Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện tín dụng chính sách tại vùng khó khăn: Thêm điều kiện giải quyết vấn đề bất bình đẳng giới (Bài cuối)

Tùng Nguyên - 16:50, 14/08/2022

Bất bình đẳng giới là một trong những nguyên nhân cơ bản của tình trạng đói nghèo ở vùng đồng bào DTTS. Chính vì vậy, việc hỗ trợ phụ nữ DTTS tiếp cận tín dụng chính sách ưu đãi ở vùng khó khăn phát triển kinh tế là công cụ trực diện giải quyết vấn đề bất bình đẳng giới ở khu vực này.


Trung bình mỗi ngày một phụ nữ DTTS dành khoảng 5 giờ để chăm sóc trẻ em, người già, nấu nướng, lấy củi,… (Ảnh minh họa)
Trung bình mỗi ngày một phụ nữ DTTS dành khoảng 5 giờ để chăm sóc trẻ em, người già, nấu nướng, lấy củi,… (Ảnh minh họa)

Rào cản từ quy định

Theo quy định tại Quyết định số 31/2007/QĐ-TTg về tín dụng đối với hộ gia đình sản xuất, kinh doanh tại vùng khó khăn (QĐ 31), người đứng ra vay vốn phải là chủ hộ gia đình. Theo đó, chủ hộ gia đình đại diện hộ gia đình đứng ra giao dịch với Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) trong quan hệ vay vốn, trả nợ, trả lãi. Trong khi đó, tỷ lệ hộ gia đình DTTS do phụ nữ làm chủ hộ là không nhiều.

Kết quả điều tra thu thập thông tin về thực trạng kinh tế -xã hội của 53 DTTS năm 2019 cho thấy,  số lượng hộ gia đình DTTS do nữ làm chủ chỉ có 740 nghìn hộ, chiếm 21,2% tổng số hộ DTTS cả nước. QĐ 31 quy định phải là chủ hộ gia đình mới được vay vốn khiến không ít phụ nữ DTTS khó tiếp cận chính sách, dù rằng họ có sức khỏe, kỹ năng và ý chí vươn lên.

Đáng chú ý, không chỉ riêng tín dụng chính sách theo QĐ 31 mà phụ nữ DTTS bất lợi hơn nam giới trong tiếp cận tín dụng chính thức từ NHCSXH để phát triển sinh kế, hoạt động sản xuất – kinh doanh – dịch vụ. Kết quả Điều tra thu thập thông tin về thực trạng kinh tế - xã hội của 53 DTTS năm 2019 cho thấy, chỉ có 15,8% chủ hộ DTTS là nữ được vay vốn ưu đãi từ NHCSXH (so với 20,7% ở hộ DTTS do nam làm chủ). Đồng thời, tỷ trọng chủ hộ DTTS là nữ được vay vốn với số tiền từ 20 triệu đồng trở xuống là 35%, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ tương ứng của chủ hộ DTTS là nam được vay là 27,1%.

Điều này dẫn đến thực trạng, phụ nữ DTTS chủ yếu làm các công việc “lao động gia đình không lương”. Báo cáo “Thực trạng công việc chăm sóc không lương ở Việt Nam: Rào cản tham gia thị trường lao động” trong giai đoạn 2021 - 2022, do Trung tâm Phân tích và dự báo (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) và Tổ chức CARE quốc tế tại Việt Nam vừa công bố cho thấy rõ điều này.

Cụ thể, qua khảo sát thực trạng lao động không lương ở vùng DTTS Hà Giang và Lai Châu, báo cáo này chỉ ra, trung bình mỗi ngày một phụ nữ DTTS dành khoảng 5 giờ để chăm sóc trẻ em, người già, nấu nướng, lấy củi,… (nam giới DTTS chỉ dành khoảng 2,1 giờ/ngày). Tính giá trị kinh tế của công việc lao động không lương, trung bình một phụ nữ DTTS đóng góp khoảng 2,7 triệu đồng vào thu nhập hằng tháng của hộ gia đình, tương ứng khoảng 52,4% tổng thu nhập của hộ.

Dù tốn khá nhiều thời gian và đóng góp kinh tế cho gia đình, nhưng công việc không lương của phụ nữ DTTS chưa nhận được sự đánh giá và trân trọng từ các thành viên khác trong gia đình, đặc biệt là nam giới và cộng đồng. Đồng thời, gây ra những trở ngại cho phụ nữ DTTS tham gia vào các hoạt động lao động sản xuất.

Hơn 70% phụ nữ DTTS đang lao động sản xuất trong lĩnh vực nông – lâm nghiệp. (Ảnh TL)
Hơn 70% phụ nữ DTTS đang lao động sản xuất trong lĩnh vực nông – lâm nghiệp. (Ảnh TL)

Thúc đẩy bình đẳng giới

Kết quả Điều tra thu thập thông tin về thực trạng kinh tế - xã hội của 53 DTTS năm 2019 đã chỉ ra, thu nhập bình quân 1 nhân khẩu tháng của hộ gia đình DTTS do nữ làm chủ cũng cao gấp 1,5 lần so với hộ gia đình DTTS do nam làm chủ. Nếu được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để đầu tư sản xuất kinh doanh thì những gia đình DTTS do phụ nữ làm chủ càng có điều kiện để vươn lên.

Gia đình chị Lã Thị Nhung, ở bản Đông Phong, xã Thèn Sin (Tam Đường, Lai Châu) là một ví dụ. Trước đây, mặc dù hai vợ chồng chịu thương chịu khó lao động nhưng thu nhập hàng năm vẫn không đủ trang trải, cuộc sống rất khó khăn.

Năm 2018, từ tư vấn của Hội Phụ nữ xã Thèn Sin, chị mạnh dạn vay 50 triệu đồng theo QĐ 31 để mở một quán tạp hóa. Cùng với những kinh nghiệm và tích lũy buôn bán, chị đã mở rộng, đa dạng hóa hàng, thu nhập gia đình theo đó tăng dần, đạt bình quân 100 triệu đồng/năm.

Gia đình chị Nhung là một trong rất nhiều hộ DTTS do phụ nữ làm chủ đã vươn lên từ nguồn vốn chính sách ưu đãi từ NHCSXH, được ủy thác qua các cấp Hội Phụ nữ. Chỉ tính riêng trên địa bàn Lai Châu, giai đoạn 2016 – 2020, nguồn vốn chính sách ủy thác qua Hội LHPN tỉnh đã giúp hơn 500 hộ thoát nghèo, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo chung của tỉnh gần 4,78%/năm.

Cũng như tỉnh Lai Châu, vốn chính sách ủy thác qua các cấp Hội Phụ nữ đã phát huy hiệu quả rất đáng khích lệ. Theo báo cáo của Trung ương Hội LHPN Việt Nam, tính đến 31/12/2021, nguồn vốn chính sách ủy thác qua các cấp Hội đã đến với 2,4 triệu khách hàng là hội viên; dư nợ ủy thác qua Hội LHPN đứng đầu trong 4 tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác, đạt 93.991 tỷ đồng, chiếm 38,41% tổng dư nợ ủy thác, tăng 7.040 tỷ đồng so với cuối năm 2020. Đặc biệt, nợ quá hạn ủy thác qua các cấp Hội chỉ chiếm tỷ lệ 0,19%, thấp hơn nợ quá hạn toàn hệ thống NHCSXH (0,2%).

Thực tế này đã đặt ra yêu cầu sửa đổi quy định về đối tượng được vay vốn chính sách từ QĐ 31; vừa tạo thêm điều kiện cho phụ nữ DTTS tiếp cận một “kênh” tín dụng ưu đãi để phát triển kinh tế, vừa “gỡ” quy định hiện hành có thể tạo ra sự phân biệt về giới. Trong dự thảo sửa đổi QĐ 31, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi đối tương vay vốn không bắt buộc phải là “chủ hộ gia đình” là chỉ cần là “Người đại diện theo ủy quyền bằng văn bản của các thành viên trong hộ gia đình chịu trách nhiệm giao dịch với NHCSXH trong quan hệ vay vốn, trả nợ, trả lãi”. Điều này đồng nghĩa, quy định mới (khi được thông qua) sẽ không tạo ra rào cản trong quyền được tiếp cận chính sách đối với phụ nữ DTTS, dù họ không phải là chủ hộ gia đình.

Kết quả Điều tra thu thập thông tin về thực trạng kinh tế - xã hội của 53 DTTS năm 2019 cho thấy, chỉ có 15,8% chủ hộ DTTS là nữ được vay vốn ưu đãi từ NHCSXH (Ảnh minh họa)
Kết quả Điều tra thu thập thông tin về thực trạng kinh tế - xã hội của 53 DTTS năm 2019 cho thấy, chỉ có 15,8% chủ hộ DTTS là nữ được vay vốn ưu đãi từ NHCSXH (Ảnh minh họa)

Đề xuất của Bộ Tài chính là phù hợp với định hướng đưa vấn đề giới và tích hợp giới vào các chính sách, kế hoạch, chương trình và dự án phát triển kinh tế - xã hội. Tích hợp giới vào các chính sách cũng được nêu rõ trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 – 2030; tập trung ở Dự án 8 của Chương trình, với mục tiêu: nâng cao nhận thức, thay đổi định kiến, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, bảo vệ, chăm sóc phụ nữ và trẻ em.

Theo đó, nhằm góp phần thực hiện mục tiêu chiến lược quốc gia về bình đẳng giới, Chương trình mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi đã dựa trên cách tiếp cận và nguyên tắc bình đẳng giới. Trong đó đặc biệt quan tâm nhóm phụ nữ, trẻ em gái vùng đồng bào DTTS để họ thực sự có cơ hội, điều kiện phát huy vị thế và vai trò của mình trong đời sống kinh tế – xã hội; tạo điều kiện thoát khỏi cảnh đói nghèo, cải thiện, nâng cao mức sống, nâng cao năng lực cho phụ nữ.

Tin cùng chuyên mục
Một điển hình trong thực hiện chính sách dân tộc ở Đăk Đoa

Một điển hình trong thực hiện chính sách dân tộc ở Đăk Đoa

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, xã Hà Đông (huyện Đak Đoa, Gia Lai) là vùng căn cứ cách mạng vững chắc, giữ vai trò quan trọng trong công cuộc giải phóng tỉnh Gia Lai. Sau chiến tranh, kế thừa truyền thống anh hùng, Nhân dân xã Hà Đông lại tiếp tục vươn lên xây dựng quê hương ngày càng phát triển.
Tin nổi bật trang chủ
Giải bóng đá hạng Ba quốc gia 2022 chính thức khởi tranh

Giải bóng đá hạng Ba quốc gia 2022 chính thức khởi tranh

Thể thao - Hoàng Minh - 3 phút trước
Bắt đầu từ hôm nay (6/10), Giải bóng đá hạng Ba quốc gia sẽ trở lại với các trận đấu đầu tiên trong khuôn khổ vòng loại của mùa giải 2022.
Bức “lũy thép” trên vùng biên viễn: Những

Bức “lũy thép” trên vùng biên viễn: Những "đầu tàu xung kích" (Bài 3)

Người có uy tín - Quỳnh Trâm - 46 phút trước
Những năm qua, Người có uy tín trong đồng bào DTTS ởThanh Hóa, không chỉ thể hiện vai trò quan trọng trong việc vận động, tuyên truyền các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, mà họ còn khẳng định vai trò xung kích, đi đầu trong phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo bền vững, là tấm gương cho đồng bào noi theo.
Thời điểm giao mùa: Làm gì để gia tăng sức đề kháng cho gia đình?

Thời điểm giao mùa: Làm gì để gia tăng sức đề kháng cho gia đình?

Sức khỏe - Minh Hải - 1 giờ trước
Thời điểm giao mùa, thời tiết và độ ẩm không khí thay đổi thất thường khiến cơ thể không thích ứng kịp, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Gia tăng sức đề kháng của bản thân chính là cách góp phần phòng vệ cho chính mình và cả gia đình. Một trong những cách tăng sức đề kháng hữu hiệu là tạo dựng thói quen ăn sữa chua hàng ngày.
Phổ Yên (Thái Nguyên): Đẩy mạnh Chương trình chuyển đổi số, hướng tới xây dựng chính quyền điện tử

Phổ Yên (Thái Nguyên): Đẩy mạnh Chương trình chuyển đổi số, hướng tới xây dựng chính quyền điện tử

Khoa học - Công nghệ - Việt Hà - 1 giờ trước
Năm 2022 được coi là năm Chuyển đổi số Quốc gia thực hiện các nhiệm vụ để tạo bước đột phá. Thời gian qua, TP. Phổ Yên (Thái Nguyên) đã tập trung các nguồn lực để từng bước chuyển đổi số trên tất cả các lĩnh vực, hướng tới hình thành một đô thị thông minh trong tương lai gần.
Gần 170 trường ở Nghệ An bị ảnh hưởng mưa lũ chưa thể tổ chức dạy học trở lại

Gần 170 trường ở Nghệ An bị ảnh hưởng mưa lũ chưa thể tổ chức dạy học trở lại

Sự kiện - Bình luận - An Yên - 1 giờ trước
Trong đợt mưa lũ cuối tháng 9, đầu tháng 10 năm 2022, Nghệ An chịu ảnh hưởng rất nặng nề. Hiện, một số nơi vẫn chưa thể khắc phục xong hậu quả để đón học sinh trở lại trường.
Cách phòng, chống dịch trong và sau bão, lũ

Cách phòng, chống dịch trong và sau bão, lũ

Hiện nay đang bước vào mùa mưa với nhiều đợt mưa, bão, lũ lớn xảy ra ở nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước gây ra lũ lụt trên diện rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân. Mưa và ngập lụt là điều kiện thuận lợi để các loại vi khuẩn, virus và trung gian truyền bệnh sinh sôi phát triển và gây bệnh cho con người, đe dọa đến sức khỏe của cả cộng đồng.
Người có uy tín là…phụ nữ: Con dâu bản Khe Ló (Bài 1)

Người có uy tín là…phụ nữ: Con dâu bản Khe Ló (Bài 1)

Xã hội - Phạm Việt Thắng - 1 giờ trước
Người có uy tín trong cộng đồng DTTS, thường là đàn ông đứng tuổi. Thế nhưng ở Nghệ An lại có đến hàng chục Người có uy tín là nữ, đặc biệt ở xã Môn Sơn, huyện Con Cuông có 5 Người có uy tín là những phụ nữ xuất sắc. Rất tiếc chúng tôi chỉ gặp được ba người trong số họ, mà ai cũng “càng xin nghỉ thì phiếu càng cao”.
Một điển hình trong thực hiện chính sách dân tộc ở Đăk Đoa

Một điển hình trong thực hiện chính sách dân tộc ở Đăk Đoa

Chính sách dân tộc - Thuỳ Dung - 1 giờ trước
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, xã Hà Đông (huyện Đak Đoa, Gia Lai) là vùng căn cứ cách mạng vững chắc, giữ vai trò quan trọng trong công cuộc giải phóng tỉnh Gia Lai. Sau chiến tranh, kế thừa truyền thống anh hùng, Nhân dân xã Hà Đông lại tiếp tục vươn lên xây dựng quê hương ngày càng phát triển.
Cách phòng, chống dịch trong và sau bão, lũ

Cách phòng, chống dịch trong và sau bão, lũ

Media - Hoàng Quý - 1 giờ trước
Hiện nay đang bước vào mùa mưa với nhiều đợt mưa, bão, lũ lớn xảy ra ở nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước gây ra lũ lụt trên diện rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân. Mưa và ngập lụt là điều kiện thuận lợi để các loại vi khuẩn, virus và trung gian truyền bệnh sinh sôi phát triển và gây bệnh cho con người, đe dọa đến sức khỏe của cả cộng đồng.
Chuyện dân vận của Then Mỵ

Chuyện dân vận của Then Mỵ

Công tác Dân tộc - Giang Lam - 2 giờ trước
Gần 3 thập kỷ làm cán bộ thôn bản, bà Hà Thị Mỵ đã làm thơ, sáng tác các bài hát Then để lồng ghép chính sách, pháp luật, đặc biệt là các nội dung liên quan đến công tác dân tộc, chính sách dân tộc để tuyên truyền cho người dân. Ca từ dân giã, hóm hỉnh “dễ cuốn hút” khiến người nghe thích thú truyền tai nhau, nhờ đó hiệu quả công tác tuyên truyền được nhân lên nhiều lần.
Hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào DTTS tỉnh Thanh Hóa

Hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào DTTS tỉnh Thanh Hóa

Công tác Dân tộc - Đỗ Thanh Hằng - 2 giờ trước
Vụ Pháp chế (Ủy ban Dân tộc) phối hợp với Ban Dân tộc tỉnh và UBND huyện Bá Thước (tỉnh Thanh Hóa) tổ chức Hội nghị phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào DTTS năm 2022, tại huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa.