Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

“Đồi thông hai mộ” - Một biểu tượng tình yêu nơi xứ Mường

Hồng Minh - 07:44, 24/02/2022

“Anh Đinh Lăng giờ đây đâu nhỉ?/ Anh của em yêu quý nhất đời/ Anh đi, mù mịt xa khơi/ Phượng hoàng tung cánh phương trời mải bay…”. Đó là những dòng thơ mở đầu truyện thơ “Đồi thông hai mộ” của tác giả Tùng Giang - Vũ Đình Trung. Bài thơ được sáng tác dựa trên một tích truyện minh chứng cho câu chuyện tình yêu đẹp, thiêng liêng của cộng đồng người Mường tỉnh Hòa Bình. Câu chuyện đó đã, đang và mãi trở thành biểu tượng tình yêu của xứ Mường nơi đây.

Hai ngôi mộ của chàng Đinh Lăng và nàng Quách Mỵ Dung mãi trở thành biểu tượng đẹp cho tình yêu của người Mường
Hai ngôi mộ của chàng Đinh Lăng và nàng Quách Mỵ Dung mãi trở thành biểu tượng đẹp cho tình yêu của người Mường

Từ câu chuyện tình đẹp xứ Mường…

Bấy lâu nay, khi nhắc tới địa danh “Đồi thông hai mộ” người ta sẽ nghĩ tới Đà Lạt. Nhưng ít ai biết rằng, tại xứ Mường tỉnh Hòa Bình cũng có một địa danh như thế, gắn liền với câu chuyện tình yêu cảm động.

Để tường tận hơn về câu chuyện này, chúng tôi đã được Nhà văn Nguyễn Hữu Duyên - một người từng được gặp và nghe tác giả bài thơ “Đồi thông hai mộ” kể về câu chuyện.

Ông Duyên kể lại, năm 1946, chàng thanh niên Vũ Đình Trung - sau trở thành văn sĩ Tùng Giang, cùng với gia đình rời Hà Nội trong phong trào “tiêu thổ kháng chiến” tản cư vào Chương Mỹ, rồi từ đây đi tiếp về phía Tây Bắc đến một vùng núi non thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình.

Tại đây, tác giả Tùng Giang gặp và đi theo một ông già người địa phương về nhà. Ông già kể cho nghe chuyện về hai ngôi mộ bên đồi thông, gần đó có dòng suối Ngang. Hai nhân vật trong hai ngôi mộ là: Chàng Đinh Lăng và nàng Quách Mỵ Dung. Đinh, Quách là hai trong 4 dòng họ quan lang quyền quý của người Mường Hòa Bình thời bấy giờ (Đinh, Quách, Bạch, Hà).

Theo tích chuyện, chàng trai vì không cưới được người yêu nên đã quyết tâm học xa để trở về khẳng định chính mình, phục vụ bản làng. Nhưng ngày về, biết rằng người yêu đã mất, chàng lại một lần nữa ra đi, tham gia chiến trận và qua đời. Thể theo nguyện vọng của chàng, người dân đưa được thi thể chàng về chôn bên cạnh người yêu.

Cho đến nay, mộ của cặp đôi này vẫn còn nằm trên đồi, nơi có con đường mòn vắt qua rừng, mà người dân thường đi chợ từ Kim Bôi sang Chợ Đồn ở Lương Sơn.

Cảm động trước mối tình sắt son mà bi thảm của đôi trai tài gái sắc xứ Mường, nhà thơ Tùng Giang đã  viết truyện thơ “Đồi thông hai mộ”, một tuyệt tác thi phẩm dài tới 1.044 câu thơ, theo thể song thất lục bát trong quãng thời gian năm 1947- 1948.

Bìa tác phẩm này cũng được minh họa bằng tranh cô gái Mường bên ngôi nhà sàn. Điều này một lần nữa khẳng định, tích truyện thơ “Đồi thông hai mộ” là từ câu chuyện đôi trai gái người Mường.

Mối nhân duyên với tập thơ “Đồi thông hai mợ” của ông Duyên không chỉ dừng lại ở đó. Mà ông cũng không ngờ rằng, người vợ của ông là bà Nguyễn Thị Hoàng cũng thuộc lòng hơn 1.000 câu thơ trong bài thơ.

Bìa tác phẩm “Đồi thông hai mộ” được minh họa bằng tranh cô gái Mường bên ngôi nhà sàn
Bìa tác phẩm “Đồi thông hai mộ” được minh họa bằng tranh cô gái Mường

… đến truyện thơ "Đồi thông hai mộ"

Với những giá trị của câu chuyện tình yêu đẹp, sau gần 70 năm, năm 2019, UBND huyện Kim Bôi phối hợp với Ban Chuyên đề Hội Nhà văn Việt Nam đã có một tọa đàm khoa học: “Đồi thông hai mộ - Từ di cảo đến di sản”.

Đã vài chục năm trôi qua dù trải qua nhiều thăng trầm, “Đồi thông hai mộ” của văn sĩ Tùng Giang - Vũ Đình Trung vẫn có đời sống riêng trong lòng độc giả. Nhân chứng như bà Nguyễn Thị Hoàng vợ của Nhà thơ Nguyễn Hữu Duyên hơn 80 tuổi vẫn đọc vanh vách nhiều đoạn trong truyện thơ này, hay cụ Đinh Công Sắc chép tay toàn bộ tác phẩm “Đồi thông hai mộ”…

Nhà thơ Lê Va, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Hòa Bình đã từng nói: “Lần đầu tiên khi nhìn thấy tập truyện thơ “Đồi thông hai mộ”, chúng tôi, đại diện cho giới văn học nghệ thuật tỉnh Hòa Bình, không khỏi ngạc nhiên vì hình ảnh người con gái trẻ với khăn trắng, áo cón, váy đen cùng đôi mắt đang dõi vào xa thẳm, đích thị là một người con gái Mường. Hai nhân vật chính trong thiên tình sử người trai Mường Đinh Lăng người gái Quách Mỵ Dung hẳn là xuất thân từ hai họ Đinh và họ Quách của người Mường. Những hình ảnh minh họa trong tập truyện thơ chủ yếu là của xứ Mường đã mang đến cho chúng tôi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác trong niềm xúc động khó giãi bày”.

Thông qua tập truyện thơ, có thêm một bằng chứng sinh động: Người Mường Hòa Bình đã đồng hành cùng đất nước đi qua các giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc.

Việc tìm ra và tôn tạo hai ngôi mộ của chàng Đinh Lăng và nàng Quách Mỵ Dung không chỉ là sự khẳng định về một địa danh, chứng tích hiện hữu trong lịch sử, là nơi phát tích của một tác phẩm văn học giá trị, mà còn mang lại cho người đời nay một danh thắng ý nghĩa để thưởng ngoạn và chiêm nghiệm. Với những giá trị ấy, chắc chắn sẽ còn khơi gợi nhiều hướng nghiên cứu, tiếp cận để “Đồi thông hai mộ” xứng đáng với kỳ vọng thành di sản văn hóa.

Đặc biệt hơn, nơi đây như trở thành một biểu tượng cho tình yêu đôi lứa của cộng đồng người Mường tỉnh Hòa Bình. Được biết, ngày nay nhiều đôi trai gái thường đến thăm hai ngôi mộ của chàng Đinh Lăng và nàng Quách Mỵ Dung để thề thốt và nguyện cầu cho tình yêu của họ cũng khăng khít, đẹp đẽ.

Hy vọng rằng, trong thời gian sớm nhất, các cơ quan chức năng, các nhà đầu tư cùng chung tay để xây dựng nơi này thành một điểm du lịch văn hóa, tâm linh xứ Mường, phát triển  như tiếng vang của tác phẩm “Đồi thông hai mộ”.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Gia đình 3 thế hệ giữ gìn nghề dệt thổ cẩm của người Mạ

Gia đình 3 thế hệ giữ gìn nghề dệt thổ cẩm của người Mạ

Hơn 60 năm gắn bó với khung cửi, nghệ nhân H’Bạch (73 tuổi), bon N’Jiêng, xã Đắk Nia, TP.Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông đã truyền nghề đệt thổ cẩm truyền thống cho thế hệ con và cháu. Đến nay, nghề dệt không chỉ góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống của đồng bào Mạ, mà còn tạo thêm nguồn thu nhập cho gia đình bà, gắn kết tình thân. Hiếm có gia đình nào giữ được nghề truyền thống như gia đình nghệ nhân H’Bạch.
Tin nổi bật trang chủ
Dự án Đường liên vùng kết nối Khánh Hòa, Ninh Thuận và Lâm Đồng: Khánh Hòa cam kết sử dụng vốn địa phương 930 tỷ đồng để thực hiện

Dự án Đường liên vùng kết nối Khánh Hòa, Ninh Thuận và Lâm Đồng: Khánh Hòa cam kết sử dụng vốn địa phương 930 tỷ đồng để thực hiện

Trang địa phương - Thanh Phong - 31 phút trước
Sáng 2/12/2022, HĐND tỉnh Khánh Hòa khóa VII đã tổ chức họp chuyên đề thảo luận, biểu quyết thông qua Nghị quyết thống nhất chủ trương thực hiện và cam kết phân bổ nguồn vốn ngân sách địa phương tham gia thực hiện dự án Đường liên vùng kết nối Khánh Hòa, Ninh Thuận và Lâm Đồng.
Gia tăng bệnh nhân trẻ tuổi mắc ung thư đại trực tràng

Gia tăng bệnh nhân trẻ tuổi mắc ung thư đại trực tràng

Sức khỏe - PV - 1 giờ trước
Các số liệu nghiên cứu mới đây cho thấy, tỷ lệ mắc ung thư đại trực tràng ở người dưới 50 tuổi tăng 22%, chiếm khoảng 10% tổng số các ca mới mắc ung thư đại trực tràng ở tất cả các lứa tuổi.
Thanh Hóa: Tăng cường đối ngoại khu vực biên giới

Thanh Hóa: Tăng cường đối ngoại khu vực biên giới

Xã hội - Quỳnh Trâm - 2 giờ trước
Trong số các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu nhiệm kỳ 2020 – 2025, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ 19 nêu rõ: Triển khai đồng bộ, sáng tạo, hiệu quả công tác đối ngoại, trọng tâm là kinh tế đối ngoại. Nghị quyết cũng nhấn mạnh nhiệm vụ: Xây dựng, củng cố đường biên giới với nước bạn Lào hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.
Nhờ cấy gien não người, chuột học nhanh và ghi nhớ lâu hơn

Nhờ cấy gien não người, chuột học nhanh và ghi nhớ lâu hơn

Khoa học - Công nghệ - PV - 3 giờ trước
Các nhà khoa học Trung Quốc cho biết sau khi cấy gien não người cho chuột thí nghiệm, chúng đã được cải thiện rõ khả năng học tập và ghi nhớ.
World Cup 2022: Hạ Costa Rica 4-2, Đức vẫn phải cay đắng rời giải

World Cup 2022: Hạ Costa Rica 4-2, Đức vẫn phải cay đắng rời giải

Thể thao - Giải trí - Hoàng Minh - 4 giờ trước
Lượt trận cuối bảng E World Cup 2022, Đức đã có chiến thắng đầu tiên của mình khi đối đầu với Costa Rica. Sau lượt trận này, cả 2 cùng bị loại ngay lại vòng bảng, khi Nhật Bản đã giành chiến thắng trước Tây Ban Nha trong trận đấu cùng giờ.
Những điều cần biết trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh máu nhiễm mỡ

Những điều cần biết trong chế độ dinh dưỡng của người bệnh máu nhiễm mỡ

Mỡ máu cao là hiện tượng cholesterol, triglyceride tăng cao khi cơ thể dư thừa chất béo không kịp đào thải hoặc chuyển hóa. Lượng mỡ tích tụ lâu ngày gây ra các biến chứng nguy hiểm ở gan, tim, thận… đồng thời hình thành các mảng xơ vữa động mạch, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim. Bởi vậy, chế độ dinh dưỡng là một trong những vấn đề cần quan tâm hàng đầu của những người có mỡ máu cao. Sau đây là chế độ dinh dưỡng hợp lý nhất dành cho người bị bệnh máu nhiễm mỡ mời các bạn tham khảo.
Chủ tịch Quốc hội dự Diễn đàn hợp tác giáo dục Việt Nam-Australia

Chủ tịch Quốc hội dự Diễn đàn hợp tác giáo dục Việt Nam-Australia

Thời sự - PV - 4 giờ trước
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ trong gần nửa thế kỷ qua, hợp tác giáo dục, đào tạo luôn là trụ cột và là “điểm sáng” trong hợp tác hữu nghị hai nước Việt Nam-Australia.
The Zurich trình làng chính sách “khủng”: Thảnh thơi dòng tiền – An nhiên tận hưởng

The Zurich trình làng chính sách “khủng”: Thảnh thơi dòng tiền – An nhiên tận hưởng

Kinh tế - PV - 5 giờ trước
Sức hút của căn hộ The Zurich tại Vinhomes Ocean Park ngày càng tăng khi chính sách bán hàng với nhiều ưu đãi vượt trội vừa chính thức được chủ đầu tư công bố, giúp khách hàng dễ dàng sở hữu nơi an cư mang phong cách Thụy Sĩ trong lòng Hà Nội.
Lịch thi đấu vòng 1/8 World Cup 2022 theo giờ Việt Nam mới nhất

Lịch thi đấu vòng 1/8 World Cup 2022 theo giờ Việt Nam mới nhất

Thể thao - Giải trí - Hoàng Minh - 5 giờ trước
Vòng 1/8 World Cup 2022 chính thức bắt đầu với trận đấu tiên diễn ra lúc 22h00 ngày 3/12, trận cuối cùng vào rạng sáng ngày 7/12. Tại vòng đấu này là sự góp mặt của 16 đội nhất và nhì mỗi bảng ở vòng thi đấu bảng. Đến nay đã xác định được 6 cặp đấu ở vòng 16 đội - vòng loại trực tiếp đầu tiên tại 6 bảng A, B, C, D, E và F.
Xuất khẩu nhạc Việt: Cơ hội rộng mở cho “khát vọng” trẻ

Xuất khẩu nhạc Việt: Cơ hội rộng mở cho “khát vọng” trẻ

Thể thao - Giải trí - PV - 6 giờ trước
Những năm gần đây, giới nghệ sĩ Việt Nam đã nỗ lực đưa các dự án âm nhạc của mình đến với bạn bè quốc tế, nhưng phần lớn mới dừng lại ở việc giao lưu quảng bá văn hóa. Khó khăn là vậy nhưng họ vẫn không ngừng cống hiến, sáng tạo để thực hiện hoài bão “bơi ra biển lớn” dù biết đích đến còn xa.
World Cup 2022: Hạ gục Tây Ban Nha, Nhật Bản lại làm nên kỳ tích

World Cup 2022: Hạ gục Tây Ban Nha, Nhật Bản lại làm nên kỳ tích

Thể thao - Giải trí - Hoàng Minh - 7 giờ trước
Lượt trận cuối bảng E World Cup 2022, Nhật Bản đã giành chiến thắng trước đương kim vô địch Tây Ban Nha với tỷ số 2-1 và giành cho mình tấm vé đi tiếp với vị trí nhất bảng.