Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghề chăn bò trên đất Tây Nguyên

Tiêu Dao - Đinh Dũng - 10:45, 27/05/2020

Ở Tây Nguyên có một vùng đất của những người mưu sinh bằng nghề chăn bò, giống như những “cao bồi” ở miền viễn tây hoang dã của nước Mỹ ngày trước. Những con người ấy chân chất và khoáng đạt như nắng, như gió của miền thảo nguyên này.

Nhiều người tranh thủ lùa bò xuống hồ để tắm mát và uống nước
Nhiều người tranh thủ lùa bò xuống hồ để tắm mát và uống nước

Trên những sườn đồi du mục

Thời điểm này đang là cuối mùa khô ở Tây Nguyên. Những cơn gió không còn mang cái nóng khô rát, thay vào đó đã có chút hơi ẩm thổi thoang thoảng trên lưng đèo Chư Sê thuộc xã H’Bông, huyện Chư Sê (Gia Lai). Từng đàn bò lớn chậm rãi gặm cỏ trên sườn đồi, làm tung lên những đá bụi nhỏ trong nắng chiều giữa bầu trời trong vắt.

Rơ Châm Lích tựa lưng vào một bọng cây lớn, tha thẩn nhìn đàn bò ung dung gặm cỏ. Thi thoảng vút lên không trung là tiếng hát khỏe mãnh liệt và khoáng đạt của Lích. Chàng chăn bò này đã ở tuổi gần 40, đã có vợ con và thâm niên hơn 10 năm chăn bò. Đàn bò hơn 50 con mà Lích và vợ đang chăn là của một trang trại trong vùng. Tất nhiên là Lích đi chăn thuê. Chứ nếu có chừng ấy bò, Lích đã chẳng phải nhọc công dãi dầu như vậy.

Không chỉ vợ chồng Lích, mà nghề chính của mấy chục hộ dân người Jrai ở H’Bông này cũng là chăn bò. Xã có 12 thôn thì có tới 11 thôn là người Jrai và Ba Na sinh sống. Trong các buôn làng, người Jrai và Ba Na làm nghề chăn bò thuê để kiếm sống (những trang trại chăn nuôi bò lớn được thành lập ở đây bắt đầu từ năm 2004).

Nghề chăn bò nơi này được trả công rất đa dạng. Như vợ chồng Lích, hay vợ chồng Ksor Khăm, vợ chồng Siu Nét và nhiều người nữa thì nhận công bằng bê con. Còn những người khác thì nhận công bằng tiền hằng tháng. Người chăn bò nếu nhận tiền công tháng sẽ rơi vào khoảng 4 - 7 triệu đồng tùy số lượng bò chăn được. Mỗi hộ nhận 10 - 20 con, nhà đông người, có thể nhận 60 - 70 con bò. Chỉ cần 1 lao động chính và 1 - 2 lao động phụ ở các gia đình chăn dắt là có thể bảo đảm được công việc. 

Như Lích nhận chăn 10 con bò, nếu sau 1 năm, bò mẹ đẻ được 10 con thì Lích sẽ được 1 con và có thể nuôi chung đàn với bò của chủ. Ở vùng này, nhiều người cũng nhận công chăn bò như Lích. Cứ thế, sau 10 năm chăn bò, đàn bò của Lích giờ cũng được gần chục con. Đó là cả một gia tài với những người chăn bò như Lích.

Cạnh nhà Lích có nhà anh Tùng, từ Quảng Ngãi lên đây lập nghiệp cũng bằng nghề chăn bò. “Không đủ tiền mua đất sản xuất nên cả nhà tôi đều làm nghề nuôi bò thuê. Tiếng là vất vả nhưng vẫn sướng hơn ở quê. Nhận nuôi hơn 70 con bò thịt của chủ trang trại, nhận tiền công mỗi tháng vài triệu thôi, gọi là đủ sống. Đến tuổi bán, nếu bò béo, được giá chủ trang trại thưởng thêm cho công nuôi, chăm sóc”, anh Tùng chia sẻ.

Dàn đồng ca của thảo nguyên

Mấy năm trước, khi chưa chia tách, huyện Chư Sê (nay là Chư Sê và Chư Pưh) thì vùng đất này là thủ phủ của các chủ trang trại, có lúc lên đến hơn 800 trang trại, chiếm 40% tổng số lượng trang trại toàn tỉnh Gia Lai. Trong số đó, có những trang trại nuôi bò lên tới hàng trăm con. Có những trang trại lớn như trại bò của ông Nguyễn Đình Phúc, lúc cao điểm lên đến 4.000 con, là trang trại bò tư nhân lớn nhất toàn quốc thời điểm cách đây hơn 10 năm.

Chiều chiều, những chú bò phủ rợp những sườn đồi. Chúng tấu lên những khúc nhạc bằng tiếng kêu giống loài đặc trưng, hòa cùng tiếng mõ lốc cốc, tiếng hát của những “cao bồi” nhiều lứa tuổi, nổi lên trong tiếng gió vi vu dìu dặt. Tất cả như một dàn đồng ca du mục miền thảo nguyên đầy da diết.

Chăn bò tưởng chừng thảnh thơi và dễ, nhưng thực sự là không hẳn vậy. Như Lích, trong một buổi chiều lơ đãng vì cơn mưa, một con bò lớn bị lạc. Đến tối muộn mà Lích chẳng thấy bò đâu nên lo lắm. Nếu mất bò, Lích sẽ phải đền. Có khi mất cả công việc vì chủ bò sẽ không cho nuôi nữa. Cũng may, đến nửa đêm thì Lích cũng tìm được con bò đang nằm trú trong một lùm cây cách nhà hơn 3km. Sau trận hú hồn ấy, Lích và vợ chăm bò kỹ lắm. 

Lích bộc bạch, khi nhận chăn bò, chủ và người chăn phải làm hợp đồng cam kết rõ ràng về quyền lợi và trách nhiệm. Nếu bò bị chết có nguyên nhân rõ ràng thì chủ bò sẽ chịu, ngược lại thì người chăn phải đền bò hoặc tiền. 

Cứ thế, nhiều năm trôi qua trong xóm “cao bồi” ấy và lân cận quanh đó là những ngôi làng Jrai và Ba Na cùng chan hòa làm nghề chăn bò trên những sườn đồi đầy cỏ. Chiều chiều, những chú bò phủ rợp những sườn đồi. Chúng tấu lên những khúc nhạc bằng tiếng kêu giống loài đặc trưng, hòa cùng tiếng mõ lốc cốc, tiếng hát của những “cao bồi” nhiều lứa tuổi, nổi lên trong tiếng gió vi vu dìu dặt. Tất cả như một dàn đồng ca du mục miền thảo nguyên đầy da diết. Tất cả tạo nên một vẻ đẹp với sức sống kỳ vĩ mà ít người thấy được.

Tin cùng chuyên mục
Đồng hành cùng đồng bào các dân tộc: Người bạn tri âm ( Bài 2 )

Đồng hành cùng đồng bào các dân tộc: Người bạn tri âm ( Bài 2 )

Trong những chuyến công tác đến các bản làng xa xôi của Tổ quốc, hình ảnh đồng bào đón đọc, nâng niu tờ Báo Dân tộc và Phát triển, những người làm báo về đồng bào DTTS chúng tôi thật sự hạnh phúc. 18 năm qua, Báo Dân tộc và Phát triển tự hào là món ăn tinh thần, là người bạn tri âm của bà con các dân tộc ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.
Tin nổi bật trang chủ
Hà Nội: Tổ chức quảng bá sản phẩm OCOP gắn với văn hóa miền Trung và Tây Nguyên

Hà Nội: Tổ chức quảng bá sản phẩm OCOP gắn với văn hóa miền Trung và Tây Nguyên

Tin tức - Hoàng Quý - 3 giờ trước
Ngày 20/10, tại Hà Nội, UBND thành phố Hà Nội đã tổ chức Hội nghị thống nhất và thông báo các nội dung triển khai sự kiện giới thiệu, quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP gắn với văn hóa các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên; Tổ chức đấu giá, quyên góp ủng hộ đồng bào bị ảnh hưởng lũ lụt miền Trung.
Đội chiêng nữ làng Leng

Đội chiêng nữ làng Leng

Sắc màu 54 - Thuỳ Dung - 5 giờ trước
Nhằm giữ gìn văn hóa cồng chiêng của dân tộc, người Ba Na ở làng Leng, xã Tơ Tung, huyện Kbang (Gia Lai) đã thành lập các đội chiêng để phục vụ đời sống tinh thần và bảo tồn cồng chiêng để không bị mai một. Đặc biệt, người làng Leng không chỉ gìn giữ cồng chiêng bằng cách truyền lại cho đàn ông trong làng, họ còn truyền dạy cho phụ nữ, các thế hệ trẻ em, thanh, thiếu niên để lưu giữ âm nhạc Tây Nguyên.
Y tế cơ sở thị xã Sa Pa: Giúp Nhân dân không phải vượt tuyến chữa bệnh

Y tế cơ sở thị xã Sa Pa: Giúp Nhân dân không phải vượt tuyến chữa bệnh

Sức khỏe - Trọng Bảo - 6 giờ trước
Mạng lưới y tế cơ sở (y tế thôn, bản, xã, phường, thị trấn…) là tuyến y tế trực tiếp gần dân nhất, bảo đảm cho mọi người dân được chăm sóc sức khỏe ban đầu với chi phí thấp. Xác định vai trò quan trọng này, thời gian qua, hệ thống y tế cơ sở trên địa bàn thị xã Sa Pa (Lào Cai) đã nỗ lực để thực hiện “sứ mệnh” này một cách hiệu quả nhất…
Thủ tướng: Thành công của Việt Nam có ý nghĩa với các nước đang phát triển

Thủ tướng: Thành công của Việt Nam có ý nghĩa với các nước đang phát triển

Tin tức - PV - 6 giờ trước
“Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã nhận định, đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”.
Phước Quới vào mùa quết cốm dẹp

Phước Quới vào mùa quết cốm dẹp

Nghề nghiệp - Việc làm - Phương Nghi - 6 giờ trước
Khi ngoài đồng mùi hương thơm lúa nếp mới, bay phảng phất tỏa khắp các phum sóc, cũng là lúc đồng bào Khmer chuẩn bị quết (giã) cốm dẹp làm lễ vật cúng trăng, đón mừng Lễ hội Ooc Om Bok - một Lễ hội truyền thống của đồng bào Khmer.
Đề nghị xử lý nghiêm đối tượng đăng thông tin giả về bão số 8

Đề nghị xử lý nghiêm đối tượng đăng thông tin giả về bão số 8

Tin tức - PV - 7 giờ trước
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn quốc gia đề nghị xử lý các đối tượng đăng tải thông tin dự báo thời tiết không chính xác trên mạng xã hội gây hoang mang dư luận.
Những người nặng lòng với vùng cao

Những người nặng lòng với vùng cao

Nhịp cầu nhân ái - Văn Hoa - 8 giờ trước
Thấu hiểu những khó khăn, thiếu thốn của học sinh và người dân vùng DTTS còn nhiều khó khăn, những trái tim đầy tình yêu thương của Câu lạc bộ (CLB) “Vì trái tim trẻ thơ Hà Nội” đã vượt qua mọi khoảng cách về địa lý để mang những yêu thương từ miền xuôi tới miền ngược.
Mở đường đến tương lai cho nữ sinh DTTS

Mở đường đến tương lai cho nữ sinh DTTS

Giáo dục - Hồng Minh - 8 giờ trước
Hỗ trợ kinh phí trong 7 năm học (gồm 3 năm THPT và 4 năm đại học) dành cho các nữ sinh DTTS có thành tích học tập xuất sắc và hoàn cảnh khó khăn, là nội dung của Dự án “Mở đường đến tương lai” thuộc Quỹ học bổng Vừ A Dính và Tổ chức VinaCapital Foundation (VCF) thực hiện. Triển khai từ năm 2010, qua 2 giai đoạn, Dự án là minh chứng cho kết quả hỗ trợ y tế và giáo dục cho nữ giới, tác động tích cực đến sự phát triển của cộng đồng và xã hội.
Xã Cư M’gar bứt phá trong giảm nghèo

Xã Cư M’gar bứt phá trong giảm nghèo

Công tác Dân tộc - PV - 12 giờ trước
Những năm gần đây, công tác xóa đói, giảm nghèo ở xã Cư M’gar, huyện Cư M’gar (Đăk Lăk) đã đạt được những kết quả tích cực. Đặc biệt là, tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo đã giảm mạnh.
48 ngày, Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới COVID-19 trong cộng đồng

48 ngày, Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới COVID-19 trong cộng đồng

Tin tức - PV - 12 giờ trước
Sáng 20/10/2020, Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới COVID-19 trong cộng đồng. Tổng số ca mắc COVID-19 tại Việt Nam hiện là 1.140 ca