Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người kể chuyện về Bác bằng làn điệu dân ca

PV - 16:12, 18/05/2018

Say điệu K’ưt-một làn điệu dân ca của người Ê-đê từ nhỏ, với tấm lòng kính yêu Bác Hồ, chàng trai Y Hai Byă (dân tộc Ê-đê) đã sáng tác những bài hát kể về cuộc đời, công lao to lớn của Bác Hồ theo điệu K’ưt để hát cho mọi người nghe.

Điệu K’ưt được già làng trong buôn hát cho con cháu mỗi khi rảnh rỗi. Điệu K’ưt được già làng trong buôn hát cho con cháu mỗi khi rảnh rỗi.

 

Giữa cái nắng oi bức đầu hè, chúng tôi tìm về buôn Ngo B, xã Hòa Phong, huyện Krông Bông (Đăk Lăk) để gặp Y Hai. Cách TP. Buôn Ma Thuột hơn 80km, buôn Ngo B vẫn giữ được nét nguyên sơ, yên bình với những ngôi nhà dài đặc trưng của buôn làng Tây Nguyên.

Biết có người đến tìm hiểu về điệu K’ưt, Y Hai bỏ việc nhổ mì để tiếp chuyện. Vì sương gió núi rừng cùng gánh nặng mưu sinh khiến Y Hai trông già dặn hơn so với lứa tuổi 35. Trước khi bắt đầu câu chuyện, Y Hai ngẫu hứng ca một điệu K’ưt chào đón khách và để xua tan mệt nhọc.

Y Hai giải thích: K’ưt là một trong những làn điệu dân ca nổi tiếng của người Ê-đê. Điệu hát K’ưt mênh mang, dàn trải theo lối hát nói, không tiết tấu, thường mang tính tự sự, tâm tình hoặc kể lể. K’ưt được dùng ở mọi nơi, trong nhiều hoàn cảnh khác nhau: có khi là câu hát chào mừng, tâm sự với người khách đến thăm nhà; thể hiện trong lễ cúng sức khỏe; hoặc trong lễ cưới hỏi và cả trong đám tang, lễ bỏ mả.

“Trước đây, điệu K’ưt được dùng phổ biến trong buôn làng và hầu như ai cũng biết hát. Nhưng để hát hay, người hát phải thuộc nhiều ca dao, dân ca Ê-đê, biết luyến láy, sáng tạo và đặc biệt phải yêu điệu K’ưt mới chạm đến hồn núi, thần rừng”, Y Hai cho biết.

Với Y Hai, điệu K’ưt ngấm vào tâm hồn anh từ những ngày thơ bé qua lời hát của các già làng trong buôn mỗi khi quây quần chuyện trò. Năm học lớp 5, anh bắt đầu tập hát. Từ những bài hát truyền thống do người lớn truyền dạy, Y Hai tự sáng tạo, thêm chi tiết cho phù hợp với không gian, thời gian hát. Đặc biệt, với niềm yêu kính Bác Hồ, Y Hai đã sáng tác, hát kể về Người bằng điệu K’ưt.

“Mình muốn kể chuyện về Bác cho nhiều người nghe nhưng nói tiếng Việt không rành lắm nên kể bằng điệu hát K’ưt mềm mại, thể hiện được tấm lòng của người Ê-đê dành cho Bác. Mình tự nghĩ ra câu hát dựa trên quá trình hoạt động của Bác, tả thêm cảnh, tâm trạng mình vào. Trong các đợt văn nghệ, hội thi mình đem ra hát, khán giả nghe xong nhất là bà con đồng bào vỗ tay làm mình vui, tự tin hơn”, Y Hai trải lòng.

baodantoc_dan_ca_1

 

Nói rồi anh cao giọng ngân ca bài về tiểu sử ra đi tìm đường cứu nước của Bác: Ngày xưa, đất nước bị giặc xâm lăng, dân chúng đói khát, buôn làng chìm trong bóng tối. Đã có nhiều vị anh hùng đứng lên chống lại kẻ thù bằng nhiều cách khác nhau nhưng đều thất bại. Bác suy nghĩ rất lâu và nhận ra muốn đánh thắng kẻ thù thì ta phải biết rõ về họ, nắm được điểm mạnh điểm yếu chớp thời cơ. Nơi Bác ra đi tại bến Nhà Rồng, nơi Bác đặt chân đến là nước Pháp.

Mặt trời sáng rồi lại tắt, mùa rẫy này lại đến mùa rẫy khác, Bác đi qua 3 đại dương, 4 châu lục Á, Âu, Phi, Mỹ và gần 30 quốc gia lớn-nhỏ, cuối cùng Bác đã tìm ra con đường cứu nước cho dân tộc là con đường cách mạng vô sản. Nhân dân mừng lắm, vui lắm khi biết Bác quay về cứu dân tộc. Cuộc đấu tranh nào cũng có nhiều chông gai, thử thách nhưng dân tộc ta dưới sự lãnh đạo tài tình của Bác đã giành thắng lợi vẻ vang. Thế là, bao nhiêu năm bị giặc ức hiếp, nay dân ta đã được sống trong hòa bình, vui vẻ. Từ khắp bản làng thôn xóm rợp đỏ cờ hoa, ai ai cũng chăm chỉ làm ăn đẩy lùi giặc đói, giặc dốt. Buôn làng ta no ấm như ngày hôm nay là nhờ có Bác. Chúng ta phải kính yêu bác và hãy kể về Bác cho con cháu mình biết…

Trưởng thành qua năm tháng, Y Hai càng thuộc lòng thêm nhiều điệu K’ưt, cách hát cũng chuẩn, chắc, điêu luyện hơn. Nhưng tỷ lệ nghịch với sự trưởng thành đó là số lần diễn của Y Hai lại giảm xuống. Có nhiều nguyên nhân khiến anh “quên” đi niềm say mê ca hát như gánh nặng mưu sinh, hay điệu K’ưt đã không còn vang đều trong buôn làng.

“Hồi đó người hát K’ưt trong buôn nhiều, giờ ít lắm. Ở lứa tuổi của mình chẳng còn ai biết hát, bọn trẻ càng không, chỉ còn mấy cụ già muốn hát cũng chẳng còn hơi sức nữa. Nếu người nào thích học, mình sẵn sàng bày lại, nếu không vài năm nữa con mình lớn chút sẽ dạy để giữ điệu K’ưt vang mãi”, anh Y Hai tâm sự.

ĐĂNG QUANG

Tin cùng chuyên mục
Trao đổi kinh nghiệm công tác dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc

Trao đổi kinh nghiệm công tác dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc

Chiều ngày 23/4/2021, tại tỉnh Bắc Giang đã diễn ra Hội nghị trao đổi kinh nghiệm công tác dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc, gồm Hà Nội, Bắc Giang, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Bắc Kạn, Cao Bằng, Lạng Sơn. Dự Hội nghị có đồng chí Y Thông, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT); đồng chí Mai Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Giang; Lãnh đạo một số Vụ, đơn vị thuộc UBDT; Trưởng ban Dân tộc cùng 120 công chức thuộc Ban Dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc.
Tin nổi bật trang chủ
Chiều 23/4: Thêm 6 ca mắc COVID-19 tại An Giang và 4 địa phương khác

Chiều 23/4: Thêm 6 ca mắc COVID-19 tại An Giang và 4 địa phương khác

Tin tức - PV - 16 phút trước
Bản tin chiều 23/4 của Bộ Y tế cho biết có 6 ca mắc COVID-19 là người nhập cảnh đã cách ly tại Đà Nẵng, Khánh Hoà, Bà Rịa- Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh và An Giang. Việt Nam hiện có 2.830 bệnh nhân.
Nhiều diện tích lúa, cây trồng ở Quảng Bình bị ảnh hưởng do dông lốc

Nhiều diện tích lúa, cây trồng ở Quảng Bình bị ảnh hưởng do dông lốc

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Những ngày qua, tại địa bàn các huyện Quảng Trạch, Tuyên Hóa, Minh Hóa của tỉnh Quảng Bình đã xảy ra mưa to, gió lớn và dông lốc. Hiện tượng thời tiết này đã gây thiệt hại lớn về tài sản của Nhân dân trên địa bàn, nhiều diện tích cây trồng như lúa, ngô, rau màu bị gãy đổ, có nguy cơ mất trắng.
Lào Cai: Triệt phá đường dây đưa gần 200 người xuất nhập cảnh trái phép

Lào Cai: Triệt phá đường dây đưa gần 200 người xuất nhập cảnh trái phép

Tin tức - Trọng Bảo - 2 giờ trước
Công an TP. Lào Cai, tỉnh Lào Cai vừa triệt phá thành công một đường dây tổ chức đưa người xuất nhập cảnh trái phép qua biên giới thuộc địa phận huyện Mường Khương về TP. Lào Cai và ngược lại. Trong thời gian 1 năm, các đối tượng đã thực hiện tổng số 90 lượt, đưa gần 200 người xuất nhập cảnh trái phép qua biên giới.
Trao đổi kinh nghiệm công tác dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc

Trao đổi kinh nghiệm công tác dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc

Thời sự - Nghĩa Hiệp - 2 giờ trước
Chiều ngày 23/4/2021, tại tỉnh Bắc Giang đã diễn ra Hội nghị trao đổi kinh nghiệm công tác dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc, gồm Hà Nội, Bắc Giang, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Bắc Kạn, Cao Bằng, Lạng Sơn. Dự Hội nghị có đồng chí Y Thông, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT); đồng chí Mai Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Giang; Lãnh đạo một số Vụ, đơn vị thuộc UBDT; Trưởng ban Dân tộc cùng 120 công chức thuộc Ban Dân tộc 7 tỉnh, thành phố phía Bắc.
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc với Tạp chí Dân tộc

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc với Tạp chí Dân tộc

Thời sự - Hoàng Quý - 3 giờ trước
Ngày 23/4, tại Trụ sở Ủy ban Dân tộc (UBDT), Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh đã có buổi làm việc với Tạp chí Dân tộc. Tham dự buổi làm việc có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh cùng một số lãnh đạo Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Khoảng 6 triệu hecta rừng ở Việt Nam được hỗ trợ chi trả dịch vụ môi trường rừng

Khoảng 6 triệu hecta rừng ở Việt Nam được hỗ trợ chi trả dịch vụ môi trường rừng

Xã hội - PV - 4 giờ trước
Chiều 22/4, tại thành phố Đà Lạt (Lâm Đồng), Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) cùng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức tổng kết dự án "Rừng và đồng bằng Việt Nam". Đây là dự án do USAID tài trợ với kinh phí 31,4 triệu USD; Tổ chức Winrock International thực hiện trong giai đoạn 2012 – 2021.
Phát huy truyền thống từ mô hình trường học đa văn hóa

Phát huy truyền thống từ mô hình trường học đa văn hóa

Giáo dục dân tộc - PV - 5 giờ trước
Mô hình trường học đa văn hóa gắn với cộng đồng được xem như giải pháp quan trọng nâng cao chất lượng dạy và học trong các trường có học sinh dân tộc thiểu số.
Từ đam mê hát then trở thành người chế tạo cây đàn tính

Từ đam mê hát then trở thành người chế tạo cây đàn tính

Tìm trong di sản - PV - 5 giờ trước
Đam mê làn điệu then từ khi còn nhỏ, ông Đàm Xuân Hòa đã tự học và trở thành người làm đàn tính gần 50 năm nay.
Bảo đảm thực hiện quyền trẻ em, bảo vệ trẻ em trong thiên tai, dịch bệnh

Bảo đảm thực hiện quyền trẻ em, bảo vệ trẻ em trong thiên tai, dịch bệnh

Xã hội - T.Hợp - 5 giờ trước
Cục Trẻ em, Bộ LĐ-TB&XH vừa có công văn gửi Sở LĐ-TB&XH các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về việc tổ chức Tháng hành động vì trẻ em năm 2021 với chủ đề “Chung tay bảo đảm thực hiện quyền trẻ em, bảo vệ trẻ em trong thiên tai, dịch bệnh”.

"Một ca nhiễm cộng đồng cũng có thể gây hậu quả khôn lường"

Tin tức - PV - 5 giờ trước
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh tình hình hiện nay của Việt Nam “giống như cánh đồng trũng, bên ngoài vẫn nước cao, sóng to, gió lớn” nên chúng ta phải “bao cho chặt”. Chỉ cần có một ca nhiễm trong cộng đồng thì tất cả mọi hoạt động, trực tiếp và dễ thấy nhất là đi lại, du lịch, hàng hóa ách tắc ngay, thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng.