Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

“Đồi thông hai mộ” - Một biểu tượng tình yêu nơi xứ Mường

Hồng Minh - 07:44, 24/02/2022

“Anh Đinh Lăng giờ đây đâu nhỉ?/ Anh của em yêu quý nhất đời/ Anh đi, mù mịt xa khơi/ Phượng hoàng tung cánh phương trời mải bay…”. Đó là những dòng thơ mở đầu truyện thơ “Đồi thông hai mộ” của tác giả Tùng Giang - Vũ Đình Trung. Bài thơ được sáng tác dựa trên một tích truyện minh chứng cho câu chuyện tình yêu đẹp, thiêng liêng của cộng đồng người Mường tỉnh Hòa Bình. Câu chuyện đó đã, đang và mãi trở thành biểu tượng tình yêu của xứ Mường nơi đây.

Hai ngôi mộ của chàng Đinh Lăng và nàng Quách Mỵ Dung mãi trở thành biểu tượng đẹp cho tình yêu của người Mường
Hai ngôi mộ của chàng Đinh Lăng và nàng Quách Mỵ Dung mãi trở thành biểu tượng đẹp cho tình yêu của người Mường

Từ câu chuyện tình đẹp xứ Mường…

Bấy lâu nay, khi nhắc tới địa danh “Đồi thông hai mộ” người ta sẽ nghĩ tới Đà Lạt. Nhưng ít ai biết rằng, tại xứ Mường tỉnh Hòa Bình cũng có một địa danh như thế, gắn liền với câu chuyện tình yêu cảm động.

Để tường tận hơn về câu chuyện này, chúng tôi đã được Nhà văn Nguyễn Hữu Duyên - một người từng được gặp và nghe tác giả bài thơ “Đồi thông hai mộ” kể về câu chuyện.

Ông Duyên kể lại, năm 1946, chàng thanh niên Vũ Đình Trung - sau trở thành văn sĩ Tùng Giang, cùng với gia đình rời Hà Nội trong phong trào “tiêu thổ kháng chiến” tản cư vào Chương Mỹ, rồi từ đây đi tiếp về phía Tây Bắc đến một vùng núi non thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình.

Tại đây, tác giả Tùng Giang gặp và đi theo một ông già người địa phương về nhà. Ông già kể cho nghe chuyện về hai ngôi mộ bên đồi thông, gần đó có dòng suối Ngang. Hai nhân vật trong hai ngôi mộ là: Chàng Đinh Lăng và nàng Quách Mỵ Dung. Đinh, Quách là hai trong 4 dòng họ quan lang quyền quý của người Mường Hòa Bình thời bấy giờ (Đinh, Quách, Bạch, Hà).

Theo tích chuyện, chàng trai vì không cưới được người yêu nên đã quyết tâm học xa để trở về khẳng định chính mình, phục vụ bản làng. Nhưng ngày về, biết rằng người yêu đã mất, chàng lại một lần nữa ra đi, tham gia chiến trận và qua đời. Thể theo nguyện vọng của chàng, người dân đưa được thi thể chàng về chôn bên cạnh người yêu.

Cho đến nay, mộ của cặp đôi này vẫn còn nằm trên đồi, nơi có con đường mòn vắt qua rừng, mà người dân thường đi chợ từ Kim Bôi sang Chợ Đồn ở Lương Sơn.

Cảm động trước mối tình sắt son mà bi thảm của đôi trai tài gái sắc xứ Mường, nhà thơ Tùng Giang đã  viết truyện thơ “Đồi thông hai mộ”, một tuyệt tác thi phẩm dài tới 1.044 câu thơ, theo thể song thất lục bát trong quãng thời gian năm 1947- 1948.

Bìa tác phẩm này cũng được minh họa bằng tranh cô gái Mường bên ngôi nhà sàn. Điều này một lần nữa khẳng định, tích truyện thơ “Đồi thông hai mộ” là từ câu chuyện đôi trai gái người Mường.

Mối nhân duyên với tập thơ “Đồi thông hai mợ” của ông Duyên không chỉ dừng lại ở đó. Mà ông cũng không ngờ rằng, người vợ của ông là bà Nguyễn Thị Hoàng cũng thuộc lòng hơn 1.000 câu thơ trong bài thơ.

Bìa tác phẩm “Đồi thông hai mộ” được minh họa bằng tranh cô gái Mường bên ngôi nhà sàn
Bìa tác phẩm “Đồi thông hai mộ” được minh họa bằng tranh cô gái Mường

… đến truyện thơ "Đồi thông hai mộ"

Với những giá trị của câu chuyện tình yêu đẹp, sau gần 70 năm, năm 2019, UBND huyện Kim Bôi phối hợp với Ban Chuyên đề Hội Nhà văn Việt Nam đã có một tọa đàm khoa học: “Đồi thông hai mộ - Từ di cảo đến di sản”.

Đã vài chục năm trôi qua dù trải qua nhiều thăng trầm, “Đồi thông hai mộ” của văn sĩ Tùng Giang - Vũ Đình Trung vẫn có đời sống riêng trong lòng độc giả. Nhân chứng như bà Nguyễn Thị Hoàng vợ của Nhà thơ Nguyễn Hữu Duyên hơn 80 tuổi vẫn đọc vanh vách nhiều đoạn trong truyện thơ này, hay cụ Đinh Công Sắc chép tay toàn bộ tác phẩm “Đồi thông hai mộ”…

Nhà thơ Lê Va, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Hòa Bình đã từng nói: “Lần đầu tiên khi nhìn thấy tập truyện thơ “Đồi thông hai mộ”, chúng tôi, đại diện cho giới văn học nghệ thuật tỉnh Hòa Bình, không khỏi ngạc nhiên vì hình ảnh người con gái trẻ với khăn trắng, áo cón, váy đen cùng đôi mắt đang dõi vào xa thẳm, đích thị là một người con gái Mường. Hai nhân vật chính trong thiên tình sử người trai Mường Đinh Lăng người gái Quách Mỵ Dung hẳn là xuất thân từ hai họ Đinh và họ Quách của người Mường. Những hình ảnh minh họa trong tập truyện thơ chủ yếu là của xứ Mường đã mang đến cho chúng tôi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác trong niềm xúc động khó giãi bày”.

Thông qua tập truyện thơ, có thêm một bằng chứng sinh động: Người Mường Hòa Bình đã đồng hành cùng đất nước đi qua các giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc.

Việc tìm ra và tôn tạo hai ngôi mộ của chàng Đinh Lăng và nàng Quách Mỵ Dung không chỉ là sự khẳng định về một địa danh, chứng tích hiện hữu trong lịch sử, là nơi phát tích của một tác phẩm văn học giá trị, mà còn mang lại cho người đời nay một danh thắng ý nghĩa để thưởng ngoạn và chiêm nghiệm. Với những giá trị ấy, chắc chắn sẽ còn khơi gợi nhiều hướng nghiên cứu, tiếp cận để “Đồi thông hai mộ” xứng đáng với kỳ vọng thành di sản văn hóa.

Đặc biệt hơn, nơi đây như trở thành một biểu tượng cho tình yêu đôi lứa của cộng đồng người Mường tỉnh Hòa Bình. Được biết, ngày nay nhiều đôi trai gái thường đến thăm hai ngôi mộ của chàng Đinh Lăng và nàng Quách Mỵ Dung để thề thốt và nguyện cầu cho tình yêu của họ cũng khăng khít, đẹp đẽ.

Hy vọng rằng, trong thời gian sớm nhất, các cơ quan chức năng, các nhà đầu tư cùng chung tay để xây dựng nơi này thành một điểm du lịch văn hóa, tâm linh xứ Mường, phát triển  như tiếng vang của tác phẩm “Đồi thông hai mộ”.

Tin nổi bật trang chủ
Thẩm tra sơ bộ báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Chương trình MTQG DTTS và miền núi

Thẩm tra sơ bộ báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Chương trình MTQG DTTS và miền núi

Chiều 3/10, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Y Thanh Hà Niê Kđăm, Thường trực Hội đồng Dân tộc đã họp Phiên mở rộng thẩm tra sơ bộ Báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (gọi tắt là Chương trình MTQG DTTS và miền núi) giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I: Từ năm 2021 - 2025, năm 2022.
Trao cơ hội thoát nghèo cho Mường Lát

Trao cơ hội thoát nghèo cho Mường Lát

Chính sách dân tộc - Quỳnh Trâm - CTV - 38 phút trước
Trong hai ngày 3 - 4/10, tại huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia tổ chức hội thảo với chủ đề: “Giải pháp phát triển sản xuất nông nghiệp góp phần xây dựng nông thôn mới ". Hội thảo đã thu hút đông đảo đại biểu ở các cục, vụ, viện thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; các cơ quan ban ngành liên quan trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, cùng rất nhiều
Đắk Lắk: Mở lối để các hợp tác xã phát triển

Đắk Lắk: Mở lối để các hợp tác xã phát triển

Kinh tế - Minh Thu - 4 giờ trước
Những tác động và ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 trong suốt 2 năm qua, khiến hầu hết hợp tác xã (HTX) trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk gặp nhiều khó khăn, buộc phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh, tiếp cận thị trường… để thích ứng và phát triển. Tuy nhiên, trên lộ trình thực hiện điều chỉnh này, xuất hiện nhiều bất cập cần có cơ chế, lối mở khắc phục.
Hơn 6,5 triệu người tử vong do COVID-19 trên thế giới

Hơn 6,5 triệu người tử vong do COVID-19 trên thế giới

Nhìn ra thế giới - PV - 4 giờ trước
Tính đến sáng 4/10, thế giới ghi nhận 623.634.662 ca nhiễm COVID-19 và 6.551.360 ca tử vong do dịch bệnh này. Trong 24 giờ qua, Đài Loan (Trung Quốc) ghi nhận thêm số ca mắc COVID-19 nhiều nhất (+33.431 ca) trong khi Nga có số người tử vong do dịch bệnh này (+91 ca) nhiều nhất thế giới.
HLV Park Hang Seo và mối duyên kỳ lạ với đội tuyển Việt Nam

HLV Park Hang Seo và mối duyên kỳ lạ với đội tuyển Việt Nam

Thể thao - Giải trí - PV - 5 giờ trước
HLV Park Hang Seo coi 5/10 như là ngày sinh nhật thứ 2 của mình và cột mốc 5 năm dẫn dắt đội tuyển Việt Nam chính thức được ông xác nhận thời điểm này. Mối duyên kỳ lạ giữa ông Park cùng bóng đá Việt Nam sẽ khép lại hay mở ra một chu kỳ mới, câu trả lời hiện chưa có.
Trên hành trình thoát nghèo của đồng bào Tà Ôi ở A Roàng

Trên hành trình thoát nghèo của đồng bào Tà Ôi ở A Roàng

Phóng sự - Khánh Ngân - 6 giờ trước
Trên hành trình thực hiện giảm nghèo bền vững trong vùng đồng bào Tà Ôi ở A Roàng, huyện A Lưới (Thừa Thiên - Huế), cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương đã kiên trì thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp cụ thể và lồng ghép các nguồn kinh phí từ các chương trình, dự án chính sách dân tộc.., đã mang lại hiệu quả tích cực. Theo đó, bộ mặt nông thôn ở xã A Roàng, đã có nhiều khởi sắc, tỷ lệ hộ nghèo liên tục giảm, đời sống của người Tà Ôi không ngừng được nâng lên.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 3/10/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 3/10/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về hoạt động của lãnh đạo Ủy ban Dân tộc và Ban dân tộc các địa phương triển khai Chương trình MTQG phát triển KT- XH vùng đồng bào DTTS và miền núi, chính sách cho người có uy tín; Cùng một số thông tin nổi bật khác về hoạt động tôn giáo, văn hoá xã hội tại các địa phương. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết: “Hai ngôi chùa bên dòng sông Sê Pôn” của tác giả Nguyễn Thanh
Nghệ An: Những quả “bom nước” chực chờ vỡ

Nghệ An: Những quả “bom nước” chực chờ vỡ

Sự kiện - Bình luận - Thanh Hải - 6 giờ trước
Nghệ An đang trải qua những ngày khó khăn do mưa lũ hoành hành. Đã có những tuyến đê xung yếu bị vỡ, những hồ nước hàng triệu m3 bị rò rỉ… Nguy cơ mất an toàn từ hồ đập, đê điều đang nguy cấp hơn bao giờ hết.
Bộ Y tế thông tin về ca đậu mùa khỉ đầu tiên tại Việt Nam

Bộ Y tế thông tin về ca đậu mùa khỉ đầu tiên tại Việt Nam

Sức khỏe - T.Hợp - 6 giờ trước
Bộ Y tế vừa nhận được báo cáo của Sở Y tế TPHCM về kết quả xét nghiệm giải trình tự gen khẳng định một bệnh nhân mắc bệnh đậu mùa khỉ chủng Monkeypox virus thuộc clade IIb. Đây là bệnh nhân mắc bệnh đậu mùa khỉ được ghi nhận đầu tiên tại Việt Nam.
Ban Dân tộc tỉnh Bắc Giang: Chủ động, quyết liệt trong chỉ đạo điều hành tổ chức thực hiện Chương trình MTQG

Ban Dân tộc tỉnh Bắc Giang: Chủ động, quyết liệt trong chỉ đạo điều hành tổ chức thực hiện Chương trình MTQG

Công tác Dân tộc - Minh Thu (thực hiện) - 6 giờ trước
9 tháng đầu năm 2022, mặc dù dịch bệnh Covid-19 vẫn còn diễn biến phức tạp, nhưng tập thể Ban Dân tộc tỉnh Bắc Giang đã tập trung đổi mới, linh hoạt, sâu sát và quyết liệt trong công tác chỉ đạo, điều hành; triển khai thực hiện hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, đặc biệt là việc triển khai Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 -2030, giai đoạn I: Từ năm 2021 - 2025 (Chương trình MTQG). Xung quanh nội dung này, phóng viên (PV) Báo Dân tộc và Phát triển đã có cuộc trao đổi với ông Vi Thanh Quyền - Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Bắc Giang.
Thế giới đối mặt nhiều thách thức trong quá trình đô thị hóa

Thế giới đối mặt nhiều thách thức trong quá trình đô thị hóa

Nhìn ra thế giới - PV - 7 giờ trước
Quá trình đô thị hóa nhanh chóng và quy hoạch kém dẫn đến nhiều thách thức cho thế giới, như thiếu nhà ở giá rẻ, thiếu cơ sở hạ tầng, không gian mở hạn chế, không khí ô nhiễm...
Đoàn giám sát của IMF: Có căn cứ để tin tưởng triển vọng tích cực của kinh tế Việt Nam

Đoàn giám sát của IMF: Có căn cứ để tin tưởng triển vọng tích cực của kinh tế Việt Nam

Thời sự - PV - 7 giờ trước
Chiều 3/10, Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp bà Era Dabla-Norris, Trưởng đoàn giám sát của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) về kinh tế vĩ mô và tài chính, tiền tệ của các nước hội viên đang có chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam.