Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Ái: “Cánh chim rừng” không mỏi

Thúy Hồng - 09:47, 24/08/2020

Năm nay 60 tuổi đời, Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Xuân Ái đã có hơn 40 năm gắn bó với những làn điệu hát Then, hát Sli, hát Lượn của dân tộc Tày, Nùng… Những câu hát, điệu Then đã ngấm sâu vào máu thịt, là mạch nguồn sống để ông cống hiến hết mình đối với nghệ thuật của dân tộc, làm nên tên tuổi NSND của núi rừng Việt Bắc.

Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Ái chụp ảnh lưu niệm với các nghệ sĩ nước ngoài.
Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Ái chụp ảnh lưu niệm với các nghệ sĩ nước ngoài.

Giọng ca vàng của núi rừng

NSND Xuân Ái sinh ra và lớn lên trong một gia đình dân tộc Tày ở xã Lương Can, huyện Thông Nông (Cao Bằng). Từ nhỏ, ông đã được sống trong những lời hát Then, tiếng đàn Tính ngọt ngào của mẹ. Tiếng đàn, giọng hát cứ thế thấm vào tâm trí và đưa ông vào thế giới nghệ thuật với niềm đam mê.

Ông kể, ngày còn bé ông thường lấy trộm cây tính tẩu của mẹ để tập đánh đàn. Sợ mẹ phát hiện, ông còn trốn vào trong màn để đánh. Một lần, mẹ ông đi làm về và bắt gặp cậu con trai ngồi trong màn để học chơi đàn. Từ đó, ông chính thức được mẹ dạy chơi đàn và hát điệu hát của dân tộc mình. Hằng ngày, ông được mẹ đưa đi làm cùng, cho chơi đàn và hát cho người thân quen nghe...

Năm 1977, ông nhập ngũ vào Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng. Trong chiến tranh biên giới năm 1979, ông bị thương nên giải ngũ, chuyển sang làm diễn viên của Đoàn Nghệ thuật tỉnh Cao Bằng. Năm 1993, ông chuyển công tác về Đoàn Ca múa dân gian Việt Bắc (nay là Nhà hát Ca, múa, nhạc dân gian Việt Bắc).

Với chất giọng trữ tình, truyền cảm, từng làn điệu Then được NSND Nông Xuân Ái cất lên cùng tiếng đàn Tính thiết tha, ngọt ngào đã trở thành người bạn tâm giao chia sẻ niềm vui, nỗi buồn trong cuộc sống với những người dân ở núi rừng Việt Bắc.

Bồi đắp cho nghệ thuật dân tộc

NSND Nông Xuân Ái chia sẻ: Các chương trình nghệ thuật phải thực sự đậm đà bản sắc dân tộc, nhưng cũng phải chắt lọc, nâng cao và phát triển bồi đắp cho nghệ thuật mang hơi thở hiện đại, phù hợp với nhịp sống hôm nay. Mỗi một tác phẩm phải đi vào chuỗi nghệ thuật, xuyên suốt bằng câu chuyện âm nhạc, hình ảnh, ngôn ngữ múa, lời hát, lời thoại… để đưa khán giả hiểu biết về các vùng văn hóa khác nhau, tạo nên cảm giác mới lạ mới cuốn hút được khán giả.

Trong cuộc đời gắn bó với sự nghiệp âm nhạc dân tộc, tên tuổi của ông đã gắn liền với những ca khúc như: Mời anh lên Cao Bằng, Gặp nhau trong rừng mơ, Tình đất, Ba Bể Pế tiên; Đợi nàng (đạt Huy chương Vàng Liên hoan ca múa nhạc dân tộc năm 1994, được tổ chức tại Lai Châu); Tiếng gọi của rừng (Giải Vàng Hội diễn ca múa nhạc chuyên nghiệp khu vực phía Bắc, năm 2004); Huy chương Bạc tiết mục Nơi ngọn nguồn núi Đợi; Huy chương Vàng tiết mục Tiếng vọng, Huy chương Bạc về sáng tác ca khúc Tiếng gọi Lủng Pảng…

Năm 2018, ông cùng Ban lãnh đạo Nhà hát đã dàn dựng thành công vở diễn “Mỵ”, được công diễn tại Liên hoan ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc lần I tại Cao Bằng và thu hút được sự quan tâm của đông đảo khán giả. Sau đó, vở diễn được một đơn vị tài trợ đưa vào biểu diễn phục vụ du khách trong và ngoài nước và diễn định kỳ tại Nhà hát Lớn Hà Nội, gây được tiếng vang lớn đối với truyền thông và công chúng.

 Không chỉ tạo tiếng vang đối với công chúng trong nước, Nghệ sĩ Xuân Ái còn đưa nghệ thuật dân tộc đến với công chúng thế giới thông qua các chuyến dẫn đoàn các nghệ sĩ của Nhà hát đi biểu diễn ở nhiều nước  trên thế giới như: Hàn Quốc, Thái Lan, Lào, Pháp...

Đau đáu với nghệ thuật dân tộc, trong suốt 28 năm giữ vai trò lãnh đạo Nhà hát Ca múa nhạc dân gian Việt Bắc, ông đã cùng với Ban lãnh đạo nhà hát dẫn dắt đoàn; khuyến khích và tạo mọi điều kiện để giữ chân những tài năng ở lại nhà hát, bảo đảm đời sống nghệ sĩ có thể bám trụ với nghề.

Với những cống hiến hết mình cho nghệ thuật dân tộc, năm 2003, ông được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen. Năm 2016, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Nghệ sĩ Nhân dân. Ông là một trong những đại biểu tiêu biểu của Thái Nguyên sẽ tham dự Đại hội Đại biểu toàn quốc các DTTS Việt Nam lần thứ II năm 2020 sắp tới.

Sau những năm tháng gắn bó với nghệ thuật dân tộc, từ 1/7/2020 Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Ái đã được nghỉ theo chế độ. Nhưng với nhiệt huyết luôn cháy bỏng cùng âm nhạc dân tộc, ông vẫn chưa chịu nghỉ ngơi. Nghệ sĩ Xuân Ái vẫn tiếp tục tham gia giảng dạy tại Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Việt Bắc để tiếp tục bồi đắp tình yêu âm nhạc cho các thế hệ con em dân tộc.

Tin cùng chuyên mục
Tuyên Quang: Hỗ trợ sản xuất giúp giảm nghèo hiệu quả vùng DTTS

Tuyên Quang: Hỗ trợ sản xuất giúp giảm nghèo hiệu quả vùng DTTS

Năm năm qua, từ nguồn hỗ trợ của Chương trình 135, nhiều hộ đồng bào DTTS ở Tuyên Quang đã có thêm tư liệu sản xuất, nâng cao đời sống. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm từ 27% năm 2016 xuống còn 9,03% năm 2020, bình quân giảm 3,76%/ năm, đạt và vượt kế hoạch đề ra.
Tin nổi bật trang chủ
Ấm áp “Tết Nhân ái” ở huyện vùng cao Si Ma Cai

Ấm áp “Tết Nhân ái” ở huyện vùng cao Si Ma Cai

Nhịp cầu nhân ái - Hải Yến - 22:15, 26/01/2021
Những phần quà ý nghĩa đã được trao tận tay các hộ nghèo, gia đình chính sách huyện vùng cao Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai trong những ngày giáp Tết tại Chương trình “Tết Nhân ái” năm 2021. Chương trình do Trung tâm Truyền hình Nhân đạo phối hợp với Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lào Cai và UBND huyện Si Ma Cai tổ chức. Công ty Cổ phần Hàng không Vietjet đồng hành cùng Chương trình.
Tin tưởng Việt Nam sẽ trở thành một nước phồn vinh và hạnh phúc

Tin tưởng Việt Nam sẽ trở thành một nước phồn vinh và hạnh phúc

Thời sự - Sỹ Hào - 22:11, 26/01/2021
Bên lề Phiên khai mạc Đại hội XIII của Đảng sáng 26/1/2021, trả lời phỏng vấn của phóng viên báo chí, các đại biểu dự Đại hội đều đồng tình, nhất trí cao đối với Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII; đồng thời bày tỏ niềm tin nước ta sẽ phát triển mạnh mẽ, trở thành một nước phồn vinh và hạnh phúc.
Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh thăm, tặng quà công nhân lao động Nhà máy sữa Vinamilk

Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh thăm, tặng quà công nhân lao động Nhà máy sữa Vinamilk

Tin tức - PV - 21:39, 26/01/2021
Trong những ngày giáp Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021, Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh cùng đoàn công tác của Văn phòng Chủ tịch nước đã đến thăm, tặng quà cán bộ, công nhân lao động Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) đang làm việc ở Nhà máy sữa Việt Nam tại tỉnh Bình Dương.
Thanh Hóa: Triệt phá cơ sở sản xuất nước giặt, chất tẩy giả

Thanh Hóa: Triệt phá cơ sở sản xuất nước giặt, chất tẩy giả

Pháp luật - Quỳnh Trâm - 21:31, 26/01/2021
Ngày 26/1, Công an huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa cho biết, cơ quan này vừa phối hợp với Đội Quản lý thị trường số 13 (Cục Quản lý thị trường tỉnh Thanh Hóa) triệt phá một cơ sở đang sản xuất, sang chiết làm giả nhiều loại nước tẩy rửa, vệ sinh với quy mô lớn tại xã Xuân Du (huyện Như Thanh).
Bộ Công an chính thức công bố mẫu thẻ căn cước công dân gắn chíp

Bộ Công an chính thức công bố mẫu thẻ căn cước công dân gắn chíp

Tin tức - Nga Anh - 19:57, 26/01/2021
Thẻ căn cước công dân mẫu mới có kích thước như mẫu thẻ căn cước mã vạch đang lưu hành, được gắn thêm con chíp điện tử với nhiều ưu điểm về bảo mật, lưu trữ thông tin.
Ngày 26/1, Việt Nam có thêm 2 ca mắc mới COVID-19 là ca nhập cảnh

Ngày 26/1, Việt Nam có thêm 2 ca mắc mới COVID-19 là ca nhập cảnh

Tin tức - PV - 19:19, 26/01/2021
Từ 18 giờ ngày 25/1 đến 18 giờ ngày 26/1, Việt Nam ghi nhận thêm 2 ca mắc mới COVID-19, đều là ca nhập cảnh.
Tin tưởng vào sự thành công của Đại hội

Tin tưởng vào sự thành công của Đại hội

Sự kiện - Bình luận - Nga Anh (T/h) - 18:16, 26/01/2021
Hôm nay, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng chính thức khai mạc tại Thủ đô Hà Nội. Đây là sự kiện chính trị trọng đại của Đảng ta, đất nước ta. Những ngày này, đồng bào, đồng chí ở mọi miền Tổ quốc đang hướng về Đại hội với niềm tin và sự kỳ vọng lớn, đồng thời gửi gắm nhiều ý kiến, kiến nghị tâm huyết với Đảng, với Đại hội.

"Thể hiện tầm nhìn, gắn kết trong lãnh đạo nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc"

Thời sự - PV - 17:54, 26/01/2021
5 năm qua, cùng với việc lãnh đạo đồng bộ, toàn diện đất nước, Đảng ta, mà trực tiếp là Bộ Chính trị, Ban Bí thư luôn đặc biệt quan tâm đến vấn đề lãnh đạo nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Phát triển nông nghiệp thịnh vượng-nông dân giàu có-nông thôn hiện đại

Phát triển nông nghiệp thịnh vượng-nông dân giàu có-nông thôn hiện đại

Sự kiện - Bình luận - PV - 17:48, 26/01/2021
Người nông dân trong thời đại mới đã nhận ra rằng cần phải học để có kiến thức, thực hiện đúng định hướng của Đảng là phát triển nông nghiệp, nông dân giàu có, nông thôn văn minh, hiện đại.
Cấp thuốc Methadon nhiều ngày: Tạo thuận lợi để người bệnh điều trị tại nhà

Cấp thuốc Methadon nhiều ngày: Tạo thuận lợi để người bệnh điều trị tại nhà

Sức khỏe - Vũ Lợi - 17:45, 26/01/2021
Trong 2 năm (2021 - 2022), Bộ Y tế triển khai thí điểm Đề án cấp phát thuốc Methadone nhiều ngày cho người bệnh điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện thay thế bằng thuốc Methadon. 3 tỉnh, thành phố ưu tiên triển khai đầu tiên gồm: Lai Châu, Điện Biên và Hải Phòng. Đây là những địa phương có nhiều người bệnh sống xa cơ sở điều trị/cơ sở cấp phát thuốc, địa bàn rộng, điều kiện đi lại khó khăn.