Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Giáp Sơn-Vùng đất nuôi dưỡng những làn điệu soọng cô

Đông Khánh - 18:03, 03/12/2020

Soọng cô là loại hình dân ca truyền thống có từ rất lâu đời của dân tộc Sán Dìu. Trong kho tàng cổ tích của đồng bào Sán Dìu còn lưu truyền nhiều huyền thoại, truyện kể dân gian liên quan đến soọng cô. Tại huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang, đồng bào Sán Dìu vẫn còn duy trì, phát triển phong trào hát soọng cô rất sôi nổi.

Một buổi giao lưu của CLB hát dân ca Sán Dìu xã Giáp Sơn, huyện Lục Ngạn
Một buổi giao lưu của CLB hát dân ca Sán Dìu xã Giáp Sơn, huyện Lục Ngạn

Xã Giáp Sơn (Lục Ngạn) là nơi có CLB hát dân ca Sán Dìu đầu tiên trên địa bàn huyện và nhiều nghệ nhân tâm huyết với là điệu soọng cô như Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Văn An hay Trần Văn Ba... Nơi đây còn có hàng chục thành viên khác góp sức sưu tầm, truyền dạy dân ca cho giới trẻ, tổ chức các buổi hát giao lưu dân ca trong và ngoài địa phương... 

Đến nay lớp truyền dạy cho thanh - thiếu niên vẫn được duy trì vào các ngày cuối tuần. Các thành viên trong CLB tích cực sưu tầm các bài hát cổ và tổ chức sáng tác đặt lời mới cho hàng trăm bài hát, làm phong phú thêm cho kho tàng dân ca dân tộc mình. Trong đó có nhiều bài ca ngợi Đảng, Bác Hồ, quê hương, đất nước, vận động Nhân dân thực hiện tốt các nhiệm vụ của địa phương, xây dựng đời sống mới, lên án hủ tục,... rồi kỳ công phiên dịch từ tiếng dân tộc sang tiếng Việt để nhiều người cùng hiểu, cùng hát.

Nghệ nhân Nguyễn Văn An ở thôn Trại Bèo, xã Giáp Sơn chia sẻ: Đồng bào rất yêu văn nghệ, hễ gặp nhau là hát, thậm chí có những cuộc hát bên vệ đường, trên sườn đồi, dưới chợ hay trong ngày hội .. Đồng bào hát không cần sân khấu, không có nhạc đệm. Soọng cô có những sắc thái riêng, theo nhịp điệu, vần vè, làm cho người hát lẫn người nghe rất tình cảm, lưu luyến, có khi muốn hát thâu đêm đến suốt sáng không muốn về. Giọng ca nhỏ nhẹ, êm dịu, dễ nghe và đòi hỏi người hát phải luyến láy lên xống trầm bổng theo từng từ, từng câu. Đặc biệt, hát soọng cô chỉ có song ca, đơn ca mà không có tốp ca. Soọng cô có các thể loại: Hát đám cưới, hát giao duyên, hát mừng nhà mới, chúc tụng...

Trẻ em dân tộc Sán Dìu ở huyện Lục Ngạn hát soọng cô.
Trẻ em dân tộc Sán Dìu ở huyện Lục Ngạn hát soọng cô.

Trai gái người Sán Dìu thường quen nhau trong mùa hội, mến nhau qua câu hát và đến với nhau bằng sự rung động của con tim. Mỗi điệu hát vang lên là niềm cảm xúc khó tả đối với đồng bào, nó gợi nhớ về một thời trẻ hào hoa, háo hức trước những mùa hội, những đêm trăng hẹn hò và cả những mối tình tha thiết.

Theo các nghệ nhân nơi đây, đối với hình thức hát giao duyên ban đêm thường có một bên nam và bên nữ ngồi hoặc đứng đối diện nhau, hai bên hát ăn nhịp theo từng bước chuyển tiếp như: Hát mở đầu (Pát cô thói), mời gọi cùng hát (soi cô). Tiếp đến là hát tỏ tình trai gái (long hói cô), hát mời ăn đêm (sêch phan cô), hát gà gáy năm canh (cay tháy cô), hát sáng bình minh (then song cô) và cuối cùng là hát chia tay hẹn gặp lại (hun lý cô). 

Cũng theo nghệ nhân Nguyễn Văn An, dân ca Sán Dìu chủ yếu được truyền khẩu trong dân gian, lớp trước truyền cho lớp sau. Có người vừa hát vừa sáng tác bài hát từ đó mà dân ca ngày càng phát triển phong phú. Ngoài ra, đối với hát đám cưới, soọng cô có những sắc thái và các bước riêng như hát xin được vào dâng lễ tổ tiên, hát khai hoa tửu, hát chúc tổ tiên và đố vui với trưởng đoàn đón dâu. Tiếp đó mới đến hát giao duyên trai gái hai họ. Khi hát, mọi người luôn bắt nhịp một cách tự nhiên, đều, ứng tác nhanh trong từng hoàn cảnh.

Nhằm khuyến khích phong trào ca hát, bảo tồn bản sắc dân tộc, hằng năm UBND xã hỗ trợ kinh phí cho CLB hát dân ca và đều đặn tổ chức Ngày hội Văn hóa, thể thao các dân tộc tạo sân chơi cho đồng bào. Từ hạt nhân là các thành viên CLB, hiện cơ bản trẻ em ở đây biết hát soọng cô, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa Sán Dìu.

Tin cùng chuyên mục
Lưu giữ ché quý cho thế hệ mai sau

Lưu giữ ché quý cho thế hệ mai sau

Ché (ghè) là vật dụng gắn liền với đời sống sinh hoạt của người Gia Rai, Ba Na. Ý thức được các giá trị văn hóa dân tộc, nhiều gia đình đã tích cực lưu giữ những chiếc ché quý, góp phần trao truyền cho thế hệ mai sau.
Tin nổi bật trang chủ
Người Thái Lan với tục thờ thần Rắn

Người Thái Lan với tục thờ thần Rắn

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh (T/h) - 2 giờ trước
Đối với nhiều người, rắn hổ mang là loài động vật đáng sợ nhưng tại đất nước Thái Lan, người dân lại tin rằng, rắn hổ mang là "rắn thiên thần", biểu tượng của sự may mắn, có thể mang lại sức khỏe dồi dào và tài lộc thịnh vượng cho con người. Đã có rất nhiều ngôi đền thờ rắn được dựng trên khắp lãnh thổ Thái Lan.
Liên hoan Du lịch biển Nha Trang 2022 sẽ diễn ra vào trung tuần tháng 6

Liên hoan Du lịch biển Nha Trang 2022 sẽ diễn ra vào trung tuần tháng 6

Du lịch - Lam Anh - 2 giờ trước
Trong khuôn khổ các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch của mùa Hè năm nay, nhằm thu hút du khách đến với thành phố biển Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa đang chuẩn bị mọi mặt cho chương trình Liên hoan Du lịch biển Nha Trang 2022 mang chủ đề “Nha Trang - Chạm đến trái tim” dự kiến diễn ra từ ngày 16 - 19/6.
Ngày 25/5: Việt Nam có 1.344 ca mắc COVID-19 và 2.459 ca khỏi bệnh

Ngày 25/5: Việt Nam có 1.344 ca mắc COVID-19 và 2.459 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 2 giờ trước
Ngày 25/5, Việt Nam có 1.344 ca mắc mới COVID-19 tại 46 tỉnh, thành phố trong đó có 1.101 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 2.459 ca COVID-19 đã khỏi bệnh.
Khai mạc Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam - châu Á 2022

Khai mạc Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam - châu Á 2022

Khoa học - Công nghệ - PV - 3 giờ trước
Sáng 25/5, Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam - châu Á 2022 (Vietnam - Asia DX Summit 2022) chính thức được khai mạc.
Chốt danh sách 23 cầu thủ đá giao hữu với đội tuyển Afghanistan

Chốt danh sách 23 cầu thủ đá giao hữu với đội tuyển Afghanistan

Thể thao - Như Ý - 3 giờ trước
Hướng tới Giải vô địch Đông Nam Á (AFF Suzuki Cup) 2022, đội tuyển Việt Nam sẽ có trận đấu giao hữu quốc tế với đội tuyển Afghanistan vào ngày 1/6 tới trên SVĐ Thống Nhất, TP. Hồ Chí Minh. HLV trưởng Park Hang-seo đã công bố danh sách tập trung 23 cầu thủ chuẩn bị cho trận đấu này.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 22/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về những hoạt động nổi bật kỷ niệm 132 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022); cuộc chào xã giao của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh với Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước Xỉn-la-vông Khút-phay-thun nhân chuyến công tác tháp tùng Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm chính thức nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Các hoạt động khác của lãnh đạo UBDT. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết: “Thiêng liêng hội thề" của tác giả Nguyễn Thanh.
Lưu giữ ché quý cho thế hệ mai sau

Lưu giữ ché quý cho thế hệ mai sau

Sắc màu 54 - PV - 3 giờ trước
Ché (ghè) là vật dụng gắn liền với đời sống sinh hoạt của người Gia Rai, Ba Na. Ý thức được các giá trị văn hóa dân tộc, nhiều gia đình đã tích cực lưu giữ những chiếc ché quý, góp phần trao truyền cho thế hệ mai sau.
SEA Games 31: Những vận động viên người DTTS làm rạng ngời thể thao Việt Nam

SEA Games 31: Những vận động viên người DTTS làm rạng ngời thể thao Việt Nam

Thể thao - Giải trí - Đặng Việt Hùng - 4 giờ trước
Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 31 (SEA Games 31) đã thành công rất tốt đẹp. Đoàn Thể thao Việt Nam đạt được những kết quả vượt mong đợi, khi đứng vị trí nhất toàn đoàn với 205 Huy chương Vàng. Đóng góp vào thành tích chung này có không ít những vận động viên người DTTS.
Ra mắt vở xiếc “Chúa tể rừng xanh” mừng Ngày Quốc tế thiếu nhi

Ra mắt vở xiếc “Chúa tể rừng xanh” mừng Ngày Quốc tế thiếu nhi

Giải trí - PV - 4 giờ trước
Chào mừng Ngày Quốc tế thiếu nhi 1/6 và chào đón mùa hè 2022, Liên đoàn Xiếc Việt Nam ra mắt vở xiếc “Chúa tể rừng xanh” phục vụ các em thiếu nhi. Vở diễn gồm 3 phần: “Ngày hội tranh tài”, “Lên ngôi Chúa tể”, “Ngôi nhà chung”, với chủ đề về lòng nhân ái và tình đoàn kết tạo nên sức mạnh.
Trao giải 16 tác phẩm kịch bản sân khấu xuất sắc về đề tài Thương binh, Liệt sĩ

Trao giải 16 tác phẩm kịch bản sân khấu xuất sắc về đề tài Thương binh, Liệt sĩ

Sắc màu 54 - L.Minh - 4 giờ trước
Sáng 25/5, tại Hà Nội, Cục Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã tổ chức Tổng kết, trao giải Cuộc thi sáng tác kịch bản sân khấu tuyên truyền kỷ niệm 75 năm Ngày Thương binh, Liệt sĩ (27/7/1947- 27/7/2022).
Tiến sĩ Võ Thị Ngọc Giàu đăng quang Hoa hậu Doanh nhân Việt Nam Toàn cầu 2022

Tiến sĩ Võ Thị Ngọc Giàu đăng quang Hoa hậu Doanh nhân Việt Nam Toàn cầu 2022

Doanh nhân dân tộc - Lam Anh - 4 giờ trước
Tối 24/5, vòng chung kết của cuộc thi Hoa hậu Doanh nhân Việt Nam Toàn cầu 2022 diễn ra tại Đà Nẵng. Trải qua nhiều vòng thi và có phần trả lời ứng xử tốt, Võ Thị Ngọc Giàu đã xuất sắc giành vương miện cuộc thi Hoa hậu Doanh nhân Việt Nam Toàn cầu 2022.