Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Tiếng chiêng Mường trên cao nguyên Đăk Lăk

PV - 15:02, 13/04/2018

Xa quê, lập nghiệp trên vùng đất mới hơn nửa thế kỷ, nhưng cộng đồng người Mường ở xã Hòa Thắng, TP. Buôn Ma Thuột (Đăk Lăk) vẫn lưu giữ nhiều bản sắc phong tục, tập quán, lễ nghi truyền thống của tổ tiên. Nổi bật là các thế hệ phụ nữ Mường nỗ lực bảo tồn để tiếng chiêng Mường mãi ngân vang.

Đồng bào dân tộc Mường ở xã Hòa Thắng sống tập trung ở ba thôn 1,2,3 với hơn 1.000 hộ, chủ yếu từ tỉnh Hòa Bình di cư từ những năm 50 của thế kỷ trước. Dù xa quê, nhưng người Mường luôn ý thức việc giữ gìn những giá trị truyền thống của dân tộc, như việc xây dựng nhà cộng đồng để làm nơi hội họp, sinh hoạt văn hóa, bảo tồn phát huy giá trị văn hóa cồng chiêng, nghề dệt thổ cẩm, đan lát…

Bà Nguyễn Thị Hòa (ngoài cùng bên trái) cùng Đội chiêng thôn 1, xã Hòa Thắng. Bà Nguyễn Thị Hòa (ngoài cùng bên trái) cùng Đội chiêng thôn 1, xã Hòa Thắng.

 

Bà Nguyễn Thị Hằng, Đội trưởng đội chiêng thôn 3 cho biết: Khi mới vào đây, người Mường không có chiêng để đánh mà phải đi mượn trong các buôn làng đồng bào dân tộc tại chỗ. Chiêng Mường có núm nên mỗi lần mượn cũng mất nhiều thời gian và phải có nghệ nhân thẩm âm, tiếng chiêng phù hợp với chiêng Mường thì mới mượn. 5 năm trước, sau khi các nghệ nhân biết đánh chiêng thành lập đội, xã đầu tư mua cho một bộ để bà con thôn 1 và thôn 3 dùng chung.

Bộ chiêng của người Mường có 12 chiếc, gồm 4 chiếc chiêng sầm, 1 chiêng giàn to nhất thường có âm thanh khác hẳn; còn chiêng đôi, chiêng bè và chiêng hỏi-đáp âm phát ra giống nhau. Nếu như chiêng của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên chủ yếu là nam giới đánh, thì chiêng Mường lại chủ yếu là nữ. Bởi vậy, chị em dân tộc Mường ở Hòa Thắng luôn ý thức phải gìn giữ, để tiếng chiêng Mường ngân vang trên quê hương mới. Theo đó, mỗi dịp lễ hội, ngày nghỉ cuối tuần chị em lại cùng nhau sinh hoạt văn nghệ, truyền cho nhau các bài chiêng, cách dệt thổ cẩm.

Trước đây, chỉ có vài nghệ nhân biết đánh chiêng, nay nhiều chị em đã học thành thạo nhiều bài chiêng truyền thống. Hiện nay, xã Hòa Thắng có 2 đội chiêng Mường hơn 30 phụ nữ tham gia. Điều phấn khởi nhất là, trong các đội chiêng có nhiều thế hệ tham gia. Em Lê Ngọc Phương Trinh, Đội chiêng thôn 3 chia sẻ: Trước đây, bà ngoại em tham gia cùng đội chiêng của làng. Nay, bà đã già, mẹ em thay bà góp mặt trong đội chiêng đón khách. Em được bà và mẹ truyền dạy nhiều kỹ năng nên cũng được tham gia diễn tấu chiêng cùng mẹ và các bậc cao niên trong làng.

Nguyễn Thị Hòa, Đội trưởng đội chiêng thôn 1 cho biết: Những năm gần đây, đời sống kinh tế của cộng đồng người Mường ở đây ổn định. Bà con có thời gian chăm lo hơn về hoạt động văn hóa, tinh thần nên dù bận rộn với công việc gia đình, nhưng hầu như phụ nữ Mường ít khi bỏ sinh hoạt văn hóa cộng đồng.

Đội chiêng Mường thôn 1 hiện có 20 người, người lớn tuổi nhất 63 tuổi, nhỏ nhất 14 tuổi. Em Tố Như, thành viên nhỏ tuổi nhất Đội chiêng Mường thôn 1 chia sẻ: “Từ nhỏ em đã được bà và mẹ truyền nhiệt huyết đam mê cồng chiêng, em mong rằng, thế hệ trẻ như em sẽ còn nhiều người theo học và biết đánh chiêng để phát huy giá trị truyền thống của dân tộc trên quê hương Đăk Lăk”.

Không chỉ sinh hoạt tại địa phương, hai đội chiêng Mường ở Hòa Thắng còn tham gia giao lưu, diễn tấu cồng chiêng trong các chương trình nghệ thuật quần chúng cùng các buôn làng khác trên địa bàn tỉnh. Trong Ngày hội Văn hóa-Thể thao các dân tộc TP.-- Buôn Ma Thuột tổ chức đầu tháng 3 vừa qua, 2 đội chiêng Mường đều tham gia và đạt thành tích cao.

Theo bà Nguyễn Thị Loan, Chủ tịch UBND xã Hòa Thắng, chính quyền địa phương rất quan tâm, hỗ trợ, tạo điều kiện để cộng đồng người Mường phát huy các giá trị văn hóa, lễ hội truyền thống, tổ chức lớp dạy chiêng Mường làm đa dạng các hoạt động văn hóa, văn nghệ các DTTS ở địa phương.

LÊ HƯỜNG

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Huyền bí những Pram

Huyền bí những Pram

Họ xuất hiện trong dạng hình kỳ dị, trong huyên náo cuối cánh rừng giữa những gốc cây cổ thụ. Sự có mặt của họ như một phần tâm điểm của lễ Pơthi (Lễ Bỏ mả) hay dịp lễ hội của đồng bào các DTTS Tây Nguyên, đó là những Pram (người hóa trang) và Pơtual (người múa hề) mang đầy sự bí ẩn như chính vùng đất Tây Nguyên này.
Tin nổi bật trang chủ
“Người có uy tín luôn cố gắng hết mình, đi trước và cống hiến”

“Người có uy tín luôn cố gắng hết mình, đi trước và cống hiến”

Người có uy tín - Mỹ Dung - 8 giờ trước
“Thường người ta vẫn nói, Người có uy tín là già làng, trưởng bản là người có quyền uy lắm, nhưng không phải đâu. Trước tiên, là Người có uy tín thì phải cố gắng hết mình, đi trước và phải cống hiến, hi sinh nhiều cho bà con ấy ”, đó là trải lòng của bà Vi Thị Nhu, dân tộc Tày, thôn Hợp Thành, xã Đồng Ý, huyện Bắc Sơn (Lạng Sơn) với hơn 10 năm được bầu là Người có uy tín trên địa bàn.
Huyền bí những Pram

Huyền bí những Pram

Phóng sự - Tiêu Dao - 8 giờ trước
Họ xuất hiện trong dạng hình kỳ dị, trong huyên náo cuối cánh rừng giữa những gốc cây cổ thụ. Sự có mặt của họ như một phần tâm điểm của lễ Pơthi (Lễ Bỏ mả) hay dịp lễ hội của đồng bào các DTTS Tây Nguyên, đó là những Pram (người hóa trang) và Pơtual (người múa hề) mang đầy sự bí ẩn như chính vùng đất Tây Nguyên này.
Tết trồng cây, nghĩ về công tác quản lý, bảo vệ rừng

Tết trồng cây, nghĩ về công tác quản lý, bảo vệ rừng

Sự kiện - Bình luận - An Yên - 9 giờ trước
Những ngày đầu xuân Giáp Thìn, các địa phương trên cả nước đã náo nức ra quân, phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”. Trước đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ban hành Chỉ thị về tổ chức “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” và tăng cường công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng. Đó chính là một thông điệp đầy ý nghĩa của người đứng đầu Chính phủ trước mùa xuân mới.
Đakrông (Quảng Trị): Đổi mới, nâng cao chất lượng xây dựng đời sống văn hóa vùng đồng bào DTTS

Đakrông (Quảng Trị): Đổi mới, nâng cao chất lượng xây dựng đời sống văn hóa vùng đồng bào DTTS

Công tác Dân tộc - Phạm Tiến - 9 giờ trước
Đakrông (Quảng Trị) là huyện miền núi có trên 80% người dân sinh sống là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), việc thực hiện hiệu quả Đề án “Đổi mới, nâng cao chất lượng xây dựng đời sống văn hóa” đã và đang được các cấp chính quyền, đồng bào các DTTS trên địa bàn huyện tích cực thực hiện nhằm góp phần nâng cao chất lượng đời sống tinh thần cho Nhân dân.
Kon Tum: Phát động Tháng hoạt động thể dục thể thao cho mọi người

Kon Tum: Phát động Tháng hoạt động thể dục thể thao cho mọi người

Trang địa phương - Ngọc Chí - 9 giờ trước
Sáng ngày 3/3, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tổ chức Lễ phát động Tháng hoạt động thể dục thể thao cho mọi người và Ngày chạy Olympic vì sức khỏe toàn dân; đồng thời, tổ chức đồng diễn dân vũ năm 2024 với sự tham gia của 500 phụ nữ trên địa bàn tỉnh.
Vấn đề - Sự kiện (Tuần 9): Hành trình sau 6 năm vinh danh của Then: Bài học phát huy giá trị di sản

Vấn đề - Sự kiện (Tuần 9): Hành trình sau 6 năm vinh danh của Then: Bài học phát huy giá trị di sản

Kể từ khi được vinh danh đến nay đã 6 năm, các địa phương sở hữu di sản Then đã có nhiều giải pháp góp phần bảo tồn, phát huy, lan tỏa giá trị của Then trong cộng đồng. Đây là bài học quý trong câu chuyện gìn giữ mạch nguồn, phát huy giá trị văn hóa của di sản sau vinh danh. Chương trình Vấn đề - Sự kiện của Báo Dân tộc và Phát triển hôm nay sẽ bàn về: Hành trình sau 6 năm vinh danh của Then: Bài học phát huy giá trị di sản.
Đắk Lắk: Bắt đối tượng hoạt động tín dụng đen, tấn công người thi hành công vụ

Đắk Lắk: Bắt đối tượng hoạt động tín dụng đen, tấn công người thi hành công vụ

Pháp luật - Lê Hường - 9 giờ trước
Công an huyện Krông Pắk, tỉnh Đắk Lắk thông tin, đơn vị vừa khởi tố, bắt tạm giạm Võ Tấn Tùng (SN 1976), trú thị trấn Phước An (huyện Krông Pắk) về hành vi chuyên hoạt động tín dụng đen. Không những vậy, Tùng có hành động còn tấn công lực lượng Công an.
Đoàn Thanh niên Uỷ ban Dân tộc: Nhiều hoạt động ý nghĩa tại tỉnh Bắc Kạn

Đoàn Thanh niên Uỷ ban Dân tộc: Nhiều hoạt động ý nghĩa tại tỉnh Bắc Kạn

Tin tức - Mai Hương - 10 giờ trước
Ngày 01-02/3, được sự đồng ý của Ban Cán sự Đảng, Đảng ủy, Lãnh đạo Ủy ban Dân tộc (UBDT); Hưởng ứng tháng Thanh niên 2024, Đoàn Thanh niên UBDT phối hợp với Đoàn Thanh niên Sở Giao dịch chứng khoán thành phố Hà Nội tổ chức nhiều hoạt động thiện nguyện ý nghĩa tại tỉnh Bắc Kạn.
Quảng Bình: Nam sinh tử vong trong Hội khỏe Phù Đổng

Quảng Bình: Nam sinh tử vong trong Hội khỏe Phù Đổng

Sức khỏe - Khánh Ngân - 10 giờ trước
Ngày 2/3, Thầy Phan Thanh Xuân- Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Quảng Trạch (Quảng Bình) xác nhận với phóng viên Báo Dân tộc và Phát triển có trường hợp nam sinh lớp 9 tử vong trong cuộc thi chạy tại Hội khỏe Phù Đổng cấp huyện năm học 2023 – 2024.
Kiên Giang: Trao 200 phần quà đến hộ gia đình DTTS khó khăn khu vực biên giới

Kiên Giang: Trao 200 phần quà đến hộ gia đình DTTS khó khăn khu vực biên giới

Trang địa phương - Tiến Vinh - Minh Triết - 10 giờ trước
Ngày 2/3, trên tuyến biên giới huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang, Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh phối hợp cùng UBND 2 xã biên giới (Vĩnh Điều và Vĩnh Phú) đến thăm và tặng quà cho các hộ đồng bào DTTS gặp khó khăn đang sinh sống trên khu vực biên giới của huyện Giang Thành.
Khai mạc Ngày hội người Bình Định tại TP.Hồ Chí Minh lần thứ 8-năm 2024

Khai mạc Ngày hội người Bình Định tại TP.Hồ Chí Minh lần thứ 8-năm 2024

Xã hội - T.Nhân-H.Trường - 10 giờ trước
Ngày 2/3, ngày Hội người Bình Ðịnh tại TP.Hồ Chí Minh lần thứ 8 năm 2024 đã được khai mạc tại Công viên Hồ Kỳ Hòa (195 - 197 Cao Thắng nối dài, quận 10, TP.Hồ Chí Minh). Đây là dịp để cộng đồng người Bình Định ở các tỉnh phía Nam gặp nhau, thăm hỏi, chia sẻ công việc, cuộc sống, cũng như tạo không gian đậm đà tinh thần văn hóa về con người miền đất Võ.