Analytic
Chủ nhật, ngày 06 tháng 04 năm 2025, 19:32:23

Hậu thủy điện Ia ly: Sau 30 năm tái định cư người dân vẫn chưa thoát nghèo

Ngọc Thu - 18:32, 14/03/2022

Sau gần 30 năm nhường đất xây dựng đại công trình Thủy điện Ia ly, nhiều hộ dân người đồng bào Gia Rai tại làng tái định cư (TĐC) xã Ia Phí, huyện Chư Păh (Gia Lai) vẫn loay hoay trong việc thoát nghèo. Các cấp chính quyền cũng chưa tìm ra giải pháp khả thi nào để giúp người dân phát triển kinh tế...

Làng tái định cư xã Ia Phí có 326 hộ dân Gia Rai, hơn 30% là hộ nghèo
Làng tái định cư xã Ia Phí có 326 hộ dân Gia Rai, hơn 30% là hộ nghèo

Những ngày đầu tháng 3, chúng tôi có dịp đến thăm làng TĐC của xã Ia Phí, trên con đường dẫn vào làng, gió hất tung đất đỏ bụi bay mù. Nắng gắt, khô khốc khiến cho các nóc nhà làm bằng ngói như muốn vỡ ra. Vài cơn gió thổi qua, cũng làm cho mái tôn cũ kỹ trên mái nhà người dân rung lên bần bật. Bức tường của những ngôi nhà được sơn màu vàng, nay đã ố màu, kèm theo là những vết nứt chẻ dọc không biết đổ ập xuống lúc nào.

Xã Ia Phí có 3 làng là làng Kênh, Tum và Jút với 326 hộ dân, trên 1.400 nhân khẩu. Trong đó, 100% dân số là người Gia Rai. Các làng này đều nằm lọt thỏm giữa núi non trùng điệp, cách xa trung tâm xã hơn 10km. Sau nhiều năm di dân, nhường nơi “chôn nhau cắt rốn” để xây dựng đại công trình Thủy điện Ia Ly, cuộc sống của người dân TĐC xã Ia Phí vẫn chưa thể khá hơn.

Nhà ông Rơ Châm Vich, làng Tum, xã Ia Phívới diện tích khoảng 30 m2, có đến 9 nhân khẩu chung sống, hầu hết đều thất nghiệp
Nhà ông Rơ Châm Vich, làng Tum, xã Ia Phí với diện tích khoảng 30 m2, có đến 9 nhân khẩu chung sống, hầu hết đều thất nghiệp

Như nhà của ông Rơ Châm Vich, làng Tum, xã Ia Phí là một trong những căn nhà trong làng đã xuống cấp trầm trọng. Trong căn nhà với diện tích khiêm tốn khoảng 30 m2 có đến 4 thế hệ, với 9 nhân khẩu chung sống. Ông Vich có 3 sào rẫy trồng cà phê, nhưng không đạt năng suất vì không có nước tưới. Hai người con là lao động chính trong nhà chuyên đi làm thuê, nhưng công việc cũng không đều, vì vậy, khó khăn càng chồng chất. Cả nhà sống trong cảnh khó khăn, túng thiếu, chạy ăn từng bữa.

Ông Vich kể: “Năm 1995, mình nhường lại đất để làm thủy điện, nên cả gia đình chuyển đến nơi này sinh sống. Từ khi về làng TĐC ở, mình khó khăn nhiều lắm. Cây trồng không hiệu quả, đi làm thuê cũng không có việc thường xuyên. Nhà thì đông người, tiền hỗ trợ khi di cư cũng tiêu hết rồi, nên mình không biết làm gì cả. Bây giờ chỉ trông chờ vào định hướng của chính quyền địa phương hỗ trợ giúp mình và những đứa nhỏ có cái ăn, cái mặc, thoát nghèo thôi".

Người dân phải nấu ăn bằng bếp tự dựng tạm bợ bằng tấm tôn ngay sau nhà
Người dân phải nấu ăn bằng bếp tự dựng tạm bợ bằng tấm tôn ngay sau nhà

Theo ông Rơ Châm Thuyn, Thôn trưởng làng Tum, xã Ia Phí, khi dân làng về đây TĐC, bị thiếu đất sản xuất, cây trồng phụ thuộc nhiều vào thời tiết, không cho năng suất cao. Vì vậy, nhiều gia đình không đủ ăn, trẻ em cũng phải bỏ học để đi làm. Dù có sự hỗ trợ của chính quyền địa phương và các mạnh thường quân, nhưng cũng chỉ là trong chốc lát. Nhà dân thì xuống cấp hết rồi, nắng nóng gió thốc, trời mưa thì nhà ướt, dân làng cần hướng giải quyết lâu dài để ổn định cuộc sống.

Còn ông Rơ Châm Kiểu,Thôn trưởng làng Jút, xã Ia Phí buồn bã nói: Dân làng mình thiếu đất sản xuất. Không có đất trồng cây, phải nương theo đất ven lòng hồ. Khi mùa khô đến, nước hồ rút xuống, trơ đất ra thì bà con tranh thủ trồng mì (sắn). Có khi nước bất chợt lên sớm, hay có mưa to thì dân làng cũng phải lo nhổ mì sớm. Khi ấy cây mì sẽ giảm năng suất, chất lượng. Giờ mình chỉ vận động bà con cố gắng đi làm thuê các công ty cao su, trồng mì gần địa phương để có thêm thu nhập lo cho gia đình.

Khi trồng cây không đạt hiệu quả, người dân phải đi làm thuê nhổ mì cho các doanh nghiệp để mưu sinh
Khi trồng cây không đạt hiệu quả, người dân phải đi làm thuê nhổ mì cho các doanh nghiệp để mưu sinh

Nói về cuộc sống người dân tại địa phương, ông Rơ Châm Laoh, Chủ tịch UBND xã Ia Phí, cho hay: Năm 1995, dân 3 làng đã nhường đất để làm Thủy điện Ia Ly. Lúc ấy, mỗi người dân được hỗ trợ một số tiền và xây cất nhà ở tại khu TĐC này. Lâu nay, bà con chỉ quen với việc làm nông, trồng các cây ngắn ngày như lúa, mì… Vì khí hậu khắc nghiệt, nguồn nước không bảo đảm tưới tiêu, nên người dân chỉ trồng cây 1 vụ/năm, nhưng năng suất cũng thấp.

Ngay dưới đại công trình Thủy điện Ia ly, hơn trăm căn nhà TĐC của người Gia Rai vẫn vô cùng khốn khó. Việc loay hoay thoát nghèo của người dân 3 làng TĐC xã Ia Phí đã đặt ra một bài toán khó mà các cơ quan chức năng, các cấp chính quyền vẫn đang tìm cách giải.

Ông Nay Kiên, Chủ tịch UBND huyện Chư Păh, cho biết: Nhiều năm qua, huyện Chư Păh cũng đã tạo mọi điều kiện cho Nhân dân tại 3 làng phát triển sản xuất, bằng cách đưa các mô hình cây trồng, vật nuôi để tăng thu nhập. Tuy nhiên, bà con làng TĐC vẫn khó khăn, bởi thiếu tư liệu sản xuất, đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp.

Mặc dù, bà con đã được đền bù, được hưởng các chính sách của Nhà nước, nhưng cũng không thể đáp ứng được nhu cầu cuộc sống. Chính quyền địa phương mong rằng, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Nhà máy Thủy điện nên có một chính sách riêng cho làng TĐC đang thiếu đất sản xuất để người dân phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. 

'Huyện cũng mong muốn được Trung ương cấp kinh phí trích nguồn bổ sung để đầu tư cơ sở hạ tầng, kinh tế - xã hội cho các làng TĐC, ưu tiên cho địa bàn có các công trình thủy điện để huyện tháo gỡ khó khăn, ổn định và nâng cao đời sống của bà con”, ông Kiên đề xuất.

Tin nổi bật trang chủ
Bất chấp mưa giông, hàng nghìn người đổ về xem đua thuyền rồng trên Đất Tổ

Bất chấp mưa giông, hàng nghìn người đổ về xem đua thuyền rồng trên Đất Tổ

Photo - PV - 2 giờ trước
Bất chấp mưa giông, rét, hàng nghìn người dân vẫn nô nức đổ về khu vực hồ Văn Lang (Tp. Việt Trì, tỉnh Phú Thọ) theo dõi, cổ vũ giải bơi chải Việt Trì mở rộng chào mừng lễ Giỗ Tổ Hùng Vương.
Xảy ra 52 vụ tai nạn giao thông làm 32 người chết trong ngày đầu kỳ nghỉ lễ

Xảy ra 52 vụ tai nạn giao thông làm 32 người chết trong ngày đầu kỳ nghỉ lễ

Xã hội - Hồng Phúc - 3 giờ trước
Cục Cảnh sát Giao thông cho biết, ngày 5/4, toàn quốc xảy ra 52 vụ tai nạn giao thông, làm chết 32 người, bị thương 22 người.
Phú Yên: Huy động nguồn vốn xã hội hóa xóa nhà tạm, nhà dột nát

Phú Yên: Huy động nguồn vốn xã hội hóa xóa nhà tạm, nhà dột nát

Xã hội - T.Nhân - H.Trường - 3 giờ trước
Với mục tiêu xóa hơn 1.600 nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025, bên cạnh nguồn lực của Nhà nước, các cấp ngành của tỉnh Phú Yên đã huy động tối đa các nguồn xã hội hóa để hoàn thành mục tiêu như kế hoạch tỉnh đề ra.
Việt Nam đón khách quốc tế đông kỷ lục trong quý I/2025

Việt Nam đón khách quốc tế đông kỷ lục trong quý I/2025

Du lịch - Anh Trúc - 3 giờ trước
Việt Nam đón hơn 6 triệu lượt khách quốc tế trong quý I/2025. Đây là lượng khách quốc tế trong một quý cao nhất từ trước đến nay.
Thu hồi gần 9.800 tỷ đồng từ án tham nhũng, kinh tế trong 6 tháng

Thu hồi gần 9.800 tỷ đồng từ án tham nhũng, kinh tế trong 6 tháng

Tin tức - Anh Trúc - 3 giờ trước
Bộ Tư pháp cho biết, 6 tháng qua, cơ quan chức năng đã thi hành xong 2.061 việc, với số tiền hơn 9.781 tỷ đồng từ các vụ án tham nhũng, kinh tế.
Ngôi chùa trên đỉnh núi, giữ 4 kỷ lục Việt Nam

Ngôi chùa trên đỉnh núi, giữ 4 kỷ lục Việt Nam

Bản tin tổng hợp của Báo Dân tộc và Phát triển. Bản tin sáng ngày 5/4, có những thông tin đáng chú ý sau: Hành trang Văn hóa truyền thống. Ngôi chùa trên đỉnh núi, giữ 4 kỷ lục Việt Nam. Chuỗi hạt cườm và bản sắc văn hóa người Co. Cùng các tin tức thời sự khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây các lực lượng bảo vệ biên giới nước bạn Campuchia

Thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây các lực lượng bảo vệ biên giới nước bạn Campuchia

Tin tức - Tào Đạt - Tiến Vinh - 3 giờ trước
Từ ngày 3 đến ngày 8/4, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Kiên Giang đã thành lập các Đoàn công tác đi thăm, tặng quà, chúc Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây các lực lượng bảo vệ biên giới nước bạn Campuchia.
Kon Tum: Xóa gần 1.900 căn nhà tạm, nhà dột nát

Kon Tum: Xóa gần 1.900 căn nhà tạm, nhà dột nát

Trang địa phương - Ngọc Chí - 8 giờ trước
Tính đến nay, đã có gần 1.900 hộ dân của tỉnh Kon Tum, chủ yếu là đồng bào DTTS thoát cảnh phải sinh sống trong những căn nhà tạm, nhà dột nát, nhờ chương trình xóa nhà tạm được tỉnh triển khai nhanh chóng.
Khai thác giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các DTTS gắn với phát triển du lịch

Khai thác giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các DTTS gắn với phát triển du lịch

Du lịch - PV - 8 giờ trước
Tỉnh Lâm Đồng có 47 dân tộc, với hơn 378 ngàn người đồng bào DTTS - chiếm tỷ lệ 24,54% dân số toàn tỉnh; bao gồm có các dân tộc gốc Tây Nguyên (Cơ Ho, Mạ, Chu Ru, Mnông...), các DTTS từ các tỉnh di cư vào sinh sống (Hoa, Tày, Nùng, Thái, Mường, Mông...). Mỗi dân tộc đều lưu giữ những giá trị văn hóa độc đáo, làm phong phú và góp phần tạo nên bức tranh đa sắc màu, đa bản sắc văn hóa truyền thống của Lâm Đồng, là nguồn tài nguyên đặc sắc để phát triển du lịch.
Thủ tướng chủ trì phiên họp thường kỳ và Hội nghị trực tuyến của Chính phủ với địa phương

Thủ tướng chủ trì phiên họp thường kỳ và Hội nghị trực tuyến của Chính phủ với địa phương

Thời sự - PV - 8 giờ trước
Sáng 6/4, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2025 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương, thảo luận về nhiều nội dung quan trọng.
Kon Tum: Mưa to, gió lốc gây thiệt hại nhiều tài sản của người dân xã Đăk Na

Kon Tum: Mưa to, gió lốc gây thiệt hại nhiều tài sản của người dân xã Đăk Na

Trang địa phương - Ngọc Chí - 8 giờ trước
Ông Nguyễn Thanh Thủy - Chủ tịch UBND xã Đăk Na, huyện Tu Mơ Rông (Kon Tum) cho biết, chiều 5/4, trên địa bàn xã có mưa to và gió lốc đã gây thiệt hại nhiều tài sản của người dân và các công trình công cộng trên địa bàn xã.