Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phòng chống thiên tai – Tầm nhìn từ công tác quy hoạch

Hoàng Thanh - 10:41, 23/12/2020

Phòng chống thiên tai (PCTT), là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, của toàn dân, toàn xã hội, thực hiện theo phương châm Nhà nước và Nhân dân cùng làm. Để PCTT một cách hiệu quả, cùng với các biện pháp cụ thể ứng phó, thì phải có chiến lược mang tầm vĩ mô, bảo đảm khả năng phòng ngừa, giảm thiểu thiểu thiệt hại. Báo Dân tộc và Phát triển đã có cuộc phỏng vấn ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chủ tịch Hội đồng thẩm định Nhiệm vụ lập Quy hoạch phòng, chống thiên tai và thủy lợi thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 xung quanh nội dung này.

Ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Đợt mưa lũ vừa qua, ở miền Trung có nhiều con số kỷ lục về lượng mưa, mức lũ; nhưng chúng ta đã cơ bản giảm thiểu được thiệt hại về người so với những năm trước đây. Sau bão lũ, chúng ta rút ra được những kinh nghiệm gì trong công tác PCTT, thưa Thứ trưởng?

Thực tế cho thấy, đợt mưa, lũ vừa qua diễn ra bất ngờ và lớn hơn nhiều so với các đợt mưa, lũ trước đây, nhất là đợt mưa lũ lịch sử năm 1999. Nhưng thiệt hại về người do mưa lũ năm nay đã giảm đáng kể.

Đó là nhờ chúng ta đã triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp để PCTT một cách hiệu quả. Trước hết là sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị. Thời gian qua, Đảng, Nhà nước, Chính phủ, các bộ, ngành liên quan và các địa phương đã có nhiều chỉ đạo và giải pháp quyết liệt nhằm kịp thời phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

Cùng với đó là hệ thống văn bản pháp lý về PCTT đã từng bước được hoàn thiện. Ngay trong năm 2020, chúng ta đã thông qua được Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật PCTT; Luật Đê điều; chống sạt lở cấp bách bờ sông, bờ biển vùng Đồng bằng sông Cửu Long... Đặc biệt, ngày 24/3/2020, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 42-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Ban Bí thư có chỉ thị riêng về PCTT và các địa phương đang thực hiện rất tốt.

Ngay trong đợt thiên tai vừa qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai và các Bộ, ngành, địa phương đã khẩn trương ban hành các công điện, đồng thời tổ chức các đoàn công tác, triển khai tổng lực các lực lượng tại các địa bàn bị ảnh hưởng của bão, lũ, tổ chức nhắn hàng trăm triệu lượt tin nhắn đến các thuê bao trong khu vực bị ảnh hưởng.

Thứ hai là về công tác cứu hộ, cứu nạn, nhiều năm qua, chúng ta đã giảm được cơ bản thiệt hại về người, nhiều người dân đã được ứng cứu kịp thời khi nước lũ ngập đến nóc nhà. Chúng ta đã làm tốt công tác cảnh báo, thông báo; trước, trong và sau lũ, các cơ quan chức năng đã hỗ trợ hàng trăm nghìn người dân di chuyển đến nơi ở an toàn, hạn chế phần lớn thiệt hại do bão, lũ trực tiếp gây ra; lực lượng xung kích PCTT ở cơ sở cũng đã góp phần quan trọng trong công tác cứu hộ cứu nạn, giảm thiểu đến mức thấp nhất thiệt hại về người trong bão, lũ.

Ngoài ra, việc triển khai có hiệu quả Quyết định số 48/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chính sách hỗ trợ hộ nghèo xây dựng nhà ở phòng, tránh bão, lụt khu vực miền Trung cũng đã góp phần hạn chế thiệt hại về người trong thiên tai. Tính đến tháng 10/2020, thực hiện Quyết định số 48/QĐ-TTg, chúng ta đã hỗ trợ được 19.350/21.600 hộ xây nhà ở phòng, tránh bão lũ.

Thiệt hại do thiên tai là không thể tránh khỏi, một phần là do hiện vẫn còn nhiều hạn chế trong công tác PCTT. Thứ trưởng đánh giá như thế nào về vấn đề này?

Cũng phải nhìn nhận rằng, dù đã được cảnh báo sớm, nhưng đợt thiên tai vừa qua, các địa phương vẫn bị thiệt hại nặng nề. Công tác ứng phó đã rất chủ động, tuy nhiên có mấy vấn đề đặt ra, cần được rút kinh nghiệm sâu sắc trong PCTT.

Đầu tiên phải khẳng định là, thiệt hại về người do những đợt mưa lũ vừa qua do sạt lở đất là rất lớn. Hiện, hơn 10 tỉnh có nguy cơ thiên tai cao đã có bản đồ sạt lở còn ở mức chung chung, tỷ lệ nhỏ, chưa ứng dụng hiệu quả cho công tác chỉ đạo, điều hành cũng như. Chính vì vậy, thời gian tới, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cần có những chỉ đạo và đầu tư cho công tác này.

Thứ hai là về công tác cứu hộ, cứu nạn cần phải tiếp tục được nâng cao tính chuyên nghiệp, bài bản hơn. Cần có lực lượng chuyên trách với trang thiết bị hiện đại hơn để phù hợp và đảm bảo an toàn với mọi điều kiện thời tiết.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp thăm động viên người dân tránh trú bão ở xã Cam Hiếu, huyện Cam Lộ (Quảng Trị) trước khi cơn bão số 13 đổ bộ tối ngày 14/11/2020
Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp thăm động viên người dân tránh trú bão ở xã Cam Hiếu, huyện Cam Lộ (Quảng Trị) trước khi cơn bão số 13 đổ bộ tối ngày 14/11/2020

Một vấn đề cũng cần lưu ý là, công tác PCTT dù đã được đưa vào kế hoạch hằng năm của các cấp ngành, địa phương, nhưng mới chỉ mang tính ngắn hạn. Vì thế, việc huy động nguồn lực để PCTT còn hạn chế, khả năng phòng ngừa chưa cao, công tác khắc phục gặp nhiều khó khăn.

Điều này dẫn tới thực tế, mặc dù Chính phủ rất nỗ lực bố trí kinh phí, tuy nhiên nguồn lực cho PCTT còn hạn chế và phân tán, chưa có đầu mối để theo dõi, điều phối tổng thể (mới triển khai được 40 - 50% chương trình đầu tư đê sông, đê biển; 30% chương trình an toàn hồ chứa); khả năng chống chịu cơ sở hạ tầng nói chung, nhất là nhà dân, công trình phòng, chống thiên tai còn thấp trước sức tàn phá của bão, lũ, đặc biệt là các công trình giao thông khu vực miền núi; việc lồng ghép phòng chống thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của các địa phương còn hạn chế; chưa có chính sách tài chính bền vững trước thiên tai, chưa huy động được nhiều doanh nghiệp, cộng đồng xã hội tham gia đầu tư hoặc cung cấp dịch vụ PCTT. Một số địa phương còn lúng túng trong triển khai nguồn hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai. Việc ứng dụng khoa học công nghệ còn hạn chế trong dự báo, theo dõi, giám sát, phân tích, cảnh báo thiên tai; thiếu các trang thiết bị chuyên dùng để ứng phó với các tình huống phức tạp...

Ngày 23/12/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 1869/QĐ-TT phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch PCTT và thủy lợi thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Việc lập quy hoạch này có ý nghĩa như thế nào, thưa Thứ trưởng?

Thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường. Do đó, để bảo đảm an toàn tính mạng người dân vùng lũ, bên cạnh những biện pháp cụ thể, trước mắt thì cần có chiến lược mang tầm vĩ mô, đáp ứng được yêu cầu PCTT gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Vì thế, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch PCTT và thủy lợi thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 tại Quyết định số 1869/QĐ-TT. Một trong những mục tiêu chính của việc lập quy hoạch là nâng cao năng lực PCTT, ứng phó với trường hợp bất lợi nhất, góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đoàn công tác của Bộ NN&PTNT do Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp làm trưởng Đoàn đi kiểm tra thực tế Dự án công trình hồ chứa nước Krông Pách Thượng trên địa bàn huyện Ea Kar, tỉnh Đăk Lăk (Ảnh TL)
Đoàn công tác của Bộ NN&PTNT do Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp làm trưởng Đoàn đi kiểm tra thực tế Dự án công trình hồ chứa nước Krông Pách Thượng trên địa bàn huyện Ea Kar, tỉnh Đăk Lăk (Ảnh TL)

Việc lập quy hoạch phải bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa quy hoạch này với hệ thống quy hoạch quốc gia, làm cơ sở để lập các quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành trong lĩnh vực thuỷ lợi và PCTT. Cân đối, điều hòa nguồn nước trong phạm vi toàn quốc, vùng, lưu vực sông, hệ thống công trình thủy lợi, thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu, phục vụ đa mục tiêu đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Bên cạnh đó, việc lập quy hoạch nhằm giải quyết những vấn đề tồn tại lớn trong công tác PCTT mang tính liên vùng, liên tỉnh, liên lưu vực sông, như phòng, chống lũ cho các tuyến sông, quy hoạch đê điều, sử dụng bãi sông, lồng ghép công trình hạ tầng khác kết hợp phục vụ PCTT.

Với vai trò là Chủ tịch Hội đồng thẩm định Nhiệm vụ lập Quy hoạch phòng, chống thiên tai và thủy lợi thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, theo Thứ trưởng, việc thực hiện nhiệm vụ lập quy hoạch sẽ cần tập trung ưu tiên giải quyết những vấn đề nào?

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các bộ ngành, địa phương liên quan đang tích cực triển khai các nội dung của quy hoạch PCTT và thủy lợi trên toàn quốc. Trong đó tập trung giải quyết những vấn đề lớn, có tính chất liên vùng, liên tỉnh, các vấn đề tồn tại đặc thù, lâu dài của từng vùng.

Theo đó, đối với khu vực miền núi bao gồm phía Bắc, Trung Bộ và Tây Nguyên để phòng, tránh hậu quả của sạt lở đất, lũ quét, cần quy hoạch, di dời dân đến nơi an toàn, đồng thời quan tâm đến quy trình vận hành liên hồ chứa để bảo vệ vùng hạ du.

Đối với vùng Đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, cần củng cố hệ thống đê để bảo đảm an toàn cho toàn vùng, đặc biệt là Thủ đô Hà Nội.

Đối với vùng duyên hải miền Bắc, miền Trung, nâng cao năng lực ứng phó với lũ lớn, bão mạnh và siêu bão, sạt lở bờ biển.

Đối với vùng Đồng bằng sông Cửu Long, cần triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 120/NQ-CP của Chính phủ với tinh thần “thuận thiên” trong ứng phó biến đổi khí hậu. Đối với các đô thị lớn, phải rà soát tiêu chuẩn, khả năng tiêu thoát nước, đặc biệt, hạn chế tối đa việc san lấp hồ để tạo mặt bằng xây dựng, giảm không gian chứa nước.

Đồng thời rà soát các quy hoạch liên quan như quy hoạch dân cư, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch các công trình cơ sở hạ tầng đảm bảo không làm gia tăng rủi ro thiên tai.

Xin cảm ơn Thứ trưởng!

Tin cùng chuyên mục
Huyện miền núi Tri Tôn (An Giang): Triển khai nhiều giải pháp đảm bảo cuộc sống cho đồng bào Khmer hồi hương

Huyện miền núi Tri Tôn (An Giang): Triển khai nhiều giải pháp đảm bảo cuộc sống cho đồng bào Khmer hồi hương

Trở về sau những tháng ngày vô cùng khó khăn vì đại dịch Covid-19 tại các thành phố lớn, đồng bào Khmer huyện miền núi Tri Tôn (An Giang) đã dần vượt qua khó khăn trước mắt từ sự chung tay hỗ trợ của các cấp chính quyền, các tổ chức, lực lượng vũ trang. Tuy nhiên, vấn đề đảm bảo cuộc sống, kế sinh nhai cho đồng bào sau khi hết hạn cách ly, đang là vấn đề trăn trở của các cấp chính quyền sở tại.
Tin nổi bật trang chủ
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ: Bảo hiểm nông nghiệp dù khó cũng phải làm

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ: Bảo hiểm nông nghiệp dù khó cũng phải làm

Thời sự - PV - 2 phút trước
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV, sáng 25/10, Quốc hội tiến hành thảo luận tại tổ về dự án Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi). Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho rằng cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật để tháo gỡ các điểm nghẽn, các vướng mắc để thúc đẩy thị trường bảo hiểm phát triển nhanh hơn, bền vững hơn. Quan tâm đến bảo hiểm trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: Dù khó cũng phải làm để tạo được bệ đỡ cho người nông dân.
Thủ tướng tham dự chuỗi hoạt động đối ngoại đa phương chính thức quy mô nhất trong năm 2021

Thủ tướng tham dự chuỗi hoạt động đối ngoại đa phương chính thức quy mô nhất trong năm 2021

Thời sự - PV - 25 phút trước
Diễn ra trong tuần này, chuỗi Hội nghị Cấp cao ASEAN 38 và 39, Hội nghị Cấp cao với các Đối tác lần này sẽ là sự kiện cấp cao và quan trọng nhất của ASEAN, đồng thời là hoạt động đối ngoại đa phương chính thức có quy mô nhất trong năm 2021 mà Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tham dự sau khi Ban Lãnh đạo mới của Việt Nam được thành lập từ Đại hội XIII của Đảng.
Việt Nam có 5 nhà khoa học vào top 10.000 nhà khoa học hàng đầu thế giới

Việt Nam có 5 nhà khoa học vào top 10.000 nhà khoa học hàng đầu thế giới

Tin tức - Cát Tường (T/h) - 25 phút trước
Theo công bố kết quả nghiên cứu của nhóm tác giả thuộc Đại học Stanford (Mỹ), Việt Nam có 5 nhà khoa học thuộc top 10.000 nhà khoa học hàng đầu thế giới, trong đó có 3 nhà khoa học liên tiếp lọt danh sách này trong 3 năm qua.
Nghệ An: Kết quả bước đầu thay đổi quy trình xả lũ thủy điện

Nghệ An: Kết quả bước đầu thay đổi quy trình xả lũ thủy điện

Môi trường sống - Phạm Việt Thắng - 40 phút trước
Cứ đến mùa mưa lũ, bà con ở vùng hạ du của các hồ thủy điện, thủy lợi lại lo ngay ngáy không yên. Lũ chồng lũ đã gây ra nhiều thiệt hại về người và tài sản. Trước thực tế đó, tỉnh Nghệ An đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ ban hành quy trình vận hành liên hồ chứa lưu vực sông Cả, nhằm giảm thiểu thiệt hại đến mức tối đa cho vùng hạ du.
Cô gái Gia Rai đầu tiên đưa mô hình trồng nấm sạch về làng

Cô gái Gia Rai đầu tiên đưa mô hình trồng nấm sạch về làng

Kinh tế - Ksor H’Yuên - 44 phút trước
Từ quyết tâm không cam chịu đói nghèo và làm việc gì đó giúp ích cho chính những người xung quang, Ksor H'Nhi, dân tộc Gia Rai ở buôn Rưng Ma Nin, xã Ia Rbol, thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai đã nhiều lần đến Công ty Cổ phần đầu tư phát triển xanh bền vững Fargreen Việt Nam ở Hà Nội để học cách trồng nấm sạch. Sau 3 năm triển khai, đến nay mô hình đã từng bước khẳng định chất lượng, thu hút sự tham gia, hưởng ứng của hội viên nông dân, góp phần gây dựng sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương.
Đổi thay ở Mường Nhé

Đổi thay ở Mường Nhé

Về mảnh đất ngã ba biên giới Mường Nhé (Điện Biên) hôm nay không còn cảnh nghèo đói, lạc hậu, thay vào đó là những bản làng ấm no hiện hữu. Qua đó, khẳng định chủ trương, chính sách đầu tư đúng đắn của Đảng, Nhà nước và sự nỗ lực vươn lên của đồng bào nơi đây.
Pháp phóng thành công vệ tinh quân sự hiện đại vào quỹ đạo Trái Đất

Pháp phóng thành công vệ tinh quân sự hiện đại vào quỹ đạo Trái Đất

Khoa học - Công nghệ - PV - 1 giờ trước
Pháp đã phóng thành công một vệ tinh hiện đại lên quỹ đạo Trái Đất, được thiết kể để giúp các lực lượng quân sự của Pháp trên thế giới liên lạc nhanh chóng và an toàn hơn.
Bắc Giang: Biểu dương 62 điển hình trong vùng đồng bào DTTS

Bắc Giang: Biểu dương 62 điển hình trong vùng đồng bào DTTS

Công tác Dân tộc - Trương Bảo - Minh Thu - 1 giờ trước
Sáng 25/10, Ban Dân tộc tỉnh Bắc Giang đã tổ chức Hội nghị biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào DTTS và miền núi năm 2021. Dự và chỉ đạo Hội nghị có Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Giang Mai Sơn; đại diện các sở, ngành và 62 đại biểu người DTTS điển hình tiên tiến trên các lĩnh vực.
Chủ tịch nước dự kỷ niệm Ngày truyền thống Học viện An ninh nhân dân

Chủ tịch nước dự kỷ niệm Ngày truyền thống Học viện An ninh nhân dân

Thời sự - PV - 1 giờ trước
Sáng 25/10, tại Hà Nội, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc dự Chương trình Kỷ niệm 75 năm ngày truyền thống Học viện An ninh nhân dân, đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhất và khai giảng năm học 2021-2022.
Các địa phương lập kế hoạch tiêm vaccine COVID-19 cho trẻ từ 12-17 tuổi

Các địa phương lập kế hoạch tiêm vaccine COVID-19 cho trẻ từ 12-17 tuổi

Sức khỏe - T.Hợp - 1 giờ trước
Bộ Y tế vừa có Công điện số 1675/CĐ-BYT về việc triển khai tiêm chủng vaccine Covid-19 gửi các Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Giới trẻ xứ Thanh dần dịch chuyển

Giới trẻ xứ Thanh dần dịch chuyển "tổ ấm" vào khu căn hộ

Bất động sản - PV - 2 giờ trước
Kinh tế bứt phá mạnh mẽ, thu nhập người dân cải thiện khiến nhu cầu hưởng thụ môi trường sống chất lượng cao ngày càng tăng, trong đó các gia đình trẻ đặc biệt chuộng các căn hộ cao tầng bởi sự hiện đại và văn minh.