Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Khâu Vai lãng mạn chợ tình

PV - 16:55, 21/07/2021

Có một phiên chợ mà việc bán mua chẳng quan trọng, nhưng ấm đượm vẻ đẹp trên cao nguyên Hà Giang. Đó là chợ tình Khâu Vai, hay còn gọi là chợ Phong Lưu, mỗi năm tổ chức một lần vào ngày 27/3 âm lịch. Phiên chợ độc đáo đã góp phần giúp đời sống người dân xứ đá trở nên sinh động, gìn giữ được nét văn hóa đặc sắc nơi đây.

Phiên chợ tình tổ chức đúng ngày 27/3 âm lịch. Ảnh: Tiến Bình
Phiên chợ tình tổ chức đúng ngày 27/3 âm lịch. Ảnh: Tiến Bình

Ở những vùng núi cao sẽ chẳng bao giờ thiếu những huyền thoại. Huyền thoại về chàng Ba - con trai người Nùng và nàng Út - con gái người Giáy chỉ dám hẹn hò ở miền đá giăng thành, đắp lũy thuộc xã Khâu Vai, huyện Mèo Vạc (Hà Giang). Hai người bị ngăn cấm do những quan niệm khắt khe của dòng tộc. Khi tình yêu của họ bị phát hiện, bị phản đối quyết liệt, chàng Ba dắt nàng Út lên sườn núi Khâu Vai quyết tâm bảo vệ tình yêu. Ðiều đó đã khiến hai gia đình mâu thuẫn gay gắt. Ðôi trai-gái không cam tâm nhìn cảnh tang thương xảy ra với những người thân yêu, nên họ đã gạt nước mắt chia tay, hẹn nhau hằng năm đúng ngày chia tay sẽ tìm gặp tại núi Khâu Vai, đó là ngày 27/3 âm lịch. Sau khi chàng Ba và nàng Út mất, người dân trong vùng đã xây miếu Ông, miếu Bà và từ năm 1919, tổ chức phiên chợ tình đúng ngày 27/3 âm lịch.

Toàn cảnh khu chợ tỉnh Khâu Vai
Toàn cảnh khu chợ tỉnh Khâu Vai

Từ trước năm 1991, người đến chợ không nhiều. Chủ yếu là những người gặp trắc trở về tình duyên mà không đến được với nhau bởi ràng buộc của lễ giáo, sau một năm xa cách đến đây ôn lại chuyện tình duyên, tâm sự về đời sống... Mỗi người đều đã có một mái ấm gia đình, có con, có người thành ông, thành bà. Bao câu chuyện về niềm vui, nỗi buồn trong cuộc sống thủ thỉ cùng nhau được đá núi chứng kiến. Họ cũng có thể hát cho nhau nghe những bài hát về mùa xuân no ấm, về tình người.

Từ năm 1992 trở đi, người dân quanh vùng đến Khâu Vai nhiều hơn, thậm chí có cả những người thuộc các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Tuyên Quang… tụ họp. Sau năm 2000, khi Hà Giang đã xuất hiện trên bản đồ du lịch, khi các cung đường "bò" trên vách đá thuận tiện hơn, những phiên chợ độc đáo, kể cả chợ Phong Lưu, đều nằm trên hành trình khám phá của du khách. Bây giờ thì Khâu Vai nói riêng, Hà Giang nói chung trở thành điểm đến của du khách thập phương. Chợ tình Khâu Vai không giống những chợ tình khác như Sa Pa, Mộc Châu bởi những nét độc đáo riêng biệt và luôn được chính người dân bản địa chờ đợi.

Chợ tình là cơ hội cho các đôi trai gái giãi bày tình cảm. Ảnh: M LY
Chợ tình là cơ hội cho các đôi trai gái giãi bày tình cảm. Ảnh: M LY

Tôi sinh ra ở Hà Giang và đi đó đây nhiều. Ở đâu chẳng có bến đợi, bến chờ. Ngay trên các xã vùng cao, nơi lũng sâu, suối đẹp, vẫn có bến đợi, bến hẹn hò của các cặp đôi. Nhưng đây là phiên chợ mà không hẳn là chợ, đi chợ mà giống như trải nghiệm ngày hội vui. Cả một năm mới gặp nhau một lần, họ được chơi, được hát, ăn uống, được nghe khèn, nhảy múa bung tỏa giữa cao nguyên, rồi khi chợ tan trở về gia đình, họ lại làm tròn chức phận làm chồng, làm vợ, làm mẹ trong gia đình. Có người thành ông, bà, làm chỗ dựa cho con cháu.

Tôi biết, có những đôi vợ chồng chở nhau đi chợ, rồi tách nhau ra. Chồng đi tìm bạn cũ, vợ đi tìm người bạn xưa để gặp gỡ hỏi han cuộc sống của nhau mà chẳng sợ ghen tuông. Họ dắt nhau ra mỏm đá, góc núi, bờ nương. Tôi cũng gặp những ông, bà đã lớn tuổi, nhưng đôi mắt vẫn còn hằn in những tâm tư nhớ cố nhân, hằn in cả nỗi trở trăn của dòng Nho Quế hùng vĩ. Hỏi ông, hỏi bà đi đâu? Ông bảo đi tìm người xưa. Người xưa của họ có thể đến, có thể đến mà không ra mặt, nhưng có thể đã về thiên cổ. Nhưng sợi dây tình cảm vô hình cứ níu kéo họ về phiên chợ này để lòng dâng lên cảm xúc khôn nguôi. "Những phút giây ngoài chồng, ngoài vợ" ấy âu cũng thật nhân văn...

Chợ tình Khâu Vai là dịp để những cặp đôi từng yêu nhau nhưng không thành duyên vợ chồng có dịp gặp lại để tâm tình
Chợ tình Khâu Vai là dịp để những cặp đôi từng yêu nhau nhưng không thành duyên vợ chồng có dịp gặp lại để tâm tình

Trong ngày diễn ra phiên chợ, khu vực trung tâm chợ, từng tốp nam nữ từ năm đến bảy người tụ tập vào hát, say sưa, mê đắm. Người Giáy, người Nùng hát Cọi, người Tày hát sli, lượn để giao duyên. Ðề tài chủ yếu nói về nhớ nhung yêu đương. Anh Giàng Líu Sủng tâm sự: "Tôi đi chợ tình mười mấy năm rồi, lần nào cũng ngồi ở một mỏm đá đó, không chuyển đi nơi khác được. Tôi cảm thấy tiếc vì không cưới nhau được. Giờ vẫn còn yêu… nhưng đành…".

Nhiều người đến và làm thơ về Hà Giang. Tôi chợt nhớ đến những câu thơ của thi sĩ Trần Hòa Bình khi đến mảnh đất này: "Quỳ trước núi mà tin thôi em ạ/ Ai trong đời chẳng có một Khâu Vai/ Nhọn sắc đá tai mèo/ Cứa vào thương nhớ". Trần Hòa Bình đa tình và mảnh đất này cũng đa tình. Vâng, những chàng trai, cô gái Nùng, Giáy, Mông… xứ này lạ lắm. Ai cũng có những khao khát về tình yêu của riêng mình và khi yêu là hiến dâng, là chia sẻ và bâng khuâng nhớ. Chợ có yếu tố mở, bởi không chỉ dành cho những tình nhân xưa, mà là "bến đò" của mọi lứa tuổi, mọi thành phần trong xã hội. Chẳng ai có thể biết bao nhiêu đôi lứa đã thành vợ, thành chồng từ lần gặp gỡ ở chợ tình.

"Tập quán xã hội và tín ngưỡng Chợ Phong Lưu Khâu Vai" vừa được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia.
"Tập quán xã hội và tín ngưỡng Chợ Phong Lưu Khâu Vai" vừa được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia.

Ngày nay, huyện Mèo Vạc và tỉnh Hà Giang đã đưa chợ tình Khâu Vai lên thành Tuần Văn hóa du lịch lễ hội chợ tình Khâu Vai với nhiều hoạt động văn hóa truyền thống độc đáo. Người dân nơi đây tin rằng, chợ tình Khâu Vai hằng năm đã trở thành một "bảo tàng sống" sinh động, tái hiện lại các hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc trên cao nguyên đá. Ðó cũng chính là một trong những giải pháp để gìn giữ, lan tỏa văn hóa tới cộng đồng, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng về những giá trị tốt đẹp, góp phần xây dựng và phát triển chuẩn mực đạo đức xã hội, gia đình, tình yêu đôi lứa.

Mới đây, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ban hành Quyết định số 1952/QĐ-BVHTTDL về việc đưa “Tập quán xã hội và tín ngưỡng chợ Phong Lưu Khâu Vai” vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia.

Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Hỗ trợ gia đình nạn nhân người Việt bị sát hại ở Osaka, Nhật Bản

Hỗ trợ gia đình nạn nhân người Việt bị sát hại ở Osaka, Nhật Bản

Nhìn ra thế giới - PV - 20:41, 05/08/2021
Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka đã liên hệ, thông tin sơ bộ và gửi lời chia buồn tới gia đình nạn nhân, khẳng định sẽ tiếp tục theo sát vụ việc, hỗ trợ gia đình trong các vấn đề hậu sự.
UNESCO phát động chiến dịch truyền thông “Vì bức tranh tương lai có trẻ em gái”

UNESCO phát động chiến dịch truyền thông “Vì bức tranh tương lai có trẻ em gái”

Giáo dục - T.Hợp - 20:33, 05/08/2021
Trong tháng 8 và tháng 9/2021, Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO) phát động chiến dịch truyền thông “Vì bức tranh tương lai có trẻ em gái” trên mạng xã hội, kêu gọi cộng đồng thúc đẩy giáo dục cho trẻ em gái vùng dân tộc thiểu số sau đại dịch bằng những câu chuyện truyền cảm hứng.
Cục An toàn thông tin: Hỗ trợ, đảm bảo an toàn, an ninh mạng cho các cơ quan báo chí

Cục An toàn thông tin: Hỗ trợ, đảm bảo an toàn, an ninh mạng cho các cơ quan báo chí

Tin tức - Như Ý - 19:51, 05/08/2021
Cục An toàn thông tin-Bộ Thông tin và Truyền thông vừa ban hành văn bản số 1039 gửi đến các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương về việc hỗ trợ, đảm bảo an toàn, an ninh mạng cho các cơ quan báo chí.
Công bố thủ tục hành chính hỗ trợ hướng dẫn viên du lịch bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19

Công bố thủ tục hành chính hỗ trợ hướng dẫn viên du lịch bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19

Du lịch - T.Hợp - 19:13, 05/08/2021
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã ban hành Quyết định số 2222/QĐ-BVHTTDL về việc công bố thủ tục hành chính hỗ trợ hướng dẫn viên du lịch bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19.
Tối 5/8, Cả nước có thêm 3.301 ca nhiễm mới COVID-19 và có 3.708 bệnh nhân khỏi bệnh

Tối 5/8, Cả nước có thêm 3.301 ca nhiễm mới COVID-19 và có 3.708 bệnh nhân khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:30, 05/08/2021
Tối 5/8, trên Hệ thống Quốc gia quản lý ca bệnh COVID-19 ghi nhận 3.301 ca nhiễm mới và có 3.708 bệnh nhân COVID-19 được công bố khỏi bệnh.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tuyên thệ nhậm chức

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tuyên thệ nhậm chức

Chiều 26/7, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị Khóa XIII, đại biểu Quốc hội khóa XV làm Thủ tướng Chính phủ. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tuyên thệ và phát biểu nhậm chức sau khi Quốc hội thông qua nghị quyết.
Quảng Trị: Thêm hai trường hợp dương tính với SARS – CoV 2

Quảng Trị: Thêm hai trường hợp dương tính với SARS – CoV 2

Tin địa phương - Khánh Ngân - 18:17, 05/08/2021
Ngày 5/8, Ban chỉ đạo phòng chống dịch covid -19 tỉnh Quảng Trị vừa có thông báo về hai trường hợp dương tính với SARS – CoV 2 sau trở về từ tỉnh Bình Dương bằng xe máy. Đó là vợ chồng anh H.A.M.N. (27 tuổi) và chị H.T.S (25 tuổi; cùng ngụ tại xã Ba Lòng, huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị).
Đội tuyển Việt Nam hội quân, chuẩn bị Vòng loại cuối World Cup

Đội tuyển Việt Nam hội quân, chuẩn bị Vòng loại cuối World Cup

Thể thao - PV - 18:14, 05/08/2021
Ngày 5/8, đội tuyển Việt Nam chính thức hội quân trở lại để chuẩn bị tham dự Vòng loại cuối FIFA World Cup 2022 khu vực châu Á.
Những ngày cách ly

Những ngày cách ly

Phóng sự - H’Yuên - 18:12, 05/08/2021
Đại dịch Covid-19 trở lại thung lũng Ayun Pa (Gia Lai) và các huyện lân cận khiến tôi và một số anh chị đồng nghiệp không thoát diện phân loại hạng F, bởi vô tình thành F2 nên phải thực hiện biện pháp cách ly tại nhà theo quy định.
VINAMILK trao tặng món quà sức khoẻ đến 10. 000 cán bộ y tế tuyến đầu tại nhiều bệnh viện trên cả nước

VINAMILK trao tặng món quà sức khoẻ đến 10. 000 cán bộ y tế tuyến đầu tại nhiều bệnh viện trên cả nước

Xã hội - PVCĐ - 18:06, 05/08/2021
Chung vai sát cánh cùng cả nước trong những ngày chống dịch cao điểm, Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) đã tiếp tục hành trình trao tặng hàng trăm ngàn sản phẩm dinh dưỡng thiết yếu đến lực lượng y tế tuyến đầu chống dịch tại 50 bệnh viện điều trị, bệnh viện thu dung và các khu cách ly trên cả nước.
Mèo Vạc (Hà Giang): Tập trung dập dịch viêm da nổi cục cho trâu, bò

Mèo Vạc (Hà Giang): Tập trung dập dịch viêm da nổi cục cho trâu, bò

Bạn của nhà nông - Văn Hoa - 18:05, 05/08/2021
Thời gian gần đây, tình trạng dịch viêm da nổi cục (VDNC) trên đàn gia súc tại địa bàn huyện Mèo Vạc (Hà Giang) diễn biến khá phức tạp, hiện các địa phương, cán bộ chuyên ngành đang tập trung hỗ trợ, khuyến cáo nông dân thực hiện nhiều giải pháp phòng ngừa dịch bệnh, giảm thiệt hại.