Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Mộc mạc-tiếng chiêng tre của người Ê-đê

PV - 09:27, 31/07/2018

Đối với đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, cồng chiêng là linh hồn dân tộc chứa đựng giá trị lớn trong đời sống văn hóa tinh thần, phong tục, nghi lễ… Cồng chiêng gắn bó với con người từ lúc sinh ra đến khi về với Yang. Trước khi có chiêng đồng, người Ê-đê đã chế tác một loại chiêng rất độc đáo được làm bằng ống cây tre, gọi đó là ching kram hay chiêng tre với âm thanh mộc mạc, gần gũi.

cồng chiêng Cồng chiêng gắn bó với con người từ lúc sinh ra đến khi về với Yang. Trước khi có chiêng đồng, người Ê-đê đã chế tác một loại chiêng rất độc đáo được làm bằng ống cây tre, gọi đó là ching kram hay chiêng tre với âm thanh mộc mạc, gần gũi.

Ở buôn M’duk, phường Ea Tam, TP. Buôn Ma Thuột (Đăk Lăk), nghệ nhân Y Hiu Niê Kđăm là bậc thầy lâu năm trong truyền dạy cồng chiêng và chiêng tre. Bằng tâm huyết và niềm đam mê của mình, ông đã truyền dạy nhiều thế hệ hiểu và biết chơi loại nhạc cụ truyền thống đặc biệt này. Hiện nay, nghệ nhân Y Hiu đang truyền dạy cồng chiêng theo lời mời của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đăk Lăk và dạy chiêng tre miễn phí cho thiếu nhi trong buôn.

Trong khuôn sân rộng láng xi măng phẳng lì phía trước ngôi nhà sàn truyền thống, đám trẻ nhỏ người Ê-đê tập trung chờ nghệ nhân Y Hiu mang chiêng ra để bắt đầu buổi học. Những ống tre nhiều kích cỡ khác nhau cùng với các đạo cụ của bộ chiêng tre lần lượt được mang ra. Nghệ nhân Y Hiu phát từng bộ chiêng tre cho các học trò nhỏ để bắt đầu bài tập.

Theo lời nghệ nhân Y Hiu, chiêng tre có trước chiêng đồng, do chính người Ê-đê tạo ra từ những nguyên liệu tự nhiên, sẵn có trong rừng. Trước khi buôn làng sử dụng chiêng đồng, người Ê-đê đã biết chế tác và sử dụng chiêng tre làm nhạc cụ diễn tấu. Bộ chiêng tre thường có 5, 7, 9, 11 hoặc 19 chiếc hợp lại. Chế tác được một bộ ching kram rất kỳ công, cây tre chặt về phơi khô khoảng 2 tháng. Độ dài mỗi ống tre từ 29-45cm. Các ống tre được bịt kín một đầu giữ nguyên mắt, đầu còn lại gọt giũa để tạo âm thanh. Đi theo mỗi ống tre là một thanh tre già. Khi diễn tấu, người đánh kẹp ống tre vào 2 mặt đùi, đặt thanh tre già nằm ngay phía trên miệng ống, một đầu kê trên đùi một đầu đỡ bằng lòng bàn tay trái. Tay phải cầm khúc cây làm dùi gõ vào giữa thanh tre. Cũng như chiêng đồng, nghệ thuật chỉnh chiêng tre cũng đòi hỏi người nghệ nhân phải có một đôi tai thẩm âm thật tốt, và đôi tay khéo léo. Tùy theo độ lệch của âm cao hay thấp mà nghệ nhân cắt ngắn, hay gọt bớt miệng ống.

Trong dàn chiêng tre, mỗi chiếc ching kram có âm sắc, giai điệu với cung bậc riêng. Khi tất cả cùng vang lên sẽ tạo nên một dàn hợp xướng giống như chiêng đồng. Nếu âm thanh của chiêng đồng trầm bổng, chậm rãi, ngân vang thì chiêng tre lại có phần mộc mạc, rền chắc và rộn ràng.

Em Y Liăng Niê, 9 tuổi, buôn M’duk là thành viên nhỏ nhất của đội chiêng tre do nghệ nhân Y Hiu mở lớp dạy. Y Liăng chia sẻ: “Em thích cả cồng chiêng và chiêng tre, ngày đầu vì em nhỏ quá không xếp vào đội được. Mãi đến năm em học lớp 2, em mới được nhận vào đội chiêng để học. Thầy bảo em có năng khiếu, tiếp thu nhanh nên xếp em vào đội chính và để em được cùng đội chiêng tham dự thi tại ngày hội văn hóa vừa qua”.

Ông Y Siu Bya, Trưởng buôn M’duk, phường Ea Tam chia sẻ: Có thể nói, chiêng tre là món quà mà núi rừng Tây Nguyên đã ban tặng cho đồng bào dân tộc nơi đây. Với nhịp điệu vui tươi, rộn ràng, tiếng chiêng tre không chỉ đơn thuần để thư giãn, giải trí sau những giờ lao động mệt mỏi, mà đó còn là âm thanh kỳ diệu, linh thiêng kết nối tâm hồn con người với thần linh…

LÊ HƯỜNG

Tin cùng chuyên mục
Lai Châu: Triển khai gói kích cầu lần 2 để hỗ trợ du lịch

Lai Châu: Triển khai gói kích cầu lần 2 để hỗ trợ du lịch

Du lịch cả nước nói chung và tỉnh Lai Châu nói riêng đều bị ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch Covid-19. Để đưa du lịch hoạt động quay trở lại, tỉnh Lai Châu đã ban hành gói kích cầu du lịch lần 2, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp làm du lịch.
Tin nổi bật trang chủ
Góp ý hoàn thiện tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù

Góp ý hoàn thiện tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù

Ngày 28/10/2020, tại Hà Nội, Ủy ban Dân tộc (UBDT) tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Tờ trình, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành tiêu chí xác định các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn, có khó khăn đặc thù giai đoạn 2021-2025. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Đỗ Văn Chiến; Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Hoàng Thị Hạnh đồng chủ trì Hội thảo. Tham dự Hội thảo có Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Y Thông; lãnh đạo Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; đại diện lãnh đạo, cán bộ các bộ, ban, ngành, địa phương.
Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh dự và chỉ đạo Đại hội Thi đua yêu nước tỉnh Lào Cai

Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh dự và chỉ đạo Đại hội Thi đua yêu nước tỉnh Lào Cai

Tin tức - Trọng Bảo - 19:40, 28/10/2020
Đại hội Thi đua yêu nước lần thứ V, tỉnh Lào Cai đã diễn ra vào ngày 28/10 với sự góp mặt của 323 đại biểu điển hình, đại diện cho các cơ quan, ban ngành, các huyện, thị xã, thành phố, các tổ chức xã hội... Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh dự và chỉ đạo Đại hội.
Ông Nguyễn Tiến Hải tái đắc cử Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau

Ông Nguyễn Tiến Hải tái đắc cử Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau

Tin tức - Như Tâm - 17:08, 28/10/2020
Ông Nguyễn Tiến Hải, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau khóa XV vừa tái đắc cử Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau khóa XVI nhiệm kỳ 2020-2025.
Những người “giữ lửa” buôn làng

Những người “giữ lửa” buôn làng

Phóng sự - Ký sự - Uông Thái Biểu - 16:45, 28/10/2020
Có một đêm lửa rừng dưới chân núi mẹ Lang Bian (Lâm Đồng), tôi đã được nghe nhạc sĩ Krajan Plin hát, bài hát do chính anh sáng tác với tên gọi “Giữ ấm bếp hồng”. Người đàn ông Cơ Ho ấy đã “rút ruột rút gan” thành những giai điệu lan tỏa tình yêu cao nguyên: “Kìa trông vầng trăng trên cao. Kìa trông ngàn sao lung linh. Dẫu có bão giông, thác lũ thét gào. Ta hãy cùng nhau giữ ấm bếp hồng…”.
Thành phố Hồ Chí Minh: Đột phá từ những chính sách dân tộc đặc thù

Thành phố Hồ Chí Minh: Đột phá từ những chính sách dân tộc đặc thù

Công tác Dân tộc - Thiên Đức - 16:32, 28/10/2020
So với các địa phương vùng miền núi, cộng đồng DTTS ở TP. Hồ Chí Minh có rất nhiều điểm khác biệt. Do đó, Cơ quan công tác Dân tộc của Thành phố đã tham mưu cho các cấp, ngành áp dụng nhiều chính sách dân tộc đặc thù, từ đó mang lại những kết quả có tính đột phá.
Đăk Nông: Đưa nghề dệt thổ cẩm vào mô hình giảm nghèo

Đăk Nông: Đưa nghề dệt thổ cẩm vào mô hình giảm nghèo

Nghề nghiệp - Việc làm - Lê Hường - 16:29, 28/10/2020
Thời gian qua, tỉnh Đăk Nông đã tìm nhiều giải pháp để khôi phục, bảo tồn và phát triển nghề dệt thổ cẩm. Đặc biệt, năm 2020, Đăk Nông đưa nghề dệt thổ cẩm truyền thống vào mô hình giảm nghèo, trở thành một nghề kinh tế giúp đồng bào DTTS có thu nhập.
Bão số 9 làm 2 người bị thương, 360 xã bị mất điện

Bão số 9 làm 2 người bị thương, 360 xã bị mất điện

Tin tức - PV - 16:26, 28/10/2020
Cập nhật đến 14h chiều 28/10 của Ban Chỉ đạo tiền phương ứng phó với bão số 9 cho biết, ảnh hưởng của bão đã làm 2 người bị thương, hiện tại có 360 xã đang bị mất điện. Về nhà: 3 nhà bị sập, 972 nhà bị tốc mái. Đồng thời, 31 trụ sở cơ quan và 28 điểm trường bị hư hại, tốc mái.
Dịch Covid-19: 441.418 ca mắc mới và 6.923 ca tử vong toàn cầu trong 1 ngày

Dịch Covid-19: 441.418 ca mắc mới và 6.923 ca tử vong toàn cầu trong 1 ngày

Tin tức - PV - 16:14, 28/10/2020
Chỉ trong vòng 1 ngày, cả thế giới ghi nhận 441.418 ca mắc Covid-19 mới và 6.923 trường hợp tử vong vì dịch bệnh này.
Diện tích rừng trồng tăng, rừng tự nhiên giảm: “Thay lâu đài bằng căn nhà lá”

Diện tích rừng trồng tăng, rừng tự nhiên giảm: “Thay lâu đài bằng căn nhà lá”

Chính sách dân tộc - Sỹ Hào - 16:12, 28/10/2020
Những năm gần đây, diện tích rừng trồng tăng, nhưng diện tích rừng tự nhiên lại liên tục giảm là một thực trạng rất đáng quan ngại. Đã có người ví việc phát triển rừng trồng đi liền với giảm diện tích rừng tự nhiên giống như “thay lâu đài bằng căn nhà lá”.
Xã Hướng Việt (Hướng Hóa, Quảng Trị): Hoang tàn sau lũ dữ

Xã Hướng Việt (Hướng Hóa, Quảng Trị): Hoang tàn sau lũ dữ

Đời sống - Xã hội - Thanh Hải - 11:49, 28/10/2020
Mới đây thôi, những Tà Rùng, Xa Đưng, Cờ Tiếng (xã Hướng Việt huyện Hướng Hóa, Quảng Trị) … còn là vùng đất quần cư bình yên với cuộc sống no ấm hiện hữu trong mỗi thôn làng của đồng bào Bru Vân Kiều. Thế nhưng, lũ về đã xóa sạch, biến nơi đây thành vùng đất hoang tàn và đổ nát…
Ông Đỗ Trọng Hưng được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa

Ông Đỗ Trọng Hưng được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa

Tin tức - Quỳnh Trâm - 11:43, 28/10/2020
Sáng ngày 28/10 Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020-2025 đã công bố kết quả phiên họp đầu tiên của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XIX . Đồng chí Đỗ Trọng Hưng được bầu giữ chức vụ Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa nhiệm kỳ 2020-2025.