Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Chống diễn biến hòa bình

“Biến chủng” của tin giả và “vaccine” cho công chúng

PV - 11:38, 05/08/2021

Tin giả (tin thất thiệt, tin “vịt”...) là một thuộc tính, mặt trái của môi trường thông tin. Tin giả xuất hiện và tồn tại do tâm lý tò mò, hiếu kỳ của một bộ phận công chúng. Nó là tác nhân gây hại đời sống văn hóa tinh thần, là phương tiện để kẻ xấu lợi dụng “đục nước béo cò”.

Website www.11384vn.com giả mạo Cổng thông tin Bộ Công an. Ảnh: tingia.gov.vn.
Website www.11384vn.com giả mạo Cổng thông tin Bộ Công an. Ảnh: tingia.gov.vn.

Trong bối cảnh cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, cam go, tin giả được các thế lực thù địch, phần tử phản động triệt để khai thác, lợi dụng như một chiêu bài để chống phá Đảng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân. Nó phát triển theo những “biến chủng” mới, nguy hiểm cả về cấp độ và tính chất...

Những cấp độ “biến chủng” của tin giả

Trong môi trường thông tin, truyền thông hiện nay, cuộc chiến chống đại dịch Covid-19, là mảng đề tài trọng tâm, chiếm phần lớn diện tích, lưu lượng thông tin của các phương tiện truyền thông đại chúng và mạng xã hội (MXH). Bên cạnh những thông tin chủ lưu về tình hình dịch bệnh, diễn biến, hiệu quả chống dịch ở các cấp, các ngành, các địa phương... không gian mạng liên tục xuất hiện tin giả. Hệ thống hóa những loại tin giả xuất hiện trên không gian mạng thời gian qua, chúng ta thấy rõ quy luật và những diễn biến của nó, giống như những “biến chủng” của loại virus nguy hiểm.

Để có cái nhìn mang tính hệ thống và cụ thể về vấn nạn tin giả nhằm làm rõ vấn đề trên, chúng ta cùng điểm qua một số dẫn chứng trong khoảng thời gian từ khi dịch Covid-19 tái bùng phát tại TP. Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam, cuối tháng 5/2021 đến nay.

Cấp độ đầu tiên, đó là những tin giả liên quan đến đời sống kinh tế-xã hội (KT-XH). Đối tượng tung tin giả nhằm mục đích gây hỗn loạn thị trường, gây bất ổn đời sống nhân dân. Ngay trước thời điểm TP. Hồ Chí Minh thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 15 của Thủ tướng Chính phủ, đời sống xã hội ngay lập tức xuất hiện tin giả, lan truyền về việc thị trường sẽ khan hiếm hàng hóa, giá cả sẽ tăng đột biến. Thông tin thất thiệt này đã lừa được một bộ phận người dân. Nhiều người đổ xô đi mua hàng dự trữ, gây sốt giá cục bộ. Khi TP. Hồ Chí Minh triển khai thực hiện Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ, cách ly xã hội toàn thành phố, những tin giả tương tự tiếp tục xuất hiện. Để dẫn dụ niềm tin của công chúng, đối tượng tung tin giả đã tinh vi thực hiện cách đưa tin và truyền tin theo kiểu tin từ “nội bộ cơ quan nhà nước”, giả mà như thật. Thêm một lần nữa, một bộ phận công chúng lại sa bẫy...

Tuy nhiên, những tin giả dạng này đã được chặn đứng kịp thời. Cơ quan chức năng ngay lập tức lên tiếng bác bỏ, nên hậu quả đối với đời sống xã hội là không đáng kể. Hiện thực đời sống KT-XH, trọng tâm là thị trường hàng hóa và hệ thống chuỗi cung ứng đến tận tay người tiêu dùng chính là bằng chứng sinh động, thuyết phục nhất chặn đứng sự lây lan, ảnh hưởng của những tin giả nói trên.

Khi đại dịch Covid-19 bùng phát ở nhiều tỉnh, thành phố phía Nam, số ca nhiễm ở tâm dịch TP. Hồ Chí Minh tăng lên từ 3 đến 4 con số mỗi ngày, các đối tượng tung tin giả lập tức tăng cấp độ như một “biến chủng” mới. Chúng chuyển hướng nhắm vào nỗi lo lắng, sợ hãi, bất an của người dân bằng thủ đoạn “lấy râu ông nọ cắm cằm bà kia”. Những hình ảnh về cái gọi là “xác người chết vì Covid-19 chất đầy trong phòng” hay “người dân tự thiêu để phản đối công tác phòng, chống dịch Covid-19 ở Thủ Đức”, “chống dịch hay chống dân”... gây cảm giác rùng rợn đối với người xem. Và cũng như trước đó, cơ quan chức năng đã nhanh chóng tìm ra sự thật, kịp thời lên tiếng bác bỏ, ổn định tình hình.

Số lượng tin giả xuất hiện trên không gian mạng trong giai đoạn cả nước đang căng sức chống đại dịch Covid-19 là không hề nhỏ. Bên cạnh những tin giả do một số đối tượng thực hiện nhằm mục đích vụ lợi, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đa số những dạng tin giả phát triển theo những “biến chủng” như trên đều có yếu tố nước ngoài. Khi nguồn tin giả được tán phát từ máy chủ đặt ở nước ngoài, hoặc của người dùng MXH hải ngoại, cơ quan chức năng chỉ xác định tính thực-hư của thông tin, rất khó để điều tra xử lý đối tượng tung tin giả. Đối với dạng tin giả do một số đối tượng cực đoan, chống đối trong nước thực hiện, dưới sự điều khiển, cấu kết của các thế lực bên ngoài, cơ quan chức năng đã kịp thời điều tra, xử lý nghiêm minh. Đơn cử, đối tượng Phan Vũ Điệp Anh, sinh năm 1961, ngụ tại phường 19, quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh, vừa bị Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an quận Bình Thạnh ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam hai tháng để điều tra theo Điều 331 Bộ luật Hình sự. Phan Vũ Điệp Anh chính là đối tượng tung tin giả về vụ “người dân tự thiêu để phản đối chính sách của Đảng, Nhà nước trong phòng, chống Covid-19”. Kết quả điều tra bước đầu của cơ quan chức năng cho thấy, Phan Vũ Điệp Anh là đối tượng thường xuyên có hành vi viết bài, tán phát các thông tin có nội dung chống phá Đảng, Nhà nước lên MXH...

Những đối tượng như Phan Vũ Điệp Anh cần được xử lý nghiêm khắc để tăng hiệu quả răn đe, siết chặt kỷ cương, tinh thần thượng tôn pháp luật của công dân.

Trang bị “vaccine” phòng ngừa cho công chúng

Theo Bộ Thông tin và Truyền thông tại Công văn số 2765 ngày 23/7/2021, tình trạng tán phát tin giả, tin sai sự thật đang có chiều hướng gia tăng. Nội dung của các loại tin giả tập trung chủ yếu vào việc kích động mâu thuẫn vùng, miền, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc; tung tin sai sự thật về hiệu quả của các loại vaccine Covid-19; xuyên tạc chính sách phân bổ, cung cấp vaccine của Chính phủ, việc sử dụng Quỹ vaccine phòng, chống Covid-19; diễn biến dịch bệnh tại các điểm nóng; xuyên tạc về các biện pháp phòng, chống dịch bệnh của Chính phủ và các địa phương...

Các loại tin giả đều mang nội dung, thông điệp xấu độc. Thông qua những tin giả trên không gian mạng, nhiều phương tiện truyền thông phát tiếng Việt ở hải ngoại và hàng loạt tài khoản MXH từ nước ngoài đã thực hiện chiến dịch truyền thông rầm rộ, thể hiện rõ âm mưu, chiến lược chống phá, làm mất niềm tin của nhân dân đối với chủ trương, quyết sách chống dịch của Đảng và Chính phủ. Đáng chú ý là những thông tin có nguồn từ các video clip của những người cách ly, người dân trong khu vực bị giãn cách, phong tỏa... có nội dung tiêu cực, đã được truyền thông phản động triệt để khai thác. Chúng coi đây là những chất liệu, bằng chứng để lợi dụng kích động, xuyên tạc, thổi phồng hiện tượng, quy chụp bản chất, phủ nhận sạch trơn vai trò lãnh đạo của Đảng trong lãnh đạo toàn dân chống dịch.

Như phần đầu bài viết đã nêu, tin giả là một thuộc tính, mặt trái của môi trường thông tin. Đời sống KT-XH càng khó khăn thì tin giả càng nhiều, bởi làm cho đất nước suy yếu là mục tiêu không bao giờ thay đổi của các thế lực thù địch. Vì vậy, rất khó để ngăn chặn sự xuất hiện của tin giả, nhất là khi nguồn gốc của các loại, dạng tin giả có yếu tố nước ngoài.

Bên cạnh hoàn thiện các chế tài pháp luật và nền tảng công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý, phát hiện, ngăn chặn các thông tin xấu độc, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến tán phát tin giả... cần phải đặc biệt coi trọng nâng cao toàn diện kỹ năng, khả năng “miễn dịch cộng đồng” trước các thông tin thất thiệt. Đây chính là loại “vaccine” phòng ngừa hiệu quả sự tấn công của tin giả và những “biến chủng” ăn theo do các thế lực thù địch và những phần tử phản động trong và ngoài nước cấu kết tán phát, xuyên tạc, chống phá. Nếu chỉ trông chờ vào sự can thiệp của pháp luật và trách nhiệm của cơ quan chức năng các cấp mà bỏ qua vai trò chủ động từ trận địa thông tin ở cơ sở, chúng ta sẽ có những “khoảng trắng” thông tin cho kẻ thù lợi dụng.

Chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương về nhiệm vụ chống dịch, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhắc đi nhắc lại nhiều lần về việc phát huy vai trò đặc biệt quan trọng của hệ thống chính trị ở cơ sở. Cần hiểu rằng, sự nhấn mạnh yêu cầu của Thủ tướng là nhằm tạo sức mạnh tổng hợp từ cơ sở, trong đó có “lá chắn” thông tin xấu độc.

Trước những khó khăn, thách thức từ dịch bệnh, vai trò của hệ thống chính trị ở cơ sở, của đội ngũ cán bộ, đảng viên, hội viên các tổ chức quần chúng từ mỗi khu phố, khu chung cư, tổ dân phố... đã phát huy khá hiệu quả. Nổi bật là chăm lo an sinh xã hội, giữ gìn trật tự trị an, vận động người dân tự giác chấp hành các quy định phòng, chống dịch... Tuy nhiên, sẽ là phiến diện, bất cập nếu chúng ta cứ mải mê với những công việc, phần việc cụ thể hằng ngày về phát quà từ thiện, hỗ trợ gia đình khó khăn... mà bỏ quên đời sống văn hóa trên không gian mạng. Đại đa số các mô hình công tác xã hội ở cơ sở đều tận dụng tiện ích công nghệ thông minh thành lập các nhóm trao đổi, bàn bạc công việc, tâm sự chuyện riêng tư. Hãy biến không gian ấy thành môi trường giáo dục, môi trường văn hóa lành mạnh để chung tay nhân cái đẹp, dẹp cái xấu, ngăn chặn thông tin thất thiệt.

 Thực tế thời gian qua cho thấy, nhiều tin giả, tin thất thiệt xuất hiện ngay ở cơ sở, nhưng hệ thống chính trị từ tổ dân phố, khu phố, phường, xã... lại thụ động trong giáo dục, ngăn chặn. Một trong những việc cần làm hiện nay là nhắc nhau và nhắc người khác sử dụng công nghệ thông minh bằng chính sự thông minh, tỉnh táo của người dùng. Tuyệt đối không quay, chụp, chia sẻ, lan truyền những clip, hình ảnh, bài viết, dòng trạng thái... có nội dung tiêu cực, những thông tin đi ngược lại ý chí và lợi ích chung của Đảng và nhân dân.../.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Lật tẩy những luận điệu sai trái về chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ

Lật tẩy những luận điệu sai trái về chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ

Những ngày qua, khi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta tổ chức nhiều hoạt động thiết thực kỷ niệm 70 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2024) thì trên mạng xã hội, các thế lực thù địch, phản động và một số kẻ thiếu thiện chí vẫn tìm cách xuyên tạc bản chất, tính chính nghĩa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp mà đỉnh cao là Chiến thắng Điện Biên Phủ.
Tin nổi bật trang chủ
Rõ dần mức tham chiếu làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội

Rõ dần mức tham chiếu làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội

Không còn “mức lương cơ sở” là định hướng quan trọng trong Nghị quyết số 27-NQ/TW của Hội nghị lần thứ Bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp. Để phù hợp với định hướng này, việc sửa đổi căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) khi không còn “mức lương cơ sở”, là hết sức cần thiết.
Đại biểu Quốc hội tán thành với việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Chương trình MTQG 1719

Đại biểu Quốc hội tán thành với việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Chương trình MTQG 1719

Sự kiện - Bình luận - Hương Trà - 9 giờ trước
Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV đang diễn ra với nhiều nội dung quan trọng. Trong đó, Quốc hội tiếp tục dành sự quan tâm đến công tác dân tộc, thực hiện chính sách dân tộc. Đặc biệt xem xét điều chỉnh chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 (Chương trình MTQG 1719). Vừa qua, trong phiên thảo luận tại tổ về vấn đề này, nhiều đại biểu bày tỏ tán thành với việc điều chỉnh chủ trương đầu tư chương trình.
Hà Giang: 11.000 người dân chưa được sử dụng điện lưới quốc gia

Hà Giang: 11.000 người dân chưa được sử dụng điện lưới quốc gia

Tin tức - Vũ Mừng (T/h) - 9 giờ trước
Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Hoàng Ngọc Định (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Giang) cho biết, hiện tại trên địa bàn tỉnh Hà Giang còn có 27 thôn trắng sóng và 155 thôn tương ứng với khoảng 11.000 hộ dân ở khu vực đặc biệt khó khăn chưa có điện lưới quốc gia.
Thương lắm trò nghèo vùng cao

Thương lắm trò nghèo vùng cao

Media - Trọng Bảo - 9 giờ trước
Do đặc thù địa hình miền núi hiểm trở và dân cư phân bố rải rác, nên hầu hết các điểm trường tiểu học ở vùng cao Lào Cai đều có số học sinh ít, cơ sở vật chất còn thiếu thốn. Nhiều điểm trường lẻ cách trường trung tâm hàng chục km, đường đi trắc trở, nhưng lại không được chế độ hỗ trợ về bữa ăn bán trú nên việc đảm bảo chế độ dinh dưỡng cho học sinh tại các điểm trường này gặp không ít khó khăn.
Kon Tum: Báo động tình trạng gom mua đất của đồng bào DTTS ở xã Đăk Pxi

Kon Tum: Báo động tình trạng gom mua đất của đồng bào DTTS ở xã Đăk Pxi

Pháp luật - Ngọc Chí - 9 giờ trước
Thời gian gần đây, trên địa bàn xã Đăk Pxi, huyện Đăk Hà (Kon Tum) xảy ra tình trạng các đối tượng môi giới (cò đất) gom mua đất sản xuất của đồng bào DTTS, có trường hợp đặt cọc một số tiền nhỏ và giữ lấy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của người dân. Đặc biệt, sau khi mua đất các đối tượng còn ngang nhiên san đồi, lấp diện tích đất trồng lúa nước.
Giai đoạn 2024 - 2029, huyện Bát Xát (Lào Cai) phấn đấu mỗi năm giảm trên 7,2% hộ nghèo

Giai đoạn 2024 - 2029, huyện Bát Xát (Lào Cai) phấn đấu mỗi năm giảm trên 7,2% hộ nghèo

Công tác Dân tộc - Trọng Bảo - 9 giờ trước
Đây là mục tiêu đưa ra tại Đại hội đại biểu DTTS huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai lần IV, năm 2024, được tổ chức ngày 28/5. Tham dự Đại hội có 150 đại biểu đại diện cho các dân tộc ở 21 xã, thị trấn trong huyện.
Tin trong ngày - 27/5/2024

Tin trong ngày - 27/5/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 27/5, có những thông tin đáng chú ý sau: Quốc hội thảo luận hai phương án rút bảo hiểm một lần. Lễ hội Vì hòa bình: Tri ân, tôn vinh giá trị hòa bình trên “vùng đất lửa” Quảng Trị. Người đưa sản phẩm mo cau ra thế giới. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Ninh Thuận: Phát huy hiệu quả vai trò Người có uy tín

Ninh Thuận: Phát huy hiệu quả vai trò Người có uy tín

Chính sách dân tộc - Minh Thu - 9 giờ trước
Toàn tỉnh Ninh Thuận hiện có 124 Người có uy tín trong đồng bào DTTS. Những năm vừa qua, Người có uy tín đã phát huy tốt vai trò là cầu nối giữa Đảng, chính quyền địa phương và người dân, góp phần quan trọng và các hoạt động xã hội, xây dựng đời sống văn hóa, củng cố khối Đại đoàn kết toàn dân tộc.
Đại hội đại biểu các DTTS các cấp tỉnh Hậu Giang lần thứ IV: Tạo động lực, khí thế thi đua mới trong vùng đồng bào DTTS

Đại hội đại biểu các DTTS các cấp tỉnh Hậu Giang lần thứ IV: Tạo động lực, khí thế thi đua mới trong vùng đồng bào DTTS

Công tác Dân tộc - Như Tâm - 15 giờ trước
Đại hội đại biểu các DTTS các cấp tỉnh Hậu Giang lần thứ IV - năm 2024 là sự kiện chính trị quan trọng đã được các cấp ngành, địa phương lên kế hoạch tổ chức chu đáo, từ đó tạo không khí thi đua mới trong vùng đồng bào DTTS, góp phần cùng cả tỉnh thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đảng bộ tỉnh Hậu Giang lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2020 - 2025. Báo Dân tộc và Phát triển đã có cuộc trao đổi với ông Trương Cảnh Tuyên - Phó Chủ tịch Thường trực, Trưởng Ban Chỉ đạo Đại hội đại biểu các DTTS các cấp tỉnh Hậu Giang lần thứ IV - năm 2024 xung quanh nội dung này.
Cơ hội vươn lên từ Chương trình MTQG 1719

Cơ hội vươn lên từ Chương trình MTQG 1719

Chính sách dân tộc - Minh Thu - 15 giờ trước
Thời gian qua, từ nguồn vốn của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 (Chương trình MTQG 1719), nhiều hộ dân vùng đồng bào DTTS và miền núi đã được hỗ trợ sinh kế, cây, con giống để phát triển kinh tế, cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Sự kết hợp độc đáo giữa hai tinh hoa Việt “Sâm và hương dược liệu”

Sự kết hợp độc đáo giữa hai tinh hoa Việt “Sâm và hương dược liệu”

Xã hội - Minh Nhật - 15 giờ trước
Văn hóa trà như dòng chảy xuyên suốt từ ngàn xưa đến nay và gắn liền với cuộc sống người Việt. Văn hóa trà Việt chính là đại diện sống động nhất về nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc. Có thể nói, đối với người Việt, trà là Quốc ẩm. Trong khi đó, sâm Ngọc Linh được xem là Quốc bảo. Sự kết hợp tài tình giữa hai tinh hoa này tạo nên bản giao hưởng của hương, sắc, vị, dược.
Để những nương gừng… thêm “ngọt”

Để những nương gừng… thêm “ngọt”

Phóng sự - An Yên - 15 giờ trước
Cây gừng ở Kỳ Sơn (Nghệ An) đã thành cây thoát nghèo và nay đang khiến bao người dân ấp ủ giấc mơ làm giàu. Kể từ khi có chỉ dẫn địa lý, gừng Kỳ Sơn như càng thêm nức tiếng; và càng "ngọt ngào" hơn khi sản phẩm miền biên viễn này đã vượt núi, vượt rừng để đến với nhiều nước trên thế giới.