Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Những điểm sáng trong lĩnh vực giáo dục vùng DTTS: Hiệu quả từ mô hình Trường học đa văn hóa (Bài 1)

Thuỳ Anh - 10:53, 19/09/2022

Đưa văn hóa, lịch sử của địa phương vào chương trình giảng dạy là một mô hình được Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lào Cai khuyến khích từ năm 2012. Hiện, mô hình đã và đang được nhân rộng ra ở hầu hết các trường tiểu học, THCS và THCS bán trú trên địa bàn. Trong đó, mô hình Trường học đa văn hóa đã đem lại những hiệu ứng khá tích cực. Thành công bước đầu phải kể đến Trường THCS số 1 xã Phú Nhuận, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai.

Câu lạc bộ hát then của học sinh trường THCS số 1 xã Phú Nhuận được sự kèm cặp của các nghệ nhân then Tày xã Phú Nhuận, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai
CLB hát Then của học sinh trường THCS số 1 xã Phú Nhuận được sự kèm cặp, hướng dẫn của các nghệ nhân then Tày xã Phú Nhuận, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai

Môi trường sư phạm đa sắc màu

Hòa mình cùng các em học sinh Trường THCS số 1 xã Phú Nhuận, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai trong những ngày đầu năm học mới, chúng tôi thấy mình như được trở lại tuổi thơ bởi tiếng học sinh hò reo, ùa ra khỏi lớp sau tiếng trống báo hiệu hết tiết học.

Giờ ra chơi, sân trường náo nhiệt nhất ở khu vực nhóm học sinh chơi đẩy gậy, nhóm khác thì hò reo xem các anh chị lớp 9 thi đi cà kheo và kéo co, thi ném còn. Đây là những trò chơi truyền thống của đồng bào DTTS ở Tây Bắc, thường được chơi vào các dịp lễ hội lớn trong năm.

Đặc biệt nhất, trong khuôn viên trường có một ngôi nhà sàn bằng gỗ lợp lá cọ truyền thống của dân tộc Tày, có biển gỗ ghi dòng chữ “Trường học đa văn hoá”. Từ dưới lên trên, nhà sàn này được trang trí nào là cày bừa, nào là thúng mẹt, nan quạt, rồi đến cả mành nứa…

Chúng tôi quan sát thấy một nhóm học sinh đang say sưa hát then với đàn tính và chuông đồng, nhóm khác thì đang học thêu. Nhưng độc đáo ở chỗ, người đang dạy cho các em là những người cao niên, mặc trang phục người Tày. Còn người hướng dẫn các em thêu những nét thêu truyền thống của người Dao đỏ, lại là một phụ huynh của các em.

Em Đoàn Ngọc Ánh, học sinh lớp 9 (dân tộc Tày) chia sẻ: “Ngày bé ở nhà em được mẹ và các bà dạy hát Then, nhưng ngày bé chỉ biết hát thôi, em cũng không hiểu lắm. Nhưng tham gia câu lạc bộ (CLB) của Trường, em được các ông bà nghệ nhân dạy nhiều bài hát hơn, em còn được học đàn tính và đánh chùm nhạc nữa, em thấy tự hào về truyền thống văn hóa của dân tộc mình hơn”.

Theo tiếng trống vào lớp, tôi ghé thăm một lớp đang trong giờ mỹ thuật, thầy giáo dạy các em về nét thêu quả trám ứng dụng vào các họa tiết trên trang phục người Dao đỏ. Trong lớp học, ngoài đồng phục của trường, các em còn mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình, các em rất đoàn kết và chan hòa với nhau, những giờ học thú vị trôi qua nhanh chóng.

Giờ mỹ thuật của thầy và trò lớp 7A3, học về các nét vẽ hình quả trám ứng dụng trong thêu trang phục người Dao đỏ
Giờ mỹ thuật của thầy và trò lớp 7A3, học về các nét vẽ hình quả trám ứng dụng trong thêu trang phục người Dao đỏ

Thầy Hiệu trưởng, Đặng Thành Chung chia sẻ, “chúng tôi đưa ứng dụng những văn hóa truyền thống vào khoảng 50 tiết học chính khóa các môn học Lịch sử, Thể dục, Mỹ thuật; ngoài ra còn lồng ghép vào các môn học như Ngữ văn, kỹ thuật… thành lập các CLB hát Then, CLB thêu, CLB thể thao cho các em cùng tham gia. Những tiết học ngoại khóa, chúng tôi mời các nghệ nhân ở xã đến dạy các em học hát, chơi đàn, nấu ăn và thêu may, đan lát”.

Xã Phú Nhuận có khoảng 60% là đồng bào DTTS, chủ yếu là người Dao đỏ và người Tày. Mục tiêu để bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời giúp học sinh tăng thêm kỹ năng sống. Được sự ủng hộ của phụ huynh học sinh và giúp đỡ của ngành và chính quyền xã, năm 2019 nhà trường triển khai mô hình trường học đa văn hóa.

Thầy Đặng Thành Chung cho biết: “Tập thể sư phạm Nhà trường đã cùng nhau sưu tầm những nét văn hóa đồng bào DTTS trên địa bàn, tổng hợp, xây dựng thành 50 tiết học chính khóa. Nhà trường cũng đã xã hội hóa được ngày công và vật liệu để dựng được ngôi nhà sàn truyền thống của người Tày - không gian sinh hoạt ngoại khóa của các em học sinh”.

Những trái ngọt đầu mùa...

Để có được bộ giáo án dạy các nét thêu truyền thống của người Dao đỏ, thầy giáo Hà Mạnh Hùng, giáo viên dạy mỹ thuật đã tận dụng những kỳ nghỉ Hè, không về quê với gia đình, mà đi vào các thôn bản của các đồng bào Dao để tìm hiểu văn hóa thêu may trên trang phục. Sau đó thầy tích hợp với vốn sư phạm sẵn có để xây dựng thành bộ giáo án cho môn Mỹ thuật.

Thầy Hùng vui vẻ chia sẻ: “Đường vào bản xa xôi có những ngày mưa, ngày nắng gập ghềnh khó đi. Khi vào bản tôi cũng may mắn gặp được một số phụ huynh nhiệt tình dạy mình các nét thêu rất tỉ mỉ, tôi tổng hợp lại thành những tiết học để các em dễ hiểu và dễ thực hành. Tôi còn được một gia đình người Dao tặng lại cho bộ trang phục truyền thống, nay dùng làm tư liệu cho môn học của các em”.

Những điệu múa Then cũng được Nhà trường đưa vào bài thể dục giữa giờ của học sinh. Ngoài ra còn có một số trò chơi dân gian như đẩy gậy, kéo co, ném còn và đi cà kheo, cũng được lồng ghép vào trong môn học giáo dục thể chất. Khi học sinh yêu thích văn hoá và đạt kết quả cao trong các môn học mới, hoa “hạnh phúc” đã nở trong tâm những người thầy.

Thầy Phạm Văn Hưng giáo viên dạy Giáo dục thể chất chia sẻ: “Tôi không phải người địa phương, lại là người Kinh, nên phong tục tập quán của đồng bào trong xã tôi không nắm được nhiều, nhất là các điệu nhảy hay các trò chơi dân gian. Khi nhận nhiệm vụ, tôi đã mất khá nhiều thời gian để đến các thôn bản, vào từng nhà dân, nhờ các nghệ nhân dạy múa Then, rồi ném còn, đẩy gậy… bản thân mình phải là người thành thục các kỹ thuật, sau đó mới đủ dữ liệu tổng hợp lên giáo án và truyền thụ lại cho các em. Trong năm học vừa qua các em đạt kết quả cao và say sưa với các môn văn hóa, chúng tôi rất hạnh phúc”.

Chia sẻ với chúng tôi, em Triệu Phúc Lý học sinh lớp 9 của Trường (học sinh đã đoạt giải nhất môn đẩy gậy trong hội khỏe Phù Đổng tỉnh Lào Cai năm 2021) cười vui vẻ: “Đẩy gậy là một trong các môn thể dục của chúng em. Ở nhà em cũng được bố và anh trai dạy, thi thoảng em có tham gia các lễ hội của xã. Đến Trường, thầy giáo dạy rất kỹ về kỹ thuật cầm gậy, cách giữ sức và tấn công làm sao để mình không bị mất sức mà giành giải cao”.

Cô Triệu Thị Thim - phụ huynh học sinh dân tộc Dao đỏ dành thời gian tham gia hướng dẫn các em học sinh trong giờ sinh hoạt của CLB thêu
Cô Triệu Thị Thim - phụ huynh học sinh dân tộc Dao đỏ dành thời gian tham gia hướng dẫn các em học sinh trong giờ sinh hoạt của CLB thêu

Xúc động khi lễ hội dân tộc được đông đảo thế hệ măng non tham gia, bà Hoàng Thị Hạnh, một phụ huynh học sinh Nhà trường rất vui khi chia sẻ về con của mình: “Ngày xưa, mỗi lần Tết đến hay ngày lễ hội của thôn, bắt con mình mặc quần áo truyền thống đã rất khó khăn, không nói gì đến dạy chúng biết làm các món ăn dân tộc và tham gia trò chơi. Nhưng nay con mình chải chuốt để mặc bộ quần áo truyền thống đi lễ hội, lại còn hăng hái tham gia các trò chơi dân gian, nhận làm cơm lam và xôi màu, tôi rất biết ơn Nhà trường và tự hào về văn hóa dân tộc mình”.

Ông Lương Văn Hoạch - nghệ nhân người Tày thôn Tân Lộc, xã Phú Nhuận (huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai) chia sẻ: “CLB hát Then của chúng tôi có 33 hội viên sinh hoạt nhiều năm nay rồi, toàn là người già cùng sinh hoạt và biểu diễn ở các lễ hội của thôn, xã. Chúng tôi đã rất lo lắng vì giới trẻ ngày nay không còn đam mê với văn hóa truyền thống nữa. Nhưng mấy năm gần đây, được Trường mời về dạy cho các cháu các điệu múa, hát Then và chơi đàn tính, các cháu tiếp thu rất nhanh, tôi tin rằng nhờ mô hình Trường học này mà văn hóa truyền thống sẽ được thế hệ trẻ bảo tồn và phát huy”.

Tin cùng chuyên mục
Nhiều địa phương cho học sinh nghỉ học, khẩn trương ứng phó siêu bão số 4

Nhiều địa phương cho học sinh nghỉ học, khẩn trương ứng phó siêu bão số 4

Để chủ động phòng ngừa, ứng phó kịp thời, hiệu quả, hạn chế thiệt hại do bão số 4 gây ra, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) nhiều tỉnh, thành phố như: Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quảng Trị, Kon Tum đã phát đi thông báo cho học sinh nghỉ học để tránh siêu bão số 4 (bão Noru).
Tin nổi bật trang chủ
Hội thảo góp ý hoàn thiện hồ sơ đề nghị xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 05/2011/NĐ-CP

Hội thảo góp ý hoàn thiện hồ sơ đề nghị xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 05/2011/NĐ-CP

Ngày 27/9, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) đã tổ chức Hội thảo góp ý hoàn thiện hồ sơ đề nghị xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 05/2011/NĐ-CP ngày 14/1/2011 của Chính phủ về công tác dân tộc. Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Lê Sơn Hải chủ trì Hội thảo.
Trải nghiệm Đà Lạt

Trải nghiệm Đà Lạt

Media - Kim Anh-Duy Ly - 33 phút trước
Đà Lạt là thành phố trực thuộc tỉnh Lâm Đồng, nằm trên cao nguyên Lâm Viên với độ cao 1.500m so với mực nước biển. Sở hữu vẻ đẹp nên thơ, trữ tình với những rừng thông bạt ngàn, những cánh đồng hoa cẩm tú cầu xinh xắn, những hàng cây mai anh đào rực rỡ, cùng với sự hiện diện của hàng trăm ngôi chùa, nhà thờ, tu viện mang kiến trúc độc đáo. Nhờ khí hậu ôn hòa, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp và di sản kiến trúc phong phú, Đà Lạt trở thành điểm du lịch không thể bỏ qua đối với du khách trong nước và du khách quốc tế khi đến Việt Nam.
Hơn 6,5 triệu người tử vong do COVID-19 trên thế giới

Hơn 6,5 triệu người tử vong do COVID-19 trên thế giới

Nhìn ra thế giới - PV - 54 phút trước
Tính đến sáng 28/9, thế giới ghi nhận 621.002.431 ca nhiễm COVID-19 và 6.542.267 ca tử vong do dịch bệnh này. Trong 24 giờ qua, Pháp là quốc gia ghi nhận thêm số ca mắc COVID-19 nhiều nhất (+78.639 ca) trong khi Nga có số người tử vong do dịch bệnh này (+101 ca) nhiều nhất thế giới.
Các tỉnh miền Trung khắc phục hậu quả sau bão Noru

Các tỉnh miền Trung khắc phục hậu quả sau bão Noru

Tin tức - Nguyệt Anh (T/h) - 55 phút trước
Sau cơn bão Noru đổ bổ vào đất liền tối hôm qua, sáng sớm nay, mưa gió đã giảm dần, một vài nơi chỉ còn lất phất mưa. Hàng nghìn người dân ở khu trung tâm lưu trú tránh bão đã được đưa về nhà. Các địa phương đang khẩn trương khắc phục hậu quả sau bão.
Giá cà phê hôm nay 28/9: Thị trường thế giới biến động trái chiều

Giá cà phê hôm nay 28/9: Thị trường thế giới biến động trái chiều

Sản phẩm - Thị trường - BĐT - 1 giờ trước
Giá cà phê hôm nay 28/9 tại thị trường thế giới biến động trái chiều. Tại các vùng trọng điểm trong nước, giá cà phê dao động khoảng 46.400 - 47.000 đồng/kg.
Ông Trần Hồng Quảng làm Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp của Thương binh và Người khuyết tật Việt Nam nhiệm kỳ 2022-2027

Ông Trần Hồng Quảng làm Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp của Thương binh và Người khuyết tật Việt Nam nhiệm kỳ 2022-2027

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Sáng 27/9/2022, Đại hội đại biểu lần thứ IV Hiệp hội Doanh nghiệp của thương binh và người khuyết tật Việt Nam nhiệm kỳ 2022 - 2027 đã diễn ra trang trọng, kết quả thành công tốt đẹp. Với 43 đồng chí được bầu Ban chấp hành nhiệm kỳ 2022-2027, trong đó 15 đồng chí được bầu vào Ban thường vụ. Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới Trần Hồng Quảng được bầu giữ chức Chủ tịch Hiệp hội, cùng 05 đồng chí Phó Chủ tịch.
Trải nghiệm Đà Lạt

Trải nghiệm Đà Lạt

Đà Lạt là thành phố trực thuộc tỉnh Lâm Đồng, nằm trên cao nguyên Lâm Viên với độ cao 1.500m so với mực nước biển. Sở hữu vẻ đẹp nên thơ, trữ tình với những rừng thông bạt ngàn, những cánh đồng hoa cẩm tú cầu xinh xắn, những hàng cây mai anh đào rực rỡ, cùng với sự hiện diện của hàng trăm ngôi chùa, nhà thờ, tu viện mang kiến trúc độc đáo. Nhờ khí hậu ôn hòa, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp và di sản kiến trúc phong phú, Đà Lạt trở thành điểm du lịch không thể bỏ qua đối với du khách trong nước và du khách quốc tế khi đến Việt Nam.
ADB công bố gói hỗ trợ 14 tỷ USD giải quyết khủng hoảng lương thực

ADB công bố gói hỗ trợ 14 tỷ USD giải quyết khủng hoảng lương thực

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh - 2 giờ trước
Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) lên kế hoạch viện trợ ít nhất 14 tỷ USD trong khoảng thời gian từ năm 2022 đến 2025 để xoa dịu cuộc khủng hoảng lương thực ngày càng trở nên tồi tệ ở châu Á-Thái Bình Dương.
Quan hệ truyền thống đặc biệt Việt Nam-Cuba

Quan hệ truyền thống đặc biệt Việt Nam-Cuba

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Những năm gần đây, quan hệ đoàn kết truyền thống, ủng hộ và hợp tác toàn diện anh em Việt Nam-Cuba không ngừng được quan tâm củng cố, thúc đẩy và phát triển trên mọi lĩnh vực.
Phó Thủ tướng Lê Văn Thành họp với các địa phương về ảnh hưởng của bão số 4 sau khi đổ bộ

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành họp với các địa phương về ảnh hưởng của bão số 4 sau khi đổ bộ

Tin tức - PV - 3 giờ trước
Sáng sớm 28/9, tại điểm cầu Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn tỉnh Thừa Thiên Huế, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành tiếp tục có cuộc làm việc với các địa phương về diễn biến và ảnh hưởng của bão số 4.
Bão số 4 NORU giật cấp 13 đổ bộ vào khu vực Thừa Thiên - Huế đến Quảng Ngãi

Bão số 4 NORU giật cấp 13 đổ bộ vào khu vực Thừa Thiên - Huế đến Quảng Ngãi

Tin tức - T.Hợp - 3 giờ trước
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Quốc gia, vào hồi 04 giờ ngày 28/9, vị trí tâm bão ở khoảng 15,8 độ Vĩ Bắc; 108,1 độ Kinh Đông, trên đất liền khu vực Thừa Thiên Huế-Quảng Ngãi. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 10-11 (89-117km/giờ), giật cấp 13.
Sáng 28/9: Cả nước có 10.588.788 ca COVID-19 đã khỏi bệnh

Sáng 28/9: Cả nước có 10.588.788 ca COVID-19 đã khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 3 giờ trước
Sáng 28/9, tính từ đầu dịch, cả nước có 11.475.321 ca nhiễm COVID-19 trong đó có 10.588.788 bệnh nhân COVID-19 đã khỏi bệnh.