Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người gìn giữ bản sắc văn hóa vùng cao Quảng Ngãi

Trần Đình Quang - 10:14, 15/09/2020

Nhiều người khi nghỉ hưu thường về chăm sóc cháu, con, ruộng vườn hay đi du lịch đó đây, nhưng nhà giáo, nhà thơ Nga Ri Vê, dân tộc Hrê từ khi nghỉ hưu đến nay vẫn miệt mài làm thơ, sưu tầm, biên soạn in sách, viết báo về văn hóa truyền thống các DTTS. Bà là nhà nghiên cứu, bảo tồn văn hóa các DTTS ở miền Tây Quảng Ngãi.

Nhà thơ, nhà nghiên cứu Nga Ri Vê (bên trái) và Nghệ nhân Ưu tú Đinh Công Bôn.
Nhà thơ, nhà nghiên cứu Nga Ri Vê (bên trái) và Nghệ nhân Ưu tú Đinh Công Bôn.

Từ khi nghỉ hưu, nhà thơ Nga Ri Vê lui về thị trấn Di Lăng, huyện Sơn Hà để sống và làm việc. Tuy sức khỏe yếu nhưng bà luôn nhiệt tình với công việc sưu tầm, nghiên cứu, viết sách, giới thiệu bản sắc văn hóa các dân tộc Ca Dong (nhóm địa phương của dân tộc Xơ Đăng), Co, Hrê…

Cuộc đời bà có nhiều kỷ niệm khó quên, đó là những năm tháng trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, bà là học sinh người DTTS ở miền núi Quảng Ngãi được ra miền Bắc học tập. Thời đó, bà và các bạn học sinh miền Nam đã nhiều lần được gặp Bác Hồ và Bác Đồng (cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng) đến thăm, động viên, học sinh miền Nam cố gắng học tập để ngày thống nhất đất nước sẽ trở về phục vụ quê hương.

Sau ngày miền Nam giải phóng, đất nước thống nhất, bà Nga Ri Vê là người đầu tiên tham gia xây dựng chương trình phát thanh tiếng Hrê trên sóng Đài Phát thanh Truyền hình Quảng Ngãi. Ba mươi năm trôi qua, bà vẫn luôn bồi hồi khi nhớ về những kỷ niệm một thời làm phát thanh viên của Đài tỉnh.

Ngôi nhà nhỏ của bà Nga Ri Vê ở thị trấn Di Lăng hôm nay đã chất đầy sách. Những đứa con tinh thần mang nặng dấu ấn về miền đất và con người miền núi Quảng Ngãi lần lượt ra đời. Bà như con ong cần mẫn đi khắp núi rừng miền Tây Quảng Ngãi sưu tầm những làn điệu dân ca, kể Moon, cách chế tác các nhạc cụ, trò chơi văn hóa dân gian và ngôn ngữ các DTTS để lưu lại cho đời sau.

Trong cuộc đời sưu tầm và sáng tác của mình, bà Nga Ri Vê đã có nhiều tác phẩm được bạn đọc gần xa yêu thích như các tập thơ: “Tất cả cho anh”, “Plây em mùa xuân”, “Khát vọng”, “Hương cau”… Văn xuôi có tập Truyện và ký “Người kể Moon”, Văn nghệ dân gian có các tác phẩm “Văn hóa dân gian Ca Dong, Hrê, Co”; “Tri thức và văn hóa nghệ thuật dân gian Hrê”, “Truyện cổ Ca Dong”… Đáng chú ý, năm 1992, tập thơ “Đóa hoa rừng” của bà được Hội Nhà Văn Việt Nam tặng giải B.

Sau một thời gian dài chuẩn bị, cuối năm 2019, bà cho ra mắt bạn đọc tập thơ “Hương cau”. Đọc tập thơ của bà, tôi thấy hình bóng quê hương đất ngàn cau huyện vùng cao Sơn Tây như hiện ra trước mắt tôi. Núi, rừng, sông, suối, mây trời và người mẹ Ca Dong được bà khắc họa trong thơ khá rõ nét. Ngôn ngữ thơ giản dị, dễ hiểu, dễ nhớ. Đặc biệt tiếng Hrê và tiếng Ca Dong được bà sử dụng nhiều trong các bài thơ. Bà nói với tôi, đây là món quà bà xin kính tặng quê hương Sơn Tây, nơi bà sinh ra.

Những năm tháng tuổi tác đã sang chiều, sức khỏe đã yếu nhưng bà vẫn nhiệt tình, cần mẫn với công việc sưu tầm, biên dịch tiếng Hrê. Bà dành thời gian về các bản làng dạy tiếng Hrê cho bọn trẻ và lắng nghe, ghi chép những câu chuyện kể của các già làng, Người có uy tín. Bà cũng luôn dặn dò con, cháu dù đời sống khó khăn đến mấy cũng phải giữ gìn văn hóa, bởi văn hóa là cội nguồn, là linh hồn của mỗi dân tộc.

Tin cùng chuyên mục
Thổ cẩm làng Công Dồn

Thổ cẩm làng Công Dồn

Làng Công Dồn, xã Zuôich, huyện Nam Giang được coi là cái nôi nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào Cơ Tu của tỉnh Quảng Nam. Trải qua hàng thế kỷ tồn tại, từ những chiếc áo, váy, khố... được làm từ vỏ cây rừng, nghề dệt thủ công Công Dồn ngày nay vẫn được duy trì phát triển.
Sức sống mới ở Cầu Ngang

Sức sống mới ở Cầu Ngang

Dân tộc - Miền núi - Phương Nghi - 4 giờ trước
Cầu Ngang (Trà Vinh) là huyện có đông đồng bào Khmer sinh sống (chiếm 34,7%), có 8 xã đặc biệt khó khăn (ĐBKK) thuộc Chương trình 135. Những ngày này về Cầu Ngang, dễ dàng nhận thấy phum, sóc ngày càng khởi sắc. Hệ thống giao thông nông thôn các xã được thông thoáng, cảnh quan môi trường sáng - xanh - sạch - đẹp, nhà nhà có điện thắp sáng, những ngôi nhà tạm đã được thay bằng nhà xây kiên cố và bán kiên cố...
Bài thuốc chữa bệnh từ cây muồng trâu

Bài thuốc chữa bệnh từ cây muồng trâu

Vườn thuốc quanh ta - TK - 4 giờ trước
Cây muồng trâu là loài thực vật mọc hoang nhiều ở các tỉnh của nước ta. Các bộ phận của cây đều có tác dụng dược lý và được sử dụng để chữa trị các bệnh lý thường gặp như táo bón, chàm, vảy nến, dị ứng, nấm da, thấp khớp… Người bệnh có thể áp dụng một số bài thuốc dưới đây:
Hiệu quả mô hình xử lý rác ở xã Cư Pơng

Hiệu quả mô hình xử lý rác ở xã Cư Pơng

Môi trường sống - Lê Hường - Thanh Nguyệt - 4 giờ trước
Xã Cư Pơng, huyện Krông Buk (Đăk Lăk) có 18 thôn, buôn với 2.650 hộ, gần 12.000 nhân khẩu, trong đó đồng bào DTTS chiếm 70% dân số, chủ yếu dân tộc Ê Đê. Những năm qua, xã Cư Pơng đã trở thành một điểm sáng về xây dựng mô hình thu gom rác thải, gìn giữ cảnh quan môi trường sạch đẹp trong phong trào xây dựng nông thôn mới của huyện Krông Buk.
Hợp tác đa ngành và tiêm Vacxin: Chìa khóa để chấm dứt bệnh dại

Hợp tác đa ngành và tiêm Vacxin: Chìa khóa để chấm dứt bệnh dại

Sức khỏe - Trung Thanh - 4 giờ trước
Từ đầu năm 2020 đến nay đã có 57 người tử vong vì bệnh dại tại 29 tỉnh, thành của Việt Nam. Con số này cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái và đáng lo ngại. Nhân Ngày Thế giới phòng chống bệnh dại (28/9), Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hiệp quốc (FAO) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị Chính phủ Việt Nam đẩy mạnh hợp tác đa ngành hơn nữa nhằm chấm dứt bệnh dại.
Lào Cai: Điểm sáng phong trào thanh niên lập nghiệp

Lào Cai: Điểm sáng phong trào thanh niên lập nghiệp

Nghề nghiệp - Việc làm - Trọng Bảo - 4 giờ trước
Thời gian qua, phong trào thanh niên lập nghiệp đã và đang được Tỉnh đoàn Lào Cai, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh tích cực tuyên truyền, vận động, đồng hành. Qua đó, đã khơi dậy tinh thần sáng tạo, chủ động của đoàn viên, thanh niên trong tỉnh. Nhiều mô hình phát triển kinh tế của đoàn viên, thanh niên trở thành điểm sáng, nâng cao thu nhập từng bước vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.
Thổ cẩm làng Công Dồn

Thổ cẩm làng Công Dồn

Sắc màu 54 - Nguyễn Văn Sơn - 4 giờ trước
Làng Công Dồn, xã Zuôich, huyện Nam Giang được coi là cái nôi nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào Cơ Tu của tỉnh Quảng Nam. Trải qua hàng thế kỷ tồn tại, từ những chiếc áo, váy, khố... được làm từ vỏ cây rừng, nghề dệt thủ công Công Dồn ngày nay vẫn được duy trì phát triển.
Trung thu đến sớm trên vùng cao Bát Xát

Trung thu đến sớm trên vùng cao Bát Xát

Nhịp cầu nhân ái - Trọng Bảo - 4 giờ trước
Là huyện vùng cao biên giới của tỉnh Lào Cai, đời sống của đồng bào các dân tộc còn nhiều khó khăn, nhưng những ngày này, cùng với sự quan tâm của cấp ủy đảng, chính quyền địa phương, sự sẻ chia của các tổ chức xã hội, trẻ em ở nhiều xã đặc biệt khó khăn (ĐBKK), huyện vùng cao Bát Xát đang hân hoan đón tết Trung thu ấm ấp và vui tươi.
Làm “màu” không dễ

Làm “màu” không dễ

Cùng trao đổi - Thanh Hải - 4 giờ trước
Ông Đoàn Ngọc Hải, nguyên Phó Chủ tịch UBND quận 1, TP. Hồ Chí Minh bỏ tiền mua xe cứu thương, bỏ công sức làm tài xế chở miễn phí cho những bệnh nhân nghèo về quê.
Nỗ lực giảm nghèo ở Trường Xuân

Nỗ lực giảm nghèo ở Trường Xuân

Kinh tế - Quỳnh Chi - 4 giờ trước
Xã Trường Xuân, huyện Quảng Ninh (Quảng Bình) có 850 hộ dân sinh sống tại 9 thôn, bản, trong đó, đồng bào dân tộc Bru Vân Kiều có 222 hộ, chủ yếu tập trung ở các bản: Khe Ngang, Khe Dây, Hang Chuồn, Lâm Ninh, Nà Lâm… Năm 2017, Trường Xuân trở thành điểm sáng trên địa bàn toàn huyện khi hoàn thành Chương trình 135, thoát khỏi xã đặc biệt khó khăn (ĐBKK).
Thế giới hơn 33,5 triệu ca mắc Covid-19

Thế giới hơn 33,5 triệu ca mắc Covid-19

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Sáng 29/9, thế giới ghi nhận hơn 33,5 triệu ca mắc, trong đó hơn 1 triệu ca tử vong do Covid-19.