Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Bình Định: Nỗ lực bảo tồn nghề dệt thổ cẩm trước nguy cơ mai một

Lê Phương - 17:56, 21/11/2021

Bình Định là vùng đất sinh sống của nhiều DTTS, nhưng chiếm số lượng nhiều hơn cả là dân tộc Ba Na, Chăm Hroi. Đồng bào DTTS ở Bình Định cũng có nghề dệt thổ cẩm, với những đường nét hoa văn tinh tế, độc đáo. Cũng như nhiều nghề truyền thống của các DTTS khác, nghề đệt thổ cẩm của đồng bào DTTS ở Bình Định đang đứng trước nguy cơ mai một.

Nghệ nhân dệt thổ cẩm làng Hà Ri bên khung dệt
Nghệ nhân dệt thổ cẩm làng Hà Ri bên khung dệt

Điểm sáng làng Hà Văn Trên

Ở Bình Định có những làng nghề dệt thổ cẩm vang bóng một thời như, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Ba Na ở các làng Hà Ri, xã Vĩnh Hiệp, huyện Vĩnh Thạnh; làng dệt Hà Văn Trên, xã Canh Thuận, huyện vân Canh; làng dệt xã Vĩnh An, huyện Tây Sơn...Nhưng do những ảnh hưởng của đời sống hiện đại, không gian và các dịp sử dụng trang phục thổ cẩm hẹp dần, hệ quả là nghề dệt thổ cẩm đối diện với nguy cơ mai một. 

Đơn cử như nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Ba Na ở làng Hà Ri, là một trong những làng dệt thổ cẩm có lịch sử hình thành từ lâu đời. Khi xưa, người dân của làng này hầu như ai cũng biết dệt, nhưng hiện chỉ còn 20 - 30 người còn làm nghề. Tuy nhiên, sản phẩm làm ra chủ yếu để sử dụng trong gia đình, dòng tộc, bởi gần như không bán được hàng.

Ông Nguyễn Hồng Quang, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hiệp, cho hay: Người có tay nghề dệt thổ cẩm cao không còn nhiều, hầu hết đã lớn tuổi, nhưng lớp trẻ bây giờ lại không mấy mặn mà với nghề dệt. Cứ đà này tôi nghĩ nghề dệt thổ cẩm sẽ khó tồn tại lâu.

Còn ông Đinh Văn Ngắt, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Vĩnh An, huyện Tây Sơn, cho biết: Cả xã còn khoảng 50 hộ còn giữ nghề dệt thổ cẩm. Sản phẩm làm ra chủ yếu phục vụ trong các hoạt động văn hóa, đời sống của người dân như trang phục, vỏ chăn, địu trẻ em hay túi xách. Trong điều kiện sản phẩm làm ra khó tiêu thụ, xã tập trung tuyên truyền, vận động người dân cố gắng gìn giữ không để nghề mai một.

Trong các làng nghề dệt thổ cẩm, có lẽ làng nghề Hà Văn Trên là nổi trội hơn cả. Chị Đinh Thị Xuân Bông, 42 tuổi, một người còn theo nghề dệt thổ cẩm ở làng Hà Văn Trên, chia sẻ: Làng tôi hiện có hơn 100 người còn gắn bó với nghề dệt thổ cẩm, những người ở tầm tuổi như tôi khá nhiều. 

Thổ cẩm và nghề dệt thổ cẩm gắn bó với chúng tôi đã lâu đời, nên ai cũng muốn giữ gìn, phát huy. Chính quyền ủng hộ, hỗ trợ; người già nhiệt tình thuyết phục, dạy nghề, chỉ ra những cái hay, nét đẹp của thổ cẩm dân tộc mình, nhờ vậy nghề dệt còn nhiều người theo, thổ cẩm được dùng nhiều hơn một số nơi khác.

Bà Đinh Thị Lên (62 tuổi), là người lớn tuổi nhất ở làng còn gắn bó với nghề truyền thống này chia sẻ: Ngoại và mẹ là người chỉ dạy nghề dệt thổ cẩm cho tôi từ khi 15 tuổi. Đến năm 20 tuổi, tôi tự tay đan, dệt hoàn chỉnh từng chiếc áo, chiếc chăn mặc, váy, khăn, khố… Tôi rất vui vì trong làng vẫn còn nhiều người biết dệt thổ cẩm, đặc biệt là lớp trẻ.

Bà Đinh Thị Lên, nghệ nhân dệt thổ cẩm làng Hà Văn Trên
Bà Đinh Thị Lên, nghệ nhân dệt thổ cẩm làng Hà Văn Trên

Chung tay bảo tồn

Sở dĩ, nghề dệt thổ cẩm ở làng Hà Văn Trên có được những gam màu tươi sáng, là nhờ từ vài năm trước, chính quyền địa phương đã chủ động tìm cách bảo tồn, phát huy làng nghề. Năm 2020, UBND tỉnh Bình Định đã đồng ý cho Hội Liên hiệp Phụ nữ Canh Thuận, được sử dụng địa danh “Hà Văn Trên - Canh Thuận - Vân Canh - Bình Ðịnh” đăng ký nhãn hiệu tập thể “Vải thổ cẩm Hà Văn Trên”. Huyện cũng phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ Bình Định lập hồ sơ, đề nghị Cục Sở hữu trí tuệ chứng nhận nhãn hiệu.

 " Người dân kỳ vọng khi được cơ quan chức năng cấp chứng nhận nhãn hiệu làng nghề, thì cơ hội để làng nghề khôi phục, phát triển là rất lớn", chị Đinh Thị Xuân Bông, một nghệ nhân ở làng Hà Văn Trên chia sẻ

Theo ông Nguyễn Xuân Việt, Phó Chủ tịch UBND huyện Vân Canh, nghề dệt thổ cẩm tuy chưa đem lại nguồn thu nhập lớn cho phụ nữ ở làng Hà Văn Trên, nhưng tình yêu văn hóa truyền thống của họ, đang tạo ra sức lan tỏa đến thế hệ trẻ trong việc bảo tồn, gìn giữ nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc mình. 

Đây là lý do để địa phương xúc tiến, xây dựng nhãn hiệu tập thể cho dệt thổ cẩm Hà Văn Trên. Chúng tôi đã xây dựng kế hoạch phát triển làng nghề dệt thổ cẩm truyền thống tại làng Hà Văn Trên; mở các lớp đào tạo nghề dệt vải thổ cẩm; đồng thời xây dựng Đề án bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các DTTS gắn với phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái.

Trước thực trạng nghề dệt thổ cẩm Hà Ri, xã Vĩnh Hiệp, huyện Vĩnh Thạnh nguy cơ mai một, chính quyền địa phương đã nghiên cứu, tìm hướng để bảo tồn nghề dệt thổ cẩm. Ông Nguyễn Hồng Quang, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hiệp, cho biết: Xã đã quy hoạch vị trí để xây dựng nhà sản xuất, trưng bày tập trung các sản phẩm làng nghề, kết hợp du lịch sinh thái ở khu vực suối Tà Má, gắn với tiêu thụ sản phẩm dệt thổ cẩm. 

Đồng thời, kiến nghị UBND huyện chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch bảo tồn, phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống. Hỗ trợ kinh phí, khung dệt, kết hợp dạy nghề cho bà con.

Thực hiện Đề án bảo tồn, phát huy trang phục truyền thống các dân tộc thiểu số Việt Nam, trong giai đoạn 2021 - 2025, ông Tạ Xuân Chánh, Giám đốc Sở Văn hóa Thông tin tỉnh Bình Định cho biết, đơn vị sẽ phối hợp với Ban Dân tộc và chính quyền các địa phương, lập hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể về nghề dệt thổ cẩm của người Chăm Hroi, để đề nghị Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tham mưu cho UBND tỉnh xây dựng chính sách đầu tư, hỗ trợ người dân khôi phục, phát triển làng nghề dệt thổ cẩm gắn với du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Đồng bào DTTS ấm no trên vùng đất mới

Đồng bào DTTS ấm no trên vùng đất mới

Nhờ nguồn lao động ổn định, trẻ khỏe, chăm chỉ làm việc, chính sách đãi ngộ công nhân tốt, nội bộ đoàn kết, thống nhất và tổ chức sản xuất hợp lý… nên năm 2022, Nông trường Cao su Tân Hưng, Công ty Cổ phần Cao su Đồng Phú (tỉnh Bình Phước) - đơn vị với hơn 90% lao động trực tiếp là người DTTS đã đạt và vượt nhiều chỉ tiêu, kế hoạch đề ra, đứng nhất Công ty về sản lượng và thu nhập. Xuân này, cán bộ và công nhân của Nông trường đã có một cái Tết vui tươi, đầm ấm, đủ đầy.
Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng Phạm Minh Chính hội kiến Tổng thống Singapore Halimah Yacob

Thủ tướng Phạm Minh Chính hội kiến Tổng thống Singapore Halimah Yacob

Thời sự - PV - 2 giờ trước
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Singapore, sáng 9/2, tại Dinh Istana, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã có cuộc hội kiến Tổng thống Singapore Halimah Yacob.
Nghĩa Lộ (Yên Bái): Gìn giữ và phát triển các lễ thực hành Then của người Thái

Nghĩa Lộ (Yên Bái): Gìn giữ và phát triển các lễ thực hành Then của người Thái

Tìm trong di sản - PV - 2 giờ trước
Then - một thực hành nghi lễ không thể thiếu trong đời sống tâm linh của người Thái ở Nghĩa Lộ. Hiện nay, thị xã Nghĩa Lộ đã có nhiều cách làm hay để gìn giữ và phát triển các lễ thực hành Then của người Thái Mường Lò.
Lại xảy ra động đất tại Kon Plông, Kon Tum

Lại xảy ra động đất tại Kon Plông, Kon Tum

Môi trường sống - PV - 3 giờ trước
Sáng nay (9/2), một trận động đất có độ lớn 3,3 xảy ra tại huyện Kon Plông, Kon Tum, là trận động đất thứ 14 ở khu vực này từ Tết Nguyên đán đến nay.
Giáo sư người Việt nhận giải thưởng danh giá của IUPAC

Giáo sư người Việt nhận giải thưởng danh giá của IUPAC

Giáo dục - PV - 4 giờ trước
Giáo sư Nguyễn Thị Kim Thanh làm việc tại trường Đại học University College London - UCL (Vương quốc Anh) đã được Liên minh quốc tế về hóa học cơ bản và hóa học ứng dụng (IUPAC) trao giải thưởng “Người phụ nữ xuất sắc trong lĩnh vực hóa học hoặc kỹ thuật hóa học năm 2023” cùng 11 nhà khoa học nữ đến từ Mỹ, Anh, Đức, Italia, Trung Quốc, Singapore, Ấn Độ, Brazil, Nhật Bản và Bỉ.
Bộ Y tế công bố gia hạn gần 8.900 loại thuốc, nguyên liệu làm thuốc

Bộ Y tế công bố gia hạn gần 8.900 loại thuốc, nguyên liệu làm thuốc

Sức khỏe - T.Hợp - 5 giờ trước
Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế vừa công bố danh mục gần 8.900 loại thuốc, nguyên liệu làm thuốc, vắc xin và sinh phẩm y tế được gia hạn đăng ký, tiếp tục sử dụng đến hết ngày 31/12/2024.
Xã biên giới Lóng Sập chung tay xóa nhà tạm cho các hộ nghèo

Xã biên giới Lóng Sập chung tay xóa nhà tạm cho các hộ nghèo

Nhằm giúp đỡ các hộ nghèo, cận nghèo giảm bớt khó khăn trong cuộc sống, trong thời gian qua xã biên giới Lóng Sập, huyện Mộc Châu tỉnh Sơn La, đã thực hiện hiệu quả công tác huy động lực lượng; các ban ngành, đoàn thể chung tay xóa nhà tạm cho các hộ gia đình DTTS có hoàn cảnh khăn trên địa bàn.
Phát triển sản phẩm gạo Điện Biên theo chuỗi giá trị

Phát triển sản phẩm gạo Điện Biên theo chuỗi giá trị

Kinh tế - PV - 5 giờ trước
Sản phẩm gạo Điện Biên thơm ngon, đã tạo được chỗ đứng nhất định trên thị trường nông sản miền Bắc; sản xuất lúa gạo chất lượng cao theo chuỗi giá trị cũng là mục tiêu phấn đấu của tỉnh.
Ngày Sách và Văn hóa đọc lần thứ 2 sẽ được diễn ra từ ngày 15/4 đến 1/5

Ngày Sách và Văn hóa đọc lần thứ 2 sẽ được diễn ra từ ngày 15/4 đến 1/5

Xã hội - Hồng Phúc - 6 giờ trước
Thực hiện Quyết định số 1862/QĐ-TTg ngày 4/11/2021 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, Bộ Thông tin và Truyền thông triển khai Kế hoạch tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ hai năm 2023.
Hậu Giang: 1.252 thanh niên tình nguyện lên đường nhập ngũ

Hậu Giang: 1.252 thanh niên tình nguyện lên đường nhập ngũ

Tin địa phương - Văn Linh - 6 giờ trước
Sáng 9/2, 8 huyện, thị xã và thành phố của tỉnh Hậu Giang long trọng tổ chức Lễ giao nhận quân năm 2023 với 1.252 thanh niên, giao cho các đơn vị trực thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an, trong đó có 20 thanh niên DTTS.
Lào Cai: Triển khai kế hoạch các Chương trình MTQG năm 2023

Lào Cai: Triển khai kế hoạch các Chương trình MTQG năm 2023

Chính sách dân tộc - Trọng Bảo - 6 giờ trước
Sáng 9/2, UBND tỉnh Lào Cai đã tổ chức Hội nghị tổng kết 3 Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) và triển khai kế hoạch năm 2023.
Động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria: Hơn 5.600 tòa nhà bị san phẳng, hơn 12.000 người thiệt mạng

Động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ và Syria: Hơn 5.600 tòa nhà bị san phẳng, hơn 12.000 người thiệt mạng

Nhìn ra thế giới - T.Minh - 6 giờ trước
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan cho biết, 9.057 người được xác nhận đã thiệt mạng tại nước này. Trong khi đó, theo giới chức Syria và một nhóm cứu nạn tại khu vực Tây Bắc Syria, số người chết do động đất đã lên tới 2.992.