Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Chống thất thu thuế chuyển nhượng bất động sản

PV - 18:10, 04/11/2022

Dù số thu từ chuyển nhượng bất động sản (BĐS) trong năm 2022 cao hơn so với cùng kỳ năm 2021 song ngân sách mảng này vẫn bị thất thu lớn. Giới chuyên gia cho rằng trong thời gian tới đây, khi nghiên cứu sửa đổi Luật Quản lý thuế, cần bổ sung chức năng điều tra cho cơ quan thuế, để có thể áp dụng các biện pháp nghiệp vụ điều tra đặc thù phát hiện và xử lý gian lận trong kê khai, xác định giá tính thuế đối với hoạt động chuyển nhượng BĐS.

Ngân sách nhà nước thất thu lớn ở lĩnh vực thuế chuyển nhượng bất động sản. Ảnh: Quang Vinh
Ngân sách nhà nước thất thu lớn ở lĩnh vực thuế chuyển nhượng bất động sản. Ảnh: Quang Vinh

Số thu thuế chuyển nhượng đất đai tăng 96,4%

Báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính cho biết số thu thuế thu nhập từ chuyển nhượng BĐS, nhận thừa kế và nhận quà tặng là BĐS lũy kế 8 tháng đầu năm 2022 đạt hơn 26,86 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 13,2 nghìn tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ tăng 96,4% so với cùng kỳ năm 2021. Cùng với đó, trên toàn quốc, tính từ đầu năm đến ngày 6/9/2022, lượng hồ sơ khai giá chuyển nhượng cao hơn giá của UBND chiếm 72%, trung bình 1 bộ hồ sơ khai giá cao hơn gần 3 lần so với giá UBND.

Dù số thu thuế chuyển nhượng BĐS tăng nhưng thực tế cho thấy, ý thức tự giác thực hiện nghĩa vụ thuế của người dân chưa cao; nhận thức chưa đầy đủ về chính sách pháp luật thuế và pháp luật có liên quan; chưa nhận thức được hậu quả khi khai thuế với giá không đúng với giá thực tế chuyển nhượng.

Trường hợp tại phòng công chứng Đỗ Thu Hà, TP Cần Thơ là một ví dụ, hợp đồng giá trị giao dịch thực tế 26 tỷ đồng, nhưng người kê khai nộp thuế chỉ có 5 tỷ đồng và trốn kê khai thuế số tiền 21 tỷ đồng.

Đại diện Cục Thuế TP Cần Thơ cho biết, hành vi trốn thuế của nhiều cá nhân trong kinh doanh BĐS tập trung chủ yếu vào việc ghi giá trị trên hợp đồng công chứng thấp hơn so với giá trị giao dịch thực tế. Sau đó người giao dịch ký thêm phụ lục hợp đồng với giá trị thực tế cao hơn gấp nhiều lần.

Theo giới chuyên gia, ngoài các khó khăn trong việc thu thuế chuyển nhượng BĐS hiện nay, việc quản lý chuyển nhượng BĐS liên quan đến đất đai có nhiều cơ quan quản lý (như: Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ xây dựng...). Văn bản quy phạm pháp luật của các bộ, ngành, dữ liệu về đất đai của các cơ quan quản lý nhà nước chưa được xây dựng đồng bộ, liên thông để trao đổi phục vụ quản lý thông tin liên quan đến đất.

Làm chặt khâu kê khai giá

PGS.TS Lê Xuân Trường - Trưởng khoa Thuế - Hải quan, Học viện Tài chính phân tích, gốc rễ của tình trạng thất thu thuế ở lĩnh vực chuyển nhượng BĐS là vấn đề kê khai của người nộp thuế (NNT) về giá chuyển nhượng BĐS để tính thuế và quyền hạn của cơ quan thuế trong xác định giá tính thuế.

Theo quy định, NNT kê khai giá chuyển nhượng BĐS làm căn cứ tính thuế. Nếu cơ quan thuế nghi ngờ NNT kê khai không đúng giá thực tế chuyển nhượng thì có 3 cách thức xử lý: Yêu cầu NNT giải trình theo quy định pháp luật về quản lý thuế; Ấn định thuế trên cơ sở dữ liệu giá thị trường của cơ quan thuế; Xác định giá tính thuế không thấp hơn giá do UBND cấp tỉnh quy định.

Xuất phát từ lợi ích của mình, hầu hết NNT đều kê khai giá chuyển nhượng làm căn cứ tính thuế thấp hơn giá thực tế thanh toán. Trong thực tiễn, giao dịch của NNT chủ yếu thanh toán bằng tiền mặt, cơ quan thuế không trực tiếp giám sát quá trình giao dịch và thanh toán của NNT.

Để có cơ sở yêu cầu giải trình hoặc ấn định thuế, cơ quan thuế cần có cơ sở dữ liệu về giao dịch chuyển nhượng BĐS phù hợp với từng giao dịch BĐS cụ thể. Trong khi đó, cơ sở dữ liệu chung về thị trường BĐS do cơ quan nhà nước có thẩm quyền và cơ quan thuế chưa có hệ thống và chưa đầy đủ. Thêm vào đó, BĐS là hàng hóa có tính cá biệt cao, không dễ để tìm các giao dịch tương đồng làm căn cứ ấn định thuế.

Việc yêu cầu NNT giải trình dựa trên mặt bằng giá chung của thị trường cũng chỉ có thể thuyết phục NNT kê khai lại giá chuyển nhượng tăng thêm phần nào mà không phải là căn cứ bắt buộc NNT kê khai đúng với giá thực tế giao dịch.

Như vậy, trong phần lớn các trường hợp, cơ quan thuế chỉ có thể xác định giá tính thuế theo giá do UBND cấp tỉnh quy định, mà thực tế cho thấy giá do UBND cấp tỉnh quy định thường thấp hơn rất nhiều do với giá giao dịch trên thị trường.

Theo ông Trường, giải pháp để chống thất thu thuế lĩnh vực này là thực hiện đúng tinh thần của Nghị quyết số 18-NQ/TW Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII. Theo đó, cần bỏ khung giá đất do Chính phủ quy định và sửa đổi, bổ sung các quy định về nguyên tắc, phương pháp, quy trình và thẩm quyền xác định giá đất để bảng giá đất do các địa phương quy định sát hơn với giá thị trường.

Theo thông lệ quốc tế, việc xác định giá đất làm căn cứ tính thuế tương đương khoảng 70% giá thị trường thực tế là thành công. Giải pháp cần thiết là cơ quan thuế phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu về thị trường BĐS làm căn cứ xác định giá tính thuế.

Thêm vào đó, trong thời gian tới đây, khi nghiên cứu sửa đổi Luật Quản lý thuế, cần nghiên cứu bổ sung chức năng điều tra cho cơ quan thuế, để có thể áp dụng các biện pháp nghiệp vụ điều tra đặc thù phát hiện gian lận và xử lý gian lận trong kê khai, xác định giá tính thuế đối với hoạt động chuyển nhượng BĐS.

Mua bán bất động sản trên thị trường (trừ trường hợp mua bán nội bộ gia đình) bắt buộc phải có một cơ quan thẩm định giá độc lập. Ngoài ra, phải có chế tài mạnh xử lý việc khai chênh lệch giá quá cao. Đặc biệt các thông tin về giá bất động sản phải được công bố rộng rãi, định kỳ trên cổng thông tin của các bộ, ngành, địa phương, làm căn cứ để các cơ quan chức năng và người mua, bán biết, kê khai giá sát với thực tế - theo TS Nguyễn Minh Phong.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Hà Giang: Một trường THPT thu 400.000 đồng/học sinh để hỗ trợ kỳ thi tốt nghiệp THPT

Hà Giang: Một trường THPT thu 400.000 đồng/học sinh để hỗ trợ kỳ thi tốt nghiệp THPT

Thông tin với Báo Dân tộc và Phát triển, một phụ huynh có con đang theo học tại Trường THPT Lê Hồng Phong (Tp. Hà Giang, tỉnh Hà Giang) phản ánh về việc nhà trường thu tiền hỗ trợ thi tốt nghiệp THPT năm 2024 không đúng quy định.
Tin nổi bật trang chủ
Đánh thức tiềm năng phát triển của các địa phương từ văn hóa, du lịch

Đánh thức tiềm năng phát triển của các địa phương từ văn hóa, du lịch

Gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa là một trong những nội dung quan trọng được các Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đưa ra tại phiên thảo luận về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2023; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2024 tại Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV.
Trải nghiệm hái mận Mộc Châu

Trải nghiệm hái mận Mộc Châu

Media - BDT - 19:03, 29/05/2024
Nếu tháng 1 du xuân Mộc Châu ngập tràn mùa hoa đào, hoa mận trắng cả núi đồi, tháng 4 đến Mộc Châu để check-in những cung đường xanh mướt của đồi chè thì thời điểm này đến với Mộc Châu không thể bỏ lỡ hoạt động hái mận.Hơn 40 năm bén rễ và phủ xanh mảnh đất cao nguyên, cây mận hậu đã gắn bó và trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của đồng bào các dân tộc huyện Mộc Châu. Đến nay, Mộc Châu đã trở thành một trong những “vựa” mận lớn của cả nước, với diện tích hơn 3.200 ha, trong đó 2.400 ha đã cho thu hoạch.
Hà Giang: Một trường THPT thu 400.000 đồng/học sinh để hỗ trợ kỳ thi tốt nghiệp THPT

Hà Giang: Một trường THPT thu 400.000 đồng/học sinh để hỗ trợ kỳ thi tốt nghiệp THPT

Bạn đọc - Vũ Mừng - 18:52, 29/05/2024
Thông tin với Báo Dân tộc và Phát triển, một phụ huynh có con đang theo học tại Trường THPT Lê Hồng Phong (Tp. Hà Giang, tỉnh Hà Giang) phản ánh về việc nhà trường thu tiền hỗ trợ thi tốt nghiệp THPT năm 2024 không đúng quy định.
Hội chứng ngừng thở khi ngủ

Hội chứng ngừng thở khi ngủ

Media - BDT - 18:47, 29/05/2024
Hội chứng ngừng thở khi ngủ là một rối loạn đặc trưng của bệnh lý hô hấp, có liên quan đến giấc ngủ. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, sẽ gây nhiều biến chứng nguy hiểm, như: Tai biến mạch máu não, đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, tai nạn giao thông, tai nạn lao động, giảm trí nhớ, mất tập trung...Mắc hội chứng ngừng thở khi ngủ khiến bệnh nhân ngưng tim, ngưng thở. Bệnh lý này nguy hiểm ra sao, ai dễ mắc?
PC Kon Tum tiếp sức thi công xây dựng dự án Đường dây 500kV mạch 3

PC Kon Tum tiếp sức thi công xây dựng dự án Đường dây 500kV mạch 3

Tin tức - Ngọc Chí - 18:15, 29/05/2024
Sáng 29/5, Công ty Điện lực Kon Tum (PC Kon Tum) tổ chức Lễ xuất quân tham gia hỗ trợ thi công xây dựng dự án Đường dây 500kV mạch 3 từ Quảng Trạch đến Phố Nối.
Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Nông Thị Hà đến thăm và làm việc tại Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn

Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Nông Thị Hà đến thăm và làm việc tại Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn

Chính sách dân tộc - Quỳnh Trâm - 18:13, 29/05/2024
Ngày 29/5, Đoàn công tác của Ủy ban Dân tộc do Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Nông Thị Hà làm Trưởng đoàn đã có buổi thăm và làm việc tại Trường Dự bị Đại học Dân tộc Sầm Sơn (Thanh Hóa). Cùng tham gia Đoàn, có lãnh đạo một số vụ, đơn vị của Ủy ban Dân tộc.
Tin trong ngày - 28/5/2024

Tin trong ngày - 28/5/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 28/5, có những thông tin đáng chú ý sau: Hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, xã trong tháng 9. Yên Bái: Phát hiện hóa thạch đến 5 triệu năm. Kon Tum: Báo động tình trạng gom mua đất của đồng bào DTTS . Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Ninh Thuận: Đầu tư có trọng tâm, trọng điểm cho vùng đồng bào DTTS

Ninh Thuận: Đầu tư có trọng tâm, trọng điểm cho vùng đồng bào DTTS

Công tác Dân tộc - T.Nhân - 18:06, 29/05/2024
Từ nguồn vốn ngân sách Trung ương, vốn đối ứng từ ngân sách địa phương và vốn lồng ghép các chương trình, dự án khác, tỉnh Ninh Thuận tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm vào vùng đồng bào DTTS và miền núi. Sự tập trung đầu tư này bước đầu phát huy hiệu quả, góp phần làm thay đổi diện mạo vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh.
Tháo gỡ vướng mắc trong giải phóng mặt bằng thi công dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 7A ở Diễn Châu (Nghệ An): Cần sự đồng thuận, chia sẻ của người dân

Tháo gỡ vướng mắc trong giải phóng mặt bằng thi công dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 7A ở Diễn Châu (Nghệ An): Cần sự đồng thuận, chia sẻ của người dân

Kinh tế - An Yên - 17:57, 29/05/2024
Huyện Diễn Châu (Nghệ An) đang tập trung tối đa lực lượng để giải phóng mặt bằng phục vụ cho dự án cải tạo nâng cấp Quốc lộ 7A. Tuy nhiên, nhiều vị trí trên tuyến vẫn có những vướng mắc chưa thể tháo gỡ. Trong khi đó, Ban Quản lý dự án 4 (Bộ Giao thông vận tải), cho biết, sau ngày 30/5/2024, nếu UBND các huyện, trong đó có huyện Diễn Châu. không bàn giao mặt bằng cho dự án, Cục Đường bộ Việt Nam sẽ báo cáo Bộ Giao thông vận tải để lại, không thi công các vị trí vướng mắc mặt bằng. Như vậy, sẽ bất lợi cho những địa phương có dự án đi qua.
Mộc Châu (Sơn La): Tích cực giải ngân nguồn vốn thực hiện Dự án 6 thuộc Chương trình MTQG 1719

Mộc Châu (Sơn La): Tích cực giải ngân nguồn vốn thực hiện Dự án 6 thuộc Chương trình MTQG 1719

Chính sách dân tộc - Thúy Hồng - 17:50, 29/05/2024
Triển khai thực hiện Dự án 6 “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các DTTS gắn với du lịch” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 (Chương trình MTQG 1719) đã được các cơ quan, đơn vị của huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La tích cực triển khai. Dự án được triển khai đã tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bảo các DTTS gắn với phát triển du lịch.
Đắk Lắk: Điều chuyển 220 tỷ đồng từ Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột cho một dự án trọng điểm thiếu vốn

Đắk Lắk: Điều chuyển 220 tỷ đồng từ Cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột cho một dự án trọng điểm thiếu vốn

Xã hội - Lê Hường - 17:40, 29/05/2024
UBND tỉnh Đắk Lắk vừa có quyết định điều chỉnh kế hoạch đầu tư vốn ngân sách Trung ương đợt 1, năm 2024. Cụ thể, điều chuyển 220 tỷ đồng vốn của dự án thành phần 3, thuộc Dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột sang Dự án cải tạo, nâng cấp Tỉnh lộ 1.
Đẩy mạnh nâng cao chất lượng cuộc sống cho đồng bào DTTS và người dân vùng nông thôn

Đẩy mạnh nâng cao chất lượng cuộc sống cho đồng bào DTTS và người dân vùng nông thôn

Thời sự - Hoàng Quý - 17:30, 29/05/2024
Trong phiên thảo luận về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2023; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2024 tại Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) đã đưa ra các ý kiến xoay quanh nhiều vấn đề còn tồn tại ở vùng đồng bào DTTS, nông thôn.