Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Thanh âm từ núi và chuyến điền dã âm nhạc thể nghiệm

PV - 19:09, 18/07/2023

Kết hợp đàn tranh, Beatbox, sáo cây, khèn, kèn Trumpet… lấy âm nhạc địa phương của dân tộc Mông làm trung tâm kết nối, các nghệ sĩ tham gia dự án âm nhạc Thanh Cảnh đang kiến tạo cuộc gặp gỡ hai nền âm nhạc Ðông Tây và sự hội nhập trong giao lưu văn hóa.

Các nghệ sĩ nhóm dự án Thanh Cảnh biểu diễn tại huyện Ðồng Văn (Hà Giang)
Các nghệ sĩ nhóm dự án Thanh Cảnh biểu diễn tại huyện Ðồng Văn (Hà Giang)

Sáng kiến nghệ thuật Thanh Cảnh 2023 được khởi xướng và tổ chức bởi nền tảng văn hóa và nghệ thuật Lên Ngàn, đồng tổ chức Counterflows (UK) dưới sự bảo trợ của Hội đồng Anh. Sáng kiến là cơ hội cho các nghệ sĩ tiềm năng của Việt Nam học hỏi, sáng tạo và phát triển con đường nghệ thuật. Ðiền dã âm thanh là một trong những hoạt động mở màn cho dự án, bên cạnh các sự kiện trò chuyện, thảo luận với nghệ sĩ, mở xưởng, biểu diễn và giới thiệu tác phẩm.

Ðiểm dừng chân đầu tiên của nhóm sáu nghệ sĩ trong nước và quốc tế là tại xã Sủng Trái, huyện Ðồng Văn, Hà Giang. Trần Hoài Anh (đàn tranh), Lương Ngọc Minh (kèn Trumpet), Nguyễn Bảo Trung (Beatbox), Ly Mí Cường (khèn Mông) và hai nghệ sĩ Inge Thomson, Sholto Dobie đến từ Scotland (UK) đã gặp gỡ, làm việc chung, cùng tìm tòi, thử nghiệm âm nhạc của nhau, tạo nên những yếu tố mới mẻ trong sự giao lưu, hội nhập âm thanh. Bên cạnh các nghệ sĩ nước ngoài với trái tim nồng nhiệt, sẵn sàng đón nhận nét đẹp văn hóa Việt Nam nói chung và vùng đất Hà Giang nói riêng, điều đặc biệt trong sáng kiến âm nhạc này là sự tham gia của Ly Mí Cường, một nghệ sĩ không chuyên người Mông đóng vai trò kết nối các nghệ sĩ với người và cảnh vật chung quanh.

Ðặt chân lên cao nguyên đá, ngồi trong căn nhà của gia đình Ly Mí Cường, ăn cơm và trò chuyện, nghe bố mẹ Cường nói chuyện, tìm hiểu những câu chuyện về văn hóa Mông, các nghệ sĩ của dự án Thanh Cảnh cảm nhận và trải nghiệm văn hóa dân tộc ngay trong không gian văn hóa truyền thống, thăm đồng bào dân tộc, gặp gỡ nghệ nhân, người làm nhạc cụ và chơi nhạc cụ dân gian.

Ly Mí Cường sinh ra và lớn lên tại cao nguyên đá Ðồng Văn, được học sáo, đàn môi, khèn… bằng phương pháp truyền miệng từ các nghệ nhân dân gian và thực hành âm nhạc dân tộc mỗi ngày trên vùng đất của mình. Cường mong muốn phát triển nghệ thuật dân gian Mông theo hướng đương đại thông qua học tập, học hỏi và giao lưu với các nghệ sĩ trong nước và quốc tế, cũng như qua các dự án âm nhạc. Ðang theo học chuyên ngành nhạc cụ truyền thống tại Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, Cường đã chia sẻ và kể những câu chuyện văn hóa bản địa, văn hóa của người Mông thông qua biểu diễn trên sân khấu chuyên nghiệp với một số nghệ sĩ có tiếng.

Tham gia cùng nhóm nghệ sĩ Thanh Cảnh, có cơ hội tiếp xúc với âm nhạc thể nghiệm càng khiến Ly Mí Cường muốn khai thác nhiều hơn nữa chất liệu dân gian bản địa và đưa giai điệu truyền thống vào âm nhạc hiện đại. Cường chia sẻ: Âm nhạc dân tộc Mông xoay quanh cuộc sống hằng ngày của người đồng bào. Ðứng trong khung cảnh của quê hương mình, được chơi nhạc bản năng và đúng chất của một người Mông. Nhiều sáng tác được nảy ra từ những hoàn cảnh khó khăn, cảm xúc khi lên nương, hát dân ca dân tộc mình. Còn âm nhạc chuyên nghiệp cần sự bài bản, chỉn chu. Sai một nốt nhạc là hỏng luôn cả dàn nhạc. Văn hóa dân tộc vô cùng quan trọng, vì vậy người trẻ cần có những chuyến đi thăm và trò chuyện với nghệ nhân, tìm hiểu kiến thức để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Trong những màn trình diễn ngẫu hứng trên cao nguyên núi đá hay trong không gian ngôi nhà cổ hơn trăm năm, cùng hòa âm đa sắc là tiếng Beatbox của Nguyễn Bảo Trung, nghệ sĩ trình diễn, nghệ sĩ thị giác đến từ Hà Nội. Sử dụng âm vực, cơ trong khoang miệng để tạo âm thanh, Bảo Trung nghiên cứu về nhạc thể nghiệm với giọng nói, âm thanh cũng như tập trung thể hiện tiếng nói của bản thân.

Tham gia chuyến điền dã âm thanh này, hành trình sáng tác nghệ thuật của Bảo Trung lại ăm ắp phong cảnh thiên nhiên, núi rừng, những con người bản địa và câu chuyện của người dân địa phương… Lắng nghe tiếng nói của người Mông qua những câu chuyện nhỏ, tìm hiểu nhạc cụ và giọng nói của họ, tai nghe mắt thấy nghệ nhân chơi khèn, quan sát cách chơi khèn của mỗi nghệ nhân phụ thuộc vào cơ thể và hơi thở của chính họ, nhạc và âm thanh, chuyển động của tay, chân và toàn bộ cơ thể, cách họ nhảy múa với khèn, với Bảo Trung, Hà Giang không chỉ là mảnh đất của những âm thanh tuyệt vời, mà mọi khía cạnh âm thanh đều có tác động làm cho nhạc cụ có tính người và âm vọng.

Thanh Cảnh là dự án nghệ thuật không có giám tuyển âm nhạc. Các nghệ sĩ hoạt động ở các loại hình nghệ thuật khác nhau trên nền âm thanh, liên kết tìm tòi những hình thức biểu đạt mới, những ngôn ngữ nghệ thuật mới có tính chất liên ngành. Không bó hẹp trong khái niệm âm nhạc truyền thống hay âm nhạc thể nghiệm, tuy mỗi nghệ sĩ có một hướng đi khác nhau, hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc đương đại, thể nghiệm, dân gian truyền thống, Jazz, nhạc điện tử, nghệ thuật thị giác…, nhưng gặp nhau ở một điểm chung để phát triển các tác phẩm âm nhạc mới. Mỗi thành viên là một mắt xích quan trọng và mang sắc thái riêng biệt. Cảnh sắc và âm thanh của những con côn trùng kêu rả rích quanh nhà, tiếng mưa tí tách, dân ca và nhạc cụ, cuộc sống vất vả của đồng bào vùng cao, những buổi lên nương đi qua những con đường ngoằn ngoèo… đều tác động đến cảm xúc của các nghệ sĩ, trở thành chất liệu thu âm, chế tác nhạc cụ truyền thống, làm nên những tác phẩm âm nhạc.

Tuy chỉ đồng hành cùng đồng bào Mông trong khoảng thời gian không dài, nhưng các nghệ sĩ đã trở thành một phần của cộng đồng địa phương, chia sẻ công việc trong không gian sống với người bản địa… để tìm tòi chất liệu sáng tác. Chuyến đi cũng là cơ hội để các nghệ sĩ thực hành lắng nghe những âm thanh của tự nhiên, phát triển các chất liệu nghệ thuật địa phương qua biểu đạt âm nhạc thể nghiệm.

Có thể thấy, cùng với sự phát triển các không gian âm nhạc thể nghiệm, sự kết nối, sáng tạo của sáu nghệ sĩ đã góp phần làm phong phú, mới mẻ các chất liệu âm nhạc quen thuộc. Từng có những lo lắng, băn khoăn về sự cân bằng các màn trình diễn giữa tác phẩm đến từ các nền văn hóa khác nhau, Nguyễn Quốc Hoàng Anh - Giám đốc nghệ thuật Lên Ngàn chia sẻ: Trong bối cảnh di sản truyền thống đang mất dần, các loại hình nghệ thuật truyền thống không còn thu hút khán giả, giá trị của di sản không phát triển được, nếu không tìm được hướng đi mới mà cứ loay hoay phát triển theo lối mòn thì di sản sẽ như thế nào trong tương lai, di sản thuộc về ai, thế hệ đi sau đang được thôi thúc hãy coi di sản là chất liệu để sáng tác và bảo tồn nét tinh túy độc đáo trong âm nhạc cổ truyền, là cách thức mới trong biểu đạt. Qua các tác phẩm âm nhạc đương đại, có thể nhìn lại và soi chiếu câu chuyện từ quá khứ, thấy mình trong hiện tại để hình dung tương lai của thế hệ trẻ.

Tuy âm nhạc thể nghiệm mang tính truyền thống không mang tính đại chúng nhưng âm nhạc đương đại đang mở ra những góc nhìn đa chiều về nhạc cụ và các hình thức biểu diễn. Việc tác động và thúc đẩy các cộng đồng nhỏ, không gian sáng tạo nhỏ như Lên Ngàn hay Trung tâm Âm nhạc và nghệ thuật thể nghiệm Ðom Ðóm… sẽ góp phần duy trì không gian cho nghệ sĩ phát triển, sáng tác, đồng thời hỗ trợ và đồng hành nhóm nghệ sĩ, nhà sáng tạo thể hiện tiếng nói trong nghệ thuật và các dự án về âm nhạc. Trong quá trình suy nghĩ, cộng hưởng, thử nghiệm, nghệ sĩ sẽ chắt chiu góp nhặt, chia sẻ với công chúng thành quả âm nhạc đáp ứng được nhu cầu biểu hiện của cá nhân và mong muốn thụ hưởng của khán giả trong bối cảnh âm nhạc Việt Nam đang tương tác, cộng hưởng mạnh mẽ với âm nhạc quốc tế.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
Ngân hàng CSXH cho vay ưu đãi đối với HSSV, học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán

Ngân hàng CSXH cho vay ưu đãi đối với HSSV, học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán

Xã hội - Mai Hương - 1 giờ trước
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc vừa ký Quyết định số 29/2025/QĐ-TTg ngày 28/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên (HSSV), học viên thạc sĩ và nghiên cứu sinh theo học các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán. Chính sách này nhằm hỗ trợ người học trang trải học phí, sinh hoạt phí và các chi phí học tập khác trong suốt quá trình học tập.
Kịch tính những màn rượt đuổi trong giải đua bò của đồng bào Khmer tại chùa Rô

Kịch tính những màn rượt đuổi trong giải đua bò của đồng bào Khmer tại chùa Rô

Bản sắc và hội nhập - Tào Đạt - 1 giờ trước
Qua các vòng tranh tài, đôi bò số 21 của ông Thái Bình Nguyên (phường Chi Lăng, tỉnh An Giang) đã xuất sắc đoạt giải Nhất tại Hội đua bò chùa Rô lần thứ 11 năm 2025.
Nhân đôi niềm vui trong ngày Quốc khánh

Nhân đôi niềm vui trong ngày Quốc khánh

Thời sự - Phạm Tiến - 1 giờ trước
Sau khi UBND tỉnh Quảng Trị có Quyết định trích gần 185 tỷ đồng để tặng quà cho Nhân dân trong dịp lễ Quốc Khánh 2/9, số tiền trên đã được phân bổ về địa phương cấp xã. Hiện các xã vùng DTTS ở Quảng Trị đang khẩn trương cấp phát quà để đồng bào đón niềm vui trọn vẹn trước Tết Độc lập.
Tư tưởng Hồ Chí Minh và bài học đại đoàn kết dân tộc, tôn giáo

Tư tưởng Hồ Chí Minh và bài học đại đoàn kết dân tộc, tôn giáo

Thời sự - Nhật Minh - 2 giờ trước
Trong dòng chảy lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và tôn giáo là một nền tảng quan trọng, có ý nghĩa xuyên suốt, nhất quán và thực tiễn sâu sắc. Đó không chỉ là tư duy chính trị của một Nhà cách mạng vĩ đại, mà còn là kết tinh của trí tuệ, lòng nhân ái và tầm nhìn xa, trông rộng về sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc - một sức mạnh có thể vượt qua mọi thù trong giặc ngoài, đưa đất nước đi từ nô lệ đến độc lập, từ chiến tranh đến hòa bình, từ nghèo nàn đến phát triển.
Người có uy tín là tấm gương sáng lan tỏa cho đồng bào các DTTS noi theo

Người có uy tín là tấm gương sáng lan tỏa cho đồng bào các DTTS noi theo

Người có uy tín - Ngọc Chí - 4 giờ trước
“Người có uy tín là tấm gương sáng lan tỏa cho đồng bào các DTTS noi theo”, đó là nội dung được Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang nhấn mạnh tại Hội nghị gặp mặt già làng, trưởng thôn, Người có uy tín tiêu biểu trong vùng đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ngãi năm 2025, diễn ra vào chiều 31/8, tại phường Kon Tum.
Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Cơn mưa lớn kéo dài suốt hai ngày qua đã khiến nhiều khu vực tại Hà Nội chìm trong biển nước. Tính đến 15h ngày 27/8, các tuyến đường huyết mạch như Quốc lộ 70 và Đại lộ Thăng Long đoạn qua phường Tây Mỗ (quận Nam Từ Liêm cũ) bị ngập sâu nghiêm trọng, gây tê liệt giao thông và ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân.
Nhiều xã miền núi Thanh Hóa trao quà Tết Độc lập cho Nhân dân

Nhiều xã miền núi Thanh Hóa trao quà Tết Độc lập cho Nhân dân

Xã hội - Quỳnh Trâm - 4 giờ trước
Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về tặng quà Nhân dân nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, nhiều xã miền núi tỉnh Thanh Hóa đã đồng loạt tổ chức trao quà Tết Độc lập, tạo không khí đoàn kết, ấm áp.
Vẻ đẹp riêng có của vùng đất lảng bảng những áng mây bay

Vẻ đẹp riêng có của vùng đất lảng bảng những áng mây bay

Du lịch - Nguyễn Quang Vinh - 5 giờ trước
Phường Kon Tum, phía Tây tỉnh Quảng Ngãi với địa hình cao, mát mẻ, vào khoảng từ tháng 5 đến tháng 10 hằng năm, là mùa mưa. Nơi đây, du khách từ xa thường xuyên được ngắm nhìn khung cảnh mây trôi lảng bảng, bềnh bồng làm xao xuyến tâm hồn. Chúng ta cùng trải nghiệm khám phá vẻ đẹp mộng mơ những áng mây bay nơi đây.
Người đàn ông Sán Dìu

Người đàn ông Sán Dìu "trả nợ" ân tình nơi vùng cao Đà Nẵng

Gương sáng - T.Nhân - H.Trường - 5 giờ trước
“Mảnh đất này đã cho tôi nhiều thứ, nên tôi như mang một món nợ ân tình với nơi đây. Ngày xưa mình cũng từng khó khăn, cũng từng được giúp đỡ. Bây giờ có điều kiện hơn, tôi chỉ mong được góp phần nhỏ bé để sẻ chia với bà con”, ông Lý Minh Tám (65 tuổi, dân tộc Sán Dìu, ngụ tại xã Khâm Đức, TP. Đà Nẵng) - một tấm gương sáng trong các phong trào hỗ trợ, giúp đỡ đồng bào vùng cao Đà Nẵng vượt khó vươn lên bộc bạch.
Thủ tướng chia sẻ với kiều bào tại Trung Quốc về không khí, tinh thần Quốc khánh trong nước

Thủ tướng chia sẻ với kiều bào tại Trung Quốc về không khí, tinh thần Quốc khánh trong nước

Thời sự - PV - 6 giờ trước
Sáng 31/8, tại Thiên Tân, trong chương trình dự Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) năm 2025 và làm việc tại Trung Quốc, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam tại Trung Quốc.
Về Mường Than đi hội xòe

Về Mường Than đi hội xòe

Sắc màu 54 - Trọng Bảo - 7 giờ trước
Cánh đồng Mường Than, tỉnh Lai Châu lâu nay được coi là một trong “tứ đại ruộng bậc thang, cánh đồng lớn” của vùng Tây Bắc. Các xã Than Uyên, Mường Kim, Khoen On, Mường Than đều nằm trong lòng chảo Mường Than này. Nơi đây, sẽ diễn ra nhiều hoạt động đặc sắc trong chương trình Tết Độc lập tỉnh Lai Châu 2025. Trong đó, màn đại xòe với hơn 2.500 người dân và du khách tham gia sẽ là điểm nhấn của Tết Độc lập năm nay.