Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phóng sự

Thăm nhà lưu niệm cố ca sĩ Y Moan

Huỳnh Dũng Nhân - 16:44, 05/02/2021

Cuối năm 2020, tôi chọn TP. Buôn Ma Thuột cho chuyến du lịch cuối cùng của năm. Thật tình cờ, nơi tôi ở là Homestay trên đường mang tên cố ca sĩ, NSND người Ê Đê Y Moan Enuol.

Ca sĩ Y Moan.
Ca sĩ Y Moan.

Mọi người trong đoàn liền thuê xe máy đến thăm Nhà lưu niệm cố NSND Y Moan nằm tại buôn Dhă Prông, xã Cư Êbur (TP. Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk) và cũng là nhà riêng của ông. Tìm nhà cố NSND Y Moan không khó, vì ngay cả một đứa trẻ ở quanh buôn này cũng biết và tận tình chỉ đường cho chúng tôi. Con đường mang trên Y Moan hơi có dáng dấp phố thị nhưng vẫn còn màu đất đỏ với những mảnh sân, vườn trước nhà gạch phơi đầy cà phê.
Nhà lưu niệm Y Moan nằm tại ngã ba một nhánh đường trong đường chính. Đó là một ngôi nhà sàn bằng gỗ, và sau khi trở thành nhà lưu niệm, có lẽ ngôi nhà sàn này đã được nâng cấp xinh xắn và vững chắc hơn. Ngay gian nhà dưới là phòng trưng bày các hiện vật được sưu tập sau khi ca sĩ Y Moan mất.

Căn phòng xinh đẹp này cũng là chỗ tụ họp uống trà, cà phê của các Fan hâm mộ giọng ca rực lửa của Tây Nguyên đại ngàn. Các hiện vật như công cụ lao động, các bộ cồng chiêng, đồ dùng đi săn, vật dụng sinh hoạt, trang phục lễ hội trong gia đình chiếm phần lớn không gian của nhà lưu niệm, hình ảnh và các hiện vật về ca sĩ Y Moan không nhiều, chỉ có một số tấm hình phóng to, một vài tấm bằng khen, giấy chứng nhận... Có lẽ ngay khi sinh thời ca sĩ Y Moan đã mong muốn dành tình cảm cho dân tộc Ê Đê và buôn làng nhiều hơn là cho mình. Và trong đời thường, Y Moan là một người nông dân thực thụ. Hằng ngày, ông vẫn lên nương, lên rẫy, khi về nhà lại dạy cho con em biết đàn, biết hát.

Bên cạnh gian trưng bày hiện vật có một phòng nhỏ trên tầng hai của nhà sàn. Đây là thư viện và phòng đọc sách của ca sĩ Y Moan. Chúng tôi bước vào bên trong thấy khá nhiều sách báo bộn bề trên các ngăn tủ cùng máy laptop và giấy tờ la liệt, chứng tỏ một không gian sách có nhiều người tìm đọc chứ không chỉ là để trưng bày.

Tại đây mọi người được cập nhật đầy đủ hơn mọi thông tin về Ca sĩ Y Moan: Ca sĩ Y Moan tên đầy đủ là Y Moan Êñuôl, tên thật là Y Bliêo, sinh ngày 6/9/1957 tại buôn M’Ðrắk trong một gia đình dân tộc Ê Đê sau chuyển về sinh sống tại buôn Dhă, xã Lạc Giao, TP. Buôn Ma Thuột, tỉnh Đăk Lăk. Nhà nghèo, cuối lớp 6 ông phải bỏ học để giúp cha mẹ làm nương rẫy.

Năm 1975, khi 18 tuổi, ông được tuyển vào Đoàn văn công giải phóng Đăk Lăk, nhưng lúc đầu làm chân... chạy cờ, sau ông mới làm quen dần với âm nhạc chính thống và nhanh chóng trở thành ca sĩ hát chính của Đoàn. Năm 1976, ông đoạt Huy chương Vàng tại Hội diễn ca múa nhạc toàn quốc.

Năm 1979, Y Moan cưới cô gái cùng đoàn nghệ thuật, người gốc Bắc là Nguyễn Thị Minh Ngẫu. Hai ông bà có với nhau hai con trai: Y Vol Ênuôl (sinh 1980), Y Garia Ênuôl (sinh 1983) và một con gái H’Dresden Ênuôl (sinh 1992).

Tại nhà lưu niệm, mọi người cũng thấy những tấm hình của nhạc sĩ Nguyễn Cường được treo ở vị trí trang trọng. Vì nhạc sĩ Nguyễn Cường là người có công lớn trong sự nghiệp của ca sĩ Y Moan.

Năm 1979, khi Y Moan vào học ở Nhạc viện Hà Nội, nhạc sĩ Nguyễn Cường đã phát hiện ra tài năng của Y Moan và bồi dưỡng cho ông. Sau đó, Y Moan cũng đã tiếp tục được tu nghiệp tại Bungaria, Đức, Nga, Hungary, Romania...

Năm 1981, Sở Văn hóa – Thông tin Ðăk Lăk mời nhạc sĩ Nguyễn Cường vào Ðăk Lăk để sáng tác các ca khúc cho tỉnh và đây cũng được coi như một bước ngoặt lớn đưa sự nghiệp của Y Moan lên đến đỉnh cao.

Ngoài nhạc sĩ Nguyễn Cường, Y Moan cũng được nhiều người yêu mến giúp đỡ, tạo điều kiện cho giọng hát của ông bay cao, bay xa. Đó là Tiến sĩ Nguyễn Văn Lạng, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Đăk Lăk, nhạc sĩ Linh nga Niê Kđăm, nhà sử học Dương Trung Quốc, giáo sư Nguyễn Lân Hùng, ca sĩ Trần Hiếu...

Ông thành công với các nhạc sĩ sáng tác phong cách Tây Nguyên như: Trần Tiến, Nguyễn Cường, Y Phôn Ksơr, Mạnh Trí, Linh Nga, Đức Hùng, Quang Dũng, Vũ Lân, Sĩ Hùng... Những ca khúc của Nguyễn Cường được Y Moan biểu diễn rất thành công như "Ơi M’Ðrắk", "Ly cà phê Ban Mê", "Anh muốn sống bên em trọn đời"...

Phòng trưng bày trong nhà lưu niệm của ca sĩ Y Moan.
Phòng trưng bày trong nhà lưu niệm của ca sĩ Y Moan.

Y Moan đã từng biểu diễn ở nhiều nước. Không chỉ ca hát, ông còn sáng tác nhiều bài hát về Tây Nguyên, như Bài ca quê hương, Đi chơi với gió.

Năm 1997, Y Moan được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú, ngày 4 tháng 8 năm 2010, được đặc cách phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân vì những đóng góp cho sự nghiệp âm nhạc.

Ông qua đời ngày 1/10/2010 bởi căn bệnh ung thư dạ dày, hưởng dương 53 tuổi. Năm nay đã tròn 10 năm Tây Nguyên đại ngàn đã vắng tiếng hát rực lửa của Y Moan.

Chính quyền tỉnh Đăk Lăk và TP. Buôn Ma Thuột, quê hương của Y Moan đã lấy tên Y Moan để đặt tên cho một con đường. Đó là đường Lê Thị Hồng Gấm nối dài. Con đường này vừa được xây dựng, mở rộng khang trang, bắt đầu từ cuối đường Lê Thị Hồng Gấm vào buôn Đha Prong, nơi có ngôi nhà của cố NSND Y Moan.

Ca sĩ Y Vol (Con trai cố NSND Y Moan) cho biết, năm 2020 là tròn 10 năm ngày mất của NSND Y Moan nên anh cùng gia đình mong muốn sẽ tổ chức một đêm nhạc để tưởng nhớ đến ông. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên kế hoạch này đành tạm hoãn...
Nhưng hôm nay khi chúng tôi đến thăm Nhà lưu niệm, mọi người như vẫn thấy hình dáng cánh chim đại ngàn - ca sĩ Y Moan - với đôi mắt đen như than cùng mái tóc xoăn và nước da nâu bóng đang ngẩng cao đầu cất tiếng hát bài ca Ly cà phê Ban Mê... thiêu đốt lòng người./.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Hiến đất để đường thông, bản đẹp

Hiến đất để đường thông, bản đẹp

Với người Bru-Vân Kiều, đặc biệt là những hộ nghèo thì đất là tài sản vô cùng quý. Thế nhưng, để có đường thông, bản đẹp, thời gian qua đã có rất nhiều hộ đồng bào Bru-Vân Kiều ở Quảng Trị tự nguyện hiến đất vì lợi ích chung của cộng đồng.
Tận tâm với cuộc sống của người dân nghèo

Tận tâm với cuộc sống của người dân nghèo

Sự kiện - Bình luận - PV - 9 giờ trước
Ngày 2/3/2023, tại Nhà Quốc hội, trong phát biểu nhậm chức Chủ tịch nước, đồng chí Võ Văn Thưởng đã xin mượn câu thơ của nhà thơ Xuân Diệu để nói thay lòng mình về cam kết với Quốc hội, đồng bào, chiến sĩ, cử tri cả nước trong chặng đường sắp tới: Tôi cùng xương thịt với nhân dân của tôi/Cùng đổ mồ hôi, cùng sôi giọt máu/Tôi sống với cuộc đời chiến đấu/Của triệu người yêu dấu gian lao...
Lễ hội truyền thống “Tế Khai sắc - Rước khai Xuân” năm Giáp Thìn 2024 tại đền Voi Phục

Lễ hội truyền thống “Tế Khai sắc - Rước khai Xuân” năm Giáp Thìn 2024 tại đền Voi Phục

Tin tức - Minh Nhật - 10 giờ trước
Ngày 23/2 vừa qua, tại Di tích quốc gia đặc biệt đền Voi Phục, quận Ba Đình (Hà Nội) tổ chức Lễ hội truyền thống “Tế Khai sắc - Rước khai Xuân” năm Giáp Thìn 2024, khai ấn Lý triều Đại Vương “Trấn Tây Thượng Đẳng”.
Bắc Trà My (Quảng Nam): Phấn đấu giảm hơn 7% hộ nghèo trong năm 2024

Bắc Trà My (Quảng Nam): Phấn đấu giảm hơn 7% hộ nghèo trong năm 2024

Kinh tế - T.Nhân - H.Trường - 10 giờ trước
Huyện Bắc Trà My (Quảng Nam) vừa giao chỉ tiêu giảm nghèo cho các cơ quan, đơn vị, các xã, thị trấn trên địa bàn phấn đấu giảm 7,88% và 2,14% hộ cận nghèo trong năm 2024.
Cao Lộc (Lạng Sơn): Lễ hội Chùa Bắc Nga đón nhận Quyết định công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Cao Lộc (Lạng Sơn): Lễ hội Chùa Bắc Nga đón nhận Quyết định công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

Trang địa phương - Mỹ Dung - 10 giờ trước
Vừa qua, UBND huyện Cao Lộc (Lạng Sơn) long trọng tổ chức khai mạc Lễ hội Chùa Bắc Nga và công bố quyết định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Lễ hội truyền thống Chùa Bắc Nga, xã Gia Cát, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Hơn 100 đô vật tranh tài tại Giải vô địch vật tự do, dân tộc truyền thống Hà Nội

Hơn 100 đô vật tranh tài tại Giải vô địch vật tự do, dân tộc truyền thống Hà Nội

Tin tức - Thanh Nguyên - 10 giờ trước
Giải vô địch vật tự do, dân tộc truyền thống mừng Xuân Giáp Thìn, thành phố Hà Nội vừa khai mạc tại sới vật Ngô Sài, huyện Quốc Oai (Hà Nội). Giải do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với UBND huyện Quốc Oai tổ chức.
Vấn đề - Sự kiện (Tuần 8): Nỗi lo mai một lễ hội truyền thống của đồng bào DTTS

Vấn đề - Sự kiện (Tuần 8): Nỗi lo mai một lễ hội truyền thống của đồng bào DTTS

Lễ hội của đồng bào DTTS là một nét văn hóa truyền thống, giá trị tinh thần được tích đọng, gìn giữ bao đời, tạo nên bản sắc của cộng đồng dân tộc đó. Nhưng theo thời gian, do nhiều nguyên nhân, có không ít lễ hội đang bị mai một, biến mất, hoặc bị hiện đại hóa, không còn giữ được những giá trị vốn có. Chương trình Vấn đề - Sự kiện của Báo Dân tộc và Phát triển hôm nay sẽ bàn về “Nỗi lo mai một lễ hội truyền thống của đồng bào DTTS”.
Kon Tum: Tháng Thanh niên năm 2024 với nhiều hoạt động hướng về vùng DTTS

Kon Tum: Tháng Thanh niên năm 2024 với nhiều hoạt động hướng về vùng DTTS

Tin tức - Ngọc Chí - 11 giờ trước
Sáng ngày 24/2 vừa qua, Tỉnh đoàn Kon Tum tổ chức lễ ra quân Tháng Thanh niên năm 2024, với chủ đề “Thanh niên xung kích tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng”.
Lần đầu tiên tổ chức lễ hội Mở cửa biển ở huyện đảo Cô Tô

Lần đầu tiên tổ chức lễ hội Mở cửa biển ở huyện đảo Cô Tô

Trang địa phương - Mỹ Dung - 11 giờ trước
Sáng 24/2 (tức 15 tháng Giêng năm Giáp Thìn) vừa qua, huyện Cô Tô (Quảng Ninh) tổ chức Lễ hội Mở cửa biển tại xã Thanh Lân. Đây là lần đầu tiên lễ hội diễn ra tại vùng đảo tiền tiêu Đông Bắc, mở đầu cho 1 mùa khai thác thủy sản thắng lợi với tôm cá đầy khoang.
Khánh Hoà: Rộn ràng Lễ hội cúng Bến nước của người Ê Đê ở Buôn Đung

Khánh Hoà: Rộn ràng Lễ hội cúng Bến nước của người Ê Đê ở Buôn Đung

Sắc màu 54 - T.Nhân-H.Trường - 11 giờ trước
Ngày 24/2 vừa qua, đồng bào Ê Đê tại Buôn Đung, xã Ninh Tây, thị xã Ninh Hòa (Khánh Hoà) đã tổ chức Lễ hội cúng Bến nước trong niềm hân hoan, phấn khởi của những ngày đầu năm mới.
Quảng Ngãi: Công nhận Lễ hội đua thuyền Tịnh Long là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Quảng Ngãi: Công nhận Lễ hội đua thuyền Tịnh Long là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Sắc màu 54 - T.Nhân-H.Trường - 11 giờ trước
Lễ hội đua thuyền ở xã Tịnh Long, Tp.Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi là nét văn hóa độc đáo của người dân vùng sông nước sống dọc hai bên sông Trà Khúc, đã tồn tại hàng trăm năm nay và mang ý nghĩa văn hóa tín ngưỡng sâu sắc.
Quảng Nam: Phân bổ gần 129 tỉ đồng từ nguồn Trung ương thưởng vượt thu

Quảng Nam: Phân bổ gần 129 tỉ đồng từ nguồn Trung ương thưởng vượt thu

Công tác Dân tộc - T.Nhân-H.Trường - 11 giờ trước
UBND tỉnh Quảng Nam vừa có quyết định cấp 128,8 tỷ đồng từ nguồn Trung ương thưởng vượt thu để các địa phương thực hiện chính sách an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh.