Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Xứ Cùa, từ chiến khu đến vùng đất của sản vật

Khánh Ngân - 09:09, 11/01/2022

"Xứ Cùa" ngày nay không còn là vùng đất xa ngái, tách biệt với bên ngoài mà đang hội nhập trong dòng chảy hối hả của đời sống xã hội. Được thiên nhiên ban tặng cho đất đỏ, khí hậu đặc trưng và cùng với những đôi bàn tay cần mẫn, "Xứ Cùa" đã trở thành vùng đất của nhiều sản vật nức tiếng gần xa.

 “Xứ Cùa” là một thung lũng nhỏ nằm trên đỉnh Trường Sơn, đất đai phì nhiêu, khí hậu rất đặc trưng
“Xứ Cùa” là một thung lũng nhỏ nằm trên đỉnh Trường Sơn, đất đai phì nhiêu, khí hậu rất đặc trưng

Cuối năm, rong ruổi xứ Cùa

“Xứ Cùa” không phải là tên làng, cũng không phải là tên của 1 xã. Cùa là một vùng đất chung của hai xã Cam Chính và Cam Nghĩa (huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị). Cùa nằm biệt lập trong một thung lũng trên đỉnh Trường Sơn, có thổ nhưỡng và khí hậu đặc trưng riêng so với dải đất miền Trung đầy nắng và gió. Từng là chiến khu nổi tiếng trong hai cuộc kháng chiến cứu quốc, "Xứ Cùa" đã trở mình vươn lên mạnh mẽ.

Để vào được “xứ Cùa”, nhất định phải đi qua con đường nhựa quanh co uốn lượn dài 8-9 km, vượt đỉnh đèo Cùa. Từ chân đèo, ngược lên địa phận xã Cam (huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị) là một thử thách không nhỏ. Trong cuốn sách "Lịch sử Đảng bộ huyện cam Lộ" có viết: "Cùa đã in dấu chân của Vua Hàm Nghi, từ Kinh thành Huế đi ra Quảng Trị, Vua Hàm Nghi đã vượt đèo Cùa để vào “Xứ Cùa” lập căn cứ, phát triển phong trào Cần Vương. Cùa trở thành “kinh đô kháng chiến” thành Tân Sở để phòng bị cho kinh thành Huế khi thất thủ; nơi ghi dấu ấn lịch sử vị vua yêu nước trẻ tuổi Hàm Nghi ban Dụ Cần Vương hiệu triệu văn thân, sĩ phu yêu nước toàn quốc đứng lên phò vua đánh đuổi giặc Pháp xâm lược".

Chè Cùa không biết từ bao giờ đã trở thành món quà hạng sang cho những ai đến với vùng đất này
Chè Cùa không biết từ bao giờ đã trở thành món quà hạng sang cho những ai đến với vùng đất này

Trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ cứu nước, quân địch cho xây dựng nơi đây thành khu tập trung, dồn dân lập ấp chiến lược để kìm kẹp, cai quản. Nhưng với tinh thần cách mạng kiên cường, nhân dân vùng Cùa đã nổi dậy diệt ác, phá kìm, tổ chức cuộc đồng khởi Cùa tháng 7/1964 thắng lợi.

Đổ đèo Cùa, một bình nguyên đất đỏ đã hiện ra trước mắt. Những tên đất, tên làng nghe thân thương: Cam Lộ Phường, Mai Đàn, Mai Lộc, Thượng Nghĩa, Quật Xá, Đồng Lai… Những xóm làng trập trùng, quanh co lúc ẩn, lúc hiện dưới làn khói sương cuối đông vẫn dùng dằng ở lại với xứ Cùa. Núi đồi nhấp nhô xen lẫn với suối khe mải miết chảy đêm ngày là những chấm phá của bức tranh thủy mặc của một vùng quê đặc biệt “xứ Cùa”.

Dong xe trên những con đường uốn lượn như một dải lụa mềm trong thung lũng Cùa, tất cả là thảm nhựa hoặc bê tông hóa sạch đẹp, giao thương hàng hóa thuận lợi làm cho miền đất giàu tiềm năng này thêm sức sống mới, gọi mời thu hút đầu tư và lập nghiệp. Toàn vùng Cùa có gần 2.000 ha cây cao su, đã thu hút được nhà máy chế biến mủ cao su đầu tư tại địa bàn, công suất 5.000 tấn sản phẩm/năm, bao tiêu sản phẩm cho nông dân. Đặc sản tiêu Cùa nổi tiếng với diện tích gần 300 ha, đã được doanh nghiệp đầu tư xây dựng thương hiệu tiêu Cùa đạt giải thưởng “Chất lượng quốc tế thế kỷ, hạng vàng”.

Chợ Cùa nhìn bên ngoài thì nhỏ, nhưng bên trong có đến hơn 300 hộ tham gia kinh doanh, các sản vật cũng từ đây tỏa đi muôn ngả
Chợ Cùa nhìn bên ngoài thì nhỏ, nhưng bên trong có đến hơn 300 hộ tham gia kinh doanh, các sản vật cũng từ đây tỏa đi muôn phương
Gà Cùa vẫn giữ được tập quán tự nhiên, ngủ trên cây vào buổi đêm
Gà Cùa vẫn giữ được tập quán tự nhiên, ngủ trên cây vào buổi đêm

Gà Cùa “ngày ăn mối, tối ngủ cây” thịt săn chắc và thơm ngon nổi tiếng. Tương truyền, khi đoàn của vua Hàm Nghi ra đến Tân Sở, dân làng dâng lên vua và các quan trong đoàn tùy tùng món ăn của địa phương là gà Cùa hấp và gà hầm cháo hạt sen. Ai ăn cũng khen ngon. 

Trong những ngày kháng chiến gian khổ ấy, vua Hàm Nghi luôn nhắc các vị đại thần sau này khi nước nhà bình yên hãy nhớ nuôi gà Cùa thành sản vật của tổ tiên. Mô hình nuôi gà Cùa đã được hình thành hợp tác xã, để hỗ trợ người nông dân, chính quyền địa phương đã đầu tư xây dựng thương hiệu theo chuỗi giá trị sản phẩm OCOP để quảng bá sản vật, giúp đồng bào phát triển kinh tế.

Nổi tiếng gần xa bởi chất lượng thơm ngon cũng như tuổi thọ, từ lâu những vườn chè cổ thụ trên 100 năm đã trở thành niềm tự hào của người dân xứ Cùa. Cây chè cổ thụ không chỉ có giá trị kinh tế mà còn mang cốt cách, bản lĩnh của một vùng quê từ thuở khai thiên lập địa. Giống chè cổ thụ có lá nhỏ, khi nấu sẽ có nhiều vị ở trong đó. Mới uống vào có vị đắng, chát nhưng khi nuốt xong thì lưu lại vị ngọt, thơm trong khoang miệng. Lá chè khi nấu đến nước thứ 2, thứ 3 vẫn thơm tròn vị. Chè Cùa trở thành món quà hạng sang nhưng lại không thể thiếu mỗi lần ai đó đến với “Xứ Cùa”.

Đặc biệt, cao chè vằng là sản phẩm OCOP 4 sao của tỉnh Quảng Trị, cũng được sản xuất theo chuỗi tại “xứ Cùa”. Trồng cây chè vằng (nguyên liệu sản xuất cao chè vằng) đang trở thành cây làm giàu cho đồng bào ở Cùa.

Vườn hồ tiêu của ông Trần Văn Khánh ở thôn Hoàn Cát, xã Cam Nghĩa (Cam Lộ) rộng hơn 2.000 m2, trồng 300 gốc tiêu. Từ khi sản phẩm tiêu Cùa có thương hiệu riêng trên thị trường, giá tiêu những năm gần đây luôn ổn định từ 200-230 nghìn đồng/kg tiêu khô, giúp cho gia đình ông thu về từ 100-150 triệu đồng mỗi năm. Cây hồ tiêu ở vùng Cùa đã được bạn bè trong nước và thế giới chấp nhận và đánh giá rất cao. Từ đây đã mở ra một cánh cửa mới, để sản phẩm tiêu Quảng Trị tiếp cận được với thị trường châu Âu và châu Mỹ, giúp nâng cấp giá trị của cây tiêu.

Thiên nhiên đã ưu đãi cho đất đai phì nhiêu, khí hậu đặc trưng, đồng bào các dân tộc lại cần mẫn kiên cường, “xứ Cùa” đang tiếp tục vươn mình trở nên giàu có. 

Tin cùng chuyên mục
Bâng khuâng tháng Chạp

Bâng khuâng tháng Chạp

Buổi sáng, gió về neo trên khung cửa, thướt tha điệu đàng dưới màu nắng vàng. Cái lạnh vẫn đương còn rưng rức, buôn buốt chân tay. Tôi khẽ nhìn lên tờ lịch mới hay tháng Chạp đã về.
Tin nổi bật trang chủ
Chính phủ họp phiên thường kỳ tháng 1, thảo luận và hoàn thiện chương trình phục hồi, phát triển KTXH

Chính phủ họp phiên thường kỳ tháng 1, thảo luận và hoàn thiện chương trình phục hồi, phát triển KTXH

Sáng 28/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1 năm 2022 với một trong những nội dung quan trọng là thảo luận và hoàn chỉnh chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần không để "tháng Giêng là tháng ăn chơi", có những việc phải làm ngay, làm tốt, làm hiệu quả trong Tết.
Đào Nhật Tân “ngóng” người mua

Đào Nhật Tân “ngóng” người mua

Kinh tế - Đào Quỳnh Anh - 10 phút trước
Từ Tết Dương lịch, với thời tiết “chiều lòng người” đào Nhật Tân đã bắt đầu nở rộ. Dù được mùa, nhưng thị trường vẫn kém sôi động, một phần do tình hình dịch bệnh Covid-19 vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, phần khác do nhu cầu của người tiêu dùng không cao vì phải thắt chặt chi tiêu.
Thủ tướng yêu cầu mạnh dạn mở cửa, không để lỡ nhịp phục hồi nhanh, phát triển bền vững

Thủ tướng yêu cầu mạnh dạn mở cửa, không để lỡ nhịp phục hồi nhanh, phát triển bền vững

Thời sự - PV - 12 phút trước
Tình hình kinh tế xã hội trong tháng 1 chuyển biến tích cực và tiếp tục khởi sắc, Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo hàng loạt các nhiệm vụ, giải pháp trên tinh thần không chủ quan, lơ là nhưng tự tin mở cửa trở lại, không để lỡ nhịp phát triển, phục hồi nhanh, phát triển bền vững.
Đắk Lắk: Công an TP. Buôn Ma Thuột phá vụ án ma túy lớn

Đắk Lắk: Công an TP. Buôn Ma Thuột phá vụ án ma túy lớn

Pháp luật - Hoàng Thùy - CTV - 18 phút trước
Sáng 28/1, Thượng tá Bùi Trọng Tuấn - Trưởng Công an TP. Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) cho biết, đơn vị vừa ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam 3 đối tượng đưa ma túy từ Nghệ an vào TP. Buôn Ma Thuột tiêu thụ.
Đắk Nông: Chính sách hỗ trợ lãi suất giúp đồng bào thoát nghèo bền vững

Đắk Nông: Chính sách hỗ trợ lãi suất giúp đồng bào thoát nghèo bền vững

Kinh tế - Phan Trọng - 7 giờ trước
Những ngày cuối năm, không khí mùa vụ thu hoạch cà phê rộn ràng khắp Tây Nguyên. Một mùa cà phê thắng lợi cuối năm 2021, mang niềm vui đến thôn, bon nghèo có được cái Tết ấm áp đầy đủ.
Triển khai chức năng cảnh báo chống ùn tắc phương tiện tại cửa khẩu

Triển khai chức năng cảnh báo chống ùn tắc phương tiện tại cửa khẩu

Kinh tế - Cát Tường (t/h) - 7 giờ trước
Nhằm giảm tình trạng ùn tắc, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tạo điều kiện hàng hóa xuất nhập khẩu được giao thương thuận lợi qua các cửa khẩu đường bộ, Tổng cục Hải quan cho biết, bắt đầu từ hôm nay, ngày 27/1, chức năng cảnh báo chống ùn tắc sẽ được chính thức triển khai trên Cổng thông tin một cửa quốc gia.
Hấp dẫn những trò chơi ngày Tết của trẻ em người Mông

Hấp dẫn những trò chơi ngày Tết của trẻ em người Mông

Khác với đồng bào dân tộc khác trong cả nước, người Mông ở Mộc Châu ăn Tết vào tháng Chạp âm lịch. Tết của người Mông thường diễn ra trong 3 ngày nhưng trước đó cả tháng, khắp các bản làng đã nhộn nhịp không khí đón Xuân với những trò chơi mang đậm tính dân gian truyền thống.
Nguy cơ tuyệt chủng loài voi rừng tại các nước châu Phi

Nguy cơ tuyệt chủng loài voi rừng tại các nước châu Phi

Môi trường sống - Nguyệt Anh (T/h) - 8 giờ trước
Tại cuộc họp trực tuyến ngày 26/1 do "Sáng kiến bảo vệ voi" tổ chức, Bộ trưởng Môi trường các nước châu Phi cho biết, loài voi rừng châu Phi đang bị đe dọa tuyệt chủng do sự gia tăng các mối đe dọa liên quan đến biến đổi khí hậu, tình trạng mất môi trường sống, săn bắn trái phép và xung đột giữa các cộng đồng dân cư địa phương.
Hơn 500 nhà vườn tham gia Chợ hoa Xuân “Trên bến dưới thuyền” Tết Nhâm Dần 2022

Hơn 500 nhà vườn tham gia Chợ hoa Xuân “Trên bến dưới thuyền” Tết Nhâm Dần 2022

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh (T/h) - 8 giờ trước
Tối 27/1, tại Bến Bình Đông, phường 13, quận 8 (Thành phố Hồ Chí Minh), Chợ hoa Xuân “Trên bến dưới thuyền” đã chính thức khai mạc. Đây là một trong 19 sự kiện văn hóa, nghệ thuật, lễ hội tiêu biểu thường niên tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Quốc hội trong bối cảnh đặc biệt kịp thời đưa ra những quyết sách hợp lòng dân

Quốc hội trong bối cảnh đặc biệt kịp thời đưa ra những quyết sách hợp lòng dân

Thời sự - PV - 8 giờ trước
Chiều 27/1, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ gặp mặt, chúc Tết lãnh đạo Quốc hội, đại biểu Quốc hội chuyên trách ở Trung ương, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của Văn phòng Quốc hội và khen thưởng đột xuất tập thể, cá nhân đạt thành tích xuất sắc trong công tác tham mưu, phục vụ Kỳ họp bất thường lần thứ nhất, Quốc hội khóa XV.
Sáng 28/1: Cả nước có 1.945.611 ca COVID-19 đã khỏi bệnh

Sáng 28/1: Cả nước có 1.945.611 ca COVID-19 đã khỏi bệnh

Tin tức - BĐT - 8 giờ trước
Đến sáng 28/1, tính từ đầu dịch, cả nước có 2.203.208 ca nhiễm COVID-19 trong đó có 1.945.611 bệnh nhân COVID-19 đã được công bố khỏi bệnh.
Nâng cao chất lượng dạy học các môn tiếng dân tộc thiểu số giai đoạn 2021-2030

Nâng cao chất lượng dạy học các môn tiếng dân tộc thiểu số giai đoạn 2021-2030

Giáo dục dân tộc - Cát Tường (t/h) - 8 giờ trước
Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam vừa ký Quyết định số 142/QĐ-TTg ngày 27/1/2022 phê duyệt Chương trình “Nâng cao chất lượng dạy học các môn tiếng dân tộc thiểu số trong chương trình giáo dục phổ thông giai đoạn 2021 - 2030”.