Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Hậu thủy điện Ia ly: Sau 30 năm tái định cư người dân vẫn chưa thoát nghèo

Ngọc Thu - 18:32, 14/03/2022

Sau gần 30 năm nhường đất xây dựng đại công trình Thủy điện Ia ly, nhiều hộ dân người đồng bào Gia Rai tại làng tái định cư (TĐC) xã Ia Phí, huyện Chư Păh (Gia Lai) vẫn loay hoay trong việc thoát nghèo. Các cấp chính quyền cũng chưa tìm ra giải pháp khả thi nào để giúp người dân phát triển kinh tế...

Làng tái định cư xã Ia Phí có 326 hộ dân Gia Rai, hơn 30% là hộ nghèo
Làng tái định cư xã Ia Phí có 326 hộ dân Gia Rai, hơn 30% là hộ nghèo

Những ngày đầu tháng 3, chúng tôi có dịp đến thăm làng TĐC của xã Ia Phí, trên con đường dẫn vào làng, gió hất tung đất đỏ bụi bay mù. Nắng gắt, khô khốc khiến cho các nóc nhà làm bằng ngói như muốn vỡ ra. Vài cơn gió thổi qua, cũng làm cho mái tôn cũ kỹ trên mái nhà người dân rung lên bần bật. Bức tường của những ngôi nhà được sơn màu vàng, nay đã ố màu, kèm theo là những vết nứt chẻ dọc không biết đổ ập xuống lúc nào.

Xã Ia Phí có 3 làng là làng Kênh, Tum và Jút với 326 hộ dân, trên 1.400 nhân khẩu. Trong đó, 100% dân số là người Gia Rai. Các làng này đều nằm lọt thỏm giữa núi non trùng điệp, cách xa trung tâm xã hơn 10km. Sau nhiều năm di dân, nhường nơi “chôn nhau cắt rốn” để xây dựng đại công trình Thủy điện Ia Ly, cuộc sống của người dân TĐC xã Ia Phí vẫn chưa thể khá hơn.

Nhà ông Rơ Châm Vich, làng Tum, xã Ia Phívới diện tích khoảng 30 m2, có đến 9 nhân khẩu chung sống, hầu hết đều thất nghiệp
Nhà ông Rơ Châm Vich, làng Tum, xã Ia Phí với diện tích khoảng 30 m2, có đến 9 nhân khẩu chung sống, hầu hết đều thất nghiệp

Như nhà của ông Rơ Châm Vich, làng Tum, xã Ia Phí là một trong những căn nhà trong làng đã xuống cấp trầm trọng. Trong căn nhà với diện tích khiêm tốn khoảng 30 m2 có đến 4 thế hệ, với 9 nhân khẩu chung sống. Ông Vich có 3 sào rẫy trồng cà phê, nhưng không đạt năng suất vì không có nước tưới. Hai người con là lao động chính trong nhà chuyên đi làm thuê, nhưng công việc cũng không đều, vì vậy, khó khăn càng chồng chất. Cả nhà sống trong cảnh khó khăn, túng thiếu, chạy ăn từng bữa.

Ông Vich kể: “Năm 1995, mình nhường lại đất để làm thủy điện, nên cả gia đình chuyển đến nơi này sinh sống. Từ khi về làng TĐC ở, mình khó khăn nhiều lắm. Cây trồng không hiệu quả, đi làm thuê cũng không có việc thường xuyên. Nhà thì đông người, tiền hỗ trợ khi di cư cũng tiêu hết rồi, nên mình không biết làm gì cả. Bây giờ chỉ trông chờ vào định hướng của chính quyền địa phương hỗ trợ giúp mình và những đứa nhỏ có cái ăn, cái mặc, thoát nghèo thôi".

Người dân phải nấu ăn bằng bếp tự dựng tạm bợ bằng tấm tôn ngay sau nhà
Người dân phải nấu ăn bằng bếp tự dựng tạm bợ bằng tấm tôn ngay sau nhà

Theo ông Rơ Châm Thuyn, Thôn trưởng làng Tum, xã Ia Phí, khi dân làng về đây TĐC, bị thiếu đất sản xuất, cây trồng phụ thuộc nhiều vào thời tiết, không cho năng suất cao. Vì vậy, nhiều gia đình không đủ ăn, trẻ em cũng phải bỏ học để đi làm. Dù có sự hỗ trợ của chính quyền địa phương và các mạnh thường quân, nhưng cũng chỉ là trong chốc lát. Nhà dân thì xuống cấp hết rồi, nắng nóng gió thốc, trời mưa thì nhà ướt, dân làng cần hướng giải quyết lâu dài để ổn định cuộc sống.

Còn ông Rơ Châm Kiểu,Thôn trưởng làng Jút, xã Ia Phí buồn bã nói: Dân làng mình thiếu đất sản xuất. Không có đất trồng cây, phải nương theo đất ven lòng hồ. Khi mùa khô đến, nước hồ rút xuống, trơ đất ra thì bà con tranh thủ trồng mì (sắn). Có khi nước bất chợt lên sớm, hay có mưa to thì dân làng cũng phải lo nhổ mì sớm. Khi ấy cây mì sẽ giảm năng suất, chất lượng. Giờ mình chỉ vận động bà con cố gắng đi làm thuê các công ty cao su, trồng mì gần địa phương để có thêm thu nhập lo cho gia đình.

Khi trồng cây không đạt hiệu quả, người dân phải đi làm thuê nhổ mì cho các doanh nghiệp để mưu sinh
Khi trồng cây không đạt hiệu quả, người dân phải đi làm thuê nhổ mì cho các doanh nghiệp để mưu sinh

Nói về cuộc sống người dân tại địa phương, ông Rơ Châm Laoh, Chủ tịch UBND xã Ia Phí, cho hay: Năm 1995, dân 3 làng đã nhường đất để làm Thủy điện Ia Ly. Lúc ấy, mỗi người dân được hỗ trợ một số tiền và xây cất nhà ở tại khu TĐC này. Lâu nay, bà con chỉ quen với việc làm nông, trồng các cây ngắn ngày như lúa, mì… Vì khí hậu khắc nghiệt, nguồn nước không bảo đảm tưới tiêu, nên người dân chỉ trồng cây 1 vụ/năm, nhưng năng suất cũng thấp.

Ngay dưới đại công trình Thủy điện Ia ly, hơn trăm căn nhà TĐC của người Gia Rai vẫn vô cùng khốn khó. Việc loay hoay thoát nghèo của người dân 3 làng TĐC xã Ia Phí đã đặt ra một bài toán khó mà các cơ quan chức năng, các cấp chính quyền vẫn đang tìm cách giải.

Ông Nay Kiên, Chủ tịch UBND huyện Chư Păh, cho biết: Nhiều năm qua, huyện Chư Păh cũng đã tạo mọi điều kiện cho Nhân dân tại 3 làng phát triển sản xuất, bằng cách đưa các mô hình cây trồng, vật nuôi để tăng thu nhập. Tuy nhiên, bà con làng TĐC vẫn khó khăn, bởi thiếu tư liệu sản xuất, đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp.

Mặc dù, bà con đã được đền bù, được hưởng các chính sách của Nhà nước, nhưng cũng không thể đáp ứng được nhu cầu cuộc sống. Chính quyền địa phương mong rằng, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Nhà máy Thủy điện nên có một chính sách riêng cho làng TĐC đang thiếu đất sản xuất để người dân phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. 

'Huyện cũng mong muốn được Trung ương cấp kinh phí trích nguồn bổ sung để đầu tư cơ sở hạ tầng, kinh tế - xã hội cho các làng TĐC, ưu tiên cho địa bàn có các công trình thủy điện để huyện tháo gỡ khó khăn, ổn định và nâng cao đời sống của bà con”, ông Kiên đề xuất.

Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Bảo tồn bản sắc văn hoá DTTS trong dòng chảy hiện đại: Giải pháp căn cơ cần đến từ chính sách (Bài 3)

Bảo tồn bản sắc văn hoá DTTS trong dòng chảy hiện đại: Giải pháp căn cơ cần đến từ chính sách (Bài 3)

Từ các chủ trương, chính sách hỗ trợ của Nhà nước, sự nỗ lực của các cấp chính quyền, đã khuyến khích, tạo động lực cho đồng bào phát huy khả năng gìn giữ, trao truyền những bản sắc văn hoá truyền thống của dân tộc. Song để bảo tồn văn hoá các DTTS một cách bền vững, cần giải quyết những bấp cập, vướng mắc, nhất là việc điều chỉnh chính sách đãi ngộ; đồng thời tăng cường các giải pháp thích ứng với tình hình mới .
Lào Cai: Phá thành công chuyên án thu giữ 174.000 viên ma túy tổng hợp

Lào Cai: Phá thành công chuyên án thu giữ 174.000 viên ma túy tổng hợp

Pháp luật - Thùy Anh - 2 giờ trước
Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Lào Cai cho biết, đêm 27/6, Cục Phòng chống ma túy và Tội phạm BĐBP chủ trì phối hợp với Đoàn đặc nhiệm Phòng chống ma túy và tội phạm Miền Bắc, BĐBP các tỉnh Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên và Công an tỉnh Lào Cai triệt phá thành công Chuyên án A622, bắt giữ 4 đối tượng cùng khoảng 174.000 viên ma túy tổng hợp.
Làng văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông ở Pả Vi - Một điểm đến nhiều ấn tượng

Làng văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông ở Pả Vi - Một điểm đến nhiều ấn tượng

Sắc màu 54 - Văn Hoa - 2 giờ trước
Làng văn hóa (LVH) du lịch cộng đồng dân tộc Mông, xã Pả Vi (Mèo Vạc, Hà Giang) - một không gian mang đậm bản sắc văn hóa Mông hiện đang là điểm du lịch nổi tiếng mà mỗi du khách khi đến Mèo Vạc đều muốn trải nghiệm.
Dấu ấn Phật giáo trên gốm, sứ cổ Satsuma - Nhật Bản

Dấu ấn Phật giáo trên gốm, sứ cổ Satsuma - Nhật Bản

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh - 2 giờ trước
Trong khuôn khổ Tuần lễ Festival Huế 2022, tại Trung tâm Văn hóa Phật giáo Liễu Quán (số 15A Lê Lợi, TP Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế) đã diễn ra Triển lãm “Dấu ấn Phật giáo trên gốm cổ Satsuma - Nhật Bản”.
Làm nông nghiệp gắn với du lịch- Mô hình kinh doanh mới ở Trùng Khánh

Làm nông nghiệp gắn với du lịch- Mô hình kinh doanh mới ở Trùng Khánh

Kinh tế - Văn Hoa - 2 giờ trước
Mô hình kinh doanh nông nghiệp kết hợp thăm quan trải nghiệm và mua dâu tây ngay tại vườn, là hướng đi mới đang được anh Nông Văn Tậu, dân tộc Tày, thực hiện tại phố Thông Huề, xã Đoài Dương (Trùng Khánh, Cao Bằng), mở ra hướng mới trong phát triển kinh tế ở địa phương.
Nghị quyết số 20-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới

Nghị quyết số 20-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới

Thời sự - BĐT - 3 giờ trước
Ngày 16/6, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Ðảng ký ban hành Nghị quyết số 20-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới. Báo Điện tử Dân tộc và Phát triển trân trọng giới thiệu toàn văn Nghị quyết.
Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới?

Là điểm nhấn độc đáo có một không hai, khu phức hợp Jewel được ví như một viên đá quý toạ lạc tại sân bay quốc tế Changi (Singapore) - một trong những sân bay tốt nhất trên thế giới. Tại đây, bạn sẽ được chiêm ngưỡng thác nước trong nhà lớn nhất thế giới, khu vườn với hơn 900 loài cây khác nhau và rất nhiều điều thú vị nữa. Hãy xem video để khám phá có gì đặc biệt ở sân bay tốt nhất thế giới này nhé!
Phú Thọ: Gần 50 tỷ đồng cho 1.201 hộ nông dân vay vốn

Phú Thọ: Gần 50 tỷ đồng cho 1.201 hộ nông dân vay vốn

Kinh tế - Hoàng Minh - 3 giờ trước
Báo cáo của Hội Nông dân tỉnh Phú Thọ cho thấy, 6 tháng đầu năm 2022, các cấp Hội Nông dân tỉnh đã tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ người nông dân phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo.
U23 Việt Nam và cú hích cho các cầu thủ trẻ

U23 Việt Nam và cú hích cho các cầu thủ trẻ

Thể thao - PV - 3 giờ trước
Lâu nay, việc các tuyển thủ trẻ dù thành công trong màu áo U23 quốc gia nhưng thường phải đối diện với thực tế khắc nghiệt khi trở về câu lạc bộ. Nghịch lý đó có thể sẽ được điều chỉnh, từ những diễn biến mới nhất.
Thanh Hóa: Những cây cầu treo đang

Thanh Hóa: Những cây cầu treo đang "treo" tai họa

Trang địa phương - Quỳnh Trâm - 3 giờ trước
Khu vực 11 huyện miền núi của tỉnh Thanh Hóa hiện có 48 cây cầu treo dân sinh bắc qua nhiều con sông, suối. Do sử dụng đã lâu, trải qua các đợt mưa lũ nên nhiều cây cầu đã bị hư hỏng, xuống cấp, gây nguy hiểm cho người dân khi đi qua cầu. Hiện, chính quyền địa phương vẫn chưa có nguồn vốn để sửa chữa các cây cầu hư hỏng này.
Phim bom tấn

Phim bom tấn "Top Gun: Maverick" của Tom Cruise vượt mốc tỷ USD

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh - 3 giờ trước
Bom tấn "Top Gun: Maverick" (Phi công siêu đẳng) vượt mốc một tỷ USD, trở thành phim có doanh thu cao nhất tính từ đầu năm, vượt Doctor Strange 2 trở thành bộ phim có doanh thu cao nhất năm 2022.
Đôi nét về dân tộc Bố Y

Đôi nét về dân tộc Bố Y

Sắc màu 54 - Cát Tường - 3 giờ trước
Bố Y hay còn gọi là (Chủng Chá, Trọng Gia), là 1 trong 16 dân tộc rất ít người trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam (chỉ với hơn 3.000 người theo số liệu điều tra năm 2019). Người Bố Y cư trú chủ yếu ở một số tỉnh miền núi biên giới phía Bắc với 2 nhóm địa phương: Bố Y và Tu Dí.