Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Làng giáo viên

Thanh Hải - Nguyễn Hùng - 06:06, 23/11/2022

Những thế hệ đầu tiên của làng, là những công dân tứ xứ lên làm công nhân mỏ than Khe Bố (xã Tam Quang, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An) từ những năm 70 của thế kỷ trước, lập nên. Dẫu cuộc sống khốn khó, nhưng chẳng ai nỡ để thế hệ tương lai phải theo kiếp “cha truyền con nối”. Bởi người làng - những công nhân, vẫn ngày ngày nuôi chí lớn, định hướng cháu con, rẽ ngoặt cuộc để trở thành... những người thầy dạy chữ.

Làng Mỏ bên bờ sông Lam
Làng Mỏ bên bờ sông Lam

Niềm tự hào của làng

Làng Mỏ là tên "cúng cơm", nhưng, lâu nay người dân quen gọi làng Mỏ Than, hay “làng giáo viên” hoặc “làng hưu” vì có nhiều người được hưởng lương hưu. Dẫu có rất nhiều tên gọi, nhưng người dân trong làng vẫn thích được dùng cái tên “làng giáo viên”, bởi đó là niềm tự hào.

Trưởng làng, ông Lê Văn Vỹ hồ hởi: Làng tui có 181 hộ, nhưng có những 108 người làm nghề dạy học. Trong đó, có gần 20 người đang là quản lý, hiệu trưởng hoặc hiệu phó các trường trên địa bàn. Có những ngôi trường như Trường tiểu học Tam Quang 1, cả hiệu trưởng lẫn 2 hiệu phó đều là con em làng Mỏ.

108 giáo viên? Tôi hỏi lại và ông Vỹ chắc nịch: Đấy mới là tính những người hiện có hộ khẩu trong làng, chưa kể nhiều trường hợp con em trong làng đi dạy rồi lấy chồng nơi khác hoặc những người ra trường được phân đi dạy xa quê, hiện đã chuyển khẩu. Nếu tính cả thì đông lắm, không xuể đâu. Hầu như nhà nào cũng có ít nhất 1 người làm nghề giáo.

Lâu nay, người ta biết đến huyện Tương Dương là địa bàn heo hút, xa xôi và rất khó khăn ở miền tây xứ Nghệ. Việc đi học đủ đầy đã là rất khó, nói chi đến chuyện theo nghề, theo nghiệp. Thành ra, so với những ngôi làng dưới xuôi thì con số đó là “hàng hiếm”, còn đối với bản làng vùng cao như Tương Dương quả là đáng nể.

Nhớ lại những tháng ngày lập làng, ông Vỹ kể: Làng Mỏ nằm ở tả ngạn sông Lam, dựa lưng vào dãy núi đá sừng sững. Gọi là làng Mỏ bởi, những năm 70 của thế kỷ trước, xí nghiệp khai thác than Khe Bố được đầu tư bài bản, thu hút hàng trăm công nhân trong tỉnh. Do đường sá xa xôi, những công nhân ấy đã đưa cả vợ, con từ quê lên rồi dựng nhà ở doi đất ven sông sinh sống. Nhiều công nhân sau khi về hưu, vì đã quen với cuộc sống rừng núi, cũng quyết định ở lại. Cứ như thế, làng Mỏ dần được hình thành.

Trưởng làng Mỏ cho biết: Ở đây, dường như thế hệ đầu tiên đều là cán bộ, công nhân mỏ than. Còn thế hệ thứ 2 hầu hết đều được bố mẹ định hướng đi làm nghề giáo. Chúng tôi hay gọi vui nhau là “đời công nhân nuôi những ông Đồ” là vì thế.

Ông Đạt là thế hệ đầu tiên của làng Mỏ, có 5 người con gái thì cả 5 đều đi làm giáo viên
Ông Đạt là thế hệ đầu tiên của làng Mỏ, có 5 người con gái thì cả 5 đều đi làm giáo viên

Đến năm 1985, làng Mỏ chính thức được thành lập, với khoảng 50 hộ dân. Ông Phan Văn Đạt, nay đã 74 tuổi, là 1 trong 50 hộ dân đầu tiên của làng. Vợ chồng ông Đạt từ Đô Lương lên định cư ở đây từ năm 1983. Họ có với nhau 5 người con gái thì tất cả hiện là giáo viên. Tính cả con rể, ông Đạt có đến 6 người chọn đi theo nghiệp cầm phấn. Ở làng Mỏ, những gia đình có đến 6 người con làm giáo viên như ông Đạt không hiếm, thậm chí có nhà đến 8 người.

Ông Phan Văn Đạt nhớ lại thời khốn khó, như là một động lực: Là công nhân nhưng lương thấp lắm, không đủ nuôi sống gia đình. Suốt ngày lầm lũi, nhem nhuốc trong hầm than mà không đủ ăn nên ai cũng muốn con cái mình thoát cái cảnh đó. Vì thế mà dù rất cực khổ, nhưng gia đình nào cũng đầu tư, động viên con em cố gắng học hành và định hướng cho các con theo nghề giáo vì nghĩ nó không vất vả như làm mỏ than, lại được trân trọng.

Nhấp ngụm chè xanh nóng hổi, ông Đạt trầm ngâm: Nhiều gia đình phải chạy ăn từng bữa, có thời điểm rau rừng đắp đổi qua ngày nhưng không ai bảo con nghỉ học. Như nhà tôi, có lúc đến 3 cô con gái cùng theo học đại học dưới thành phố Vinh. Con về thăm nhà, hay điện thoại về là giật mình, vì chúng sẽ báo hết tiền. Nhớ lại, vẫn không thể hiểu nổi vì sao chúng tôi lại có thể bám trụ được.

Làng mỏ có 181 hộ nhưng có 108 người làm nghề dạy học
Làng mỏ có 181 hộ nhưng có 108 người làm nghề dạy học

Những ông giáo trường làng

Đầu tư cho con cái đi theo nghề giáo, với hy vọng chính thoát khỏi cảnh làm công nhân mỏ vất vả của bố mẹ, nhưng người làng Mỏ lại không thể ngờ rằng, khi con cái ra trường, nghề giáo viên đi gieo con chữ ở huyện vùng cao Tương Dương lại còn gian nan, vất vả hơn cả làm công nhân mỏ. Cách nay chừng vài chục năm, có nhiều nơi ở huyện Tương Dương còn là vùng đất “lam sơn chướng khí”, đường sá đi lại khổ không nói hết.

Ông Đạt bộc bạch gia cảnh: Con gái đầu nhà tôi, sau khi ra trường được phân về dạy trong huyện, nhưng cách nhà gần 100 km. Khó khăn về phương tiện và đường sá khiến nó mỗi lần đến trường đều phải cuốc bộ. Trong khi đó, đồng lương giáo viên còn thấp hơn cả lương công nhân mỏ nên cũng có chút thất vọng. Nhưng, mấy đứa sau, tôi vẫn định hướng chúng đi theo nghề giáo, vì dù sao đó cũng là một nghề cao quý, được xã hội coi trọng.

Thầy Hoàn hiện là Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tam Quang 1 và cả gia đình có đến 8 chị em đi theo nghề giáo
Thầy Nguyễn Hồng Hoàn hiện là Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tam Quang 1. Gia đình thầy Hoàn có 8 anh chị em theo nghề giáo

Cách nhà ông Đạt một quãng là nhà của thầy Nguyễn Hồng Hoàn. Thầy Hoàn hiện là Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tam Quang 1, còn vợ là Hiệu phó Trường Tiểu học Tam Quang 2 trong xã. Gia đình thầy Hoàn cũng có đến 5 chị em ruột đi theo nghề giáo, tính cả dâu và rể nữa là 8 người. Ngoài ra, thế hệ con cháu cũng đang có 5 người làm giáo viên. Chưa kể, con trai thầy Hoàn cũng đang theo học một trường sư phạm ở Hà Nội.

Tam Quang là xã có hơn 8.000 nhân khẩu, trong đó có 78% là người Thái. Địa phương đã về đích nông thôn mới năm 2017. Toàn xã hiện có 311 người làm nghề giáo vẫn đang làm việc, chưa kể số lượng lớn đã về hưu hoặc chuyển đi nơi khác. Trong đó, làng Mỏ chiếm số lượng đông đảo.

Thầy Hoàn tâm sự: Chị em chúng tôi là những thế hệ thứ 2 ở làng Mỏ đi làm nhà giáo. Bố mẹ tôi chỉ mong con làm nghề giáo viên để bớt vất vả hơn. Nhưng không ngờ nghề này ở vùng cao lại còn khó khăn gấp bội. Có năm, tôi phải mất 4 ngày mới đi được từ nhà đến trường, dù trường nằm trong huyện. Đã hơn 30 năm ra trường, “quăng quật” ở nhiều trường vùng xa, đây mới là năm đầu tiên tôi được về công tác trong xã.

Bà Kha Thị Hiền - Chủ tịch UBND xã Tam Quang, chia sẻ: Đồng lương ít ỏi khiến cuộc sống của những người giáo viên vùng cao này vẫn rất chật vật. Nhưng, điều mà họ luôn cảm thấy hạnh phúc là đã chấp nhận và vượt qua gian khó để gieo chữ và mang được tri thức đến với học sinh vùng đồng bào DTTS còn nhiều khó khăn.

Con đường đến làng Mỏ đã thuận tiện hơn nhờ có cây cầu vững chãi bắc qua sông Lam từ 10 năm trước. Con em làng Mỏ dù đi đâu thì vẫn nhớ mãi về ngôi làng “nhập cư” nghèo mà hiếu học, khốn khó mà chí lớn. Ở đó, luôn có những ông bố, bà mẹ, cả một đời công nhân lam lũ nhưng chưa bao giờ nguôi khát vọng vì một ngày mai tươi sáng cho con.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Nơi ươm mầm nhân lực cho vùng dân tộc thiểu số

Nơi ươm mầm nhân lực cho vùng dân tộc thiểu số

Những năm qua, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú - THPT Miền Tây (thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái) luôn nỗ lực vì sự nghiệp phát triển giáo dục dân tộc, góp phần đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cán bộ là người DTTS cho địa phương..
Hiện thực hóa khát vọng đưa Khánh Hòa trở thành thành phố hình mẫu trong phát triển bền vững

Hiện thực hóa khát vọng đưa Khánh Hòa trở thành thành phố hình mẫu trong phát triển bền vững

Trang địa phương - Hoàng Thanh (thực hiện) - 2 phút trước
Khánh Hòa đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương; đến năm 2045 trở thành thành phố đáng sống, là hình mẫu của sự gắn kết giữa phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng – an ninh. Vậy, Khánh Hòa đã, đang và sẽ có những giải pháp nào để hiện thực hóa khát vọng của Đảng bộ, chính quyền và các tầng lớp Nhân dân của tỉnh? Báo Dân tộc và Phát triển đã có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Tấn Tuân, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND Khánh Hòa để có cái nhìn toàn diện hơn về vấn đề này.
Tư duy đổi mới phát triển của những HTX kiểu mới ở miền núi Quảng Nam

Tư duy đổi mới phát triển của những HTX kiểu mới ở miền núi Quảng Nam

Kinh tế - Tiêu Dao - 21 phút trước
Các hợp tác xã (HTX) ở các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam đã góp phần không nhỏ trong việc chuyển dịch lao động và tăng thu nhập cho nông dân miền núi, đồng bào DTTS của Quảng Nam.
Nét đặc sắc ở Chợ Giáng sinh được bình chọn thú vị nhất thế giới

Nét đặc sắc ở Chợ Giáng sinh được bình chọn thú vị nhất thế giới

Nhìn ra thế giới - PV - 29 phút trước
Chợ Giáng sinh thú vị nhất thế giới - "Les Plaisirs d'Hiver" ở thủ đô Brussels của Bỉ, mở cửa từ ngày 25/11 đến ngày 1/1/2023, dự kiến sẽ thu hút 2,4 triệu lượt khách.
Bản làng miền núi Thanh Hóa đổi thay từ xây dựng nông thôn mới

Bản làng miền núi Thanh Hóa đổi thay từ xây dựng nông thôn mới

Kinh tế - PV - 33 phút trước
Bằng sự nỗ lực của người dân địa phương, cùng với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, nhiều bản làng vùng cao Thanh Hóa thay da đổi thịt nhờ xây dựng thành công bản nông thôn mới (NTM).
Nỗ lực giảm thiểu tình trạng tảo hôn

Nỗ lực giảm thiểu tình trạng tảo hôn

Xã hội - Trọng Bảo - 1 giờ trước
Mường Khương (tỉnh Lào Cai) là huyện vùng cao với gần 90% là đồng bào DTTS. Thời gian qua, huyện đã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt trong thực hiện Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào DTTS” theo Quyết định số 498/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/11/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 26/11/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về Hội thảo với các tổ chức quốc tế, đối tác phát triển để thông tin chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng kế hoạch hợp tác, huy động nguồn lực, thu hút đầu tư trong thực hiện Chương trình MTQG DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025; Hội nghị đánh giá 1 năm thực hiện Chương trình MTQG DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025; Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh tiếp Trưởng Đại diện thường trú Chương trình phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam; cùng một số thông tin về dân tộc, tôn giáo nổi bật khác tại các địa phương trên cả nước. Phần đọc báo hôm nay sẽ giới thiệu bài viết: Người đào ao ở lưng chừng núi của tác giả Phạm Việt Thắng
Định hướng Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050

Định hướng Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050

Tin tức - BĐT - 2 giờ trước
Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Kết luận số 45-KL/TW, ngày 17/11/2022, Hội nghị Trung ương 6 khóa XIII về Định hướng Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Báo Điện tử Dân tộc và Phát triển trân trọng giới thiệu toàn văn Kết luận.
World Cup 2022: Hòa Tây Ban Nha, Đức thoát hiểm ngoạn mục

World Cup 2022: Hòa Tây Ban Nha, Đức thoát hiểm ngoạn mục

Thể thao - Giải trí - Hoàng Quý - 2 giờ trước
Trong lượt trận thứ 2 bảng E World Cup 2022, Đức đã có ngày thi đấu quật cường trước Tây Ban Nha, qua đó giữ lại cho mình cơ hội tranh tấm vé vào vòng 1/8
Kết quả thi đấu vòng bảng World Cup 2022 ngày 27/11

Kết quả thi đấu vòng bảng World Cup 2022 ngày 27/11

Thể thao - Giải trí - BĐT - 2 giờ trước
Cập nhật nhanh kết quả bóng đá World Cup 2022 diễn ra từ 21/11 tới 18/12 tại Qatar.
Thế giới ghi nhận hơn 646 triệu ca nhiễm COVID-19

Thế giới ghi nhận hơn 646 triệu ca nhiễm COVID-19

Nhìn ra thế giới - PV - 2 giờ trước
Số liệu thống kê cụ thể trên worldometers.info, tính đến sáng ngày 28/11, thế giới lần lượt ghi nhận tổng số 646.118.182 ca nhiễm và 6.636.160 trường hợp tử vong vì COVID-19. Trong 24 giờ qua, thế giới có thêm 239.949 ca nhiễm mới, trong đó, châu Á đứng đầu với 181.475 ca.
World Cup 2022: Croatia hủy diệt Canada, độc chiếm ngôi đầu bảng

World Cup 2022: Croatia hủy diệt Canada, độc chiếm ngôi đầu bảng

Thể thao - Giải trí - Hoàng Quý - 3 giờ trước
Lượt trận thứ 2 bảng F World Cup 2022, Canada đã thất thủ trước Croatia với tỉ số 1-4. Croatia vươn lên dẫn đầu bảng F với 4 điểm và hiệu số bàn thắng - bại là +3 cùng với cơ hội đi tiếp vô cùng rộng mở.