Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Những người mê hát Sình ca ở Bằng Cốc

Giang Lam - 10:00, 17/05/2022

Đang lúc cao hứng, ông Nịnh Tăng Điệp cầm chiếc điện thoại di động gọi cho một cô gái ở tận bên Thái Nguyên để hát giao lưu. Ông ngân nga cất lên giai điệu Sình ca và phút chốc bên kia đầu dây cũng đối lại bằng chất giọng nhẹ nhàng. Đó là việc diễn ra thường xuyên nên những người trong Câu lạc bộ Sình ca thôn 8, Hợp Hòa, xã Bằng Cốc, huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang chẳng lấy gì làm ngạc nhiên.

Các thành viên Câu lạc bộ Sình ca Cao Lan thôn 8, Hợp Hòa, xã Bằng Cốc (Hàm Yên) giao lưu và hát qua điện thoại cho các bạn hát ở Thái Nguyên, Phú Thọ, Vĩnh Phúc…
Các thành viên Câu lạc bộ Sình ca Cao Lan thôn 8, Hợp Hòa, xã Bằng Cốc (Hàm Yên) giao lưu và hát qua điện thoại cho các bạn hát ở Thái Nguyên, Phú Thọ, Vĩnh Phúc…

Giọng hát của những “nàng Lưu Ba”

Đã thành thông lệ, cứ một tháng 2 lần, các thành viên Câu lạc bộ (CLB) Sình ca Cao Lan thôn 8, Hợp Hòa, xã Bằng Cốc, huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang lại tập trung bên căn nhà sàn của bà Nịnh Thị Thanh, Lâm Thị Thức…để giao lưu. Trong CLB có nhiều bạn trẻ nên mỗi lần gặp mặt các bà đều muốn kể về sự tích nàng Lưu Ba để “tiếp lửa” khát vọng hát Sình ca.

Bà Thanh chậm rãi kể, xa xưa khi mới biết nói cô bé Lưu Ba đã hát những bài đồng dao cho đám trẻ hát theo. Lớn lên trở thành cô gái xinh đẹp hát hay, rất giỏi đối đáp. Vào đêm xuân hát đối, nàng đem lòng yêu chàng trai nghèo. Hai người hát đêm này qua đêm khác. Tiếng hát của hai người cứ nối nhau cất lên, quyện vào nhau vang vọng đêm khuya. Song tình duyên trái ngang, nàng bị ép gả cho con nhà chúa đất giàu có. Suốt 3 năm ở nhà chồng, lòng nàng luôn nhớ đến người yêu, ấp ủ hàng ngàn lời ca yêu thương. Những lời ca đong đầy thương nhớ được nàng hát lên trong suốt mấy chục năm trời đi tìm người yêu được chép lại thành những tập sách hát, lưu giữ từ đời này sang đời khác.

Kho tàng văn hóa đồ sộ của người Cao Lan ra đời như thế. Do vậy học Sình ca cả đời người vẫn không thể thuộc hết. Mỗi cô gái Cao Lan ở Bằng Cốc lớn lên đều khát khao, ước muốn có được giọng hát và tình yêu tha thiết thủy chung như nàng Lưu Ba.

Bà Lâm Thị Thức, năm nay đã 65 tuổi. Gia đình bà có gia tài vô giá là 5 quyển sách cổ ghi lại lời bài hát bằng tiếng Hán Nôm. Lần giở cuốn sách lưu giữ làn điệu dân ca Cao Lan, ông bà Thức giải thích thêm, Sình ca là lối hát đối đáp, giao duyên, được hát phổ biến trong đám cưới, ngày hội, trong dịp Tết, trong lao động sản xuất… Sình ca có hai dạng thức là hát ban ngày và hát ban đêm. Sình ca ban ngày thường hát trong hội xuân, lao động sản xuất, đám cưới. Sình ca ban đêm có tới 12 tập bài hát, mỗi tập tương ứng với một đêm hát. Đặc biệt, người ta hát dân ca Cao Lan nhiều nhất vào những ngày cưới hỏi, hát chúc rượu bạn thân hoặc khi có khách quý đến thăm nhà, chỉ hát bằng chất giọng đơn hoặc nhóm, không được đệm kèm nhạc.

Ngôn ngữ của Sình ca được thể hiện theo suy nghĩ ở từng lứa tuổi. Đối với người già, họ hát để biểu lộ tình bạn, tài năng, trí nhớ hoặc than về nỗi gian truân của mỗi người. Đối với nam thanh nữ tú, Sình ca thể hiện ước vọng tình cảm lứa đôi, biểu lộ suy nghĩ của cá nhân về cuộc sống hiện tại và mơ ước mai sau....

Niềm vui qua từng câu hát

Trong lao động, những làn điệu Sình ca cũng được cất lên
Trong lao động, những làn điệu Sình ca cũng được cất lên

Từ lâu thôn 8 Hợp Hòa, xã Bằng Cốc có 1 CLB với 20 thành viên, quy tụ những người yêu thích làn điệu dân ca dân tộc Cao Lan. Yêu làn điệu Sình ca từ tấm bé, từ nhỏ, ông Hoàng Văn Thống (đội trưởng CLB Sình ca) đã được nghe tiếng ru ngọt ngào của mẹ và nhịp trống sành của cha. Dường như cái chất “nghệ sỹ gia truyền” đã thấm trong ông từ bé. Ông bảo: “Đi xem người ta hát, múa, nhiều lần vậy là tự khắc thấm vào mình thôi. Đến năm 13 tuổi, tôi đã theo các chàng trai sang tận làng bên hát đối Sình ca. Cũng nhờ từ buổi giao lưu đó mà vợ chồng tôi đã gặp gỡ và nên duyên, nay đã ngoài 60 nhưng hãy còn mê hát lắm”.

Ý tưởng thành lập đội văn nghệ từ khi ông Thống nhận ra phong trào ca hát dần mai một và mong muốn lưu giữ những làn điệu dân ca của dân tộc mình. Tuy ý tưởng tự phát nhưng được nhiều người hưởng ứng nhiệt tình và đội văn nghệ được thành lập từ năm 2010. Sau những ngày lao động sản xuất, mọi người trong thôn tập hợp nhau lại cùng hát. Những cụ ông cụ bà với hàm răng đen bóng, miệng nhai trầu nhưng đến khi hát vẫn rất mượt mà, ấm áp.

CLB Sình ca thôn 8 không chỉ phục vụ sinh hoạt văn hóa, văn nghệ của thôn, xã mà còn thường xuyên đi diễn ở các địa phương trong và ngoài tỉnh. Bà Nịnh Thị Thanh cho biết, đội đi giao lưu khắp nơi từ Thái Nguyên, Phú Thọ, Vĩnh Phúc… Có hôm giao lưu tại Bản Mù, xã Tân Thịnh, huyện Định Hóa (Thái Nguyên), mải mê hát thâu đêm suốt sáng, qua 1 đêm là hát hết lời trong ba cuốn sách.

Ông Nịnh Tăng Điệp chia sẻ, những cuộc hát Sình ca của người Cao Lan đều có đề tài riêng. Người hát thường mượn những cảnh đẹp của núi rừng quê hương, cảnh sinh hoạt hàng ngày, những câu chuyện cổ tích, thần thoại để nói lên tình yêu và ước vọng xây dựng cuộc sống vui tươi, hạnh phúc. Những đêm hát Sình ca là những đêm vui vẻ xóa đi sự mệt nhọc của bao ngày lao động vất vả. Bởi thế, hát Sình ca luôn có sức hút diệu kỳ đối với người Cao Lan: “Lời thơ em như con suối/Chảy quanh năm không cạn/Giọng Sình Ca của anh như dòng nước mát/Càng uống càng thấy ngọt”.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Mường Tè hội tụ sắc màu biên cương trong ngày hội văn hóa

Mường Tè hội tụ sắc màu biên cương trong ngày hội văn hóa

Ngày hội văn hóa, thể thao các dân tộc huyện Mường Tè (tỉnh Lai Châu) lần thứ 2, năm 2022 diễn ra trong 4 ngày từ 24 - 27/11 với nhiều hoạt động thể thao, văn nghệ, ẩm thực và tái hiện lại đời sống sinh hoạt thường nhật của đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện biên cương này.
Tin nổi bật trang chủ
Tạo bước chuyển biến mới có tính đột phá trong phát triển Vùng đồng bằng sông Hồng

Tạo bước chuyển biến mới có tính đột phá trong phát triển Vùng đồng bằng sông Hồng

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng yêu cầu Đảng đoàn Quốc hội, Ban cán sự Đảng Chính phủ cần ráo riết chỉ đạo, khẩn trương xây dựng, ban hành Chương trình hành động triển khai thực hiện Nghị quyết 30. Theo đó, chương trình hành động phải bám sát các quan điểm, tư tưởng chỉ đạo và nội dung của Nghị quyết, bảo đảm sát hợp với từng địa phương trong Vùng và tiểu vùng.
Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh

Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 23:52, 29/11/2022
Tối 29/11/2022 (giờ Việt Nam), di sản Nghệ thuật làm gốm của người Chăm đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đến Thủ đô Canberra, bắt đầu thăm chính thức Australia

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đến Thủ đô Canberra, bắt đầu thăm chính thức Australia

Thời sự - PV - 23:33, 29/11/2022
Đúng 21 giờ 30 phút (theo giờ địa phương), Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ dẫn đầu Đoàn công tác Quốc hội Việt Nam hạ cánh xuống sân bay quân sự Fairbairn, Thủ đô Canberra, bắt đầu chương trình thăm chính thức Australia từ ngày 29/11 đến ngày 3/12.
Hỗ trợ giáo viên mầm non, tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do COVID-19

Hỗ trợ giáo viên mầm non, tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do COVID-19

Văn bản chính sách mới - BĐT - 23:18, 29/11/2022
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam vừa ký Quyết định số 24/2022/QĐ-TTg ngày 29/11/2022 quy định về việc thực hiện chính sách hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do đại dịch COVID-19.
Chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số

Chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số

Chính sách dân tộc - PV - 20:39, 29/11/2022
Huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên, có 10 xã, thị trấn, 118 bản, tổ dân phố. Trong đó, dân tộc Thái chiếm đa số (70,21% dân số của huyện); dân tộc Mông 14,57%... Những năm qua, huyện đã tích cực huy động các nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội; bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống vùng đồng bào DTTS. Nhờ đó, đời sống của người dân được nâng lên, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn vùng đồng bào DTTS.
Thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Kinh tế - PV - 20:33, 29/11/2022
Với đặc thù trên 87% dân số là đồng bào DTTS với nhiều thôn đặc biệt khó khăn khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT - XH vùng đồng bào DTTS và miền núi sẽ tạo sức bật để đẩy nhanh quá trình giảm nghèo bền vững tại các địa phương trên địa bàn tỉnh Hà Giang.
Thịt Trâu sấy - Nét đẹp văn hóa ẩm thực đồng bào Tày ở Bảo Yên

Thịt Trâu sấy - Nét đẹp văn hóa ẩm thực đồng bào Tày ở Bảo Yên

Trước kia, khi đời sống còn nhiều khó khăn, đồng bào các dân tộc ở huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai chỉ mổ trâu trong dịp lễ tết hay cúng bái, nên thịt trâu sấy cũng chỉ có nhiều trong những dịp đặc biệt. Nhưng giờ đây, thịt trâu sấy Bảo Yên đã có tên tuổi, được bảo hộ nhãn hiệu sản phẩm, người dân ở khắp mọi nơi có thể tiếp cận dễ dàng. Là người tiên phong trong việc khôi phục và phát triển thịt trâu sấy tại địa phương, anh Hoàng Văn Sử, bản Pác Mạc, xã Vĩnh Yên luôn cố gắng giữ gìn và phát huy nét đặc trưng của món ăn truyền thống này.
Nhận thức đúng về tự do ngôn luận trong thời đại số

Nhận thức đúng về tự do ngôn luận trong thời đại số

Chống diễn biến hòa bình - PV - 20:30, 29/11/2022
Quyền tự do ngôn luận là một trong những quyền cơ bản của con người được ghi nhận trong Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền năm 1948 và Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị năm 1966.
Chương trình “Chào tân sinh viên - Gắn kết văn hóa Thái” tại Hà Nội

Chương trình “Chào tân sinh viên - Gắn kết văn hóa Thái” tại Hà Nội

Tin tức - Lò Bun - 20:26, 29/11/2022
Mới đây, cộng đồng sinh viên dân tộc Thái tại Hà Nội đã tổ chức chương trình “Chào tân sinh viên - Gắn kết văn hóa Thái”. Chương trình tổ chức với mong muốn tạo sự gắn kết, gìn giữ, phát huy bản sắc dân tộc Thái, cổ vũ khích lệ tinh thần học tập của con em dân tộc Thái từ khắp nơi về Hà Nội học tập.
Đề xuất giải pháp hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức bộ máy cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc

Đề xuất giải pháp hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức bộ máy cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc

Tin tức - Tuấn Ninh - 20:23, 29/11/2022
Ngày 29/11, tại trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Lê Sơn Hải - Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Công nghệ của UBDT đã chủ trì buổi nghiệm thu đề tài khoa học và công nghệ cấp bộ. Tham dự buổi nghiệm thu có các thành viên Hội đồng và một số nhà khoa học.
Chăm lo Tết cho người lao động khó khăn nhân dịp Tết Quý Mão 2023

Chăm lo Tết cho người lao động khó khăn nhân dịp Tết Quý Mão 2023

Xã hội - Phương Thảo - 20:12, 29/11/2022
Công đoàn TP. Hồ Chí Minh sẽ tổ chức nhiều chương trình chăm lo cho người lao động khó khăn nhân dịp Tết Quý Mão 2023, với nguồn kinh phí dự kiến khoảng 140 tỷ đồng.
Đam Rông (Lâm Đồng): Hơn 10 tỷ đồng xây dựng khu bảo tồn văn hóa dân tộc

Đam Rông (Lâm Đồng): Hơn 10 tỷ đồng xây dựng khu bảo tồn văn hóa dân tộc

Tìm trong di sản - Văn Yên - 20:07, 29/11/2022
UBND huyện Đam Rông (Lâm Đồng) vừa có quyết định phê duyệt báo cáo kinh tế - kỹ thuật công trình Khu bảo tồn văn hóa dân tộc trên địa bàn xã Đạ Tông.