Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia: Đích đến không chỉ là giải thưởng

Hồng Phúc - 15:55, 20/05/2021

Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia bắt đầu được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức từ năm 2011. Đến nay, qua 9 lần tổ chức, cuộc thi đã trở thành sân chơi bổ ích của học sinh. Thế nhưng, những lùm xùm xung quanh cuộc thi đã khiến dư luận xã hội không khỏi băn khoăn.


Các gian hàng giới thiệu dự án của học sinh tham dự cuộc thi Khoa học kỹ thuật
Các gian hàng giới thiệu dự án của học sinh tham dự cuộc thi Khoa học kỹ thuật

Khơi dậy niềm đam mê sáng tạo

Với niềm đam mê về thực vật, hai học sinh Trang Sĩ Thái và Nguyễn Trần Thanh Ngân, lớp 11B, Trường Trung học phổ thông Lý Tự Trọng (TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) đã sáng tạo ra phần mềm nhận diện và cung cấp thông tin khoa học của thực vật, tên tiếng Anh là The Plantae. Sản phẩm này đoạt giải Ba trong cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia, do Bộ GD&ĐT tổ chức tại tỉnh Thừa Thiên Huế vào tháng 3/2021. 

Hiện nay, The Plantae trên Android đã đạt hơn 4.000 người cài đặt và sử dụng. Phần mềm hỗ trợ người dùng nhận biết hơn 12.000 loài dược thảo, thực vật và cung cấp thêm nhiều thông tin cho người dùng về loài thực vật đó như: tìm kiếm tên thực vật, tìm kiếm hướng dẫn chữa một số loại bệnh...góp phần hỗ trợ người dùng sử dụng tiện dụng và hữu ích hơn.

Đây chỉ là 1 trong số những dự án mang tính chất ứng dụng thực tế rất cao bước ra khỏi cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia. Các dự án tham gia cuộc thi thể hiện sự quan tâm khá đa dạng trong nhiều lĩnh vực đời sống, xã hội của học sinh, thể hiện sự trăn trở, trách nhiệm của học sinh trước những vấn đề của đời sống, xã hội.

Có thể thấy, cuộc thi như một sân chơi khuyến khích học sinh phổ thông nghiên cứu khoa học, tiếp tục khơi dậy niềm đam mê sáng tạo cho các em. Đồng thời, đẩy mạnh đổi mới cách dạy, cách học; thực hiện tinh thần đổi mới chương trình giáo dục phổ thông ngay từ chương trình hiện hành, hướng tới phát triển, phẩm chất năng lực cho học sinh…

Còn đó nhiều băn khoăn

Bên cạnh hiệu quả tích cực của cuộc thi, cũng đã xuất hiện những băn khoăn khi một sân chơi đang có dấu hiệu đi quá xa. Năm học 2020 – 2021, có 91 dự án đoạt giải trong Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học. Dự án “Giường bệnh thông minh hỗ trợ cho người mất chức năng vận động tay chân sử dụng tại nhà” của học sinh Trường THPT Hoa Lư A, tỉnh Ninh Bình đạt giải Nhất.

Đáng nói, đề tài tương tự: “Giường I.o.T hỗ trợ người mất khả năng vận động tay chân” của em Cao Nguyễn Hùng và Nguyễn Đình Nhật (học sinh lớp 12A và 12G Trường THPT Hoa Lư A, Ninh Bình) đã giành giải Nhất khoa học kỹ thuật tỉnh Ninh Bình năm 2019.

Một số dự án được đặt câu hỏi, có quá sức với học sinh cấp III, như đề tài "Nghiên cứu phân lập các hợp chất ức chế tăng sinh tế bào cơ trơn động mạch chủ và hoạt hóa eNOS trên tế bào ECV304 từ một số loài làm thuốc thuộc chi Polygonum L. định hướng phòng và điều trị xơ vữa động mạch" của nhóm học sinh ở Hải Phòng. 

Thế nhưng, khi mà việc giảng dạy các môn sinh học, hóa học trong trường phổ thông còn nặng tính lý thuyết, chuyện nghiên cứu những vấn đề lớn như vậy, theo một số giáo viên là khó thể xảy ra.

Đây cũng không phải lần đầu cuộc thi này vướng phải những nghi vấn, trước đó vào năm 2019, sau khi cuộc thi kết thúc 5/15 giải nhất, 10 giải nhì và 4 giải ba có giải pháp, kết quả trùng lặp với các sản phẩm, nghiên cứu trước, không có sự cải tiến, đột phá riêng (thể hiện rất rõ trên poster). Các giải này cũng bị phụ huynh yêu cầu Bộ GD&ĐT vào cuộc thẩm định lại.

Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học được tổ chức hàng năm nhằm phát triển phong trào, khuyến khích học sinh trung học nghiên cứu khoa học, sáng tạo kỹ thuật, công nghệ (Trong ảnh: Dự án “Mô hình máy điều khiển tự động thu gom nông sản trên sân phơi” của hai học sinh tỉnh Ninh Thuận đạt giải Nhất năm 2019)
Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học được tổ chức hàng năm nhằm phát triển phong trào, khuyến khích học sinh trung học nghiên cứu khoa học, sáng tạo kỹ thuật, công nghệ (Trong ảnh: Dự án “Mô hình máy điều khiển tự động thu gom nông sản trên sân phơi” của hai học sinh tỉnh Ninh Thuận đạt giải Nhất năm 2019)

Cần tôn trọng ý nghĩa tốt đẹp của cuộc thi

Thực tế, một số trường, giáo viên và cả phụ huynh học sinh đã đổ nhiều công sức, tiền bạc vào cuộc thi này. Đặc biệt, Quy chế tuyển sinh trình độ đại học, cao đẳng sư phạm cũng có quy định học sinh trung học phổ thông đoạt giải Nhất, Nhì, Ba của cuộc thi này được tuyển thẳng vào các trường đại học, cao đẳng. 

Nhưng nếu tác phẩm của học sinh, nhưng thực sự đứng sau là một ê kíp, chạy theo thành tích... thì ý nghĩa tốt đẹp của cuộc thi ban đầu đã không còn.

Ông Lê Văn Vỵ, nguyên Giám đốc Trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh cho rằng, nhiều đề tài, dự án không có khả năng ứng dụng, sản xuất ra thị trường. Học sinh trung học chưa đủ độ chín về kiến thức, kỹ năng nghiên cứu, sáng tạo, không có điều kiện và thời gian sáng tạo, nghiên cứu khoa học kĩ thuật một cách bài bản, chuyên nghiệp. Vì vậy, cuộc thi tất yếu sẽ sinh ra đối phó, “luồn lách” và đủ hình thức khác nhau để có sản phẩm, có giải.

Nếu kết quả cuộc thi không thực chất có thể tạo ra sự thiếu công bằng đối với các thí sinh khác, tước đi cơ hội của những người xứng đáng. Nếu thành tích ảo, thiếu trung thực trong các cuộc thi năng khiếu, sẽ ảnh hưởng cả phần tâm lý và tác động đến sự phát triển nhân cách của các em chứ không chỉ dừng lại ở giải thưởng và quyền lợi.

Chuyên gia giáo dục-TS. Nguyễn Thành Nam, giảng viên Học viện Kỹ thuật Quân sự cho rằng, để nâng cao chất lượng giải thưởng và có được niềm tin của công chúng, đơn vị tổ chức cần minh bạch hóa quá trình xét giải. Thay vì đánh giá kết quả cuối cùng, ban tổ chức cần kiểm soát kỹ hơn quá trình thực hiện nghiên cứu; đặc biệt là vai trò, mức độ tham gia, nhiệm vụ cụ thể của học sinh. Đã đến lúc chúng ta phải có một cái nhìn công bằng,minh bạch cho một sân chơi giáo dục. Bởi đích đến của cuộc thi khoa học kỹ thuật không chỉ là giải thưởng?

Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Nhiều giải pháp hiệu quả tạo đầu ra cho nông sản ở Sơn La

Nhiều giải pháp hiệu quả tạo đầu ra cho nông sản ở Sơn La

Cũng như các địa phương khác, dịch Covid-19 bùng phát đã tác động không nhỏ đến việc tiêu thụ các mặt hàng nông sản của tỉnh Sơn La. Để giải quyết vấn đề này, ngoài việc triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ nông dân về thị trường đầu ra, tỉnh Sơn La đã chỉ đạo các địa phương tập trung nâng cao chất lượng, mẫu mã sản phẩm; vận động các danh nghiệp, hợp tác xã (HTX) và người dân đưa giống cây có năng suất, chất lượng vào thâm canh…
Trưa 15/6, Việt Nam ghi nhận thêm 118 ca mắc mới COVID-19

Trưa 15/6, Việt Nam ghi nhận thêm 118 ca mắc mới COVID-19

Tin tức - PV - 1 giờ trước
Từ 6 giờ đến 12 giờ ngày 15/6, Việt Nam ghi nhận thêm 118 ca mắc mới COVID-19; đều là ca cộng đồng.
Xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận Cửu đỉnh là Di sản tư liệu thế giới

Xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận Cửu đỉnh là Di sản tư liệu thế giới

Tin tức - P. Ngọc (T/h) - 1 giờ trước
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã hoàn thành việc xây dựng hồ sơ gửi Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch xem xét cho ý kiến trước khi đệ trình UNESCO công nhận Cửu đỉnh là Di sản tư liệu thế giới.
Hơn 33.000 thí sinh Hải Dương và Đà Nẵng thi vào lớp 10 THPT năm học 2021-2022

Hơn 33.000 thí sinh Hải Dương và Đà Nẵng thi vào lớp 10 THPT năm học 2021-2022

Tin tức - P. Ngọc - 1 giờ trước
Sáng nay (15/6), hơn 33.000 thí sinh của tỉnh Hải Dương và thành phố Đà Nẵng chính thức bước vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT công lập năm học 2021-2022.
Đừng để công sức của cả cộng đồng

Đừng để công sức của cả cộng đồng " đổ sông, đổ biển"

Pháp luật - Nghĩa Hiệp - 3 giờ trước
Thời gian qua, tại tỉnh Bắc Giang, trong khi các lực lượng chống dịch đang căng mình chiến đấu với dịch bệnh vẫn còn một số người dân thiếu ý thức, vi phạm các quy định trong công tác phòng chống dịch Covid-19. Nếu không có biện pháp xử lý kịp thời, nghiêm khắc thì thành quả chống dịch của cả cộng đồng có nguy cơ "đổ sông, đổ biển".

"Lá chắn thép" phòng dịch Covid-19 trên đỉnh Trường Sơn

Pháp luật - Tiến Phạm - 3 giờ trước
Một ngày đầu tháng 6, theo chân cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Ra Mai đi tuần tra, kiểm soát trên tuyến biên giới, mới thấy hết sự vất vả, khó khăn của những người lính ở tuyến đầu chống dịch trên đỉnh Trường Sơn...
Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc các Vụ, đơn vị

Bộ trưởng, Chủ nhiệm UBDT Hầu A Lềnh làm việc các Vụ, đơn vị

Từ ngày 18/4/2021 đến ngày 1/6/2021, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh đã làm việc với 21 Vụ, đơn vị trực thuộc Ủy ban Dân tộc để nắm bắt tình hình, kết quả, tiến độ triển khai thực hiện nhiệm vụ những tháng đầu năm và phương hướng, giải pháp triển khai nhiệm vụ những tháng cuối năm 2021 của các Vụ, đơn vị. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh đã có những chỉ đạo kịp thời đối với các Vụ, đơn vị nhằm đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả công tác của các Vụ, đơn vị nói riêng, của UBDT nói chung.
Chuyện về vị giáo sư “người rừng”

Chuyện về vị giáo sư “người rừng”

Xã hội - PV - 4 giờ trước
Người ta gọi ông là “người rừng” bởi trong suốt cuộc đời hơn 80 năm của mình, ông chỉ nghiên cứu, gắn bó với rừng. Ông là GS.TSKH Nguyễn Ngọc Lung, Viện trưởng Viện Quản lý Rừng bền vững và Chứng chỉ rừng.
Bộ Y tế: Đẩy nhanh tiến độ tiêm vắc xin phòng COVID-19

Bộ Y tế: Đẩy nhanh tiến độ tiêm vắc xin phòng COVID-19

Tin tức - Ngân Hà - 4 giờ trước
Chiều 14/6, Bộ Y tế có công văn hoả tốc gửi Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương; Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh; Viện Pasteur Nha Trang; Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên về việc đẩy nhanh tiến độ tiêm vắc xin phòng COVID-19.
Số ca nhiễm và tử vong do COVID-19 giảm song vẫn ở mức cao

Số ca nhiễm và tử vong do COVID-19 giảm song vẫn ở mức cao

Tin tức - PV - 4 giờ trước
Đến sáng 15/6, thế giới có tổng số 177.020.331 ca nhiễm và 3.827.430 ca tử vong vì dịch COVID-19, sau khi ghi nhận thêm lần lượt 300.255 và 6.671 ca trong vòng 24 giờ qua. Mỹ vẫn là quốc gia có số ca nhiễm bệnh và tử vong nhiều nhất trên thế giới do đại dịch này.
Đời sống chan hòa, phát triển của đồng bào Chăm ở An Giang

Đời sống chan hòa, phát triển của đồng bào Chăm ở An Giang

Dân tộc- Tôn giáo - PV - 4 giờ trước
Như cánh chim Thiên Di, từ hàng trăm năm trước, người Chăm đã tìm đến nơi đầu dòng sông Hậu, tỉnh An Giang để lập làng, định cư. Từ bến Châu Giang, hồ nước trời Búng Bình Thiên đến các triền sông..., cộng đồng người Chăm ở An Giang sống chan hòa cùng các dân tộc anh em trong một cộng đồng.
Lợi ích thực sự của tiêm vaccine phòng COVID-19 là gì?

Lợi ích thực sự của tiêm vaccine phòng COVID-19 là gì?

Sức khỏe - PV - 5 giờ trước
Đó chính là bảo vệ người được tiêm khỏi rơi vào thể nặng và phải nhập viện. Cho đến thời điểm này, vaccine được sử dụng tại Việt Nam đã được chứng minh trên thực tiễn khi chưa có trường hợp tiêm đủ 2 mũi nào bị bệnh nặng hay tử vong.