm hưởng đại ngàn Tây Nguyên đem đến cho người nghe nhiều điều mới mẻ, thú vị, Balin còn có khả năng sáng tác, hòa âm phối khí và thể hiện các bài hát song ngữ (tiếng Gia Rai và tiếng Việt). Qua âm nhạc, Balin muốn giữ gìn, phát huy tiếng dân tộc mình và truyền đến các bạn trẻ những thông điệp về cuôc sống.
Tin nổi bật trang chủ
Chiều 17/4: Thêm 8 ca mắc COVID-19 tại Kiên Giang, Khánh Hoà và Đà Nẵng

Chiều 17/4: Thêm 8 ca mắc COVID-19 tại Kiên Giang, Khánh Hoà và Đà Nẵng

Tin tức - PV - 20:07, 17/04/2021
Bản tin chiều 17/4 của Bộ Y tế cho biết có 8 ca mắc mới COVID-19 là trường hợp nhập cảnh được cách ly ngay tại Kiên Giang, Khánh Hoà và Đà Nẵng. Việt Nam hiện có 2.781 ca bệnh.
Huyện Văn Bàn (Lào Cai): Tập trung khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra

Huyện Văn Bàn (Lào Cai): Tập trung khắc phục thiệt hại do mưa lũ gây ra

Xã hội - Trọng Bảo - 16:11, 17/04/2021
Từ đêm về sáng ngày 17/4, trên khu vực thượng nguồn suối Nậm Liệp có mưa to gây ra lũ ống tràn qua một số thôn trên địa bàn xã Minh Lương, huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai, đã cuốn trôi 3 người và nhiều tài sản.
Phát huy dân chủ, tự do tư tưởng trong nghiên cứu lý luận vì lợi ích của đất nước, dân tộc

Phát huy dân chủ, tự do tư tưởng trong nghiên cứu lý luận vì lợi ích của đất nước, dân tộc

Thời sự - PV - 15:53, 17/04/2021
Hội đồng Lý luận Trung ương phải mở rộng các hình thức thảo luận, tranh luận, đối thoại lý luận trên tinh thần khoa học, dân chủ, cầu thị; thật sự trân trọng những ý tưởng, những đề xuất lý luận có giá trị, hữu ích cho sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và cho quốc kế dân sinh; tránh tư tưởng bảo thủ, cục bộ, võ đoán, quy chụp và cách làm khép kín.
Thành kính Lễ giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và Tổ Mẫu Âu Cơ

Thành kính Lễ giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và Tổ Mẫu Âu Cơ

Sắc màu 54 - PV - 15:40, 17/04/2021
Sáng 17/4 (tức mùng 6/3 âm lịch), tại Đền thờ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và Đền Mẫu Âu Cơ thuộc Khu Di tích lịch sử Đền Hùng (thành phố Việt Trì, Phú Thọ), Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh Phú Thọ long trọng tổ chức Lễ giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và dâng hương tưởng niệm Tổ Mẫu Âu Cơ.
Duy trì tính bền vững chương trình điều trị Methadone ở Lai Châu

Duy trì tính bền vững chương trình điều trị Methadone ở Lai Châu

Sức khỏe - PV - 15:32, 17/04/2021
Đề án thí điểm cấp phát thuốc Methadone nhiều ngày cho người bệnh điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế vừa được triển khai thí điểm tại Lai Châu. Đây là hoạt động mang ý nghĩa nhân văn, là tiền đề cho việc duy trì tính bền vững của chương trình điều trị, tạo điều kiện cho người bệnh tiếp cận điều trị và giúp giảm chi phí không cần thiết cho bệnh nhân.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Điện mừng nhân dịp Đại hội lần thứ VIII của Đảng Cộng sản Cuba

Điện mừng nhân dịp Đại hội lần thứ VIII của Đảng Cộng sản Cuba

Tin tức - PV - 15:22, 17/04/2021
Nhân dịp Đại hội toàn quốc lần thứ VIII của Đảng Cộng sản Cuba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã gửi điện mừng tới Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba.
Mỹ đưa Việt Nam khỏi danh sách các nước thao túng tiền tệ

Mỹ đưa Việt Nam khỏi danh sách các nước thao túng tiền tệ

Kinh tế - PV - 14:59, 17/04/2021
Bộ Tài chính Mỹ vừa xóa tên Việt Nam và Thụy Sỹ khỏi danh sách các nước bị Washington coi là thao túng tiền tệ, đảo ngược quyết định của chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump hồi năm ngoái.
Giải pháp cho người thiếu máu

Giải pháp cho người thiếu máu

Sống khỏe - PV - 10:35, 17/04/2021
Nếu thiếu máu lâu mà không được phát hiện và điều trị, có thể dẫn đến suy tim, rất nguy hiểm.
Ấn Độ có thêm gần 234 nghìn ca nhiễm COVID-19 chỉ trong một ngày

Ấn Độ có thêm gần 234 nghìn ca nhiễm COVID-19 chỉ trong một ngày

Tin tức - PV - 10:30, 17/04/2021
Đến sáng 17/4, thế giới có tổng số 140.497.621 ca nhiễm và 3.011.413 ca tử vong vì dịch COVID-19. Trong một ngày qua có thêm 822.687 ca nhiễm và 912.426 ca tử vong mới. Ấn Độ tiếp tục là quốc gia ghi nhận nhiều ca nhiễm COVID-19 mới nhất trên thế giới trong ngày hôm qua.
Thanh Hóa:

Thanh Hóa: "Loạn giá" đất, UBND tỉnh ra chỉ đạo khẩn

Bất động sản - PV - 10:15, 17/04/2021
Theo UBND tỉnh Thanh Hóa, tại một số địa phương trên địa bàn tỉnh như TP Thanh Hóa, TP. Sầm Sơn, thị xã Bỉm Sơn, thị xã Nghi Sơn và các huyện: Quảng Xương, Hoằng Hóa… đã và đang xảy ra hiện tượng bong bóng, sốt đất ảo, đầu cơ đẩy giá, thổi giá đất để trục lợi.