Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Khoa học - Công nghệ

Những hiện tượng thiên văn kỳ thú năm 2022

PV - 11:50, 04/01/2022

Năm 2022, bầu trời đêm hứa hẹn sẽ chứa đầy những kỳ quan vũ trụ. Dưới đây là một số hiện tượng thiên văn đẹp nhất mà những người yêu bầu trời cần lưu nhớ để quan sát trong năm nay.

Mưa sao băng Quadrantids trên vùng biển Florida năm 2012. Ảnh: Jeffrey Berkes.
Mưa sao băng Quadrantids trên vùng biển Florida năm 2012. Ảnh: Jeffrey Berkes.

Tháng 1: Cực điểm mưa sao băng Quadrantids

Những người ngắm thiên văn ở Bắc bán cầu có thể quan sát trận mưa sao băng lớn đầu tiên của năm 2022, Quadrantids, đạt cực đại vào đêm 3/1 và vào sáng sớm 4/1. Mặt trăng lưỡi liềm mỏng lặn vào buổi tối sớm, để lại bóng tối lý tưởng trên bầu trời trong những giờ mưa sao băng diễn ra cao điểm. Trận mưa sao băng năm mới này tạo ra các ngôi sao băng sáng hơn mức trung bình, với tần suất 25 đến 100 sao băng mỗi giờ tùy thuộc vào mức độ ô nhiễm ánh sáng.

Quadrantids là trận mưa sao băng thường rơi vào tháng Giêng. Những tảng đá không gian cháy từ bầu trời phía đông bắc ngay gần tay cầm của chòm sao Bắc Đẩu.

Cách tốt nhất để quan sát được nhiều sao băng là tìm một vị trí cách xa ánh đèn thành phố và đợi khoảng 20 phút để mắt bạn hoàn toàn thích nghi với bóng tối.

Tháng 2-3-4: Màn trình diễn của sao Kim, sao Hỏa và sao Thổ

Sao Kim sẽ đạt độ sáng rực rỡ nhất vào ngày 13/2, và nhìn qua kính thiên văn nhỏ hoặc ống nhòm, nó sẽ giống như một pha lưỡi liềm đáng yêu.

Từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4, những người dậy sớm ở cả hai bán cầu sẽ được quan sát những hành tinh gần Trái đất chiếu sáng nhất.

Nhìn lên bầu trời thấp phía đông nam khoảng một giờ trước khi mặt trời mọc bạn sẽ bắt gặp sao Kim, sao Hỏa và sao Thổ nhóm lại với nhau thành một cụm tam giác. Vào ngày 27 và 28/3, trăng lưỡi liềm sẽ đi ngang qua cụm sao này.

Những người quan sát bầu trời sẽ nhận thấy vị trí của chúng thay đổi. Hình tam giác do ba ngôi sao này tạo nên sẽ thay đổi góc cho đến sau ngày 1/4, khi chúng tạo thành một đường thẳng.

Vào đầu tháng 4, bạn cũng có thể thấy sao Thổ tiến đến gần sao Hỏa cho đến khi cả hai xuất hiện ngay cạnh nhau trong khoảng thời gian từ ngày 3 đến ngày 5/4. Hai hành tinh sẽ xuất hiện gần nhau nhất vào ngày 4/4, khi chúng chỉ cách nhau một nửa cung, bằng chiều rộng của mặt trăng tròn.

Bản đồ cho nhật thực một phần vào ngày 30/4/2022. Nguồn: Fred Espenak/ NASA.
Bản đồ cho nhật thực một phần vào ngày 30/4/2022. Nguồn: Fred Espenak/ NASA.

Tháng 4: Nhật thực một phần

Năm 2022 sẽ xảy ra hai lần nhật thực một phần, khi mặt trăng che một phần mặt trời. Lần đầu tiên là ngày 30/4, nhật thực một phần sẽ xuất hiện ở miền nam Nam Mỹ, một phần của Nam Cực và trên các phần của Thái Bình Dương và Nam Đại Dương. Mặt trăng sẽ đi qua giữa Trái đất và mặt trời, và nhật thực cực đại là lúc 64 % mặt trời sẽ bị mặt trăng che phủ. Để xem được mức độ lớn nhất của nhật thực, người xem phải ở Nam Đại Dương, phía tây Bán đảo Nam Cực. Tuy nhiên, những người theo dõi nhật thực ở các vùng cực nam của Chile và Argentina cũng sẽ có thể nhìn thấy khoảng 60% mặt trời bị mặt trăng che khuất.

Nếu bạn có kế hoạch xem nhật thực vào ngày 30/4, nhớ hãy sử dụng kính mắt đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn để không làm tổn thương mắt.

Cuối tháng 4, đầu tháng 5: Sao chổi có thể quan sát bằng mắt thường

Vào ngày 21/4, sao chổi C/2021 O3 (PanSTARRS) sẽ bay tới trong phạm vi 42,8 triệu km) so với mặt trời và có thể sáng đủ để có thể nhìn thấy bằng mắt trần trong tuần cuối cùng của tháng 4.

Nếu có thể nhìn thấy, sao chổi này sẽ ở thấp trên bầu trời Tây Tây Bắc ngay sau khi hoàng hôn trên bầu trời buổi tối mùa xuân. Chúng ta sẽ chỉ cần chờ xem.

Trong nguyệt thực toàn phần, mặt trăng dường như chuyển sang màu đỏ khi đi qua bóng của Trái đất. Ảnh: NASA.
Trong nguyệt thực toàn phần, mặt trăng dường như chuyển sang màu đỏ khi đi qua bóng của Trái đất. Ảnh: NASA.

Tháng 5: Hai cơn mưa sao băng và nguyệt thực toàn phần

Mưa sao băng Eta Aquarids xuất hiện vào đầu tháng 5 ở khu vực chòm sao Aquarius. Cực điểm của mưa sao băng Eta Aquarids sẽ diễn ra vào ngày 6 và 7/5.

Ngày 15, 16/5 sẽ là lúc diễn ra nguyệt thực toàn phần. Mặt trăng sẽ bị che khuất hoàn toàn gần hoặc ngay sau khi mặt trăng mọc dọc theo bờ biển Thái Bình Dương ở bang Oregon và bang Washington của Mỹ và qua phần lớn miền tây và trung bắc Canada. Tuy nhiên, kỳ nguyệt thực này sẽ không thể quan sát được tại Việt Nam do vị trí địa lý không cho phép.

Ngày 30, 31/5, có thể xảy ra vụ nổ thiên thạch di chuyển chậm. Đây có thể là sự kiện thiên văn ấn tượng nhất năm 2022, khi hành tinh của chúng ta quét qua một đám mây dày đặc các thiên thạch bắn ra từ một sao chổi nhỏ (73P/Schwassmann -Wachmann 3).

Sự tương tác vũ trụ bất thường này dự kiến dẫn đến một hiện tượng đáng kinh ngạc khi các thiên thạch chuyển động chậm - thường được gọi là "sao băng" với tần suất có thể lên tới hàng chục hoặc thậm chí hàng trăm sao băng mỗi giờ.

Nguồn: SkySafari.
Nguồn: SkySafari.

Tháng 6: Năm hành tinh thẳng hàng

Năm hành tinh bằng mắt thường sẽ có thể nhìn thấy đồng thời, xếp thành một đường trải dài trên bầu trời chạng vạng buổi sáng phía đông và đông nam trong hai tuần cuối cùng của tháng 6.

Điều tuyệt vời hơn nữa là tất cả chúng sẽ được sắp xếp theo đúng thứ tự từ mặt trời: sao Thủy, sao Kim, sao Hỏa, sao Mộc và sao Thổ. Và nếu bầu trời trong xanh, dãy thẳng hàng này có thể có thêm ngôi sao thứ sáu là sao Thiên Vương.

"Siêu trăng" ngày 26/4/2021 được nhìn thấy từ Trạm Vũ trụ quốc tế. Ảnh: NASA.
"Siêu trăng" ngày 26/4/2021 được nhìn thấy từ Trạm Vũ trụ quốc tế. Ảnh: NASA.

Tháng 7: Trăng tròn lớn nhất năm 2022

Tối 13/7, mặt trăng tròn sẽ đến điểm gần Trái đất nhất vào năm 2022 ở khoảng cách 357.264 km. Hiện tượng này được gọi một cách thông tục là "siêu trăng". Dự báo thủy triều đại dương có phạm vi lớn (đặc biệt thấp đến đặc biệt cao) trong vài ngày diễn ra "siêu trăng".

Tháng 8: Mưa sao băng Perseids

Perseids là một trong những trận mưa sao băng đáng chú ý nhất trong năm. Đợt mưa sao băng này được hình thành bởi những mảnh vụn của sao chổi Swift-Tuttle.

Mưa sao băng diễn ra từ giữa tháng 7 đến cuối tháng với cực điểm rơi vào đêm 12, rạng sáng 13/8. Nếu điều kiện thời tiết tốt, mưa sao băng Perseids có thể mang tới 100 vệt sao băng lúc cực điểm.

Tuy nhiên, màn trình diễn mùa hè hàng năm của mưa sao băng Perseid thường bị cản trở bởi ánh sáng của trăng tròn.

Sao Mộc thẳng hàng về cùng một phía của hệ mặt trời. Ảnh: NASA.
Sao Mộc thẳng hàng về cùng một phía của hệ mặt trời. Ảnh: NASA.

Tháng 9: Sao Mộc tiến gần Trái đất nhất trong 59 năm qua

Sao Mộc, hành tinh lớn nhất trong hệ mặt trời của chúng ta sẽ tiến đến đối nghịch, cũng có nghĩa là tiến gần nhất tới Trái đất kể từ tháng 10/1963, cách khoảng 591,2 triệu km. Hành tinh này sẽ rất lớn và rất sáng so với những ngôi sao mờ của chòm sao Song Ngư.

Tháng 10: Nhật thực một phần

Đây là lần nhật thực thứ 2 và cũng là nhật thực cuối cùng của năm 2022. Kỳ nhật thực một phần này sẽ diễn ra vào ngày 25/10.

Trong lần nhật thực này, bóng của mặt trăng chủ yếu rơi xuống các vùng cực bắc của Trái đất. Nó sẽ được nhìn thấy từ một phần phía đông của Greenland và toàn bộ Iceland, cũng như hầu hết châu Âu (ngoại trừ Bồ Đào Nha và các phần phía tây và nam của Tây Ban Nha), đông bắc châu Phi và ở mức độ khác nhau trên phần lớn miền tây và trung Á.

Nhật thực lớn nhất - với gần 7/8 đường kính của mặt trời bị che khuất - xảy ra vào lúc hoàng hôn trên Đồng bằng Tây Siberi gần thành phố Nizhosystemtovsk, một trong những thành phố giàu có nhất ở Nga.

Tháng 11: Nguyệt thực toàn phần và hai cơn mưa sao băng

Tháng 11 chứng kiến sự xuất hiện của nguyệt thực toàn phần lần thứ 2 trong năm và đây là hiện tượng thiên văn được chờ đón nhất đối với người Việt Nam.

Thời điểm diễn ra nguyệt thực toàn phần là ngày 8/11. Nếu trời quang đãng, hiện tượng này có thể dễ dàng quan sát bằng mắt thường và không cần dùng đến công cụ hỗ trợ. Mặt trăng sẽ đi qua phía bắc của tâm bóng tối và giống nguyệt thực tháng 5, sự kiện sẽ kéo dài 1 giờ 25 phút.

Cũng trong tháng 11, sẽ có thêm hai trận mưa sao băng. Đỉnh điểm của mưa sao băng cỡ nhỏ với tên gọi Taurids vào đêm ngày 4, rạng sáng ngày 5/11. Do Taurids là mưa sao băng cỡ nhỏ, người quan sát sẽ chỉ được chứng kiến khoảng 10 vệt sao băng mỗi giờ. Cuối tháng 11 còn diễn ra mưa sao băng Leonids. Đây là đợt mưa sao băng xuất hiện ở vị trí của chòm sao Leo. Trận mưa sao băng cỡ trung bình này đạt cực điểm vào đêm 17/11 với sự xuất hiện của khoảng 30 vệt sao băng mỗi giờ.

Tháng 12: Mặt trăng gần sao Hỏa và mưa sao băng Geminid

Tối 7/12 được gọi là đêm "M&M", đó là lúc trăng tròn (Moon) sẽ đi qua cực kỳ gần phía trên sao Hỏa (Mar) khiến người quan sát ở khu vực của Bắc Mỹ gần như thấy chúng ẩn vào nhau.

Và ngày 13, 14/12 là lúc mưa sao băng Geminid đạt cực đại. Geminid được xem là trận mưa sao băng lớn nhất trong năm. Ở giai đoạn cực điểm này, mưa sao băng Geminids có thể mang tới 100 - 120 vệt sao băng mỗi giờ. Người quan sát cũng có thể chứng kiến mưa sao băng Geminids với tần suất vừa phải hơn xuyên suốt cả tháng 12./.

Tin cùng chuyên mục
Phát động chương trình "Tháng tiêu dùng số"

Phát động chương trình "Tháng tiêu dùng số"

Chiều 29/9, Bộ Thông tin và Truyền thông chính thức phát động chương trình "Tháng 10 - Tháng tiêu dùng số", hướng tới mục tiêu để người dân được thụ hưởng những lợi ích của chuyển đổi số, để doanh nghiệp giới thiệu cho người dân biết đến những sản phẩm, dịch vụ số do các doanh nghiệp cung cấp, từ đó kích thích tiêu dùng số, mở rộng thị trường cho doanh nghiệp.
Tin nổi bật trang chủ
Lung linh Mường Lò: Những vòng Xòe bất tận... (Bài 2)

Lung linh Mường Lò: Những vòng Xòe bất tận... (Bài 2)

Lễ đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh "Nghệ thuật Xòe Thái" là di sản văn hóa Phi vật thể đại diện của nhân loại, là sự kiện được cộng đồng dân tộc Thái và Nhân dân khắp cả nước đón chờ đã diễn ra đêm 24/9. Mặc dù đêm diễn ra sự kiện, thời tiết có mưa nặng hạt, nhưng không ngăn được sợi dây gắn kết cộng đồng và tình yêu Xòe trong của cộng đồng người Thái. Ngọn lửa đêm vẫn rực cháy, những bàn tay nắm chặt nhau tạo nên những vòng Xòe bất tận...
Thịt bò kiến đốt - đặc sản của Tam Đảo

Thịt bò kiến đốt - đặc sản của Tam Đảo

Ẩm thực - Nguyệt Anh - 16 phút trước
Thịt bò kiến đốt là món ăn đặc sản độc đáo của người dân huyện Tam Đảo (tỉnh Vĩnh Phúc). Món ăn có tên rất lạ tai, lạ miệng, mang hương vị rất đặc trưng này này cũng được người dân chế biến rất độc đáo.
Cao Bằng: Hơn 200 nghệ nhân, diễn viên tham gia Liên hoan hát Then, đàn Tính

Cao Bằng: Hơn 200 nghệ nhân, diễn viên tham gia Liên hoan hát Then, đàn Tính

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh - 2 giờ trước
Ngày 30/9, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng tổ chức Liên hoan hát Then-đàn Tính lần thứ 3, năm 2022; với 10 đoàn gồm 205 nghệ nhân, diễn viên quần chúng ở 10 huyện, thành phố trong tỉnh, mang đến cho khán giả 40 tiết mục đầy bản sắc và độc đáo.
Nghệ An: Ban Dân tộc tỉnh Ký kết Chương trình phối hợp công tác với các sở, ban, ngành

Nghệ An: Ban Dân tộc tỉnh Ký kết Chương trình phối hợp công tác với các sở, ban, ngành

Công tác Dân tộc - Thanh Hải - 2 giờ trước
Chiều nay 30/9, Ban Dân tộc tỉnh Nghệ An đã tổ chức Lễ ký kết Chương trình phối hợp công tác giữa Ban Dân tộc với các sở, ban, ngành cấp tỉnh giai đoạn 2022 - 2025. Đây là hoạt động đã được triển khai trong nhiều năm qua và tiến hành tái ký kết 5 năm tới.
Đề xuất tăng kinh phí hỗ trợ để có nhiều tác phẩm báo chí chất lượng cao

Đề xuất tăng kinh phí hỗ trợ để có nhiều tác phẩm báo chí chất lượng cao

Tin tức - Ngọc Ánh - 2 giờ trước
Sáng 30/9/2022, tại tỉnh Vĩnh Phúc, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác hỗ trợ tác phẩm báo chí chất lượng cao, giai đoạn 2016-2020, triển khai chương trình hỗ trợ giai đoạn 2021-2025. Nhiều vấn đề được Ban Tổ chức đặt ra tại Hội nghị nhằm tôn vinh, hỗ trợ sáng tạo các tác phẩm chất lượng cao, qua đó khẳng định rõ hơn vai trò, trách nhiệm của người làm báo.
Lễ công bố Tp. Gia Nghĩa hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba

Lễ công bố Tp. Gia Nghĩa hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba

Trang địa phương - Lê Hường - 3 giờ trước
Ngày 30/9, Tp. Gia Nghĩa (tỉnh Đắk Nông) vinh dự đón nhận Quyết định của Thủ tướng Chính phủ Công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới và Huân chương Lao động hạng Ba của Chủ tịch nước.
Dân tộc Giáy

Dân tộc Giáy

Dân tộc Giáy hay Nhắng, Dắng, Pâu Thìn, Pù Nà, Cùi Chu hay Xạ đều là một, nhưng phổ biến gọi là dân tộc Giáy. Tiếng Giáy thuộc ngữ chi Thái trong hệ ngôn ngữ Tai - Ka đai. Người Giáy cư chú chủ yếu ở Lào Cai, Hà Giang, Lai Châu và Yên Bái với tổng số hơn 57.000 người. Hiện nay, do yêu cầu đời sống và làm việc, người Giáy cư trú tại 39 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố của Việt Nam.
Điện Biên: Sẵn sàng cho Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào

Điện Biên: Sẵn sàng cho Ngày hội giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào

Tin địa phương - PV - 3 giờ trước
Ngày hội Giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch vùng biên giới Việt Nam - Lào lần thứ III tại tỉnh Điện Biên, năm 2022 sắp diễn ra. Đến thời điểm này, các khâu chuẩn bị cho sự kiện đã cơ bản đã hoàn tất, sẵn sàng cho Ngày hội lớn.
Trải nghiệm văn hóa miền Tây Nam Bộ tại Làng Văn hóa

Trải nghiệm văn hóa miền Tây Nam Bộ tại Làng Văn hóa

Sắc màu 54 - Kim Anh - 3 giờ trước
Từ ngày 1 - 31/10, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) sẽ diễn ra các hoạt động tháng 10 với chủ đề “Ấn tượng miền Tây”. Du khách được khám phá, trải nghiệm không gian văn hóa, du lịch miền Tây, những nét văn hóa, phong tục tập quán đặc sắc của đồng bào, cùng nhiều hoạt động hấp dẫn du khách tại “Ngôi nhà chung” của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.
Thanh Hóa: Nhiều huyện miền núi bị chia cắt do mưa lớn, 1 người tử vong

Thanh Hóa: Nhiều huyện miền núi bị chia cắt do mưa lớn, 1 người tử vong

Tin địa phương - Quỳnh Trâm - 3 giờ trước
Do ảnh hưởng sau bão số 4, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa có mưa lớn trong suốt 3 ngày qua, khiến nhiều địa phương trong tỉnh bị ngập lụt, nhiều tuyến đường bị chia cắt. Tại huyện Thạch Thành, đã có 1 người tử vong do bị lũ cuốn.
Tỉnh đoàn Gia Lai chăm lo, hỗ trợ hơn 54.000 thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, vùng DTTS

Tỉnh đoàn Gia Lai chăm lo, hỗ trợ hơn 54.000 thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, vùng DTTS

Xã hội - Ngọc Thu - 3 giờ trước
Theo báo cáo của Tỉnh đoàn Gia Lai, trong 5 năm (2017 - 2022), Tỉnh đoàn đã hỗ trợ, giúp đỡ cho 54.254 thiếu nhi và giúp đỡ thường xuyên 577 em thiếu nhi có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn, vùng DTTS. Cụ thể, đã hỗ trợ 3.891 suất quà, học bổng, giải thưởng với số tiền 861,3 triệu đồng.
Đại sứ Iran tại Việt Nam thăm và làm việc tại Lai Châu

Đại sứ Iran tại Việt Nam thăm và làm việc tại Lai Châu

Tin tức - Hà Minh Hưng - 3 giờ trước
Sáng 30/9, Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu Giàng Páo Mỷ cùng đại diện lãnh đạo một số sở, ban, ngành tỉnh đã tiếp xã giao Ngài Ali Akbar Nazari - Đại sứ nước Cộng hòa Iran tại Việt Nam và phu nhân cùng Đoàn công tác.