Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bình Định: Nỗ lực bảo tồn nghề dệt thổ cẩm trước nguy cơ mai một

Lê Phương - 17:56, 21/11/2021

Bình Định là vùng đất sinh sống của nhiều DTTS, nhưng chiếm số lượng nhiều hơn cả là dân tộc Ba Na, Chăm Hroi. Đồng bào DTTS ở Bình Định cũng có nghề dệt thổ cẩm, với những đường nét hoa văn tinh tế, độc đáo. Cũng như nhiều nghề truyền thống của các DTTS khác, nghề đệt thổ cẩm của đồng bào DTTS ở Bình Định đang đứng trước nguy cơ mai một.

Nghệ nhân dệt thổ cẩm làng Hà Ri bên khung dệt
Nghệ nhân dệt thổ cẩm làng Hà Ri bên khung dệt

Điểm sáng làng Hà Văn Trên

Ở Bình Định có những làng nghề dệt thổ cẩm vang bóng một thời như, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Ba Na ở các làng Hà Ri, xã Vĩnh Hiệp, huyện Vĩnh Thạnh; làng dệt Hà Văn Trên, xã Canh Thuận, huyện vân Canh; làng dệt xã Vĩnh An, huyện Tây Sơn...Nhưng do những ảnh hưởng của đời sống hiện đại, không gian và các dịp sử dụng trang phục thổ cẩm hẹp dần, hệ quả là nghề dệt thổ cẩm đối diện với nguy cơ mai một. 

Đơn cử như nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Ba Na ở làng Hà Ri, là một trong những làng dệt thổ cẩm có lịch sử hình thành từ lâu đời. Khi xưa, người dân của làng này hầu như ai cũng biết dệt, nhưng hiện chỉ còn 20 - 30 người còn làm nghề. Tuy nhiên, sản phẩm làm ra chủ yếu để sử dụng trong gia đình, dòng tộc, bởi gần như không bán được hàng.

Ông Nguyễn Hồng Quang, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hiệp, cho hay: Người có tay nghề dệt thổ cẩm cao không còn nhiều, hầu hết đã lớn tuổi, nhưng lớp trẻ bây giờ lại không mấy mặn mà với nghề dệt. Cứ đà này tôi nghĩ nghề dệt thổ cẩm sẽ khó tồn tại lâu.

Còn ông Đinh Văn Ngắt, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Vĩnh An, huyện Tây Sơn, cho biết: Cả xã còn khoảng 50 hộ còn giữ nghề dệt thổ cẩm. Sản phẩm làm ra chủ yếu phục vụ trong các hoạt động văn hóa, đời sống của người dân như trang phục, vỏ chăn, địu trẻ em hay túi xách. Trong điều kiện sản phẩm làm ra khó tiêu thụ, xã tập trung tuyên truyền, vận động người dân cố gắng gìn giữ không để nghề mai một.

Trong các làng nghề dệt thổ cẩm, có lẽ làng nghề Hà Văn Trên là nổi trội hơn cả. Chị Đinh Thị Xuân Bông, 42 tuổi, một người còn theo nghề dệt thổ cẩm ở làng Hà Văn Trên, chia sẻ: Làng tôi hiện có hơn 100 người còn gắn bó với nghề dệt thổ cẩm, những người ở tầm tuổi như tôi khá nhiều. 

Thổ cẩm và nghề dệt thổ cẩm gắn bó với chúng tôi đã lâu đời, nên ai cũng muốn giữ gìn, phát huy. Chính quyền ủng hộ, hỗ trợ; người già nhiệt tình thuyết phục, dạy nghề, chỉ ra những cái hay, nét đẹp của thổ cẩm dân tộc mình, nhờ vậy nghề dệt còn nhiều người theo, thổ cẩm được dùng nhiều hơn một số nơi khác.

Bà Đinh Thị Lên (62 tuổi), là người lớn tuổi nhất ở làng còn gắn bó với nghề truyền thống này chia sẻ: Ngoại và mẹ là người chỉ dạy nghề dệt thổ cẩm cho tôi từ khi 15 tuổi. Đến năm 20 tuổi, tôi tự tay đan, dệt hoàn chỉnh từng chiếc áo, chiếc chăn mặc, váy, khăn, khố… Tôi rất vui vì trong làng vẫn còn nhiều người biết dệt thổ cẩm, đặc biệt là lớp trẻ.

Bà Đinh Thị Lên, nghệ nhân dệt thổ cẩm làng Hà Văn Trên
Bà Đinh Thị Lên, nghệ nhân dệt thổ cẩm làng Hà Văn Trên

Chung tay bảo tồn

Sở dĩ, nghề dệt thổ cẩm ở làng Hà Văn Trên có được những gam màu tươi sáng, là nhờ từ vài năm trước, chính quyền địa phương đã chủ động tìm cách bảo tồn, phát huy làng nghề. Năm 2020, UBND tỉnh Bình Định đã đồng ý cho Hội Liên hiệp Phụ nữ Canh Thuận, được sử dụng địa danh “Hà Văn Trên - Canh Thuận - Vân Canh - Bình Ðịnh” đăng ký nhãn hiệu tập thể “Vải thổ cẩm Hà Văn Trên”. Huyện cũng phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ Bình Định lập hồ sơ, đề nghị Cục Sở hữu trí tuệ chứng nhận nhãn hiệu.

 " Người dân kỳ vọng khi được cơ quan chức năng cấp chứng nhận nhãn hiệu làng nghề, thì cơ hội để làng nghề khôi phục, phát triển là rất lớn", chị Đinh Thị Xuân Bông, một nghệ nhân ở làng Hà Văn Trên chia sẻ

Theo ông Nguyễn Xuân Việt, Phó Chủ tịch UBND huyện Vân Canh, nghề dệt thổ cẩm tuy chưa đem lại nguồn thu nhập lớn cho phụ nữ ở làng Hà Văn Trên, nhưng tình yêu văn hóa truyền thống của họ, đang tạo ra sức lan tỏa đến thế hệ trẻ trong việc bảo tồn, gìn giữ nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc mình. 

Đây là lý do để địa phương xúc tiến, xây dựng nhãn hiệu tập thể cho dệt thổ cẩm Hà Văn Trên. Chúng tôi đã xây dựng kế hoạch phát triển làng nghề dệt thổ cẩm truyền thống tại làng Hà Văn Trên; mở các lớp đào tạo nghề dệt vải thổ cẩm; đồng thời xây dựng Đề án bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các DTTS gắn với phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái.

Trước thực trạng nghề dệt thổ cẩm Hà Ri, xã Vĩnh Hiệp, huyện Vĩnh Thạnh nguy cơ mai một, chính quyền địa phương đã nghiên cứu, tìm hướng để bảo tồn nghề dệt thổ cẩm. Ông Nguyễn Hồng Quang, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hiệp, cho biết: Xã đã quy hoạch vị trí để xây dựng nhà sản xuất, trưng bày tập trung các sản phẩm làng nghề, kết hợp du lịch sinh thái ở khu vực suối Tà Má, gắn với tiêu thụ sản phẩm dệt thổ cẩm. 

Đồng thời, kiến nghị UBND huyện chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch bảo tồn, phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống. Hỗ trợ kinh phí, khung dệt, kết hợp dạy nghề cho bà con.

Thực hiện Đề án bảo tồn, phát huy trang phục truyền thống các dân tộc thiểu số Việt Nam, trong giai đoạn 2021 - 2025, ông Tạ Xuân Chánh, Giám đốc Sở Văn hóa Thông tin tỉnh Bình Định cho biết, đơn vị sẽ phối hợp với Ban Dân tộc và chính quyền các địa phương, lập hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể về nghề dệt thổ cẩm của người Chăm Hroi, để đề nghị Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tham mưu cho UBND tỉnh xây dựng chính sách đầu tư, hỗ trợ người dân khôi phục, phát triển làng nghề dệt thổ cẩm gắn với du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái.

Tin cùng chuyên mục
Duy trì, phát triển nghề truyền thống ở Triệu Phong

Duy trì, phát triển nghề truyền thống ở Triệu Phong

Những năm qua, việc duy trì và phát triển làng nghề truyền thống được huyện Triệu Phong (Quảng Trị) quan tâm thực hiện hiệu quả. Qua đó, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người dân, giữ gìn và phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.
Tin nổi bật trang chủ
Tuyên bố chung về Tầm nhìn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga đến năm 2030

Tuyên bố chung về Tầm nhìn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga đến năm 2030

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Liên bang Nga, chiều 30/11/2021, tại Moscow, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc hội đàm với Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Kết thúc hội đàm, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Tổng thống Putin đã ra Tuyên bố chung về Tầm nhìn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nga đến năm 2030. Xin trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung.
Phú Yên: Mưa lớn nhiều ngày khiến gần 29 nghìn ngôi nhà bị ngập, 5 người chết

Phú Yên: Mưa lớn nhiều ngày khiến gần 29 nghìn ngôi nhà bị ngập, 5 người chết

Tin tức - Minh Ngọc – Đào Linh - 20 phút trước
Mưa lớn nhiều ngày ở Phú Yên đã khiến gần 29 nghìn ngôi nhà của người dân bị ngập, có 5 người thương vong do mưa lũ.
Năm 2021: Bộ Công an phát hiện 25.175 vụ và bắt giữ 37.056 đối tượng tội phạm về ma túy

Năm 2021: Bộ Công an phát hiện 25.175 vụ và bắt giữ 37.056 đối tượng tội phạm về ma túy

Pháp luật - Mai Hương - 21 phút trước
Sáng ngày 01/12, tại Hà Nội, Cục Cảnh sát điểu tra tội phạm về ma túy (C04), Bộ Công an tổ chức Hội nghị cung cấp thông tin tới các cơ quan báo chí kết quả công tác, phòng chống tội phạm về ma túy năm 2021. Thiếu tướng Nguyễn Văn Viện, Cục trưởng Cục C04 chủ trì Hội nghị. Dự Hội nghị còn có đại diện lãnh đạo Cục Công tác Đảng( X03), Cục Công tác chính trị (V01); Lãnh đạo và phóng viên một số cơ quan thông tấn báo chí.
Ấn tượng cuộc thi ảnh

Ấn tượng cuộc thi ảnh "Đất nước nhìn từ biển"

Photo - PV - 1 giờ trước
Các tác phẩm đoạt giải tại cuộc thi ảnh “Đất nước nhìn từ biển” do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Viện Truyền thông và Phát triển nhân lực, Tạp chí Nhiếp ảnh và đời sống tổ chức là những tác phẩm xuất sắc nhất trong tổng số gần 4.000 ảnh gửi tham dự cuộc thi để trao giải. Những bức ảnh này sẽ được lựa chọn để in sách, xuất bản thành bộ lịch ảnh Biển đảo Việt Nam năm 2022, góp phần đẩy mạnh hoạt động xúc tiến, quảng bá du lịch của đất nước.
Cần chủ động các giải pháp cho việc nuôi thủy sản lồng bè mùa mưa lũ

Cần chủ động các giải pháp cho việc nuôi thủy sản lồng bè mùa mưa lũ

Khoa học - Công nghệ - T.Hợp - 2 giờ trước
Tổng cục Thủy sản đã có Văn bản số 2085/TCTS-NTTS đề nghị Sở NN&PTNT các tỉnh Nam Trung Bộ phối hợp với cơ quan liên quan chỉ đạo sản xuất và quản lý nuôi thuỷ sản lồng bè mùa mưa lũ.
Lịch nghỉ Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022 của sinh viên các trường đại học

Lịch nghỉ Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022 của sinh viên các trường đại học

Tin tức - P. Ngọc - 2 giờ trước
Mới đây, một số trường đại học đã có thông báo lịch nghỉ Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022 của sinh viên. Theo đó, sinh viên các trường sẽ được nghỉ ít nhất là 2 tuần.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 28/11/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo ngày 28/11 sẽ tiếp tục thông tin tới quý vị và các bạn những tin tức nổi bật trong tuần qua, trọng tâm là Hội nghị Văn hóa toàn quốc triển khai thực hiện Nghị quyết XIII của Đảng; hoạt động triển khai Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 -2030. Phần đọc báo sẽ giới thiệu bài viết “Hoa trên lèn đá” của tác giả Phạm Việt Thắng và bài “Cây lanh trong đời sống của người Mông” của tác giả Sùng Mai.
Toàn văn thư của Chủ tịch nước gửi cán bộ, hội viên Hội Khuyến học Việt Nam

Toàn văn thư của Chủ tịch nước gửi cán bộ, hội viên Hội Khuyến học Việt Nam

Thời sự - BĐT - 2 giờ trước
Nhân dịp Hội Khuyến học Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, nhiệm kỳ 2021-2026 và Kỷ niệm 25 năm Ngày thành lập (02/10/1996 – 02/10/2021), Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã có Thư gửi cán bộ, hội viên Hội Khuyến học Việt Nam. Báo Điện tử Dân tộc và Phát triển trân trọng giới thiệu toàn văn Thư của Chủ tịch nước.
Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 12/2021

Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 12/2021

Văn bản chính sách mới - T.Hợp - 2 giờ trước
Từ tháng 12/2021, nhiều chính sách mới liên quan đến hoạt động từ thiện, người lao động, đào tạo, thuế, bảo hiểm… có hiệu lực.
Ra mắt bộ tiểu thuyết trinh thám dành cho thiếu nhi

Ra mắt bộ tiểu thuyết trinh thám dành cho thiếu nhi

Thể thao - Giải trí - T.Hợp - 3 giờ trước
Nhà xuất bản Kim Đồng đã cho ra mắt trọn bộ tiểu thuyết trinh thám dành cho lứa tuổi thiếu nhi của Kristina Ohlsson (Thụy Điển). Đây sẽ là món quà tuyệt vời cho các em thiếu nhi trong dịp lễ Giáng sinh năm nay.
Từ ngày 1/12, tăng tần suất đường bay Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh lên 16 chuyến/ngày

Từ ngày 1/12, tăng tần suất đường bay Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh lên 16 chuyến/ngày

Tin tức - Cát Tường - 3 giờ trước
Bộ Giao thông vận tải vừa có quyết định cho phép tăng tần suất khai thác trên nhiều đường bay nội địa từ ngày 1/12. Trong đó, đường bay Hà Nội - TP. Hồ Chí Minh được tăng lên 16 chuyến/ngày, từ ngày 15/12 không vượt quá 20 chuyến/ngày.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chúc mừng Quốc khánh Rumani

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chúc mừng Quốc khánh Rumani

Thời sự - PV - 3 giờ trước
Nhân Kỷ niệm 103 năm Quốc khánh Rumani (1/12/1918-1/12/2021), thay mặt Quốc hội và nhân dân Việt Nam, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã gửi Thư chúc mừng tới Chủ tịch Thượng viện Rumani, bà Anca Dana Dragu và Chủ tịch Hạ viện Rumani, Ngài Ion-Marcel Ciolacu.