Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người có uy tín Hồ Văn Ly tích cực bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống

Hồng Phúc - Văn Sơn - 07:23, 22/11/2022

Nghe tiếng già làng, Người có uy tín Hồ Văn Ly - một “nghệ nhân" được dân phong đã lâu, thế nhưng chúng tôi chưa có cơ duyên được gặp. Nhận được cuộc điện thoại từ chị Hồ Thị Biến, cán bộ văn hóa xã Phước Mỹ, huyện Phước Sơn (Quảng Nam) thông báo ở thôn Công Ta Năng sắp diễn ra lễ hội ăn mừng lúa mới của đồng bào Bh’noong. Một công đôi việc, chúng tôi hào hứng lên đường tác nghiệp.

 Già làng Hồ Văn Ly (bên phải) cùng dân làng Công Ta Năng trang trí cho cây nêu
Già làng Hồ Văn Ly (bên phải) cùng dân làng Công Ta Năng trang trí cho cây nêu

Sau chặng chạy xe giữa non ngàn, bên tai tiếng gió lạnh vù vù của ngày Đông, khiến tiếng động cơ xe máy chỉ còn nhè nhẹ, cuối cùng cũng đến thôn Công Ta Năng. Nhìn  thấy những làn khói tỏa ra từ mái nhà sàn của đồng bào Bh’noong (nhóm địa phương thuộc dân tộc Gié Triêng), cảm giác thật ấm áp.

Tại thôn, già làng Hồ Văn Ly (75 tuổi), người Bh’noong cùng rất nhiều thanh niên, đang hối hả hoàn tất cây Nêu (Xờ neng) cho lễ hội tết mùa ăn mừng lúa mới của đồng bào. 

Vừa trang trí cho cây nêu, già Ly vừa trò chuyện với khách. Già bảo, ngày thơ ấu, già đã theo chân cha mẹ tham gia các lễ hội văn hóa ở làng, già ấn tượng nhất với quanh cảnh xung quanh đống lửa rực đỏ trước cây nêu ở sân nhà rông (a troóng), mọi người trong làng phấn khởi, vui vẻ tham gia điệu múa xoang trong không gian rộn ràng tiếng chiêng, điệu nhạc dân tộc.

Lúc đó, hình ảnh rất thiêng liêng của cây nêu đã ngấm vào người già lúc nào không hay biết. Từ lúc đó, già Ly bắt đầu theo các già làng, những người có năng khiếu để tìm tòi học về cách làm những phụ kiện trang trí trên cây nêu như: la hnăl và la zănh (tua cách điệu biểu tượng bông lúa),  hình con cá (ktica), trang trí những bông hoa (pai) làm từ cây nứa, những chiếc diều (klang pa) với họa tiết hình tam giác cân... đến học đẽo, gọt, vẽ, tô màu cho cây nêu mỗi mùa lễ hội. Năm 18 tuổi, già Ly  đã thành thạo và có thể đảm nhận một mình làm cây nêu phục vụ lễ hội của làng.

Đưa tay chỉ vào một ống lồ ô chẻ ra và được đan lại, già làng Hồ Văn Ly bảo, đây là nơi đựng lễ vật dâng lên cúng Yàng, tổ tiên ông bà người Bh’noong. Từ xa xưa, đồng bào Bh’noong sống với núi rừng, sống với sương giăng mây phủ. Theo quan niệm của họ, từ lâu cây nêu như chiếc cầu kết nối bầu trời và mặt đất, họ thành tâm ước nguyện mong Yàng sẽ che chở, ban mưa thuận gió hòa cho bản làng. Việc dựng cây nêu cao lớn giữa làng, cũng là lời khẳng định địa vị và khu vực của cộng đồng người Bh’noong.

Hiện vật của người Bh'noong mà già làng Hồ Văn Ly tặng lại cho Bảo tàng Quảng Nam
Hiện vật của người Bh'noong mà già làng Hồ Văn Ly tặng lại cho Bảo tàng Quảng Nam

Thôn Công Ta Năng hiện có 203 hộ, với 774 nhân khẩu, là đồng bào Bh’noong. Những năm qua, già làng Hồ Văn Ly đã tích cực cùng đồng bào Bh’noong nơi đây làm tốt công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Mỗi khi trong thôn có những dịp lễ quan trọng trong năm như: Lễ cúng Yàng Sơri (Thần lúa), lễ ăn Tết rẫy (Xa pế xiếc), đám cưới, đám hiếu... già làng Hồ Văn Ly được mọi người tín nhiệm bầu làm chủ lễ, đứng ra kêu gọi người dân trong thôn cùng đóng góp và tham gia vào buổi lễ. 

Già làng Hồ Văn Ly đã vận động con, cháu dòng họ, người thân và gia đình cùng bà con trong thôn tham gia các hoạt động văn hóa, lễ hội, lưu giữ, bảo tồn cây nêu. Chính tâm huyết ấy, đã khơi dậy cho lớp trẻ trong thôn niềm tự hào về văn hóa truyền thống bao đời mà tổ tiên người Bh’noong đã lưu giữ. “Đó là phần “hồn” của làng và là báu vật của cha ông để lại”, già Ly nói.

Chị Hồ Thị Hồng Hảo, Trưởng Phòng Dân tộc huyện Phước Sơn, cũng là người con Bh’noong thôn Công Ta Năng trải lòng: Trong lớp người già hiện nay ở xã Phước Mỹ, năm nay đã bước sang tuổi 75, già làng Hồ Văn Ly được bà con trên địa bàn ví như “cây đại thụ” không chỉ nổi tiếng giữa núi rừng vùng Đông Trường Sơn về am hiểu văn hóa truyền thống, mà già Ly còn lưu giữ nhiều những loại hình văn hóa truyền thống độc đáo và đặc sắc của người Bh’noong. Hơn 50 năm qua, già Ly đã dành bao tâm huyết cho công tác bảo vệ và phát huy giá trị văn hóa cộng đồng, giữ lại vốn quý để lớp trẻ chúng tôi học tập, noi theo.

Anh Hồ Văn Nhanh, Trưởng thôn Công Ta Năng chia sẻ, với một niềm yêu mến và cảm phục, già làng Hồ Văn Ly đã được cộng đồng người Bh’noong ở Công Ta Năng suy tôn là già làng gương mẫu (2010), Bí thư Chi bộ thôn Công Ta Năng (từ năm 2015), Người có uy tín trong cộng đồng (từ năm 2011).

Với uy tín của mình, những năm qua già làng Hồ Văn Ly còn là "cầu nối" tạo khối Đại đoàn kết toàn dân, góp phần xây dựng đời sống văn hóa, ổn định an ninh trật tự ở cơ sở. Địa phương vẫn duy trì kiến trúc truyền thống với những ngôi nhà sàn thấp quây quần bên nhà rông. Già Ly còn là người vận động, hướng dẫn dân làng giữ gìn các nét đẹp văn hóa của làng, bởi sự tâm huyết với văn hoá của dân tộc mình.

Trước khi rời vùng cao và chia tay già làng Hồ Văn Ly về lại dưới xuôi, già Ly đã tặng cho chúng tôi một ống lồ ô, có dáng tựa như chiếc cung. Đây là vật dụng để người Bh'noong dùng đuổi chim, chuột, sóc bảo vệ mùa màng trên rẫy, như một minh chứng về sự hiện diện của người Bh'noong làng Công Ta Năng hàng trăm năm trên đại ngàn Trường Sơn. Già Ly như "cây đại thụ" của núi rừng đang nâng niu, ươm mần cho thế hệ trẻ tiếp nối những giá trị tốt đẹp của dân tộc mình.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Sơn La: Nâng cao hiệu quả truyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý từ Chương trình MTQG

Sơn La: Nâng cao hiệu quả truyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý từ Chương trình MTQG

Công tác Dân tộc - V.Minh - 1 giờ trước
Nâng cao hiệu quả truyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật và khả năng tiếp cận và thụ hưởng trợ giúp pháp lý (TGPL), là những mục tiêu của Tiểu dự án 1, thuộc Dự án 10 của Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030; giai đoạn I: 2021 - 2025. Để đạt mục tiêu này, tỉnh Sơn La đã và đang tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền đưa kiến thức pháp luật đến với đồng bào; đồng thời giúp đồng bào nắm được quyền lợi của mình, vừa góp phần thực hiện thắng lợi Chương trình MTQG.
Thủ tướng định hướng

Thủ tướng định hướng "tư duy mới, đột phá mới, giá trị mới" cho phát triển Đông Nam Bộ

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Định hướng nhiệm vụ, giải pháp thời gian tới, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dành nhiều thời gian phân tích sâu về "tư duy mới, đột phá mới, giá trị mới" giúp khu vực Đông Nam Bộ phát triển mạnh mẽ.
7 dự báo xu hướng du lịch cho năm 2023

7 dự báo xu hướng du lịch cho năm 2023

Du lịch - PV - 4 giờ trước
Mọi người trên khắp thế giới đang cảm thấy lạc quan hơn rất nhiều về du lịch năm 2023 so với 2022, và Việt Nam cũng không ngoại lệ. Mới đây Booking.com đã ủy nhiệm thực hiện một nghiên cứu chuyên ngành và đưa ra 7 dự đoán về xu hướng du lịch cho 2023.
Hội sách Quảng Ninh năm 2022: “Khai mỏ trí thức - Tiếp lửa tương lai”

Hội sách Quảng Ninh năm 2022: “Khai mỏ trí thức - Tiếp lửa tương lai”

Tin địa phương - Thiên An - Mỹ Dung - 5 giờ trước
Từ ngày 24 - 27/11, tại hai không gian Thư viện tỉnh và Quảng trường 30/10 đã diễn ra Hội sách Quảng Ninh năm 2022 với chủ đề “Khai mỏ tri thức - Tiếp lửa tương lai”. Hội sách đã thu hút đông đảo bạn đọc tham gia góp phần thúc đẩy văn hóa đọc ở Quảng Ninh.
Gia Lai: Trao chứng nhận cho 47 học sinh dân tộc Gia Rai lớp học cồng chiêng và múa xoang

Gia Lai: Trao chứng nhận cho 47 học sinh dân tộc Gia Rai lớp học cồng chiêng và múa xoang

Tin địa phương - Ngọc Thu - 5 giờ trước
Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao huyện Đak Đoa (tỉnh Gia Lai) phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện đã tổng kết lớp học cồng chiêng và múa xoang, trao chứng nhận cho 47 học sinh dân tộc Gia Rai của Trường Tiểu học số 1 xã Ia Băng.
Bánh uôi – hương vị tình yêu của người Mường Hoà Bình

Bánh uôi – hương vị tình yêu của người Mường Hoà Bình

Bánh uôi là đặc sản của người Mường ở Hòa Bình. Bánh có rất nhiều tên gọi khá hay, ý nghĩa và mĩ miều khác như bánh tình yêu, bánh cặp, bánh vợ chồng hay bánh đoàn kết... Bánh uôi chính là niềm tự hào của người Mường, là một nét độc đáo trong nền văn hóa ẩm thực của một miền sơn cước mỗi dịp Tết đến Xuân về.
Lịch thi đấu World Cup 2022 ngày 26/11/2022

Lịch thi đấu World Cup 2022 ngày 26/11/2022

Thể thao - B. Ngân - 6 giờ trước
Ngày 26/11/2022, vòng bảng World Cup 2022 diễn ra 4 trận đấu ở các bảng B, C và D.
GDP bình quân đầu người Việt Nam tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới

GDP bình quân đầu người Việt Nam tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới

Kinh tế - PV - 7 giờ trước
Trong giai đoạn 2006-2021, GDP bình quân đầu người của Việt Nam theo USD giá hiện hành đã tăng gần 371% (tăng gần 5 lần).

"Chuyện tình Pha Dua" ở vùng cao xứ Thanh

Sắc màu 54 - Quỳnh Trâm - 8 giờ trước
Tối 25/11, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Thanh Hóa phối hợp với huyện Quan Sơn tổ chức Lễ khai mạc Liên hoan văn nghệ dân gian “Chuyện tình Pha Dua” - Phiên chợ vùng cao của đồng bào DTTS 11 huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa năm 2022.
Đắk Lắk: Liên hoan văn hóa cồng chiêng để lại những ấn tượng đẹp

Đắk Lắk: Liên hoan văn hóa cồng chiêng để lại những ấn tượng đẹp

Sắc màu 54 - Lê Hường - 8 giờ trước
Tối 25/11 Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Bế mạc Liên hoan văn hóa cồng chiêng lần thứ II, năm 2022 tại Trung tâm văn hóa tỉnh.
Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới

Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới

Tin tức - PV - 9 giờ trước
Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Ðảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TW, ngày 9/11/2022, Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới. Báo Điện tử Dân tộc và Phát triển trân trọng giới thiệu toàn văn Nghị quyết.