Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Quyết sách cho vấn đề di cư tự phát: Những hệ lụy đã được dự báo (Bài 3)

Lê Hường - 12:16, 18/05/2021

Khi các địa phương không thể giải quyết được tận gốc các vấn đề phát sinh do áp lực lớn của tình trạng di cư tự phát gây nên, thì những hệ lụy như đã được dự báo tất yếu xảy ra là điều khó tránh khỏi. Trong đó, đặc biệt là tình trạng lấn chiếm đất rừng, phá rừng và đói nghèo…

Những năm qua diện tích rừng bị thu hẹp bởi hậu quả của di cư tự phát là không hề nhỏ (Ảnh tư liệu)
Những năm qua diện tích rừng bị thu hẹp có một phần nguyên nhân do di cư tự phát (Ảnh tư liệu)

Phá rừng để lấy đất sản xuất

Cụm dân cư thuộc Tiểu khu 181, thuộc địa phận xã Liêng S’rônh, huyện Đam Rông, Lâm Đồng có khoảng hơn 100 hộ dân với khoảng 500 nhân khẩu, hầu hết là dân di cư tự phát. Cụm dân cư nằm lọt giữa rừng và không có đơn vị hành chính nên gọi theo địa giới hành chính đất rừng là Tiểu khu 181.

Ngoài làng Tiểu khu 181, huyện Đam Rông  còn những ngôi làng tự phát mọc lên ở các tiểu khu khác như Tiểu khu 179, 181, 180… Người đến ngày càng đông nên ở đây tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng đốt nương làm rẫy chưa khi nào hết nóng. Ban Quản lý rừng phòng hộ Sêrêpôk, huyện Đam Rông thường xuyên đối mặt với các đối tượng phá rừng, chiếm đất lâm nghiệp.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tỉnh Lâm Đồng, giai đoạn 1990 - 2005, Lâm Đồng có gần 56 nghìn hộ, hơn 248 nghìn khẩu dân của các tỉnh di cư ngoài kế hoạch đến tập trung chủ yếu ở các huyện Lâm Hà, Di Linh, Đức Trọng, Bảo Lâm, Bảo Lộc. Giai đoạn 2005 - 2019 có khoảng 2.200 hộ, 7.200 khẩu di cư đến; phần lớn đang sống trên đất quy hoạch lâm nghiệp, ven rừng và xen ghép tại các thôn bản tại các huyện Đam Rông khiến tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng diễn biến phức tạp.

Tương tự, tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng cũng xảy ra ở các tỉnh khác trong khu vực có người dân di cư tự phát tập trung đến. Như tại xã Cư Pui, huyện Krông Bông, tỉnh Đắk Lắk, khu rừng già ngày nào đến nay đã thành nơi ở, đất sản xuất của gần 1.500 hộ với hơn 8000 nhân khẩu. 

Anh Hoàng Trung Tiến, Trưởng thôn Ea Lang, xã Cư Pui cho biết: Gia đình anh di cư vào đây vào năm 1996. Thời điểm đó khu vực này toàn là rừng già, nhưng người dân phá dần, lấn chiếm dần mà nay không còn rừng nữa. Những người vào sau phải mua lại đất hoặc đi làm thuê chứ không còn đất mà khai hoang lấn chiếm

Số liệu của ngành chức năng tỉnh Đắk Lắk cho thấy, diện tích rừng bị thu hẹp trong những năm qua, nguyên nhân do hậu quả của di cư tự phát là không nhỏ. Đến hết năm 2019, tổng diện tích đất có rừng của tỉnh Đắk Lắk là 514.991 ha, trong đó rừng tự nhiên là 446.222ha, giảm 11.250ha diện tích rừng tự nhiên so với năm 2018.

Đói nghèo bủa vây

Theo thống kê của Bộ NN&PTNT, giai đoạn 2016 - 2020, các tỉnh Tây Nguyên có khoảng 11.642 hộ di cư tự phát đang sinh sống phân tán, chưa được sắp xếp ổn định vào các vùng dự án. Còn thống kê của các địa phương thì hiện nay, số hộ dân di cư tự phát có đất ở, đất sản xuất chỉ khoảng 20%, còn khoảng 80% phải đi làm thuê. Phần lớn các hộ này chưa có hộ khẩu…

Cùng với phá rừng là hàng loạt những hệ lụy kéo theo như không có hộ khẩu, không giấy tờ tùy thân và đói nghèo… khiến cuộc sống càng cơ cực. 

Đơn cử, tại Đăk Nông, nhiều hộ dân dư cư tự phát vào nơi đây hàng chục năm trước, qua nhiều năm vẫn chưa có hộ khẩu tại nơi ở mới. Đó là thực tế của nhiều hộ dân sinh sống thôn Phú Vinh, xã Quảng Phú, huyện Krông Nô, Đăk Nông.

Năm 2016, chính quyền tỉnh Đăk Nông mới công nhận sự tồn tại của khu dân cư này và đặt tên là thôn Phú Vinh dưới sự quản lý của xã Quảng Phú. Thống kê của chính quyền địa phương, cả thôn có khoảng 350 hộ, với hơn 1.200 nhân khẩu, 100% đồng bào dân tộc thiểu số như Tày, Dao, Thái… từ khu vực phía Bắc di cư vào. 

Thời điểm được chính quyền địa phương công nhận toàn bộ người dân đều không có hộ khẩu. Nhiều người bị thất lạc hoặc không có giấy tờ tùy thân... đời sống khó khăn, muốn vay mượn ngân hàng làm ăn phát triển kinh tế cũng không được, vậy nên hiện nay, tỷ lệ hộ nghèo của thôn vẫn chiếm đa số.

Tại xã Quảng Hòa, huyện Đắk G’Long, tỉnh Đăk Nông, ông Nguyễn Tôn Đông Khoa, Chủ tịch UBND xã Quảng Hòa cho biết: Toàn xã có 7 thôn, đến 90% dân số là đồng bào DTTS di cư tự phát vào từ nhiều năm trước. Dù sinh sống ổn định trên địa bàn xã, nhưng tới nay nhiều người không có giấy tờ tùy thân, khiến quyền lợi cơ bản của người dân như, việc học hành của con cái, khám chữa bệnh hay các thủ tục pháp lý khác… gặp rất nhiều thiệt thòi. 

"Đói nghèo, đông con luôn đi liền với nhau. Ở đây, nhà nào cũng trung bình có 5-6 người con. Cùng với đó là tình trạng tảo hôn trong đồng bào tại các khu dân cư di cư tự phát diễn ra suốt nhiều năm qua. Dù các ban, ngành, đoàn thể và địa phương cũng đã tích cực tuyên truyền nhưng để chấm dứt được tảo hôn thì rất khó..." - ông Nguyễn Tôn Đông Khoa, Chủ tịch UBND xã Quảng Hòa cho biết thêm.

Tương tự, tại Đăk Lăk, huyện Krông Bông là một trong số những huyện trên địa bàn tỉnh có số lượng dân di cư tự phát đến khá đông. Từ năm 1996 đến nay, đã có hơn 2.535 hộ với hơn 16.607 khẩu là đồng bào các DTTS … di cư tự phát từ các tỉnh phía Bắc vào cư trú tại các xã Hòa Phong, Cư Pui, Cư Đrăm. 

Trong đó, Cư Pui là địa phương có đông dân di cư tự phát nhất huyện với 1.237 hộ, 7.997 khẩu, tập trung tại 6 thôn: Ea Lang, Ea Uôl, Cư Tê, Ea Bar, Ea Rớt, Cư Rang. Cá biệt, có những thôn dù đã trải qua 20 năm định cư nhưng hiện nay vẫn còn trên 60% hộ thuộc diện nghèo và cận nghèo. Người dân sinh sống chủ yếu bằng sản xuất nông nghiệp với quy mô nhỏ lẻ, nhiều năm liền sống trong tình trạng “5 không”, nhà cửa tạm bợ, việc giao lưu, trao đổi hàng hóa với bên ngoài rất hạn chế do cư trú trong khu vực biệt lập, giao thông bị chia cắt...

Trên thực tế, những hệ lụy do di cự tự phát đã được dự báo từ trước. Các cấp ngành, địa phương ở khu vực Tât Nguyên cũng đã có nhiều nỗ lực để ổn định cuộc sống cho những hộ đã di cư; đồng thời tìm giải pháp ngăn chặn làn sóng di cư tự phát từ các nơi khác đến. Nhưng để đạt được mục tiêu này là không hề đơn giản...

Báo Dân tộc và Phát triển sẽ phản ánh nội dung này trong số báo tiếp theo.


 

Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Báo chí trên mặt trận chống âm mưu phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc

Báo chí trên mặt trận chống âm mưu phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc

Cuộc chiến trên mặt trận tư tưởng nói chung và chống âm mưu chia rẽ, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc nói chung, dẫu không tiếng súng nhưng chưa bao giờ thôi quyết liệt. Các cơ quan báo chí, các nhà báo đã và đang là những người lính xung kích không chỉ vạch trần mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, mà còn là cánh tay nối dài của Đảng và Nhà nước trong việc tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách phát triển vùng DTTS và miền núi đến tận mỗi người dân...
Lời nói vần - Loại hình văn hóa độc đáo của đồng bào Ê Đê

Lời nói vần - Loại hình văn hóa độc đáo của đồng bào Ê Đê

Sắc màu 54 - Thiên An-Hoàng Thùy - 6 phút trước
Lời nói vần là nét văn hóa đặc trưng của người Ê Đê, được truyền miệng qua nhiều thế hệ và có mặt trong tất cả các thể loại văn học dân gian như truyện cổ tích, câu đố, lời khấn thần... Đến nay, lời nói vần vẫn được các nghệ nhân người Ê Đê trong các buôn làng gìn giữ, truyền lại cho thế hệ trẻ.
Lời ru nâng bước chân con

Lời ru nâng bước chân con

Sắc màu 54 - Duy Ly - 1 giờ trước
Tuổi thơ của mỗi người luôn chứa đựng những hoài niệm khác nhau, thế nhưng lại có điểm chung đó là từng “ít nhất” một lần được nghe hát ru. Ai trong gia đình cũng có thể hát ru, nhưng nhiều và gần gũi hơn cả vẫn là lời ru của bà, của mẹ. Đối với tôi – người con của đồng bào Tày, lời ru của mẹ giống như một thứ “thuốc ngủ” thần kỳ, luôn sâu đậm trong suy nghĩ, có lẽ vì điều đó mà tới khi trưởng thành, có nhiều đêm khó ngủ, tôi vẫn ghé phòng mẹ ỉ ôi “mẹ ơi con khó ngủ quá, mẹ hát Ứ Noọng Noòn cho con nghe nhé!”.
Phụ huynh Việt tại Mỹ phát hành sách song ngữ quảng bá văn hóa truyền thống

Phụ huynh Việt tại Mỹ phát hành sách song ngữ quảng bá văn hóa truyền thống

Dân tộc hội nhập - PV - 1 giờ trước
TinyWrist - một nhóm phụ huynh Việt Nam tại Mỹ vừa phát hành hai cuốn sách song ngữ Việt-Anh dành cho thiếu nhi, trong đó tác phẩm Màu của Tết đã lọt vào danh sách những cuốn sách về Tết đáng đọc của tạp chí Ditto.
Nghề báo như con chim chọn hạt…

Nghề báo như con chim chọn hạt…

Sự kiện - Bình luận - Hoàng Liên - 1 giờ trước
Nghề báo - nghề vinh quang và vất vả, nhưng khi đã vào cuộc thì vô cùng cuốn hút, bởi đặc thù nghề nghiệp là được đi nhiều, biết nhiều, được nói lên chính kiến của mình, tự hào vì được góp phần công sức nhỏ bé cho đất nước.
Qua những miền đất khát!

Qua những miền đất khát!

Phóng sự - Ký sự - Nguyễn Thanh - 1 giờ trước
Mùa nắng đã trở thành nỗi ám ảnh không chỉ đối với người dân vùng cao mà ngay cả khu vực đồng bằng, thậm chí vùng ven biển khi mà tình trạng thiếu nước diễn ra rất khắc nghiệt.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc các Vụ, đơn vị

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc các Vụ, đơn vị

Từ ngày 18/4/2021 đến ngày 1/6/2021, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh đã làm việc với 21 Vụ, đơn vị trực thuộc Ủy ban Dân tộc để nắm bắt tình hình, kết quả, tiến độ triển khai thực hiện nhiệm vụ những tháng đầu năm và phương hướng, giải pháp triển khai nhiệm vụ những tháng cuối năm 2021 của các Vụ, đơn vị. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh đã có những chỉ đạo kịp thời đối với các Vụ, đơn vị nhằm đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả công tác của các Vụ, đơn vị nói riêng, của UBDT nói chung.
Phát hiện, thu giữ 8.000 bao thuốc lá ngoại nhập lậu

Phát hiện, thu giữ 8.000 bao thuốc lá ngoại nhập lậu

Tin tức - P. Ngọc (T/h) - 1 giờ trước
Ngày 16/6, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Long An và BĐBP tỉnh Bình Phước đã phát hiện, thu giữ được 8.000 bao thuốc lá ngoại nhập lậu.
Những chiến sĩ cầm bút trên mặt trận phòng chống dịch Covid-19

Những chiến sĩ cầm bút trên mặt trận phòng chống dịch Covid-19

Sự kiện - Bình luận - Thanh Huyền - 1 giờ trước
“Nhà báo cũng là chiến sĩ tuyến đầu trên mặt trận phòng chống dịch Covid-19”. Đó là sự ghi nhận, lời động viên mà nhiều cán bộ, người dân dành cho những nhà báo xung kích trong “cuộc chiến” chống “giặc” Covid-19. Ít ai biết rằng, để có được những hình ảnh, thông tin chân thực về dịch Covid-19 và công tác phòng dịch của toàn dân, đội ngũ nhà báo đã phải lặn lội, xông pha trên khắp mọi nẻo đường.
Bàn giao ca bin lấy mẫu xét nghiệm nghiệm Covid-19

Bàn giao ca bin lấy mẫu xét nghiệm nghiệm Covid-19

Tin tức - Trọng Bảo - 2 giờ trước
Ngày 17/6, Trường Cao đẳng Lào Cai đã tổ chức bàn giao 2 ca bin lấy mẫu xét nghiệm Covid-19 cho ngành y tế tỉnh để phục vụ công tác phòng chống dịch.
Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số giai đoạn 2021-2025

Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số giai đoạn 2021-2025

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Phát triển Chính phủ số một cách tổng thể, toàn diện, phát huy kết quả đạt được, tập trung nguồn lực, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị, có giải pháp, cách làm đột phá, mang tính khác biệt, để cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu phát triển Chính phủ điện tử vào năm 2021 và hình thành Chính phủ số vào năm 2025.
Bộ Y tế đồng ý cho đội tuyển Việt Nam cách ly y tế 7 ngày

Bộ Y tế đồng ý cho đội tuyển Việt Nam cách ly y tế 7 ngày

Tin tức - P. Ngọc (T/h) - 2 giờ trước
Sau khi kết thúc nhiệm vụ thi đấu tại vòng loại thứ hai World Cup 2022 tại UAE, sau khi trở về nước các thành viên đội tuyển Việt Nam sẽ thực hiện cách ly y tế tập trung 7 ngày.