Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia: Đích đến không chỉ là giải thưởng

Hồng Phúc - 15:55, 20/05/2021

Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia bắt đầu được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức từ năm 2011. Đến nay, qua 9 lần tổ chức, cuộc thi đã trở thành sân chơi bổ ích của học sinh. Thế nhưng, những lùm xùm xung quanh cuộc thi đã khiến dư luận xã hội không khỏi băn khoăn.


Các gian hàng giới thiệu dự án của học sinh tham dự cuộc thi Khoa học kỹ thuật
Các gian hàng giới thiệu dự án của học sinh tham dự cuộc thi Khoa học kỹ thuật

Khơi dậy niềm đam mê sáng tạo

Với niềm đam mê về thực vật, hai học sinh Trang Sĩ Thái và Nguyễn Trần Thanh Ngân, lớp 11B, Trường Trung học phổ thông Lý Tự Trọng (TP. Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) đã sáng tạo ra phần mềm nhận diện và cung cấp thông tin khoa học của thực vật, tên tiếng Anh là The Plantae. Sản phẩm này đoạt giải Ba trong cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia, do Bộ GD&ĐT tổ chức tại tỉnh Thừa Thiên Huế vào tháng 3/2021. 

Hiện nay, The Plantae trên Android đã đạt hơn 4.000 người cài đặt và sử dụng. Phần mềm hỗ trợ người dùng nhận biết hơn 12.000 loài dược thảo, thực vật và cung cấp thêm nhiều thông tin cho người dùng về loài thực vật đó như: tìm kiếm tên thực vật, tìm kiếm hướng dẫn chữa một số loại bệnh...góp phần hỗ trợ người dùng sử dụng tiện dụng và hữu ích hơn.

Đây chỉ là 1 trong số những dự án mang tính chất ứng dụng thực tế rất cao bước ra khỏi cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia. Các dự án tham gia cuộc thi thể hiện sự quan tâm khá đa dạng trong nhiều lĩnh vực đời sống, xã hội của học sinh, thể hiện sự trăn trở, trách nhiệm của học sinh trước những vấn đề của đời sống, xã hội.

Có thể thấy, cuộc thi như một sân chơi khuyến khích học sinh phổ thông nghiên cứu khoa học, tiếp tục khơi dậy niềm đam mê sáng tạo cho các em. Đồng thời, đẩy mạnh đổi mới cách dạy, cách học; thực hiện tinh thần đổi mới chương trình giáo dục phổ thông ngay từ chương trình hiện hành, hướng tới phát triển, phẩm chất năng lực cho học sinh…

Còn đó nhiều băn khoăn

Bên cạnh hiệu quả tích cực của cuộc thi, cũng đã xuất hiện những băn khoăn khi một sân chơi đang có dấu hiệu đi quá xa. Năm học 2020 – 2021, có 91 dự án đoạt giải trong Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học. Dự án “Giường bệnh thông minh hỗ trợ cho người mất chức năng vận động tay chân sử dụng tại nhà” của học sinh Trường THPT Hoa Lư A, tỉnh Ninh Bình đạt giải Nhất.

Đáng nói, đề tài tương tự: “Giường I.o.T hỗ trợ người mất khả năng vận động tay chân” của em Cao Nguyễn Hùng và Nguyễn Đình Nhật (học sinh lớp 12A và 12G Trường THPT Hoa Lư A, Ninh Bình) đã giành giải Nhất khoa học kỹ thuật tỉnh Ninh Bình năm 2019.

Một số dự án được đặt câu hỏi, có quá sức với học sinh cấp III, như đề tài "Nghiên cứu phân lập các hợp chất ức chế tăng sinh tế bào cơ trơn động mạch chủ và hoạt hóa eNOS trên tế bào ECV304 từ một số loài làm thuốc thuộc chi Polygonum L. định hướng phòng và điều trị xơ vữa động mạch" của nhóm học sinh ở Hải Phòng. 

Thế nhưng, khi mà việc giảng dạy các môn sinh học, hóa học trong trường phổ thông còn nặng tính lý thuyết, chuyện nghiên cứu những vấn đề lớn như vậy, theo một số giáo viên là khó thể xảy ra.

Đây cũng không phải lần đầu cuộc thi này vướng phải những nghi vấn, trước đó vào năm 2019, sau khi cuộc thi kết thúc 5/15 giải nhất, 10 giải nhì và 4 giải ba có giải pháp, kết quả trùng lặp với các sản phẩm, nghiên cứu trước, không có sự cải tiến, đột phá riêng (thể hiện rất rõ trên poster). Các giải này cũng bị phụ huynh yêu cầu Bộ GD&ĐT vào cuộc thẩm định lại.

Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học được tổ chức hàng năm nhằm phát triển phong trào, khuyến khích học sinh trung học nghiên cứu khoa học, sáng tạo kỹ thuật, công nghệ (Trong ảnh: Dự án “Mô hình máy điều khiển tự động thu gom nông sản trên sân phơi” của hai học sinh tỉnh Ninh Thuận đạt giải Nhất năm 2019)
Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học được tổ chức hàng năm nhằm phát triển phong trào, khuyến khích học sinh trung học nghiên cứu khoa học, sáng tạo kỹ thuật, công nghệ (Trong ảnh: Dự án “Mô hình máy điều khiển tự động thu gom nông sản trên sân phơi” của hai học sinh tỉnh Ninh Thuận đạt giải Nhất năm 2019)

Cần tôn trọng ý nghĩa tốt đẹp của cuộc thi

Thực tế, một số trường, giáo viên và cả phụ huynh học sinh đã đổ nhiều công sức, tiền bạc vào cuộc thi này. Đặc biệt, Quy chế tuyển sinh trình độ đại học, cao đẳng sư phạm cũng có quy định học sinh trung học phổ thông đoạt giải Nhất, Nhì, Ba của cuộc thi này được tuyển thẳng vào các trường đại học, cao đẳng. 

Nhưng nếu tác phẩm của học sinh, nhưng thực sự đứng sau là một ê kíp, chạy theo thành tích... thì ý nghĩa tốt đẹp của cuộc thi ban đầu đã không còn.

Ông Lê Văn Vỵ, nguyên Giám đốc Trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh cho rằng, nhiều đề tài, dự án không có khả năng ứng dụng, sản xuất ra thị trường. Học sinh trung học chưa đủ độ chín về kiến thức, kỹ năng nghiên cứu, sáng tạo, không có điều kiện và thời gian sáng tạo, nghiên cứu khoa học kĩ thuật một cách bài bản, chuyên nghiệp. Vì vậy, cuộc thi tất yếu sẽ sinh ra đối phó, “luồn lách” và đủ hình thức khác nhau để có sản phẩm, có giải.

Nếu kết quả cuộc thi không thực chất có thể tạo ra sự thiếu công bằng đối với các thí sinh khác, tước đi cơ hội của những người xứng đáng. Nếu thành tích ảo, thiếu trung thực trong các cuộc thi năng khiếu, sẽ ảnh hưởng cả phần tâm lý và tác động đến sự phát triển nhân cách của các em chứ không chỉ dừng lại ở giải thưởng và quyền lợi.

Chuyên gia giáo dục-TS. Nguyễn Thành Nam, giảng viên Học viện Kỹ thuật Quân sự cho rằng, để nâng cao chất lượng giải thưởng và có được niềm tin của công chúng, đơn vị tổ chức cần minh bạch hóa quá trình xét giải. Thay vì đánh giá kết quả cuối cùng, ban tổ chức cần kiểm soát kỹ hơn quá trình thực hiện nghiên cứu; đặc biệt là vai trò, mức độ tham gia, nhiệm vụ cụ thể của học sinh. Đã đến lúc chúng ta phải có một cái nhìn công bằng,minh bạch cho một sân chơi giáo dục. Bởi đích đến của cuộc thi khoa học kỹ thuật không chỉ là giải thưởng?

Tin cùng chuyên mục
Chuyện về những thầy giáo ở điểm trường Kể Cả

Chuyện về những thầy giáo ở điểm trường Kể Cả

Bản Kể Cả là nơi xa nhất của xã Chế Tạo, huyện Mù Cang Chải (Yên Bái). Ở nơi xa xôi ấy, đời sống của đồng bào còn vô vàn khó khăn, không điện, không sóng điện thoại…; Nhưng ở nơi ấy, có các thầy giáo đang ngày đêm miệt mài mang tri thức đến với những đứa trẻ và có những đứa trẻ luôn khát khao được học con chữ.
Tin nổi bật trang chủ
Giá cà phê hôm nay 8/12: Thị trường trong nước và thế giới đồng loạt giảm

Giá cà phê hôm nay 8/12: Thị trường trong nước và thế giới đồng loạt giảm

Sản phẩm - Thị trường - BĐT - 1 giờ trước
Giá cà phê hôm nay 8/12, thị trường trong nước và thế giới đồng loạt giảm sau nhiều ngày tăng liên tiếp, trong đó giá cà phê trong nước giao dịch ở mức 40.600 - 41.400 đồng/kg.
Dự báo thời tiết hôm nay 8/12 và ngày mai: Miền Bắc ngày nắng hanh, đêm trở mưa vài nơi

Dự báo thời tiết hôm nay 8/12 và ngày mai: Miền Bắc ngày nắng hanh, đêm trở mưa vài nơi

Tin tức - N. A (T/h) - 1 giờ trước
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 8/12, một bộ phận không khí lạnh đang di chuyển lệch Đông xuống phía Nam sẽ ảnh hưởng đến khu vực phía Đông Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, sau đó ảnh hưởng đến một số nơi ở phía Tây Bắc Bộ và Trung Trung Bộ.
Sáng 8/12: Cả nước còn hơn 7.000 ca COVID-19 nặng đang điều trị

Sáng 8/12: Cả nước còn hơn 7.000 ca COVID-19 nặng đang điều trị

Tin tức - BĐT - 1 giờ trước
Đến sáng ngày 8/12, cả nước đã có 1.337.523 ca mắc COVID-19 trong đó có 1.011.656 bệnh nhân COVID-19 đã được công bố khỏi bệnh. Trong số các ca đang điều trị, còn hơn 7.000 ca nặng đang thở máy và ECMO.
Bảo tồn và phát huy nghệ thuật hát Xẩm trong xã hội đương đại

Bảo tồn và phát huy nghệ thuật hát Xẩm trong xã hội đương đại

Sắc màu 54 - Nguyệt Anh (T/h) - 1 giờ trước
Hội thảo khoa học quốc tế "Bảo tồn và phát huy nghệ thuật hát Xẩm trong xã hội đương đại" vừa được tổ chức trực tuyến tại 2 điểm cầu Ninh Bình (Việt Nam) và Trung tâm Triết học, Văn hóa và Xã hội Đai học Temple (Hoa Kỳ).
Xuất khẩu dệt may Việt Nam dự kiến cán đích 39 tỷ USD

Xuất khẩu dệt may Việt Nam dự kiến cán đích 39 tỷ USD

Kinh tế - Lam Anh (t/h) - 22:25, 07/12/2021
Đó là chia sẻ của ông Trương Văn Cẩm - Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), tại buổi Họp báo về Hội nghị tổng kết của Hiệp hội năm 2021, diễn ra sáng 7/12.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 5/12/2021

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 5/12/2021

Trong Chương trình điểm tin, đọc báo ngày 5/12 sẽ tiếp tục cập nhật hoạt động của Lãnh đạo Ủy ban Dân tộc; các tin tức, vấn đề nổi bật liên quan đến vùng dân tộc thiểu số và miền núi tuần qua. Phần đọc báo sẽ giới thiệu tới quý vị và các bạn 2 bài viết: “Chuyện giữ đất của người Hà Nhì” của tác giả Trọng Bảo và “Vó ngựa cao nguyên” của tác giả Mai Văn Bảo.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Tiếp tục quan tâm hỗ trợ xây dựng nhà ở cho người có công, cựu chiến binh nghèo, hộ nghèo

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Tiếp tục quan tâm hỗ trợ xây dựng nhà ở cho người có công, cựu chiến binh nghèo, hộ nghèo

Thời sự - PV - 22:04, 07/12/2021
Chiều 7/12, Tỉnh ủy Hà Giang tổ chức Hội nghị tổng kết Chương trình hỗ trợ xây nhà ở cho người có công, cựu chiến binh nghèo, hộ nghèo trên địa bàn tỉnh Hà Giang, giai đoạn 2019-2021. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự và phát biểu ý kiến chỉ đạo.
Ẩm thực Lai Châu níu chân du khách

Ẩm thực Lai Châu níu chân du khách

Ẩm thực - Vũ Nguyên - 21:50, 07/12/2021
Đến Lai Châu, không thể không thưởng thức các món ẩm thực độc đáo của đồng bào dân tộc Thái, Hà Nhì, Mông, Dao… Mỗi dân tộc có cách chế biến và sử dụng gia vị khác nhau, song đều đem lại cho món ăn hương vị khác lạ, phảng phất nét đặc trưng của vùng cao Tây Bắc. Dư vị đậm đà của mỗi món ăn sẽ níu chân du khách mỗi khi có dịp ghé qua.
Đoàn kiểm tra của Bộ Chính trị làm việc với Ban Cán sự Đảng Chính phủ

Đoàn kiểm tra của Bộ Chính trị làm việc với Ban Cán sự Đảng Chính phủ

Thời sự - PV - 21:47, 07/12/2021
Thực hiện chương trình kiểm tra của Bộ Chính trị và Ban Bí thư năm 2021, chiều ngày 7/12, tại trụ sở Chính phủ, Đoàn Kiểm tra của Bộ Chính trị làm việc với Ban Cán sự Đảng Chính phủ về kết quả lãnh đạo, chỉ đạo việc nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền, cụ thể hóa và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp Chủ tịch Quốc hội Lào Xaysomphone Phomvihane

Thời sự - PV - 21:42, 07/12/2021
Ngày 7/12, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tiếp đồng chí Xaysomphone Phomvihane, Chủ tịch Quốc hội Lào và Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Lào.
Lòng người nơi biên viễn: Đường điện chia đôi (Bài 3)

Lòng người nơi biên viễn: Đường điện chia đôi (Bài 3)

Phóng sự - Hiếu Hồng - Hường Tiến - 21:28, 07/12/2021
Trên dọc tuyến biên giới của Tổ quốc, những năm qua, đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS), cùng với chính quyền địa phương, lực lượng chức năng đã tích cực phối hợp, giúp đỡ, hỗ trợ chính quyền và Nhân dân các nước láng giềng bằng nhiều việc làm cụ thể. Những hành động đẹp này, đã tô thắm tình hữu nghị giữa các quốc gia, đồng thời góp phần tạo ra môi trường hòa bình, bảo vệ vững chắc biên cương.