Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nhìn ra thế giới

Tộc người Kalash với những câu chuyện nơi dãy núi Hindu Kush

Duy Ly (biên dịch theo OutlookIndia) - 11:32, 21/09/2021

Nằm ẩn mình trên những ngọn đồi xa xôi ở phía Tây Bắc của Pakistan, dọc theo biên giới với Afghanistan là một cụm gồm ba ngôi làng của người Kalash. Tại đây, người dân bản địa vẫn đang cố gắng bảo tồn ngôn ngữ và văn hóa của mình trước những thay đổi nhanh chóng của cuộc sống hiện đại .

Những người Kalash khiêu vũ tại Shandur, sân chơi polo cao nhất thế giới
Những người Kalash khiêu vũ tại Shandur, sân chơi polo cao nhất thế giới

Nguồn gốc với nhiều tranh cãi

Bộ lạc Kalash được cho là hậu duệ của những người lính của quân đội Alexander Đại đế, những người đã từng đặt chân đến đây vào năm 324 trước Công nguyên. Tuy nhiên, nhiều học giả phủ nhận câu chuyện, dù cuối cùng nó vẫn chưa được xác định, bằng cách nào mà những người này cùng với ngôn ngữ, cách ăn mặc và văn hóa tôn thờ thiên nhiên của họ - trái ngược rõ rệt với văn hóa Hồi giáo xung quanh - đã phát triển và tồn tại qua nhiều thế kỷ.

Tác giả người Anh Rudyard Kipling đã ám chỉ những người này, là "Kafiristan" trong cuốn sách “Người đàn ông sẽ trở thành vua” (xuất bản năm 1888) của ông. Theo một số học giả, chính câu chuyện của Kipling đã làm nảy sinh huyền thoại, rằng họ là hậu duệ của quân đội Alexander. Câu chuyện của Kipling đã được chuyển thể cho bộ phim cùng tên của đạo diễn John Huston và có sự tham gia của Sean Connery, Michael Caine, Saeed Jaffrey và Christopher Plummer trong vai Kipling (người kể chuyện ẩn danh).

Trong nhiều thế kỷ, người Kalash sống ở một vùng núi hẻo lánh, trải dài tiếp giáp Afghanistan và Pakistan. Theo các báo cáo, những người cư trú trong khu vực ngày nay, thuộc Afghanistan đã được chuyển đổi sang Hồi giáo và vùng đất của họ được đổi tên thành Nuristan, một tỉnh của Afghanistan. 

Tuy nhiên, những người Kalash sống trong khu vực này thuộc huyện Chitral, tỉnh Khyber - Pakhtunkhwa, Pakistan vẫn tiếp tục duy trì cuộc sống và gìn giữ di sản. Ngày nay, họ là nhóm dân tộc thiểu số nhỏ nhất của Pakistan (từ 3.000 - 4.000 người) và có thể được tìm thấy ở ba thung lũng: Bumburet, Rumbur và Birir. Ngôn ngữ Kalash được cho là một phần của nhóm Dardic thuộc chi ngữ Ấn - Arya.

Trước kia, người dân sống giản dị, chủ yếu dựa vào nông nghiệp và chăn nuôi gia súc. Kiều mạch và các loại cây khác được trồng ở các thung lũng bên sông. Xung quanh vườn cây ăn trái cung cấp rất nhiều loại trái cây khác nhau. Sữa từ gia súc được sử dụng để làm bơ và pho mát. Rượu được làm từ nho. Thức ăn được nấu trên lò đốt củi. Họ theo một đức tin hướng về thiên nhiên, sau này một số nhà nghiên cứu, coi đó là hình thức thờ cúng linh vật. Trong khi những người khác lại tìm thấy những điểm tương đồng với các quan niệm của người Hindu cổ đại.

Người Kalash tuân theo các phong tục và nghi lễ xã hội khác nhau. Một trong số đó là phong tục đưa phụ nữ đang có kinh nguyệt, phụ nữ mang thai đến "Bashaleni" - một tòa nhà kiểu ký túc xá cách xa làng chính. Các nhà nghiên cứu văn hóa hiện đại coi đó như một hình thức áp bức. Nhưng theo những người Kalash, đó là vì phụ nữ đã phải xử lý khối lượng lớn công việc hàng ngày, thời gian ở Bashaleni là để cho họ có thể được nghỉ ngơi mà thôi.

Phụ nữ bộ tộc Kalash trong trang phục truyền thống tại lễ hội Joshi
Phụ nữ bộ tộc Kalash trong trang phục truyền thống tại lễ hội Joshi

Lo ngại trước sự xâm nhập của lối sống hiện đại

Nhiều yếu tố văn hóa truyền thống của người Kalash vẫn tiếp tục được duy trì cho đến ngày nay. Tuy nhiên, đã bị ảnh hưởng ít nhiều bởi sự xâm nhập của lối sống hiện đại, khi những con đường liên tiếp được mở ra phục vụ việc đi lại cho các phương tiện giao thông giúp tiếp cận đến các ngôi làng một cách dễ dàng. Các cửa hàng cung cấp thịt, rau củ, các thực phẩm và sản phẩm tiêu dùng khác… đã được mở trong các thung lũng. Ti vi, điện thoại di động, máy tính… ngày một phổ biến.

 Nam giới của cộng đồng Kalash, từ lâu đã sử dụng trang phục của Pakistan (shalwar kameez); Còn phụ nữ vẫn mặc trang phục truyền thống. Đó là một chiếc mũ đội đầu đầy màu sắc trên mái tóc được bện cầu kỳ, một chiếc áo choàng đen dài rộng đến thắt lưng và vô số hạt cườm trên vòng cổ.

Mặc dù, người Kalash và nền văn hóa của họ thay đổi khá chậm theo thời gian, nhưng những người cao tuổi vẫn lo lắng rằng, sự ra đời của lối sống hiện đại và sự tiếp cận của thế hệ trẻ với lối sống và giáo lý Hồi giáo (khi họ đi học tại trường đại học duy nhất ở Chitral), có khả năng mở ra nhiều thay đổi không thể đảo ngược. Mặc dù, việc cải đạo sang đạo Hồi không phải là chưa từng xảy ra, nhưng tỷ lệ này đã tăng lên trong thời gian gần đây. Theo các già làng, nơi này cũng đã chứng kiến ​​những tranh cãi về việc có hay không nhận viện trợ từ nước ngoài.

Du lịch cũng đã xâm nhập vào các làng Kalash. Khách du lịch thường đến vào mùa xuân và mùa hè để chiêm ngưỡng vẻ đẹp ngoạn mục của vùng đất này, cũng như về lối sống độc đáo của người Kalash. Những người dân trong làng cũng coi du lịch như một cách kiếm tiền và đã xây dựng lên các nhà nghỉ, khách sạn và các cửa hàng bán đồ thủ công địa phương. 

Một trong những dịp tốt nhất để đến thăm các ngôi làng Kalash là trong các lễ hội. Các lễ hội nổi tiếng bao gồm Joshi (hay Zoshi) vào tháng 5, Uchao vào tháng 8 và Choimus vào tháng 12. Các lễ hội thường gắn với các thời kỳ thu hoạch khác nhau với âm nhạc, khiêu vũ và tiệc tùng rực rỡ và sôi động.

Tin cùng chuyên mục
Trải nghiệm cuộc sống, văn hóa thổ dân da đỏ Navajo

Trải nghiệm cuộc sống, văn hóa thổ dân da đỏ Navajo

Với dân số gần 400.000 người, Navajo (còn gọi là Dineh) là bộ lạc thổ dân lớn nhất nước Mỹ, được gọi là "quốc gia Navajo". Thổ dân da đỏ Navajo sống tập trung ở Navajo, một khu vực bảo tồn trải rộng giữa 3 bang miền Tây Nam nước Mỹ là Arizona, Utah và New Mexico.
Tin nổi bật trang chủ
Không ngừng củng cố và nâng tầm mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào

Không ngừng củng cố và nâng tầm mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam theo lời mời của đồng chí Xay-xổm-phon Phôm-vi-hản (Saysomphone Phomvihan), Uỷ viên Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào, sáng ngày 16/5, ngay sau Lễ đón chính thức tại Nhà Quốc hội Lào, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Lào Xay-xổm-phon Phôm-vi-hản.
Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 16/5: Đoàn Việt Nam dẫn đầu với cách biệt lớn

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 16/5: Đoàn Việt Nam dẫn đầu với cách biệt lớn

Thể thao - Giải trí - Việt Hùng - 23:22, 16/05/2022
Tính đến 22h00 ngày 16/5, Đoàn thể thao Việt Nam có thêm 20 tấm Huy chương Vàng (HCV). Hiện tại Đoàn thể thao Việt Nam đang đứng ở vị trí số 1 với 86 HCV
Lịch thi đấu bán kết bóng đá nam và nữ SEA Games 31

Lịch thi đấu bán kết bóng đá nam và nữ SEA Games 31

Thể thao - Giải trí - T.Hợp - 22:05, 16/05/2022
Sau khi vòng bảng kết thúc, môn bóng đá nam và nữ SEA Games 31 đã xác định được các cặp đấu bán kết. Trong đó, U23 Việt Nam sẽ gặp U23 Malaysia, còn đội tuyển nữ Việt Nam sẽ gặp đội tuyển nữ Myanmar ở bán kết.
Thủ tướng tiếp lãnh đạo một số tập đoàn tài chính hàng đầu của Hoa Kỳ

Thủ tướng tiếp lãnh đạo một số tập đoàn tài chính hàng đầu của Hoa Kỳ

Thời sự - PV - 21:58, 16/05/2022
Sáng ngày 16/5, theo giờ địa phương, tại New York, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp Tổng Giám đốc Quỹ đầu tư Kohlberg Kravis Roberts (KKR), Chủ tịch Tập đoàn Visa và một số CEO tài chính của Hoa Kỳ.
Thiêng liêng Hội thề

Thiêng liêng Hội thề

Phóng sự - Nguyễn Thanh - 20:57, 16/05/2022
Dưới chân núi Coc Tăng (Cooc La Phăng Xông) gần 80 năm trước, người Pa Cô, Vân Kiều nơi đại ngàn Trường Sơn đã tổ chức Hội thề thiêng liêng. Những người già đã thề với Giàng, với rừng núi trọn đời theo Đảng, theo Bác Hồ; nguyện lấy họ Bác Hồ làm họ chung cho cả hai dân tộc. Với họ, hội thề thiêng liêng ấy đã trở thành niềm tin son sắt, thành mạch nguồn cuộc sống cho hôm nay và mãi mãi mai sau.
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tiếp Phó Thủ tướng kiêm Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc gia Thái Lan

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tiếp Phó Thủ tướng kiêm Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc gia Thái Lan

Tin tức - PV - 20:46, 16/05/2022
Chiều 16/5, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tiếp Phó Thủ tướng kiêm Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc gia Thái Lan Prawit Wongsuwon nhân dịp sang Việt Nam và dự một số hoạt động SEA Games 31.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về cuộc họp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh với Vụ Hợp tác Quốc tế; chuyến công tác của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh khảo sát, lấy ý kiến, lắng nghe tâm tư của đồng bào các DTTS tại xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (Nghệ An) về việc hoàn thiện Đề án “Xác định thành phần, tên gọi một số dân tộc và xây dựng danh mục các dân tộc Việt Nam” và một số tin tức nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu 2 bài viết: “Trên vùng mây trắng Chư Tan Kra” của tác giả Tiêu Dao- Bảo Anh và bài viết “Thổ cẩm kể chuyện” của tác giả Hồng Minh.
SEA Games 31: VĐV Đinh Phương Thành xuất sắc bảo vệ thành công Huy chương Vàng

SEA Games 31: VĐV Đinh Phương Thành xuất sắc bảo vệ thành công Huy chương Vàng

Thể thao - Giải trí - Việt Hùng - 20:45, 16/05/2022
Trong ngày thi đấu 16/5, ở nội dung xà kép môn Thể dục dụng cụ, vận động viên Đinh Phương Thành đã xuất sắc đánh bại nhà vô địch thế giới người Philippines Carlos Yulo, bảo vệ thành công Huy chương Vàng.
Dấu mốc mới trong quan hệ Việt Nam-Hy Lạp

Dấu mốc mới trong quan hệ Việt Nam-Hy Lạp

Thời sự - PV - 20:27, 16/05/2022
Ngày 16/5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tiếp Tổng thống Hy Lạp Katerina Sakellaropoulou và Đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Hy Lạp đến chào xã giao nhân dịp thăm chính thức Việt Nam.
Hai nhà khoa học được trao Giải thưởng Kovalevskaia

Hai nhà khoa học được trao Giải thưởng Kovalevskaia

Tin tức - Hiếu Anh - 20:14, 16/05/2022
Ngày 16/5, tại Hà Nội, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức Lễ trao Giải thưởng Kovalevskaia năm 2021 nhân dịp kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Tham dự Lễ trao giải có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân; Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, Chủ tịch ủy ban giải thưởng Kovalevska; Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Hà Thị Nga.
Điện Biên: Bắt đối tượng đặc biệt nguy hiểm sau 20 năm trốn truy nã

Điện Biên: Bắt đối tượng đặc biệt nguy hiểm sau 20 năm trốn truy nã

Pháp luật - Hoàng Khánh - 20:12, 16/05/2022
Các đơn vị nghiệp vụ của Công an tỉnh Điện Biên vừa phối hợp với Phòng Cảnh sát Công an Thủ đô Viên Chăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào bắt giữ thành công một đối tượng nguy hiểm phạm tội về ma túy lẩn trốn 20 năm tại nước bạn Lào.
Lai Châu: Sạt lở đường, xã Tà Tổng bị cô lập với trung tâm huyện Mường Tè

Lai Châu: Sạt lở đường, xã Tà Tổng bị cô lập với trung tâm huyện Mường Tè

Tin địa phương - Trọng Bảo - 20:11, 16/05/2022
Sáng 16/5, tại Km 11+200 trên tuyến đường từ xã Nậm Khao, xã Tà Tổng (Lai Châu) đi huyện Mường Nhé (tỉnh Điện Biên), thuộc địa phận bản Xám Láng, xã Nậm Khao, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu ghi nhận điểm sạt lở ta luy dương và ta luy âm, làm mất đường, khiến xã Tà Tổng bị cô lập với trung tâm huyện Mường Tè.