Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Người “gom nhặt” ca dao, tục ngữ dân tộc Thái

PV - 11:03, 28/05/2018

Ông Phạm Xuân Cừ, dân tộc Thái ở huyện Quan Sơn, Thanh Hóa là một trong những người tâm huyết trong việc bảo tồn ca dao, tục ngữ của dân tộc mình.

Hàng chục năm qua, ông bỏ công sức sưu tầm, tìm hiểu loại hình văn hóa và tri thức dân gian này để vận dụng vào đời sống văn hóa thực tiễn. Đến nay, ông đã sưu tầm được hơn 2 nghìn câu ca dao, tục ngữ, từng bước đưa di sản này đến gần với đời sống văn hóa tinh thần của người dân trong thời hiện tại.

Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống văn hóa, ông Cừ thừa hưởng tình yêu ca dao, tục ngữ của dân tộc Thái từ người cha yêu quý của mình.

Ông Phạm Xuân Cừ giành cả cuộc đời miệt mài sưu tầm ca dao tục ngữ dân tộc Thái. Ông Phạm Xuân Cừ giành cả cuộc đời miệt mài sưu tầm ca dao tục ngữ dân tộc Thái.

 

Khi trưởng thành, bằng tình yêu, tâm huyết và mong muốn tìm lại kho tàng ca dao tục ngữ dân tộc Thái, ông Cừ đã đi đến tất cả các thôn bản của người Thái sinh sống ở xứ Thanh để sưu tầm, tìm hiểu. Tại đây, ông có cơ hội được gặp gỡ nhiều cụ cao niên để khai thác, cóp nhặt tất cả các câu ca dao, tục ngữ của dân tộc Thái, tập hợp thành những tệp tư liệu riêng. Được mỗi người chia sẻ một, hai câu theo trí nhớ của mình, qua nhiều năm “gom nhặt”, ông Phạm Xuân Cừ đã sưu tầm được hơn 2.500 câu ca dao tục ngữ.

Ông còn phối hợp cùng các hội viên trong Hội Dân tộc học và Nhân học tỉnh Thanh Hóa và thầy cô giáo, sinh viên Trường Đại học Hồng Đức sưu tầm, phiên dịch gần 10 nghìn câu ca dao, tục ngữ dân tộc Thái, hiện đã được in thành sách đưa vào giảng dạy ngoại khóa cho sinh viên dân tộc Thái.

Ông Cừ chia sẻ, cũng như kho tàng văn hóa các dân tộc khác, tục ngữ, ca dao của dân tộc Thái là một kho tàng tri thức, kinh nghiệm về sản xuất, đời sống tinh thần, qua đó thể hiện thế giới quan, nhân sinh quan, tư tưởng, tình cảm của con người.

Tục ngữ dân tộc Thái ca ngợi, khích lệ người siêng năng chăm làm và làm ăn có tính toán biết gắn cuộc sống của người lao động đối với vai trò, vị trí của mình trong xã hội, được xã hội quý mến, trân trọng. Ngay từ ngày mới trưởng thành con trai Thái phải học những việc cần thiết của người đàn ông như, đan lát, tập chặt dao, rìu, tập cầm cày bừa..., con gái Thái phải học dệt thổ cẩm, thêu thùa, may vá, các công việc nội trợ...

Ví dụ như câu ca dao tục ngữ người Thái về giáo dục cách sống, cách ứng xử như: “Nhiều mây trời mới đổ mưa/ Nhiều người mới nên làng nên bản”, hay những câu tục ngữ Thái ca ngợi, khích lệ người siêng năng chăm làm, được xã hội quý mến, trân trọng “Của xin không đủ ngày/ Của mua không đủ năm/ Chăm làm có ăn, siêng nằm chết đói”.

Ấn tượng hơn là, vào mỗi dịp họp dân, ông Cừ tuyên truyền chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước đến bà con không chỉ bằng văn bản khô cứng mà vận dụng ca dao, tục ngữ để ví von cho bà con dễ hiểu. Ông Cừ ví dụ “Giữ lấy rừng về sau phát triển/ Để cho muôn mó nước, sông suối tuôn trào/ Ai nhớ được câu nói ấy thì mới nên người”.

Theo ông Cừ, những văn bản, chính sách tiếp cận đến bà con không phải ai đọc cũng hiểu, nên mình hiểu được phải giải nghĩa cho bà con, đọc ca dao tục ngữ để giải thích là hiệu quả nhất, vừa cuốn hút, vừa sâu sắc.

Không chỉ sưu tầm ca dao tục ngữ Thái, ông Phạm Xuân Cừ còn tự mình sáng tác. Ông chia sẻ ca dao, tục ngữ vốn là của dân gian, nhưng theo thời gian, kho tàng ca dao dần bị mai một nên cũng cần có người sáng tác để bồi đắp cho kho tàng ca dao tục ngữ ấy. Mong muốn của ông, không chỉ những người con dân tộc Thái hiểu, mà tất cả các dân tộc khác cũng có thể học tập, vận dụng vào đời sống.

HỒNG MINH

Tin cùng chuyên mục
Ngắm vẻ đẹp Tây Bắc qua bộ sưu tập "Tơ hồng" của Thủy Nguyễn

Ngắm vẻ đẹp Tây Bắc qua bộ sưu tập "Tơ hồng" của Thủy Nguyễn

Lấy cảm hứng từ câu chuyện dân gian của dân tộc Thái cùng khung cảnh hữu tình của núi rừng Tây Bắc, sự gắn kết vô hình lẫn hữu hình giữa con người và thiên nhiên, nhà thiết kế Thủy Nguyễn cho ra đời bộ sưu tập "Tơ hồng".
Tin nổi bật trang chủ
Không ngừng củng cố và nâng tầm mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào

Không ngừng củng cố và nâng tầm mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ và đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam theo lời mời của đồng chí Xay-xổm-phon Phôm-vi-hản (Saysomphone Phomvihan), Uỷ viên Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào, sáng ngày 16/5, ngay sau Lễ đón chính thức tại Nhà Quốc hội Lào, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Lào Xay-xổm-phon Phôm-vi-hản.
Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 16/5: Đoàn Việt Nam dẫn đầu với cách biệt lớn

Bảng tổng sắp huy chương SEA Games 31 ngày 16/5: Đoàn Việt Nam dẫn đầu với cách biệt lớn

Thể thao - Giải trí - Việt Hùng - 23:22, 16/05/2022
Tính đến 22h00 ngày 16/5, Đoàn thể thao Việt Nam có thêm 20 tấm Huy chương Vàng (HCV). Hiện tại Đoàn thể thao Việt Nam đang đứng ở vị trí số 1 với 86 HCV
Lịch thi đấu bán kết bóng đá nam và nữ SEA Games 31

Lịch thi đấu bán kết bóng đá nam và nữ SEA Games 31

Thể thao - Giải trí - T.Hợp - 22:05, 16/05/2022
Sau khi vòng bảng kết thúc, môn bóng đá nam và nữ SEA Games 31 đã xác định được các cặp đấu bán kết. Trong đó, U23 Việt Nam sẽ gặp U23 Malaysia, còn đội tuyển nữ Việt Nam sẽ gặp đội tuyển nữ Myanmar ở bán kết.
Thủ tướng tiếp lãnh đạo một số tập đoàn tài chính hàng đầu của Hoa Kỳ

Thủ tướng tiếp lãnh đạo một số tập đoàn tài chính hàng đầu của Hoa Kỳ

Thời sự - PV - 21:58, 16/05/2022
Sáng ngày 16/5, theo giờ địa phương, tại New York, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp Tổng Giám đốc Quỹ đầu tư Kohlberg Kravis Roberts (KKR), Chủ tịch Tập đoàn Visa và một số CEO tài chính của Hoa Kỳ.
Thiêng liêng Hội thề

Thiêng liêng Hội thề

Phóng sự - Nguyễn Thanh - 20:57, 16/05/2022
Dưới chân núi Coc Tăng (Cooc La Phăng Xông) gần 80 năm trước, người Pa Cô, Vân Kiều nơi đại ngàn Trường Sơn đã tổ chức Hội thề thiêng liêng. Những người già đã thề với Giàng, với rừng núi trọn đời theo Đảng, theo Bác Hồ; nguyện lấy họ Bác Hồ làm họ chung cho cả hai dân tộc. Với họ, hội thề thiêng liêng ấy đã trở thành niềm tin son sắt, thành mạch nguồn cuộc sống cho hôm nay và mãi mãi mai sau.
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tiếp Phó Thủ tướng kiêm Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc gia Thái Lan

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tiếp Phó Thủ tướng kiêm Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc gia Thái Lan

Tin tức - PV - 20:46, 16/05/2022
Chiều 16/5, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tiếp Phó Thủ tướng kiêm Chủ tịch Ủy ban Olympic quốc gia Thái Lan Prawit Wongsuwon nhân dịp sang Việt Nam và dự một số hoạt động SEA Games 31.
Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo của Báo Dân tộc và Phát triển ngày 15/5/2022

Chương trình điểm tin, đọc báo tuần này thông tin về cuộc họp của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh với Vụ Hợp tác Quốc tế; chuyến công tác của Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Hoàng Thị Hạnh khảo sát, lấy ý kiến, lắng nghe tâm tư của đồng bào các DTTS tại xã Tri Lễ, huyện Quế Phong (Nghệ An) về việc hoàn thiện Đề án “Xác định thành phần, tên gọi một số dân tộc và xây dựng danh mục các dân tộc Việt Nam” và một số tin tức nổi bật khác ở vùng đồng bào DTTS và miền núi. Phần đọc báo sẽ giới thiệu 2 bài viết: “Trên vùng mây trắng Chư Tan Kra” của tác giả Tiêu Dao- Bảo Anh và bài viết “Thổ cẩm kể chuyện” của tác giả Hồng Minh.
SEA Games 31: VĐV Đinh Phương Thành xuất sắc bảo vệ thành công Huy chương Vàng

SEA Games 31: VĐV Đinh Phương Thành xuất sắc bảo vệ thành công Huy chương Vàng

Thể thao - Giải trí - Việt Hùng - 20:45, 16/05/2022
Trong ngày thi đấu 16/5, ở nội dung xà kép môn Thể dục dụng cụ, vận động viên Đinh Phương Thành đã xuất sắc đánh bại nhà vô địch thế giới người Philippines Carlos Yulo, bảo vệ thành công Huy chương Vàng.
Dấu mốc mới trong quan hệ Việt Nam-Hy Lạp

Dấu mốc mới trong quan hệ Việt Nam-Hy Lạp

Thời sự - PV - 20:27, 16/05/2022
Ngày 16/5, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tiếp Tổng thống Hy Lạp Katerina Sakellaropoulou và Đoàn đại biểu cấp cao Chính phủ Hy Lạp đến chào xã giao nhân dịp thăm chính thức Việt Nam.
Hai nhà khoa học được trao Giải thưởng Kovalevskaia

Hai nhà khoa học được trao Giải thưởng Kovalevskaia

Tin tức - Hiếu Anh - 20:14, 16/05/2022
Ngày 16/5, tại Hà Nội, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức Lễ trao Giải thưởng Kovalevskaia năm 2021 nhân dịp kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Tham dự Lễ trao giải có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân; Nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan, Chủ tịch ủy ban giải thưởng Kovalevska; Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Hà Thị Nga.
Điện Biên: Bắt đối tượng đặc biệt nguy hiểm sau 20 năm trốn truy nã

Điện Biên: Bắt đối tượng đặc biệt nguy hiểm sau 20 năm trốn truy nã

Pháp luật - Hoàng Khánh - 20:12, 16/05/2022
Các đơn vị nghiệp vụ của Công an tỉnh Điện Biên vừa phối hợp với Phòng Cảnh sát Công an Thủ đô Viên Chăn, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào bắt giữ thành công một đối tượng nguy hiểm phạm tội về ma túy lẩn trốn 20 năm tại nước bạn Lào.
Lai Châu: Sạt lở đường, xã Tà Tổng bị cô lập với trung tâm huyện Mường Tè

Lai Châu: Sạt lở đường, xã Tà Tổng bị cô lập với trung tâm huyện Mường Tè

Tin địa phương - Trọng Bảo - 20:11, 16/05/2022
Sáng 16/5, tại Km 11+200 trên tuyến đường từ xã Nậm Khao, xã Tà Tổng (Lai Châu) đi huyện Mường Nhé (tỉnh Điện Biên), thuộc địa phận bản Xám Láng, xã Nậm Khao, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu ghi nhận điểm sạt lở ta luy dương và ta luy âm, làm mất đường, khiến xã Tà Tổng bị cô lập với trung tâm huyện Mường Tè.