Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghề đan lát truyền thống của Người Ma Coong: Cần giữ gìn và phát triển

Quỳnh Chi - 22:09, 03/07/2020

Gắn bó với núi rừng bao đời nay, dù cuộc sống đã có nhiều đổi thay, hiện đại hơn, nhưng đồng bào Ma Coong (dân tộc Chứt) ở xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch (Quảng Bình) vẫn luôn giữ gìn và phát triển nghề đan lát truyền thống của đồng bào.

Người Ma Coong xã Thượng Trạch đang hoàn tất chiếc Cù tôộc để bàn giao cho khách hàng. (Ảnh Văn Minh)
Người Ma Coong xã Thượng Trạch đang hoàn tất chiếc Cù tôộc để bàn giao cho khách hàng. (Ảnh Văn Minh)

Để phục vụ các bà, các mẹ lên nương, lên rẫy, người Ma Coong đã đan những chiếc tập, a dằng, khoong, xao xang (là những chiếc gùi với đủ kích cỡ khác nhau), được dùng để lấy củi, hái măng, đựng lúa, ngô nương…; và những vật dụng trong gia đình như mâm, rổ rá…

Già làng Đinh Xon, bản Cồn Roàng 2, xã Thượng Trạch là người có đôi bàn tay khéo léo. Từ thời trai trẻ, già đã học cách đan lát từng cái cù pổ, a rê (rổ, nơm tre). Già làng chia sẻ: “Nghề đan lát là linh hồn của người Ma Coong, là nghề mà tổ tiên đã truyền lại từ bao đời. Mọi người Ma Coong trưởng thành đều biết đan lát một vài vật dụng thiết yếu để phục vụ cho sinh hoạt, lao động sản xuất. Tuy nhiên, để trở thành những người thợ đan lát giỏi, được người Ma Coong ví như những nghệ nhân của bản làng, thì phải biết đan những đồ dùng cần tới kỹ thuật cao, như: Cù tôộc, tập, a dằng, hoong, xao xang, chi poạc, ư poang”.

Theo ông Quách Tẩm, Người có uy tín ở bản 51, xã Thượng Trạch, nhờ việc đan lát, người dân không phải tốn tiền để mua các vật dụng là sản phẩm công nghiệp. Hầu hết bà con ở đây đều sử dụng tre, nứa để làm nhà cửa hay vật dụng trong nhà, có thể tự phục vụ cuộc sống của mình.

Tuy nhiên, những lớp người già như già làng Đinh Xon hay ông Quách Tẩm đều tỏ ra buồn vì, lớp trẻ mới lớn đã không còn mặn mà với nghề truyền thống của cha ông, do hiệu quả kinh tế thấp. Những nghệ nhân đan giỏi ở Thượng Trạch hiện giờ không còn nhiều nữa, chỉ còn lại một số ít người đan lát giỏi, như: Đinh Khinh (bản Nồng), Đinh Xuân (bản Bụt), Đinh Kíp (bản Cồn Roàng), Đinh Tôốc (bản 51), Đinh Đì (bản Cờ Đỏ)...

Anh Đinh Tôốc, Bí thư Chi bộ bản 51, xã Thượng Trạch là một người trẻ ngoại lệ. Anh tìm đến với nghề đan lát với mong muốn thỏa lòng đam mê và cũng muốn có một nghề mưu sinh. Nhờ chăm chỉ và có đôi bàn tay khéo léo, Đinh Tôốc đã trở thành một trong những người đan giỏi nhất xã. Những sản phẩm của anh làm ra đều được dân bản yêu thích và tìm đến mua. Nhờ đó, giúp anh có thêm thu nhập để trang trải cuộc sống gia đình.

Anh chia sẻ, từ thuở nhỏ, anh đã yêu thích nghề đan lát, dành nhiều thời gian ngồi bên các thợ giỏi để theo học hỏi từng cách chọn tre, đến cách đan từng loại vật dụng. “Để đan được một vật dụng có độ bền cao và có tính thẩm mỹ, trước hết, người thợ phải biết các mẹo như: Lựa chọn cây mây, tre, nứa có độ tuổi phù hợp; căn thời gian phơi nắng, ngâm bùn phù hợp để khi chẻ nhỏ, uốn cong không bị giòn gãy; tạo màu sắc, đường nét, hoa văn cho sản phẩm bằng việc để vỏ, cạo vỏ, đặt sấp ngửa, ngâm tẩm tre nứa với củ nâu rừng, than củi, hong khói”, anh Đinh Tôốc giảng giải.

Nghề đan lát là linh hồn của người Ma Coong, là nghề mà tổ tiên đã truyền lại từ bao đời. Mọi người Ma Coong trưởng thành đều biết đan lát một vài vật dụng thiết yếu để phục vụ cho quá trình sinh hoạt, lao động sản xuất”.

Già làng Đinh Xon, bản Cồn Roàng 2, xã Thượng Trạch.


Tin cùng chuyên mục
Nghề đan lát của đồng bào Cống ở Táng Ngá

Nghề đan lát của đồng bào Cống ở Táng Ngá

“Nghề đan lát của người Cống ở bản Táng Ngá đã có từ rất lâu đời. Đến nay người dân vẫn còn lưu giữ nghề truyền thống, vừa để giữ gìn bản sắc văn hóa, vừa cải thiện đời sống, vừa góp phần bảo vệ môi trường”, ông Lò Văn Thái, dân tộc Cống, Phó bản Táng Ngá, xã Nậm Chà, huyện Nậm Nhùn (Lai Châu) chia sẻ.
Ổn định đời sống người dân vùng nguy cơ sạt lở huyện biên giới Sìn Hồ

Ổn định đời sống người dân vùng nguy cơ sạt lở huyện biên giới Sìn Hồ

Đời sống - Xã hội - PV - 2 giờ trước
Huyện vùng cao biên giới Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu luôn quan tâm đến công tác di dời dân cư ra khỏi vùng nguy cơ sạt lở. Qua đó, hàng trăm hộ dân nằm trong vùng nguy hiểm được chuyển đến nơi ở mới an toàn; yên tâm phát triển kinh tế, góp phần giảm nghèo bền vững tại địa phương.
Thi tốt nghiệp THPT 2020: Gần 867.000 thí sinh trên cả nước bước vào ngày thi đầu tiên

Thi tốt nghiệp THPT 2020: Gần 867.000 thí sinh trên cả nước bước vào ngày thi đầu tiên

Tin tức - PV - 2 giờ trước
Ngày 9/8, gần 867.000 thí sinh trên cả nước bước vào ngày thi đầu tiên của kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông (THPT) năm 2020. Công tác tổ chức kỳ thi đã được các địa phương chuẩn bị chu đáo, tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh tham gia kỳ thi; đồng thời đảm bảo các điều kiện phòng, chống dịch COVID-19.
Gian nan chuyện học của học sinh người Mông ở Cư Drăm

Gian nan chuyện học của học sinh người Mông ở Cư Drăm

Giáo dục - PV - 19:39, 08/08/2020
Năm 1996, thôn Yang Hăn, xã Cư Drăm, huyện Krông Bông, tỉnh Đăk Lăk được thành lập với hơn 100 hộ đồng bào Mông di cư từ các tỉnh phía Bắc vào. Sau gần 25 năm định cư, đến nay dân số ở đây đã lên đến 550 hộ, 5.000 khẩu và thôn Yang Hăn đã được tách ra thành 6 thôn. Hằng năm ở các thôn này có khoảng 1.500 học sinh các cấp từ mầm non đến THPT. Việc học hành của học sinh nơi đây vẫn còn rất nhiều khó khăn.
Tiếp tục tiến hành và xét nghiệm thật nhanh để kiểm soát dịch

Tiếp tục tiến hành và xét nghiệm thật nhanh để kiểm soát dịch

Thời sự - PV - 18:02, 08/08/2020
Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long đề nghị, thành phố Hà Nội phải coi vấn đề xét nghiệm là điểm mấu chốt, quan trọng đầu tiên trong kiểm soát dịch. Chỉ có xét nghiệm, mới có thể khoanh vùng được một cách nhanh chóng. Bộ sẽ hỗ trợ Hà Nội triển khai xét nghiệm RT- PCR.
Múa dân gian Tây Nguyên trong đời sống đương đại

Múa dân gian Tây Nguyên trong đời sống đương đại

Sắc màu 54 - PV - 16:43, 08/08/2020
Múa dân gian của các tộc người thiểu số ở Tây Nguyên luôn gắn với các phong tục, lễ hội truyền thống. Vốn văn hóa đặc sắc và độc đáo này là nguồn cảm hứng bất tận cho nhiều nghệ sĩ, biên đạo múa tìm hiểu, khám phá để dàn dựng nên những tác phẩm nghệ thuật trứ danh, phục vụ công chúng trong đời sống đương đại.
Phố trên đỉnh đèo

Phố trên đỉnh đèo

Phóng sự - Ký sự - PV - 10:39, 08/08/2020
Ấn tượng về Măng Đen luôn sâu đậm trong mỗi chuyến đi. Nhưng lần này không phải về một Măng Đen với những nốt trầm buồn, mà là một thị trấn chính thức nơi đỉnh đèo, đang dần sáng lên những màu sắc của phố thị.
Lễ Kin Pang Then của người Thái trắng Mường Lay

Lễ Kin Pang Then của người Thái trắng Mường Lay

Sắc màu 54 - PV - 10:17, 08/08/2020
Lễ Kin Pang Then là một trong những di sản văn hóa đặc biệt trong nghệ thuật hát Then của người Thái trắng TX. Mường Lay, cho đến nay vẫn được trao truyền, thực hành nghi lễ.
Thêm 5 ca mắc mới COVID-19, Việt Nam hiện có 789 bệnh nhân

Thêm 5 ca mắc mới COVID-19, Việt Nam hiện có 789 bệnh nhân

Tin tức - PV - 10:00, 08/08/2020
Bản tin 6h sáng ngày 8/8/2020 của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19 cho biết, đã ghi nhận 5 ca mắc mới COVID-19, trong đó 3/5 ca liên quan đến Đà Nẵng. 2 ca nhập cảnh được cách ly ngay. Việt Nam hiện có 789 bệnh nhân.
Bỏ thói quen cũ

Bỏ thói quen cũ

Cùng trao đổi - Hồng Phúc - 21:47, 07/08/2020
“Ổ dịch” Covid-19 ở Đà Nẵng đưa Việt Nam trở lại giai đoạn “đánh giặc” cam go lần 2. Theo thông tin tại cuộc làm việc trực tuyến của Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long và đơn vị thường trực chống dịch tại Đà Nẵng ngày 1/8, trong giai đoạn xuất hiện dịch, có khoảng 11.000 người đã đến Bệnh viện Đà Nẵng. Những người này đến khám chữa bệnh, thăm và chăm sóc người nhà. Sự thật là rất nhiều những trường hợp lây nhiễm chéo.
Nghệ nhân trong lĩnh vực văn hóa phi vật thể: Trăn trở đằng sau một danh hiệu cao quý

Nghệ nhân trong lĩnh vực văn hóa phi vật thể: Trăn trở đằng sau một danh hiệu cao quý

Sắc màu 54 - Hồng Minh - 21:39, 07/08/2020
Sau 2 đợt xét tặng danh hiệu “Nghệ nhân Nhân dân” và “Nghệ nhân Ưu tú” trong lĩnh vực Di sản văn hóa phi vật thể (năm 2015 và năm 2019) theo Nghị định 62/2014/NĐ-CP năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ, đã có tổng số 1.253 nghệ nhân được phong tặng danh hiệu, gồm 66 Nghệ nhân Nhân dân và 1.187 Nghệ nhân Ưu tú. Tuy nhiên, sau vinh danh, câu chuyện đãi ngộ nghệ nhân, hay làm thế nào để nhận diện đúng đối tượng vinh danh vẫn là điều được dư luận, công chúng quan tâm hàng đầu.