Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Kịch bản nào sau những cuộc giải cứu nông sản “từ thiện”?

Hồng Phúc - 11:47, 08/03/2021

Những ngày qua, người dân trên mọi miền đất nước đều hướng về Hải Dương – nơi tâm dịch của đợt dịch Covid-19 lần thứ 3 với nhiều hành động thiết thực giải cứu nông sản cho nông dân. Nhưng đã hơn một năm sống chung với dịch, Hải Dương cũng không phải địa phương duy nhất bị phong toả, mà nông sản Việt vẫn “long đong”, không biết đi về đâu?

Một cuộc giải cứu nông sản mùa Covid-19
Một cuộc giải cứu nông sản mùa Covid-19

Giải cứu hoặc vứt bỏ 

Là vùng cung cấp nguồn rau, củ, quả trọng điểm của Hà Nội, nhiều ruộng cà chua, củ cải ở thôn Đông Cao (xã Tráng Việt, huyện Mê Linh) đang bị vứt đỏ đầy đồng vì giá quá rẻ. Đại diện Hợp tác xã dịch vụ tổng hợp Đông Cao (thôn Đông Cao, xã Tráng Việt) cho biết, tổng diện tích dư thừa vào khoảng 30 - 50ha, sản lượng khoảng 100 tấn cà chua, 200 tấn củ cải.

1000 đồng 3 kg cà chua, người dân ở thị trấn Rạng Đông, huyện Nghĩa Hưng (Nam Định) không buồn hái, vứt đỏ ruộng. Trên cánh đồng rau củ quả tại nhiều địa phương, nông dân ngấn lệ, ngán ngẩm đào bỏ rau, củ, quả ế ẩm mang về làm thức ăn cho gia súc hoặc phơi khô đốt cháy chuyển đổi sang cây trồng khác.

Trong khi đó, nhiều địa phương lại phong toả, ngăn cấm khiến tiêu thụ, nhất là hàng xuất khẩu càng khó, như câu chuyện Hải Phòng với Hải Dương hồi cuối tháng 2, “chính ta tự hại ta”, bởi nông sản có tính thời vụ rất cao, toàn hàng ngắn ngày nhưng khi ùn ứ thì nhiều bộ ngành, địa phương cứ “công văn lên xuống, qua lại”.

Vậy nên, những cuộc giải cứu vừa qua dù phần nào hiệu quả, nhưng cũng chỉ là biện pháp tình thế. Khi nông sản đồng loạt “khóc ròng”, dù có muốn nhưng chúng ta cũng không thể đủ sức giải cứu được mãi. Dịch Covid -19 đã xuất hiện hơn một năm, nhưng nông sản vẫn chưa hề có kịch bản dài hơi.

Theo quy luật cung cầu, khủng hoảng thừa trong sản xuất, kinh doanh là chuyện bình thường. Tuy nhiên, không chỉ tại dịch Covid-19, một số sản phẩm năm nào đến mùa thu hoạch cũng lâm vào khủng hoảng thừa như dưa hấu, thanh long, cà phê…rồi lại phải hô hào cộng đồng “giải cứu”, còn nông dân thì lặp đi lặp lại chu trình “chặt - trồng”, “trồng - chặt” như ở nước ta, thì lại là điều bất thường. Dịch Covid-19 chỉ như cú đấm bồi cho hiện trạng nông sản vốn đang có những bất cập.

TS. Võ Mai, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Làm vườn Việt Nam cho biết, việc dịch Covid-19 dẫn tới nhiều mặt hàng nông sản bị ùn ứ, phải kêu gọi "giải cứu" lại một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về việc tổ chức lại sản xuất và phân phối, mở rộng thị trường.

Khi nào mới bền vững?

Theo thống kê, năm 2019, tổng kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam đạt 41,3 tỷ USD, thị trường Trung Quốc chiếm 27,8%. Do diễn biến khó lường của dịch Covid-19, hàng loạt cửa khẩu phải đóng cửa, khiến thị trường tiêu thụ nông sản của người Việt chao đảo. Thế nên, việc đa dạng hóa thị trường là bước đi sống còn cho doanh nghiệp xuất khẩu nông sản trong và sau đại dịch Covid-19.

Ngoài ra, cũng cần phải tập trung đẩy mạnh tiêu thụ trong nước. Đặc biệt, lúc này chính là thời điểm phải liên kết chặt chẽ những doanh nghiệp chế biến, với những vùng nguyên liệu để trên cơ sở đó, chúng ta đưa vào công tác chế biến nhằm giảm bớt xuất khẩu tươi, xuất khẩu thô, giảm bớt khối lượng...

Không thể tiêu thụ do dịch Covid-19, nông sản ở Hải Dương bị vứt bỏ đầy ruộng hồi tháng 2. Ảnh Thủy Nguyên
Không thể tiêu thụ do dịch Covid-19, nông sản ở Hải Dương bị vứt bỏ đầy ruộng hồi tháng 2. Ảnh Thủy Nguyên

Thẳng thắn nhìn nhận, để xảy ra tình trạng "giải cứu" nông sản, trách nhiệm cũng một phần thuộc về chính người nông dân, khi hầu hết mọi người vẫn giữ thói quen sản xuất nhỏ lẻ, chậm ứng dụng khoa học - kỹ thuật, ít quan tâm đến thông tin thị trường nên nhiều người sản xuất, nuôi trồng ồ ạt. 

Việc chạy đua sản xuất một số loại rau quả, dẫn đến phá vỡ quy hoạch là cực kỳ rủi ro nếu xảy ra sự cố. Do đó, việc tổ chức lại sản xuất và liên kết giữa đơn vị sản xuất với tiêu thụ là việc cần phải làm quyết liệt, chứ không thể nói mãi. Để làm được, phải cần sự vào cuộc trách nhiệm hơn nữa của cơ quan chuyên ngành; đặc biệt là sự thay đổi thực sự từ chính người nông dân.

Chuyên gia kinh tế Trần Hữu Hiệp cho rằng, giải pháp căn cơ là phải xây dựng được hệ sinh thái nông nghiệp; và chuỗi giá trị phải đặt trong hệ sinh thái đó để nuôi dưỡng doanh nghiệp nông nghiệp, hợp tác xã và nông hộ. Quy hoạch vùng nguyên liệu là quy hoạch tích hợp, dựa trên lợi thế sinh thái tự nhiên, kèm theo đầu tư hạ tầng nông nghiệp bảo đảm kết nối vận chuyển, dịch vụ hậu cần (logistics), thì mới hạ giá thành nông sản, tăng tính cạnh tranh.

 “Vấn đề xây dựng chuỗi đã nói nhiều, nhưng chúng ta vẫn đang thiếu nhiều thứ. Nên nhớ, chuỗi giá trị nông sản không chỉ riêng nông nghiệp mà phải có cả hệ thống dịch vụ hậu cần, hệ sinh thái”, ông Hiệp nói.

Khi có quy trình, cấp độ, các phương án khác nhau và mang tính dài hơi để phòng, chống dịch Covid-19 cũng như các loại thiên tai khác sẽ giải quyết được triệt để các vấn đề vướng mắc cho nông sản Việt.

Tin cùng chuyên mục
Lào Cai: Nhìn lại thành quả 30 năm thực hiện công tác giảm nghèo

Lào Cai: Nhìn lại thành quả 30 năm thực hiện công tác giảm nghèo

Nếu như trong những ngày đầu tái lập tỉnh (1/10/1991), tỷ lệ đói nghèo của Lào Cai là 54,8%, trong đó, số hộ đói chiếm tới 31%, thì sau 30 năm tái lập, số hộ nghèo giảm còn 8,2% (năm 2020), không còn hộ đói. Có thể nói, đây là thành quả ấn tượng thể hiện sự quan tâm, hướng đi đúng của tỉnh Lào Cai trong nỗ lực xóa đói, giảm nghèo, nâng cao thu nhập cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Tin nổi bật trang chủ
Triển khai thực hiện nhiệm vụ bằng quyết tâm cao nhất

Triển khai thực hiện nhiệm vụ bằng quyết tâm cao nhất

Đó là kết luận của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh trong buổi Hội ý Lãnh đạo UBDT ngày 27/9, tại Hà Nội. Tham dự buổi làm việc còn có các Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm: Nông Quốc Tuấn, Hoàng Thị Hạnh, Y Thông, cùng lãnh đạo một số Vụ, đơn vị trực thuộc UBDT.
Bộ Ngoại giao tiếp nhận 2,6 triệu liều vaccine AstraZeneca phòng Covid-19 từ Chính phủ Đức

Bộ Ngoại giao tiếp nhận 2,6 triệu liều vaccine AstraZeneca phòng Covid-19 từ Chính phủ Đức

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Ngày 27/9, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Lễ tiếp nhận 2,6 triệu liều vaccine AstraZeneca phòng Covid-19 do Chính phủ Đức viện trợ cho Việt Nam.
Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ quản lý chất lượng năm học 2021-2022

Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ quản lý chất lượng năm học 2021-2022

Giáo dục - P. Ngọc - 1 giờ trước
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành văn bản số 4237/BGDĐT-QLCL ngày 27/9/2021 về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ quản lý chất lượng năm học 2021-2022.
Ủy ban Dân tộc: Đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ đồng bào DTTS vượt qua đại dịch

Ủy ban Dân tộc: Đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ đồng bào DTTS vượt qua đại dịch

Công tác Dân tộc - Minh Thu - 2 giờ trước
Thời gian qua, để động viên, chia sẻ những khó khăn của đồng bào DTTS trước đại dịch Covid-19, Ủy ban Dân tộc (UBDT) đã và đang tiếp tục có nhiều hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ trực tiếp đồng bào DTTS bị nhiễm Covid-19 tại các địa phương.
Tín ngưỡng thờ cúng của người Hoa ở Chợ Lớn

Tín ngưỡng thờ cúng của người Hoa ở Chợ Lớn

Văn hóa tâm linh của người Hoa ở Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh) rất phong phú, đa dạng với tín ngưỡng tục thờ cúng hai hệ thống thần linh nhân thần và nhiên thần gồm ba cõi Thiên - Địa – Nhân. Tín ngưỡng thờ cúng của người Hoa thể hiện vũ trụ quan, nhân sinh quan mang đậm dấu ấn bản sắc văn hóa truyền thống của một trong 54 dân tộc Việt Nam.
Nam sinh người Mông ở làng trẻ SOS trở thành tân sinh viên Đại Học Y Hà Nội

Nam sinh người Mông ở làng trẻ SOS trở thành tân sinh viên Đại Học Y Hà Nội

Giáo dục - Khánh Ngân - 2 giờ trước
Kỳ thi tốt nghiệp THPT Quốc gia vừa qua, với tổng 26,9 điểm, nam sinh người Mông Xồng Bà Hùa đã trúng tuyển vào Đại Học Y Hà Nội. Đây được xem là một kỳ tích, sau hơn 30 Làng trẻ SOS Vinh được thành lập để đón những đứa trẻ có hoàn cảnh khó khăn đặc biệt về nuôi dưỡng và là niềm vui lớn cho người Mông ở bản làng vùng cao Mường Lống, huyện Kỳ Sơn (Nghệ An).
Sắp xếp, kiện toàn bộ máy cán bộ Ủy ban Dân tộc tinh gọn, hiệu quả

Sắp xếp, kiện toàn bộ máy cán bộ Ủy ban Dân tộc tinh gọn, hiệu quả

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc (UBDT) Hầu A Lềnh và Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Nông Quốc Tuấn vừa chủ trì Hội nghị gặp mặt, triển khai phương án sắp xếp cơ cấu tổ chức cấp phòng và tương đương thuộc các Vụ, đơn vị của UBDT.
Ngày 27/9: Việt Nam có 9.362 ca mắc mới COVID-19 và 10.528 ca khỏi bệnh

Ngày 27/9: Việt Nam có 9.362 ca mắc mới COVID-19 và 10.528 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 3 giờ trước
Ngày 27/9, Việt Nam ghi nhận 9.362 ca nhiễm mới COVID-19, trong đó có 4.453 ca trong cộng đồng. TP HCM nhiều nhất với 4.134 ca. Trong ngày có 10.528 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Hà Nội tiếp tục dạy và học trực tuyến

Hà Nội tiếp tục dạy và học trực tuyến

Giáo dục - Cát Tường - 3 giờ trước
Ngày 27/9, Sở Giáo dục Đào tạo (GD&ĐT) TP. Hà Nội có văn bản về việc tiếp tục triển khai các biện pháp phòng, chống dịch COVID-19; Theo đó các cơ sở giáo dục tiếp tục duy trì dạy và học bằng hình thức trực tuyến.
Phát hiện vụ buôn lậu gỗ, đá quý trị giá 29 tỷ đồng từ Lào về Việt Nam

Phát hiện vụ buôn lậu gỗ, đá quý trị giá 29 tỷ đồng từ Lào về Việt Nam

Pháp luật - PV - 3 giờ trước
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng tỉnh Quảng Trị đã phát hiện trên xe chở tổng cộng 450m3 gỗ các loại và gần 11.000kg đá phấn quý với tổng trị giá ước tính ban đầu trên 29 tỷ đồng.
Chương Mỹ (Hà Nội): Đẩy mạnh phát triển các sản phẩm OCOP

Chương Mỹ (Hà Nội): Đẩy mạnh phát triển các sản phẩm OCOP

Kinh tế - Phương Linh- CĐ - 3 giờ trước
Thời gian qua, huyện Chương Mỹ đã tập trung chỉ đạo, triển khai thực hiện quyết liệt chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), và coi đây là nhiệm vụ quan trọng trong việc khai thác tiềm năng, lợi thế của địa phương, góp phần sớm đưa huyện về đích Nông thôn mới.
Hàng Việt lên vùng cao

Hàng Việt lên vùng cao

Phóng sự - PV - 3 giờ trước
Giờ hàng hóa không có nhãn mác tiếng Việt, không có hạn sử dụng là họ không mua nữa… Mình người Việt Nam phải dùng hàng Việt chứ! Lời của chị Xía như một nốt nhạc reo vui về sự thay đổi nhận thức, thói quen của người dân vùng cao.