Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Phát triển kinh tế lâm nghiệp: Giải bài toán xuất khẩu bền vững cho ngành gỗ

Sỹ Hào - 17:46, 20/12/2022

Một trong những nhiệm vụ chủ yếu trong Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2045, là tập trung đầu tư mạnh phát triển kinh tế lâm nghiệp, sản xuất nguyên liệu gắn với chế biến sản phẩm gỗ rừng trồng. Đây là giải pháp để bảo đảm “đầu vào”, nhưng vấn đề phải bàn là giải bài toán “đầu ra” cho ngành gỗ, bởi hoạt động xuất khẩu gỗ vẫn đối diện nhiều thách thức.


Sinh kế của người dân vùng đồng bào DTTS và miền núi chủ yếu từ sản xuất nông, lâm nghiệp.
Sinh kế của người dân vùng đồng bào DTTS và miền núi chủ yếu từ sản xuất nông, lâm nghiệp.

Dư địa lớn từ đầu vào ổn định

Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), hiện cả nước có khoảng 14 triệu ha rừng, trong đó có 4 triệu ha rừng sản xuất. Nguồn nguyên liệu đầu vào của ngành gỗ tập trung chủ yếu ở địa bàn vùng đồng bào DTTS và miền núi. Kinh tế rừng cũng là sinh kế chính của đồng bào các DTTS. Một phân tích của Ủy ban Dân tộc (UBDT) từ cơ cấu kinh tế của 45 tỉnh vùng đồng bào DTTS và miền núi cho thấy, nông, lâm nghiệp vẫn là thế mạnh; sinh kế của người dân cũng chủ yếu từ sản xuất nông, lâm nghiệp.

Theo đó, tỷ trọng lao động có việc làm trong khu vực nông, lâm nghiệp lên tới 72,3%, cao hơn gần gấp đôi so với bình quân chung của cả nước. Ở 20/53 DTTS, chỉ tiêu này cao trên 95%, gồm các dân tộc: Brâu, Mông, Gia Rai, Ê-đê, Ba Na, Xơ Đăng, M’nông, Khơ Mú, Xinh Mun, La Ha, La Hủ, Mảng, Rơ Măm…

Vì thế, những năm qua, các địa phương đã triển khai có hiệu quả chính sách giao đất, giao rừng cho cộng đồng, cho hộ gia đình quản lý, bảo vệ, phát triển kinh tế rừng. Theo báo cáo tổng kết 8 năm thực hiện Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2020 của UBDT, giao đất, giao rừng là một trong những chính sách nổi bật đã góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho đồng bào DTTS.

 Đến nay, tổng diện tích rừng đã giao là gần 806 nghìn ha, cho trên 12 nghìn cộng đồng DTTS quản lý (trung bình 66,6 ha/cộng đồng) và trên 936 nghìn ha cho trên 439 nghìn hộ DTTS quản lý (trung bình 2,13 ha/hộ); qua đó góp phần nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 42,01%, cao hơn mức bình quân thế giới.

Giao đất, giao rừng là một trong những chính sách nổi bật đã góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho đồng bào DTTS. (Ảnh minh họa)
Giao đất, giao rừng là một trong những chính sách nổi bật đã góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho đồng bào DTTS. (Ảnh minh họa)

Theo GS.TS. Đặng Kim Vui (Đại học Thái Nguyên), cùng với chính sách giao đất giao rừng, chính sách phát triển rừng đã nâng cao ý thức của người dân trong quản lý, bảo vệ và trồng rừng và phát triển kinh tế từ rừng. Đồng bào các dân tộc đã thấy được hiệu quả trồng rừng và rừng trồng nên mong muốn được giao đất để trồng rừng nguyên liệu.

Đây cũng là một trong những định hướng phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi trong kế dài hơi của Chính phủ. Chiến lược Công tác dân tộc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định, tập trung đầu tư mạnh cho phát triển kinh tế lâm nghiệp, sản xuất nguyên liệu gắn với chế biến sản phẩm gỗ rừng trồng, góp phần quan trọng nhất thúc đẩy Việt Nam trở thành một trong các trung tâm chế biến gỗ lớn của khu vực và thế giới là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Với chiến lược phát triển này, nếu thực hiện tốt, có quy hoạch tăng diện tích trồng rừng gỗ lớn, ngành gỗ Việt Nam trong tương lai không quá lo về nguồn nguyên liệu đầu vào, nhất là đối với nguyên liệu chế biến đồ gỗ. Một thống kê của Bộ NN&PTNT cho thấy, hiện gỗ nguyên liệu trong nước đáp ứng gần 80% nhu cầu nguyên liệu; trong đó, tỷ trọng gỗ rừng trồng đi vào chế biến đồ gỗ chiếm từ 30 - 40% trong tổng lượng gỗ khai thác.

Tìm đường xuất khẩu bền vững

Với nguồn nguyên liệu đầu vào khá ổn định, thời gian qua, ngành gỗ đóng góp tỷ trọng cao trong tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Riêng trong 10 tháng năm 2022, theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt 12,8 tỷ USD, tăng trưởng 11% so với cùng kỳ năm 2021. Tuy nhiên, hiện xuất khẩu bền vững là một vấn đề đã và đang được đặt ra cho ngành gỗ Việt Nam.

Năm 2022, ngành gỗ đặt mục tiêu xuất khẩu là 16,5 tỷ USD. Nhưng tính đến ngày 15/10, xuất khẩu gỗ mới đạt 12,8 tỷ USD; tức là hoàn thành được 77,6% và còn cần thêm 3,7 tỷ USD trong thời gian còn lại để hoàn thành mục tiêu đề ra. Nhưng trong tháng 11, hoạt động xuất khẩu chững lại và sụt giảm. Chỉ riêng hoạt động xuât khẩu của Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA), trong tháng 11, xuất khẩu gỗ giảm 10% so với tháng 10.

Đóng góp tỷ trọng cao trong tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước, nhưng xuất khẩu bền vững là một vấn đề đã và đang được đặt ra cho ngành gỗ Việt Nam.
Đóng góp tỷ trọng cao trong tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước, nhưng xuất khẩu bền vững là một vấn đề đã và đang được đặt ra cho ngành gỗ Việt Nam.

Bước sang năm 2023, nhiều dự báo khó khăn sẽ chờ đợi ngành gỗ. Như chia sẻ của ông Nguyễn Chánh Phương, Phó Chủ tịch HAWA là, với tình hình lạm phát đang còn cao, tất cả chuỗi bán lẻ chưa dám đặt hàng nên có thể từ tháng 1 đến tháng 4, 5, 6 sang năm, tăng trưởng chưa thể bằng được nhịp của năm 2022.

“Hy vọng đến tháng 6, nếu kiểm soát được lạm phát thì nguồn lực phát triển sẽ dành cho nửa cuối năm 2023”, ông Phương nhận định.

Theo đánh giá của các chuyên gia, hiện Mỹ vẫn là thị trường chính của ngành gỗ Việt Nam. Khi thị trường này khủng hoảng, Việt Nam cũng sẽ có nhiều rủi ro. Tìm kiếm thị trường mới, gần Việt Nam hơn như thị trường châu Á, cũng đang là giải pháp nhiều doanh nghiệp đang ráo riết thực hiện trong bối cảnh giá nguyên liệu sản xuất, chi phí vận chuyển tăng mạnh như hiện nay. Ngoài ra, những thị trường như Australia, Canada hay Trung Đông cũng là được đánh giá là rất tiềm năng cho gỗ Việt Nam.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp xuất khẩu gỗ và đồ gỗ cùng cần phải nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt của các thị trường nhập khẩu. Nhất là trong bói cảnh, Việt Nam đã tham gia ký kết hàng loạt các Hiệp định thương mại tự do (FTA).

Tại Hội thảo “Xuất khẩu vào các thị trường FTA: Giải bài toán phát triển bền vững” diễn ra ngày 18/11/2022 tại TP. Hồ Chí Minh, ông Jean Jacques Bouflet, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu (EuroCham) tại Việt Nam cho rằng, thời gian tới, thách thức chính của doanh nghiệp Việt Nam là phải đảm bảo phát triển xuất khẩu bền vững, phát triển sản xuất xanh, sản phẩm xanh, đáng tin cậy. 

Theo ông Jean Jacques Bouflet, với mặt hàng đồ gỗ của Việt Nam, muốn tăng trưởng xuất khẩu cần phải đáp ứng các điều kiện như giấy phép VPA/Flegt, giấy phép CITES, tiếp đó là các tiêu chuẩn ESG (Environmental-Social-Governance), phát thải CO2…

Quy hoạch phù hợp để tăng diện tích rừng trồng gỗ lớn, đáp ứng nhu cầu nguyên liệu chế biến đồ gỗ xuất khẩu.
Quy hoạch phù hợp để tăng diện tích rừng trồng gỗ lớn, đáp ứng nhu cầu nguyên liệu chế biến đồ gỗ xuất khẩu.

Còn theo ông Nguyễn Chánh Phương, Phó Chủ HAWA, đối với nguyên liệu chế biến đồ gỗ, khi trong nước chưa đáp ứng được thì doanh nghiệp Việt Nam có thể nhập khẩu. Nhưng trong quá trình nhập khẩu nguyên liệu, doanh nghiệp không chỉ đảm bảo tiêu chí môi trường trong nước, mà cả trên toàn cầu, và việc nhập khẩu gỗ phải đảm bảo nguồn gốc.

“Với các yêu cầu về môi trường, về lao động, hay nguồn gốc xuất xứ, mặc dù là rào cản kỹ thuật, nhưng đây là cơ hội để nâng cao chất lượng cho sản phẩm. Khi DN vượt qua được những yêu cầu này, sẽ tạo ra bước tiến mới. Do vậy, doanh nghiệp phải xem những yêu cầu về môi trường, lao động này là thành tựu và phải vượt qua”, ông Phương cho biết.

Các chuyên gia cũng cho rằng, với xuất phát điểm là ngành nghề thủ công, sau công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thích ứng liên tục với các thay đổi của thị trường, đặc biệt là trong giai đoạn đại dịch Covid - 19, các doanh nghiệp chế biến gỗ từ quan hệ cạnh tranh nên chuyển đổi sang các định hướng hợp tác. 

Đồng thời, các doanh nghiệp cần đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, thời gian, nhân công cho doanh nghiệp mà còn là giải pháp để tháo gỡ các rào cản kỹ thuật từ phía các thị trường nhập khẩu.

Để phát triển xuất khẩu bền vững, Bộ Công Thương đã xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, ban hành Quyết định số 493/QĐ-TTg ngày 19/4/2022 phê duyệt Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030. Theo chiến lược này, định hướng xuất khẩu hàng hoá yêu cầu phát triển xuất khẩu bền vững, phát huy lợi thế so sánh và chuyển đổi mô hình tăng trưởng hợp lý theo chiều sâu, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, bảo vệ môi trường sinh thái và giải quyết tốt các vấn đề xã hội.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Hậu Giang: Gắn phát triển du lịch cộng đồng với chuyển đổi số

Hậu Giang: Gắn phát triển du lịch cộng đồng với chuyển đổi số

Để thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, tạo sinh kế cho người nông dân, tỉnh Hậu Giang đang dần hình thành hệ sinh thái nông nghiệp đa dạng, đặc trưng và kiến tạo vành đai xanh ven đô trên hành trình xây dựng nông thôn mới, phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS. Đặc biệt, với sự phát triển của chuyển đổi số đang gắn kết các nhà vườn làm du lịch phát triển du lịch cộng đồng hiệu quả hơn.
Tin nổi bật trang chủ
Du lịch cộng đồng - Hướng phát triển nhiều tiềm năng ở Kbang

Du lịch cộng đồng - Hướng phát triển nhiều tiềm năng ở Kbang

Du lịch cộng đồng đang là mô hình được đồng bào các dân tộc ở nhiều địa phương triển khai thực hiện. Tại huyện Kbang (tỉnh Gia Lai) nơi có 19 DTTS sinh sống (trong đó, người Ba Na chiếm hơn 40%) đang chú trọng bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch, vừa giúp người dân có thêm thu nhập ổn định, giảm nghèo, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Bế mạc Hội thi thể thao các DTTS tỉnh Gia Lai năm 2023

Bế mạc Hội thi thể thao các DTTS tỉnh Gia Lai năm 2023

Thể thao - Ngọc Thu - 23:46, 01/06/2023
Sau 3 ngày tranh tài diễn ra sôi nổi, chiều 1/6, tại Nhà thi đấu tỉnh Gia Lai đã diễn ra Lễ bế mạc và trao giải cho các đoàn đạt thành tích cao tại Hội thi Thể thao các DTTS tỉnh năm 2023.
Bình Định: Khai mạc Ngày hội Văn hóa - Thể thao miền biển

Bình Định: Khai mạc Ngày hội Văn hóa - Thể thao miền biển

Sắc màu 54 - L.Phương - 23:43, 01/06/2023
Tối 1/6, UBND tỉnh Bình Định đã long trọng tổ chức Khai mạc Ngày hội Văn hóa - Thể thao miền biển tỉnh Bình Định lần thứ XIV năm 2023, tại thị trấn Cát Tiến, huyện Phù Cát.
Thông cáo báo chí số 10, Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV

Thông cáo báo chí số 10, Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV

Thời sự - PV - 21:05, 01/06/2023
Thứ 5, ngày 1/6/2023, Quốc hội tiếp tục ngày làm việc thứ 10 của Kỳ họp thứ 5 tại Nhà Quốc hội với các phiên họp toàn thể tại hội trường dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Phiên họp được truyền hình, phát thanh trực tiếp trên Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Truyền hình Quốc hội Việt Nam.
Gió qua miền Phước Tích

Gió qua miền Phước Tích

Phóng sự - Tiêu Dao - 21:03, 01/06/2023
Những đôi bàn tay vơi màu bùn đất, lò nung cũng mất dần đi, danh tiếng một thủơ của tiền nhân với nghiệp gây dựng gần 500 năm cứ thế nhạt dần. Người làng gốm Phước Tích chênh chao nhớ mỗi khi gió thổi ngang qua miền Cố đô.
Hậu Giang: Gắn phát triển du lịch cộng đồng với chuyển đổi số

Hậu Giang: Gắn phát triển du lịch cộng đồng với chuyển đổi số

Kinh tế - Song Vy - H. Diễm - 20:53, 01/06/2023
Để thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, tạo sinh kế cho người nông dân, tỉnh Hậu Giang đang dần hình thành hệ sinh thái nông nghiệp đa dạng, đặc trưng và kiến tạo vành đai xanh ven đô trên hành trình xây dựng nông thôn mới, phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS. Đặc biệt, với sự phát triển của chuyển đổi số đang gắn kết các nhà vườn làm du lịch phát triển du lịch cộng đồng hiệu quả hơn.
“Lớp học cho em” mô hình dạy miễn phí cho trẻ em DTTS trên đỉnh núi

“Lớp học cho em” mô hình dạy miễn phí cho trẻ em DTTS trên đỉnh núi

Nhắc đến Suối Giàng, người ta nhắc ngay đến một lớp học đặc biệt. Khi màn đêm buông xuống, đó cũng là lúc lớp học đặc biệt này lại sáng đèn đón các em nhỏ. Ánh sáng từ lớp học, tiếng giảng bài, tiếng bập bẹ đánh vần, tập đọc xen lẫn những tràng cười giòn tan của cả cô và trò tạo nên những thanh âm vang vọng khắp vùng cao.
Hãy đến Vi Rơ Ngheo một lần để thấy

Hãy đến Vi Rơ Ngheo một lần để thấy

Du lịch - PV - 20:47, 01/06/2023
Lâu nay khi nhắc đến Khu du lịch sinh thái quốc gia Măng Đen, huyện Kon Plông (Kon Tum) du khách thường nghĩ đến các địa điểm du lịch nổi tiếng, nhưng ít ai biết rằng, ở giữa “đại ngàn Măng Đen” có một ngôi làng của đồng bào DTTS độc đáo, bình yên mang đậm bản sắc của người Xơ Đăng.

"Lối mở" cho nghề làm nón Huế

Nghề nghiệp - Việc làm - Vũ Hảo - 20:45, 01/06/2023
Chiếc nón để che nắng, che mưa từ xa xưa đã gắn liền với hình ảnh người phụ nữ Việt Nam. Ở vùng nào cũng có nón, nhưng nón Huế được nhiều người ưa chuộng là vì sự thanh thoát nhẹ nhàng. Nón không chỉ là vật dụng sinh hoạt đơn thuần mà là một tác phẩm nghệ thuật thực sự.
“Lớp học cho em” mô hình dạy miễn phí cho trẻ em DTTS trên đỉnh núi

“Lớp học cho em” mô hình dạy miễn phí cho trẻ em DTTS trên đỉnh núi

Media - Tuấn Ninh - 20:35, 01/06/2023
Nhắc đến Suối Giàng, người ta nhắc ngay đến một lớp học đặc biệt. Khi màn đêm buông xuống, đó cũng là lúc lớp học đặc biệt này lại sáng đèn đón các em nhỏ. Ánh sáng từ lớp học, tiếng giảng bài, tiếng bập bẹ đánh vần, tập đọc xen lẫn những tràng cười giòn tan của cả cô và trò tạo nên những thanh âm vang vọng khắp vùng cao.
5 tháng năm 2023: Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản thu về 20,26 tỷ USD

5 tháng năm 2023: Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản thu về 20,26 tỷ USD

Kinh tế - PV - 20:25, 01/06/2023
Tính chung 5 tháng đầu năm 2023, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản thu về 20,26 tỷ USD, giảm 11,1% so với cùng kỳ năm 2022.
Bắc Kạn: Để nông sản vươn ra “biển lớn”

Bắc Kạn: Để nông sản vươn ra “biển lớn”

Kinh tế - Mộc Lan - 20:23, 01/06/2023
Thời gian gần đây, tỉnh Bắc Kạn đã và đang chú trọng triển khai nhiều giải pháp xúc tiến thương mại, phát triển các mặt hàng nông sản, đặc biệt là sản phẩm thuộc Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) theo hướng củng cố số lượng, nâng cao chất lượng với mục tiêu đưa nông sản vươn ra “biển lớn”.