Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người kể chuyện về Bác bằng làn điệu dân ca

PV - 16:12, 18/05/2018

Say điệu K’ưt-một làn điệu dân ca của người Ê-đê từ nhỏ, với tấm lòng kính yêu Bác Hồ, chàng trai Y Hai Byă (dân tộc Ê-đê) đã sáng tác những bài hát kể về cuộc đời, công lao to lớn của Bác Hồ theo điệu K’ưt để hát cho mọi người nghe.

Điệu K’ưt được già làng trong buôn hát cho con cháu mỗi khi rảnh rỗi. Điệu K’ưt được già làng trong buôn hát cho con cháu mỗi khi rảnh rỗi.

 

Giữa cái nắng oi bức đầu hè, chúng tôi tìm về buôn Ngo B, xã Hòa Phong, huyện Krông Bông (Đăk Lăk) để gặp Y Hai. Cách TP. Buôn Ma Thuột hơn 80km, buôn Ngo B vẫn giữ được nét nguyên sơ, yên bình với những ngôi nhà dài đặc trưng của buôn làng Tây Nguyên.

Biết có người đến tìm hiểu về điệu K’ưt, Y Hai bỏ việc nhổ mì để tiếp chuyện. Vì sương gió núi rừng cùng gánh nặng mưu sinh khiến Y Hai trông già dặn hơn so với lứa tuổi 35. Trước khi bắt đầu câu chuyện, Y Hai ngẫu hứng ca một điệu K’ưt chào đón khách và để xua tan mệt nhọc.

Y Hai giải thích: K’ưt là một trong những làn điệu dân ca nổi tiếng của người Ê-đê. Điệu hát K’ưt mênh mang, dàn trải theo lối hát nói, không tiết tấu, thường mang tính tự sự, tâm tình hoặc kể lể. K’ưt được dùng ở mọi nơi, trong nhiều hoàn cảnh khác nhau: có khi là câu hát chào mừng, tâm sự với người khách đến thăm nhà; thể hiện trong lễ cúng sức khỏe; hoặc trong lễ cưới hỏi và cả trong đám tang, lễ bỏ mả.

“Trước đây, điệu K’ưt được dùng phổ biến trong buôn làng và hầu như ai cũng biết hát. Nhưng để hát hay, người hát phải thuộc nhiều ca dao, dân ca Ê-đê, biết luyến láy, sáng tạo và đặc biệt phải yêu điệu K’ưt mới chạm đến hồn núi, thần rừng”, Y Hai cho biết.

Với Y Hai, điệu K’ưt ngấm vào tâm hồn anh từ những ngày thơ bé qua lời hát của các già làng trong buôn mỗi khi quây quần chuyện trò. Năm học lớp 5, anh bắt đầu tập hát. Từ những bài hát truyền thống do người lớn truyền dạy, Y Hai tự sáng tạo, thêm chi tiết cho phù hợp với không gian, thời gian hát. Đặc biệt, với niềm yêu kính Bác Hồ, Y Hai đã sáng tác, hát kể về Người bằng điệu K’ưt.

“Mình muốn kể chuyện về Bác cho nhiều người nghe nhưng nói tiếng Việt không rành lắm nên kể bằng điệu hát K’ưt mềm mại, thể hiện được tấm lòng của người Ê-đê dành cho Bác. Mình tự nghĩ ra câu hát dựa trên quá trình hoạt động của Bác, tả thêm cảnh, tâm trạng mình vào. Trong các đợt văn nghệ, hội thi mình đem ra hát, khán giả nghe xong nhất là bà con đồng bào vỗ tay làm mình vui, tự tin hơn”, Y Hai trải lòng.

baodantoc_dan_ca_1

 

Nói rồi anh cao giọng ngân ca bài về tiểu sử ra đi tìm đường cứu nước của Bác: Ngày xưa, đất nước bị giặc xâm lăng, dân chúng đói khát, buôn làng chìm trong bóng tối. Đã có nhiều vị anh hùng đứng lên chống lại kẻ thù bằng nhiều cách khác nhau nhưng đều thất bại. Bác suy nghĩ rất lâu và nhận ra muốn đánh thắng kẻ thù thì ta phải biết rõ về họ, nắm được điểm mạnh điểm yếu chớp thời cơ. Nơi Bác ra đi tại bến Nhà Rồng, nơi Bác đặt chân đến là nước Pháp.

Mặt trời sáng rồi lại tắt, mùa rẫy này lại đến mùa rẫy khác, Bác đi qua 3 đại dương, 4 châu lục Á, Âu, Phi, Mỹ và gần 30 quốc gia lớn-nhỏ, cuối cùng Bác đã tìm ra con đường cứu nước cho dân tộc là con đường cách mạng vô sản. Nhân dân mừng lắm, vui lắm khi biết Bác quay về cứu dân tộc. Cuộc đấu tranh nào cũng có nhiều chông gai, thử thách nhưng dân tộc ta dưới sự lãnh đạo tài tình của Bác đã giành thắng lợi vẻ vang. Thế là, bao nhiêu năm bị giặc ức hiếp, nay dân ta đã được sống trong hòa bình, vui vẻ. Từ khắp bản làng thôn xóm rợp đỏ cờ hoa, ai ai cũng chăm chỉ làm ăn đẩy lùi giặc đói, giặc dốt. Buôn làng ta no ấm như ngày hôm nay là nhờ có Bác. Chúng ta phải kính yêu bác và hãy kể về Bác cho con cháu mình biết…

Trưởng thành qua năm tháng, Y Hai càng thuộc lòng thêm nhiều điệu K’ưt, cách hát cũng chuẩn, chắc, điêu luyện hơn. Nhưng tỷ lệ nghịch với sự trưởng thành đó là số lần diễn của Y Hai lại giảm xuống. Có nhiều nguyên nhân khiến anh “quên” đi niềm say mê ca hát như gánh nặng mưu sinh, hay điệu K’ưt đã không còn vang đều trong buôn làng.

“Hồi đó người hát K’ưt trong buôn nhiều, giờ ít lắm. Ở lứa tuổi của mình chẳng còn ai biết hát, bọn trẻ càng không, chỉ còn mấy cụ già muốn hát cũng chẳng còn hơi sức nữa. Nếu người nào thích học, mình sẵn sàng bày lại, nếu không vài năm nữa con mình lớn chút sẽ dạy để giữ điệu K’ưt vang mãi”, anh Y Hai tâm sự.

ĐĂNG QUANG

Tin cùng chuyên mục
Bộ Chính trị gặp mặt thân mật các đồng chí nguyên Ủy viên BCT, BBT và TƯ Đảng khóa XII

Bộ Chính trị gặp mặt thân mật các đồng chí nguyên Ủy viên BCT, BBT và TƯ Đảng khóa XII

Sáng 27/2, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức gặp mặt thân mật các đồng chí nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư và nguyên Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII không tái cử khóa XIII. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chủ trì cuộc gặp mặt.
Tin nổi bật trang chủ
Top 100 món ăn đặc sản và quà tặng Việt Nam

Top 100 món ăn đặc sản và quà tặng Việt Nam

Du lịch - Ẩm thực - Nguyệt Anh - 21:36, 27/02/2021
Gần 10 năm qua, Tổ chức Top Việt Nam và Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã thực hiện hành trình tìm kiếm, chọn lọc và công bố hơn 500 món ăn, đặc sản nổi tiếng khắp các vùng miền của nước ta. Từ năm 2020-2021, Ban Quản lý hành trình đã chọn và công bố top 100 món ăn đặc sản Việt Nam và top 100 đặc sản quà tặng Việt Nam trải dài từ Bắc vào Nam.
Chiều 27/2, ghi nhận 6 ca mắc mới COVID-19 tại Hải Dương

Chiều 27/2, ghi nhận 6 ca mắc mới COVID-19 tại Hải Dương

Tin tức - PV - 21:14, 27/02/2021
Tất cả các ca mắc mới tại Hải Dương đều là các trường hợp F1 đã được cách ly từ trước.
Chính sách tiền lương có hiệu lực từ tháng 3/2021

Chính sách tiền lương có hiệu lực từ tháng 3/2021

Tin tức - Nguyệt Anh - 21:01, 27/02/2021
Một số chính sách tiền lương có liên quan đến quân đội, giáo viên sẽ có hiệu lực từ tháng 3/2021.
COVID-19 tới 6 giờ 27/2: Thế giới trên 2,5 triệu ca tử vong; HĐBA ra nghị quyết vaccine công bằng

COVID-19 tới 6 giờ 27/2: Thế giới trên 2,5 triệu ca tử vong; HĐBA ra nghị quyết vaccine công bằng

Tin tức - PV - 15:28, 27/02/2021
Trong 24 giờ qua, thế giới ghi nhận 402.634 trường hợp mắc COVID-19 và 8.877 ca tử vong. Tổng số ca nhiễm virus SARS-CoV-2 trên toàn cầu đã áp sát 114 triệu ca bệnh, trong đó trên 2,5 triệu người không qua khỏi.
Hà Nội cho học sinh trở lại trường từ ngày 2/3

Hà Nội cho học sinh trở lại trường từ ngày 2/3

Giáo dục - T.Hợp - 12:35, 27/02/2021
UBND TP. Hà Nội vừa ban hành văn bản số 572/UBND-KGVX ngày 27/2/2021 về việc cho học sinh trở lại trường học sau thời gian tạm dừng đến trường để phòng, chống dịch Covid-19.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Trao tặng nhà, bò giống cho đồng bào dân tộc thiểu số trên biên giới

Trao tặng nhà, bò giống cho đồng bào dân tộc thiểu số trên biên giới

Tin tức - PV - 11:49, 27/02/2021
Sáng 27/2, tại bản văn hóa bản Mển, xã Thanh Nưa, huyện Điện Biên (tỉnh Điện Biên), Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Điện Biên phối hợp Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Điện Biên, tổ chức trao nhà Đại đoàn kết; trao bò giống, tặng quà các gia đình chính sách, hộ nghèo, học sinh các xã biên giới tỉnh Điện Biên.
1.839 bệnh nhân COVID-19 đã khỏi bệnh

1.839 bệnh nhân COVID-19 đã khỏi bệnh

Tin tức - PV - 10:29, 27/02/2021
Bản tin sáng ngày 27/2 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19 cho biết không ghi nhận ca mắc COVID-19. Việt Nam vẫn đang có 2.426 bệnh nhân. Đến thời điểm này đã có 1.839 bệnh nhân được chữa khỏi.
95 Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII dự kiến tham gia Quốc hội khóa XV

95 Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIII dự kiến tham gia Quốc hội khóa XV

Tin tức - PV - 10:24, 27/02/2021
Theo cơ cấu, sẽ có 95 Ủy viên Trung ương Đảng (trong đó có 12-14 Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng tham gia Quốc hội khóa XV)
Động lực từ những ngôi nhà

Động lực từ những ngôi nhà "Mái ấm tình thương"

Dân tộc - Miền núi - Mạnh Cường - 16:44, 26/02/2021
Trước Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, 340 hộ đồng bào DTTS nghèo trên địa bàn huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La đã được ở trong những ngôi nhà mới khang trang, sạch đẹp. Những ngôi nhà mang tên “Mái ấm tình thương” đã giúp đồng bào DTTS huyện Sốp Cộp bước vào năm mới có thêm niềm tin, động lực lao động sản xuất, vươn lên xóa đói giảm nghèo.
Nghệ An: Thời tiết thuận lợi, nông dân xuống đồng sớm để chăm lúa

Nghệ An: Thời tiết thuận lợi, nông dân xuống đồng sớm để chăm lúa

Kinh tế - Minh Thanh - 16:38, 26/02/2021
Dù không khí vui Tết, vui xuân vẫn còn hiện hữu trong mỗi nhà, mỗi ngõ xóm, nhưng tranh thủ thời tiết nắng ấm thuận lợi, bà con nông dân xứ Nghệ đã xuống đồng ngay từ mùng 3 Tết để chăm bón cho cây lúa. Khí thế lao động hăng say hứa hẹn cho một vụ mùa bội thu.