Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Rộn ràng Tết của người Xạ Phang trên vùng cao Thèn Pả

Hoàng Khánh - 13:17, 29/01/2022

Khi những ngả đường dẫn về bản nở rộ màu vàng ấm áp của hoa dã quỳ; khi hoa mận, hoa đào mọc trên lưng chừng núi bao quanh thung lũng bung nở trắng ngần thì đồng bào Xạ Phang (dân tộc Hoa) ở bản Thèn Pả cũng tất bật đón Tết cổ truyền dân tộc.

Phụ nữ Thèn Pả khâu giày đón Tết
Phụ nữ Thèn Pả khâu giày đón Tết

Dịp cuối năm chúng tôi ngược gần 100 cây số đường đèo dốc về nơi được mệnh danh là thung lũng "mắt trời” (bản Thèn Pả, xã Sa Lông, huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên) - thủ phủ của đồng bào Xạ Phang. Thung lũng Thèn Pả những ngày này rộn rã tiếng nói cười, không khí trong bản tấp nập khi nhà nhà bắt tay vào trang hoàng nhà cửa, chuẩn bị mọi thứ đón mừng Xuân sang.

Đón Xuân năm nay, chị Thàn Chấn Hóa (bản Thèn Pả) đã tự tay may vá cho các con và chồng mỗi người một bộ trang phục dân tộc đẹp nhất. Con gái được mẹ may cho chiếc áo truyền thống với những hoa văn tinh xảo được thêu tỉ mỉ ở cổ và tay áo. Chồng và con trai được chị chuẩn bị những đôi giày thêu hoa bắt mắt để dành riêng đi chơi Tết…

Đôi bàn tay vừa thoăn thoắt mũi thêu, chị Hóa vừa cười chia sẻ: Ngày Tết ai cũng muốn khoác lên mình những bộ trang phục đẹp nhất, từ đôi giày thêu đến những bộ quần áo, tất cả đều do một tay phụ nữ trong gia đình kỳ công may vá, thêu thùa. Để có trang phục cho cả gia đình, phải mất mấy tháng liền mới hoàn thành đấy. Nhưng nhìn thấy chồng và các con diện đẹp trong những ngày Tết mình cảm thấy vui và vô cùng hạnh phúc…

Trẻ em xúng xính váy áo vui chơi ngày Xuân
Trẻ em xúng xính váy áo vui chơi ngày Xuân

Trong niềm vui Xuân mới, những bậc cao niên như ông Sần Lao Ngai hơn 90 tuổi, ở bản Thèn Pả lại không khỏi chạnh lòng khi nhớ lại những năm tháng với vô vàn khó khăn trong hành trình dài chọn lung lũng “mắt trời” là nơi định cư, lập bản.

Ông Ngai dựng dưng nhớ: Đó là những năm đầu thập niên 60 của thế kỷ trước, đồng bào Xạ Phang về định cư quanh chân núi đá vôi cằn cỗi. Trước tự nhiên khắc nghiệt song người Xạ Phang không chịu khuất phục. Bằng sự cần cù lòng quyết tâm, những đôi tay từng chai sần, rớm máu vì khai hoang đất làm ruộng lúa nước… tất cả dẫn lối để ý chí người Xạ Phang tìm ra cách trồng cây ngô ra nhiều bắp, cây lúa trổ bông sai hạt… Cứ thế rồi chăn nuôi, trồng trọt cũng thành, cái no, cái ấm dần dà đã ở lại với người Xạ Phang.

Đời này nối tiếp đời kia cách trồng ngô lai, lúa nương chất lượng cao; rồi nuôi ngựa, trâu, bò, gia cầm để mang ra phố huyện bán lấy tiền cho con ăn học. Nhiều năm bản Thèn Pả đã được đón tết trong ánh điện sáng bừng, có nước, có trường học mới nên mọi nhà ăn Tết cũng vui hơn.

Trước Tết nhà nào nhà ấy quét dọn nhà cửa cẩn thận, lương thực dồi dào đủ dùng cho mấy ngày Tết. Thường lệ trong năm, mỗi gia đình ở Thèn Pả đều nuôi một con lợn béo để cuối năm mổ đón Tết. Việc mổ lợn đón tết sẽ diễn ra vào khoảng tháng 10 dương lịch, bởi đồng bào Xạ Phang thường món thịt ướp muối, hun khói rồi treo lên hiên nhà để ăn dần. Đây cũng là một cách bảo quản thực phẩm độc đáo tạo ra hương vị rất riêng biệt của người Xạ Phang. Riêng chiếc đầu lợn và một chân trước, một chân sau để dành cho nghi thức cúng gia tiên ngày 30 Tết. Trong mâm cúng không thể thiếu bánh trôi, bánh chay; các loại hoa quả như cam, quýt, bưởi cùng các loại hoa quả khác tượng trưng cho ngũ hành: Kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Đó như một nét đặc trưng của dân tộc Xạ Phang và được duy trì từ đời này sang đời khác.

Món thị lợn muối là một trong những đặc trưng ngày Tết của người Xạ Phang
Món thị lợn muối là một trong những đặc trưng ngày Tết của người Xạ Phang

Anh Sần Seo Ngấn, Trưởng bản Thèn Pả chia sẻ: Theo phong tục, ngày mùng 1 Tết, người Xạ Phang dành riêng để tổ chức các lễ cúng và mừng tuổi những người trong gia đình. Từ ngày mùng 2 trở đi mọi người mới ra khỏi nhà đi chúc Tết, mừng tuổi bà con, bạn bè làng xóm. Trong không khí ngập tràn sắc xuân, họ gửi trao cho nhau những lời chúc tốt đẹp và cùng mong một năm mới nhiều may mắn. Trên bãi đất rộng, bằng phẳng giữa bản sẽ là nơi kết tụ mọi nam thanh nữ tú tham gia các trò chơi: đu gỗ quay, đánh tù lu…

Rời thung lũng Thèn Pả, tạm biệt bà con người Xạ Phang, hơi lạnh của chiều cuối Đông len dần vào từng làn áo; trên dãy núi điệp trùng bao quanh thung lũng, mây trắng và hơi sương đã phủ kín những mỏm núi... Không khí bình dị mà ấm áp ở thung lũng Thèn Pả, nhưng hơn hết tình cảm thân thiết, gần gũi của bà con nơi đây đã xua tan cái lạnh nhường chỗ cho hơi ấm của mùa Xuân…

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tin nổi bật trang chủ
EVNNPC: Cảnh báo cuộc gọi mạo danh nhân viên điện lực hoàn tiền điện cho khách hàng

EVNNPC: Cảnh báo cuộc gọi mạo danh nhân viên điện lực hoàn tiền điện cho khách hàng

Tin tức - PV - 16:16, 29/04/2024
Trong thời gian gần đây, Trung tâm Chăm sóc khách hàng Điện lực miền Bắc (Tổng công ty Điện lực miền Bắc - EVNNPC) đã nhận được nhiều phản ánh về việc, khách hàng nhận được cuộc gọi mạo danh là nhân viên điện lực cung cấp thông tin do điện lực tính sai hóa đơn tiền điện trong kỳ thay đổi Lịch ghi chỉ số về những ngày cuối tháng nên liên hệ để hoàn tiền % theo hóa đơn, hoặc trả tiền điện thừa cho khách hàng.
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tăng cường triển khai các biện pháp cấp bách phòng cháy, chữa cháy rừng

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tăng cường triển khai các biện pháp cấp bách phòng cháy, chữa cháy rừng

Thời sự - BDT - 09:17, 29/04/2024
Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang vừa ký ban hành Công điện số 41/CĐ-TTg ngày 27/4/2024 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường triển khai các biện pháp cấp bách phòng cháy, chữa cháy rừng.
Thủ tướng thăm người dân vùng hạn hán ở Ninh Thuận

Thủ tướng thăm người dân vùng hạn hán ở Ninh Thuận

Thời sự - PV - 16:25, 28/04/2024
Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đến thăm hỏi người dân; kiểm tra Dự án thủy lợi Tân Mỹ và chỉ đạo công tác phòng, chống hạn hán tại tỉnh Ninh Thuận giữa trưa trời nắng hơn 40 độ C.
Những kỷ vật lặng lẽ gọi tên!

Những kỷ vật lặng lẽ gọi tên!

Xã hội - Thanh Hải - 14:35, 28/04/2024
Cứ mỗi lần đứng trước những kỷ vật, di vật gắn liền với người lính nơi trận mạc, lòng tôi lại trào dâng bao cảm xúc. Và tôi gọi đó là những kỷ vật lặng lẽ gọi tên!
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Thực hiện các giải pháp đồng bộ đưa Ninh Thuận phát triển nhanh và bền vững

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Thực hiện các giải pháp đồng bộ đưa Ninh Thuận phát triển nhanh và bền vững

Thời sự - PV - 11:05, 28/04/2024
Sáng 28/4, tại Tp. Phan Rang - Tháp Chàm, nhân dịp Kỷ niệm 49 năm Ngày Giải phóng tỉnh Ninh Thuận (16/4/1975 - 16/4/2024) và Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2024), hướng tới Kỷ niệm 70 năm Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2024), Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Hội nghị Công bố Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Xúc tiến đầu tư tỉnh Ninh Thuận với chủ đề “Ninh Thuận - Miền đất hội tụ những giá trị khác biệt”.
Tin trong ngày - 26/4/2024

Tin trong ngày - 26/4/2024

Bản tin trong ngày của Báo Dân tộc và Phát triển, ngày 26/4, có những thông tin đáng chú ý sau: 63 tỉnh, thành đã công bố lịch thi vào lớp 10 công lập. Huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình rà soát chất lượng giáo dục sau việc học sinh lớp 6 không biết đọc, viết. Thị Ai - Người “giữ lửa” văn hóa M’nông. Cùng các thông tin khác trong vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Khởi động Năm du lịch Tuyên Quang 2024

Khởi động Năm du lịch Tuyên Quang 2024

Du lịch - Minh Nhật - 10:00, 28/04/2024
Tối 27/4, tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, Tp. Tuyên Quang, UBND tỉnh Tuyên Quang tổ chức Khai mạc Năm du lịch tỉnh Tuyên Quang 2024. Tham dự Lễ khai mạc có các vị lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang; lãnh đạo Cục Du lịch quốc gia Việt Nam; lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố: Thái Nguyên, Phú Thọ, Yên Bái, Ninh Bình, Hà Giang, Lạng Sơn cùng đông đảo Nhân dân và du khách thập phương.
Côn Đảo - từ “địa ngục trần gian” đến thiên đường du lịch

Côn Đảo - từ “địa ngục trần gian” đến thiên đường du lịch

Du lịch - Trần Mạnh Tuấn - 08:50, 28/04/2024
Sau gần một thế kỷ giải phóng, xây dựng và phát triển, từ mảnh đất được coi là “địa ngục trần gian” của thế kỷ XX, Côn Đảo đã trở thành “thiên đường du lịch” giàu có, là điểm đến linh thiêng của khách thập phương trên toàn thế giới.
Tự hào nguồn cội

Tự hào nguồn cội

Sắc màu 54 - PV - 08:43, 28/04/2024
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là loại hình Di sản tập quán xã hội, tín ngưỡng và lễ hội được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Có vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương đã lắng đọng trong tâm thức mỗi người dân niềm tự hào về nguồn cội con rồng cháu tiên, xuyên suốt chiều dài hàng nghìn năm lịch sử, lan tỏa mạnh mẽ đến mọi miền Tổ quốc, trở thành bản sắc văn hóa độc đáo của người Việt Nam.
Người chắp cánh ước mơ cho học sinh DTTS

Người chắp cánh ước mơ cho học sinh DTTS

Giáo dục - Hờ Bá Hùa - 08:38, 28/04/2024
Gần 26 năm gắn bó với học sinh các DTTS ở xứ Nghệ, Nhà giáo ưu tú Nguyễn Thị Kiều Hoa, Hiệu trưởng Trường THPT Dân tộc nội trú Nghệ An đã dìu dắt biết bao thế hệ học trò miền núi vượt khó vươn lên, chinh phục ước mơ, tự tin bay ra “biển lớn”. Đồng thời, cô đóng góp quan trọng đưa trường THPT Dân tộc nội trú Nghệ An trở thành một địa chỉ giáo dục uy tín, chất lượng, không chỉ của tỉnh Nghệ An mà của cả hệ thống các trường Dân tộc nội trú trong toàn quốc.
Thảo thơm lễ vật dâng Vua

Thảo thơm lễ vật dâng Vua

Sự kiện - Bình luận - Vũ Thanh - 08:25, 28/04/2024
Với người Việt Nam, Vua Hùng là vị Vua Thủy tổ dựng nước, là tổ tiên của dân tộc. Thờ cúng Hùng Vương là một tín ngưỡng thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ người trồng cây” ăn sâu vào tâm thức mỗi người con dân Việt xuyên suốt chiều dài hàng nghìn năm lịch sử. Trong các dịp lễ hội, các thế hệ con Lạc cháu Hồng trên quê hương Đất Tổ luôn có những lễ vật dâng cúng Vua Hùng, thể hiện lòng thành kính, hiếu nghĩa, thảo thơm đối với các bậc tiền nhân đã có công dựng nước.