Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Ấn tượng Lễ Mát nhà của dân tộc Mường

Kim Anh - 12:18, 02/12/2021

Trong đời sống văn hóa tâm linh, tín ngưỡng dân gian phong phú, đồng bào Mường còn bảo tồn và thực hiện một phong tục truyền thống rất đặc sắc, đó là lễ mát nhà. Lễ Mát nhà có ý nghĩa mang lại sự may mắn, bình an...

Nghi lễ Mát nhà của đồng bào dân tộc Mường được tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam
Nghi lễ Mát nhà của đồng bào dân tộc Mường được tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Phong tục ngàn đời

Trong một dịp đến thăm Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), chúng tôi có cơ hội được hòa mình vào “Không gian văn hóa Mường”, tham dự Lễ mát nhà truyền thống của đồng bào.

Đây là nghi lễ cúng tế được người Mường thực hiện để xua đuổi, hóa giải những điều xấu, cầu cho mọi người trong gia đình luôn luôn mạnh khỏe, may mắn; cầu cho mưa thuận gió hòa, cây trồng, vật nuôi phát triển tốt tươi.

Theo quan niệm của người Mường, Lễ mát nhà được tổ chức 2 - 3 lần trong năm, thường vào đầu năm và cuối năm. Ngày nay, tùy theo hoàn cảnh và điều kiện kinh tế của từng gia đình, mà tổ chức lễ cúng, bày biện sao cho phù hợp.

Mâm lễ cúng chuẩn bị đầy đủ các món ăn truyền thống của đồng bào Mường
Mâm lễ cúng chuẩn bị đầy đủ các món ăn truyền thống của đồng bào Mường

Chị Bùi Thị Huyền, dân tộc Mường, 24 tuổi, ở xã Phong Phú, huyện Tân Lạc (Hòa Bình)  hào hứng chia sẻ với du khách tại Làng Văn hóa về lễ hội đặc sắc của đồng bào mình. Chị kể, để thực hiện nghi lễ, bà con trong làng chuẩn bị những vật dụng, lễ vật như rượu, xôi, thịt lợn, gà, rau, quả đu đủ, hoa dâm bụt, trầu cau… Đặc biệt, trong mâm cỗ thực hiện lễ mát nhà phải có cá làm lễ vật. Bởi theo quan niệm, con cá sống ở dưới nước. Nước tượng trưng cho sự mát mẻ, nên trong nghi lễ này cá không thể thiếu.

Cùng chung tâm trạng háo hức, chị Bùi Thị Mơ, dân tộc Mường chia sẻ: "Gia đình tôi thường tổ chức Lễ mát nhà vào đầu năm mới. Trong Lễ mát nhà của người Mường, vai trò của thầy mo rất quan trọng. Thầy mo là cầu nối giữa thần linh với con người. Khi được gia chủ mời về làm lễ, thầy mo sẽ chuẩn bị các đồ vật cần thiết sử dụng trong nghi lễ gồm túi khót, quạt…”.

Đồ vật trong túi khót của thầy mo
Đồ vật trong túi khót của thầy mo

Khi lễ vật đã được bày biện đầy đủ trên các mâm cúng, để bắt đầu cho buổi Lễ mát nhà, đầu tiên thầy mo sẽ dâng cúng mâm thánh thư để lên trời, đi bốn phương tám hướng thỉnh mời các vị thần linh, các bậc siêu nhiên về chứng giám cho lễ.

Tiếp đến, thầy mo dùng nước vẩy mát quanh nhà. Sau khi đồ vật trong nhà đều được làm mát, thầy mo tiếp tục thực hiện nghi lễ buộc chỉ cổ tay, cầu phúc cho gia chủ và mọi người. Sợi chỉ đỏ được thầy mo đọc chú và buộc vào cổ tay, nam tay trái, nữ tay phải, giúp cho mọi người luôn gặp may mắn bình an, tai qua nạn khỏi, ấm no hạnh phúc...

Thầy mo thực hiện các nghi thức trong lễ Mát nhà
Thầy mo thực hiện các nghi thức trong Lễ Mát nhà

Giữ gìn, phát huy bản sắc 

Nghệ nhân, thầy mo Bùi Văn Minh (huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình) cho biết, trong nghi Lễ Mát nhà, các câu mo, bài khấn thầy mo sẽ kể về sự tích người Mường, có các đấng bề trên chia đôi không gian thành trời và đất, sinh ra vạn vật, thời gian, sinh ra cái thiện - cái ác.

“Các câu mo trong Lễ Mát nhà đều phản ánh thế giới quan, kinh nghiệm sống, tri thức, đậm đặc đời sống tâm linh, tinh thần của người Mường. Người Mường có 5 làn điệu mo, trong tiếng Mường gọi là “Ò hoi”, “Dà đôông”, “Dà dê”, “Hâm mo” và “Hệu kệu”, dựa trên những từ ngữ đầu tiên trong bài mo đó để xin vía cho trẻ mới sinh, trừ tà ma cho người bệnh đau ốm, làm đám cưới, mừng nhà mới, làm mát nhà...”, thầy mo Bùi Văn Minh cho biết thêm.

Ông Đinh Ngọc Lương, Trưởng làng Mường tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam cho biết, làm mát nhà là 1 trong 23 nghi lễ truyền thống của người Mường. Trải qua bao thế hệ, đến nay nghi lễ vẫn được các thế hệ gìn giữ và lưu truyền, trở thành nét đẹp văn hóa của người Mường, mang tính nhân văn cao cả.

Thầy mo buộc sợi chỉ đỏ may mắn cho mọi người trong buổi lễ
Thầy mo buộc sợi chỉ đỏ may mắn cho mọi người trong buổi lễ

Là một trong những du khách được trải nghiệm những nét văn hóa dân tộc Mường, cũng như quan sát nghi lễ mát nhà, bà Nguyễn Thanh Bình (Hoàng Mai, Hà Nội) tỏ ra vô cùng hào hứng và thích thú với những nghi lễ của đồng bào Mường.

“Chứng kiến nghi lễ mát nhà của người Mường, đã giúp tôi có thêm nhiều trải nghiệm về văn hóa của đồng bào DTTS. Nghi lễ diễn ra trong khoảng thời gian hơn 1 giờ đồng hồ, được thầy mo buộc chỉ đỏ vào tay với hy vọng về sự may mắn, qua đó giúp tôi hiểu thêm hơn về nếp sống văn hóa tín ngưỡng nơi đây”, bà Bình nói.

Người Mường có nhiều nét văn hóa đặc sắc, từ lễ hội đến những phong tục tập quán, nếp ăn ở hàng ngày, tạo nên nét đặc trưng riêng biệt của dân tộc. Đối với mỗi người con dân tộc Mường, Lễ Mát nhà là một nét đặc trưng riêng biệt, mang lại sự bình yên, may mắn, tai qua nạn khỏi, ấm no hạnh phúc.

Video tái hiện nghi lễ Mát nhà:

Tin cùng chuyên mục
Nhiều hoạt động chào Xuân Nhâm Dần tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam

Nhiều hoạt động chào Xuân Nhâm Dần tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam

Hoạt động đón Tết Nguyên đán Nhâm Dần và chương trình “Gói bánh chưng xanh cùng người nghèo ăn Tết” năm 2022 sẽ diễn ra tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) từ ngày 21 - 24/1 với nhiều hoạt động ý nghĩa.
Tin nổi bật trang chủ
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ khánh thành Nhà máy gạo xuất khẩu quy mô lớn ở An Giang

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ khánh thành Nhà máy gạo xuất khẩu quy mô lớn ở An Giang

Thời sự - PV - 22:26, 18/01/2022
Chiều 18/1, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đến huyện Tri Tôn, An Giang dự Lễ khánh thành dự án đầu tư Nhà máy gạo xuất khẩu Hạnh Phúc, tại Cụm Công nghiệp Lương An Trà, xã Lương An Trà, do Tập đoàn Tân Long đầu tư xây dựng.
Xếp hạng 5 di tích quốc gia đặc biệt

Xếp hạng 5 di tích quốc gia đặc biệt

Tìm trong di sản - Nguyệt Anh (T//h) - 22:01, 18/01/2022
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam vừa ký Quyết định số 93/QĐ-TTg xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 12) đối với 5 di tích.
Thủ tướng giao Bộ GD&ĐT hướng dẫn cho học sinh đi học trực tiếp sau Tết Nguyên đán sớm nhất có thể

Thủ tướng giao Bộ GD&ĐT hướng dẫn cho học sinh đi học trực tiếp sau Tết Nguyên đán sớm nhất có thể

Giáo dục - BĐT (T/h) - 21:38, 18/01/2022
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn các địa phương cho học sinh từ 12 tuổi trở lên đi học trực tiếp an toàn trở lại sau Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022 sớm nhất có thể, nhất là đối với các địa phương có tỉ lệ cao trong việc tiêm đủ liều vaccine cho đối tượng từ 12-17 tuổi.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét báo cáo công tác dân nguyện

Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét báo cáo công tác dân nguyện

Thời sự - PV - 21:30, 18/01/2022
Tiếp tục chương trình phiên họp thứ 7, chiều 18/1, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét báo cáo công tác dân nguyện tháng 12/2021 của Quốc hội.
Triển lãm 20 bộ tranh chủ đề “Sắc xuân” qua sưu tập tranh dân gian

Triển lãm 20 bộ tranh chủ đề “Sắc xuân” qua sưu tập tranh dân gian "Tứ bình"

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh (T/h) - 21:25, 18/01/2022
Mừng xuân Nhâm Dần 2022, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức triển lãm “Sắc xuân" qua bộ sưu tập tranh dân gian "Tứ bình".
Hội nghị đánh giá kết quả 3 năm thực hiện Quyết định 45/QĐ-TTg

Hội nghị đánh giá kết quả 3 năm thực hiện Quyết định 45/QĐ-TTg

Vừa qua tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị đánh giá kết quả 3 năm thực hiện Quyết định 45/QĐ-TTg ngày 9/1/2019 của Thủ tướng Chính phủ về “Cấp một số ấn phẩm báo, tạp chí cho vùng DTTS và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn” giai đoạn 2019 - 2021 và phương hướng triển khai nhiệm vụ giai đoạn 2022 – 2025.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Nỗ lực xây dựng thành công cơ sở dữ liệu lớn về người dân, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Nỗ lực xây dựng thành công cơ sở dữ liệu lớn về người dân, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia

Thời sự - PV - 21:20, 18/01/2022
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, phải thực hiện thành công Đề án đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử, xây dựng được cơ sở dữ liệu lớn về người dân, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, xây dựng kinh tế số, Chính phủ số, công dân số, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý Nhà nước và phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.
Ngày 18/1: Việt Nam có 16.838 ca mắc COVID-19 và 8.692 ca khỏi bệnh

Ngày 18/1: Việt Nam có 16.838 ca mắc COVID-19 và 8.692 ca khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 18:17, 18/01/2022
Ngày 18/1, Việt Nam có 16.838 ca mắc mới COVID-19 tại 63 tỉnh, thành phố trong đó có 12.151 ca trong cộng đồng. Trong ngày, cả nước có 8.692 bệnh nhân COVID-19 đã được công bố khỏi bệnh.
Cần có hình thức khen thưởng nhằm bao quát các đối tượng tham gia kháng chiến

Cần có hình thức khen thưởng nhằm bao quát các đối tượng tham gia kháng chiến

Thời sự - PV - 18:07, 18/01/2022
Sáng 18/1, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Thi đua, khen thưởng (sửa đổi).
Thừa Thiên Huế: Đồng bào DTTS phát triển kinh tế trang trại

Thừa Thiên Huế: Đồng bào DTTS phát triển kinh tế trang trại

Kinh tế - PV - 17:34, 18/01/2022
Các địa phương vùng DTTS của tỉnh Thừa Thiên Huế đã vận dụng nhiều cơ chế, chính sách nhằm phát triển loại hình kinh tế trang trại, gia trại cho đồng bào, mở ra hướng sản xuất hàng hóa tập trung, gắn với thị trường tiêu thụ sản phẩm...
Nhiều hoạt động chào Xuân Nhâm Dần tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam

Nhiều hoạt động chào Xuân Nhâm Dần tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam

Sắc màu 54 - Cát Tường (t/h) - 17:32, 18/01/2022
Hoạt động đón Tết Nguyên đán Nhâm Dần và chương trình “Gói bánh chưng xanh cùng người nghèo ăn Tết” năm 2022 sẽ diễn ra tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) từ ngày 21 - 24/1 với nhiều hoạt động ý nghĩa.