Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghệ nhân gìn giữ làn điệu dân ca Thái cổ

PV - 14:06, 10/07/2018

Khắp Thái hay còn gọi là hát Thái là những làn điệu dân ca cổ nổi tiếng vùng đất Mường Lò, thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái. Cho đến nay, những làn điệu ấy vẫn còn được gìn giữ, truyền dạy bởi một người nghệ nhân tâm huyết. Đó là bà Điêu Thị Xiêng (ở thôn Đêu 1, xã Nghĩa An, thị xã Nghĩa Lộ)- người từng giành được nhiều giải thưởng tại các hội diễn nghệ thuật của tỉnh và toàn quốc với các làn điệu của chính dân tộc mình.

Năm nay đã ngoài 50 tuổi nhưng nghệ nhân dân gian Điêu Thị Xiêng, xã Nghĩa An vẫn hăng say sáng tác và hát khắp-một làn điệu dân ca của dân tộc Thái. Bà thuộc lòng nhiều làn điệu dân ca Thái cổ như “Hăn nê”, “Nả lảu” (tức hát xướng đông người), “giao duyên”, hát ru, hát “xên” (tức hát cúng)... Các làn điệu dân ca Thái đều mang tính răn dạy con cháu làm điều hay, lẽ phải, ca ngợi cảnh đẹp của quê hương, đất nước. Nghệ nhân Điêu Thị Xiêng cho biết: “Những làn điệu hát dân ca như cơm ăn, nước uống hằng ngày của tôi rồi. Từ nhỏ theo mẹ ra đồng, thấy các bà, các mẹ hát khắp, tôi đã rất thích và đòi mẹ dạy cho. Lớn lên thì đi học hát theo các bác ở trong bản, trong làng. Cứ thế, nó đã ngấm vào da thịt vào trái tim của tôi”.

Nghệ nhân Điêu Thị Xiêng người thổi pí thể hiện làn điệu khắp Hăn nê. Nghệ nhân Điêu Thị Xiêng người thổi pí thể hiện làn điệu khắp Hăn nê.

Năm nay đã ngoài 50 tuổi nhưng nghệ nhân dân gian Điêu Thị Xiêng, xã Nghĩa An vẫn hăng say sáng tác và hát khắp-một làn điệu dân ca của dân tộc Thái. Bà thuộc lòng nhiều làn điệu dân ca Thái cổ như “Hăn nê”, “Nả lảu” (tức hát xướng đông người), “giao duyên”, hát ru, hát “xên” (tức hát cúng)... Các làn điệu dân ca Thái đều mang tính răn dạy con cháu làm điều hay, lẽ phải, ca ngợi cảnh đẹp của quê hương, đất nước. Nghệ nhân Điêu Thị Xiêng cho biết: “Những làn điệu hát dân ca như cơm ăn, nước uống hằng ngày của tôi rồi. Từ nhỏ theo mẹ ra đồng, thấy các bà, các mẹ hát khắp, tôi đã rất thích và đòi mẹ dạy cho. Lớn lên thì đi học hát theo các bác ở trong bản, trong làng. Cứ thế, nó đã ngấm vào da thịt vào trái tim của tôi”.

Những lúc rảnh rỗi, bà Xiêng lại dạy hát cho mọi người trong làng bản, bất kể ai đến học, dù chỉ là 1 người bà cũng dạy. Chị Hoàng Thị Sơi, sống cạnh nhà bà Xiêng cũng đã theo học hát dân ca Thái cổ của bà Xiêng được 3 năm. Chị Hoàng Thị Sơi chia sẻ: “Tiếng hát của cô Xiêng rất ngọt ngào, ai nấy đều yêu thích. Bản thân tôi đang cố gắng tiếp thu lời truyền dạy của cô Xiêng để hát hay như cô ấy và truyền lại cho con cháu mình”.

Làn điệu dân ca Thái rất phổ biến trong những lễ hội của người Thái Mường Lò-Nghĩa Lộ. Đặc biệt, làn điệu khắp Thái thường được sử dụng trong Hội Hạn khuống của đồng bào Thái. Những lời khắp mượt mà tình tứ giao duyên, ngỏ ý, thử tài văn chương đối ứng… đều nói lên những mong muốn về cuộc sống tốt đẹp của người dân. Để gìn giữ làn điệu dân ca Thái cổ, nghệ nhân Điêu Thị Xiêng còn mở lớp dạy dân ca cho các em nhỏ. Đến nay, đội dân ca của xã Nghĩa An đã thu hút được nhiều người dân từ bản Đêu, bản Vệ, Nà Vặng, Nậm Đông tham gia học hát dân ca. Tiếng hát dân ca Thái cũng từ đó mà vang mãi qua nhiều lớp thế hệ trẻ. Nghệ nhân Điêu Thị Xiêng tâm sự: “Tôi mong hát khắp sẽ ngày càng phổ biến để nhiều người con đất Mường Lò này đều biết hát khắp, hát giao duyên. Từ đó mới hiểu được những lời dăn dạy của cha ông để lại”.

Việc làm ý nghĩa của nghệ nhân Điêu Thị Xiêng rất cần được nhân rộng bởi qua những việc làm như: sáng tác, truyền dạy các làn điệu dân ca, những điệu dân vũ của đồng bào dân tộc trong bản Mường sẽ góp phần vào công cuộc bảo tồn, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của người dân vùng đất Mường Lò.

Những lúc rảnh rỗi, bà Xiêng lại dạy hát cho mọi người trong làng bản, bất kể ai đến học, dù chỉ là 1 người bà cũng dạy. Chị Hoàng Thị Sơi, sống cạnh nhà bà Xiêng cũng đã theo học hát dân ca Thái cổ của bà Xiêng được 3 năm. Chị Hoàng Thị Sơi chia sẻ: “Tiếng hát của cô Xiêng rất ngọt ngào, ai nấy đều yêu thích. Bản thân tôi đang cố gắng tiếp thu lời truyền dạy của cô Xiêng để hát hay như cô ấy và truyền lại cho con cháu mình”.

Làn điệu dân ca Thái rất phổ biến trong những lễ hội của người Thái Mường Lò-Nghĩa Lộ. Đặc biệt, làn điệu khắp Thái thường được sử dụng trong Hội Hạn khuống của đồng bào Thái. Những lời khắp mượt mà tình tứ giao duyên, ngỏ ý, thử tài văn chương đối ứng… đều nói lên những mong muốn về cuộc sống tốt đẹp của người dân. Để gìn giữ làn điệu dân ca Thái cổ, nghệ nhân Điêu Thị Xiêng còn mở lớp dạy dân ca cho các em nhỏ. Đến nay, đội dân ca của xã Nghĩa An đã thu hút được nhiều người dân từ bản Đêu, bản Vệ, Nà Vặng, Nậm Đông tham gia học hát dân ca. Tiếng hát dân ca Thái cũng từ đó mà vang mãi qua nhiều lớp thế hệ trẻ. Nghệ nhân Điêu Thị Xiêng tâm sự: “Tôi mong hát khắp sẽ ngày càng phổ biến để nhiều người con đất Mường Lò này đều biết hát khắp, hát giao duyên. Từ đó mới hiểu được những lời dăn dạy của cha ông để lại”.

Việc làm ý nghĩa của nghệ nhân Điêu Thị Xiêng rất cần được nhân rộng bởi qua những việc làm như: sáng tác, truyền dạy các làn điệu dân ca, những điệu dân vũ của đồng bào dân tộc trong bản Mường sẽ góp phần vào công cuộc bảo tồn, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của người dân vùng đất Mường Lò.

NGUYỄN THƯ

Tin cùng chuyên mục
Văn hoá Chăm trong đời sống đương đại

Văn hoá Chăm trong đời sống đương đại

Văn hóa Chăm, với nhiều loại hình nghệ thuật độc đáo cùng hệ thống kiến trúc đền tháp đang trở thành sản phẩm du lịch, thu hút nhiều du khách đến với các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận, Phú Yên, Bình Định...
Tin nổi bật trang chủ
Tuyên truyền sâu rộng về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu HĐND các cấp đối với vùng đồng bào DTTS

Tuyên truyền sâu rộng về cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu HĐND các cấp đối với vùng đồng bào DTTS

Sáng ngày 05/03, tại Hà Nội, Hội đồng Dân tộc của Quốc hội và Ủy ban Dân tộc của Chính phủ tổ chức Hội nghị triển khai kế hoạch công tác thông tin, tuyên truyền cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Chủ trì Hội nghị có các đồng chí: Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Nguyễn Lâm Thành; Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Quàng Văn Hương; Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hoàng Thị Hạnh.
Viết tiếp bài Đăk nông - Rừng thông bị bức tử

Viết tiếp bài Đăk nông - Rừng thông bị bức tử

Pháp luật - Lê Hường - 19:13, 05/03/2021
Ngày 12/1/2021, Báo Dân tộc và Phát triển đã đăng tải bài viết :Đăk Nông: Rừng thông bị bức tử - Cơ quan chức năng bó tay?!". Bài viết phản ánh tình trạng rừng thông dọc quốc lộ 14 qua tỉnh Đăk Nông liên tục bị phá hoại.. Mới đây, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đăk Nông đã có thông tin chính thức về tình trạng này.
Chiều 5/3, Việt Nam thêm 6 ca mới mắc COVID-19, đều là ca nhập cảnh

Chiều 5/3, Việt Nam thêm 6 ca mới mắc COVID-19, đều là ca nhập cảnh

Tin tức - PV - 18:30, 05/03/2021
Tính đến 18 giờ ngày 5/3, Việt Nam thêm 6 ca mới mắc COVID-19, đều là ca nhập cảnh.
Tổ chức tiêm vaccine ngừa COVID-19 an toàn, hiệu lực, hiệu quả

Tổ chức tiêm vaccine ngừa COVID-19 an toàn, hiệu lực, hiệu quả

Thời sự - PV - 17:55, 05/03/2021
Triển khai nhanh các chỉ đạo của Bộ Chính trị, Chính phủ về vaccine ngừa COVID-19, Bộ Y tế có trách nhiệm tổ chức việc tiêm ngừa một cách an toàn, hiệu lực, hiệu quả; phải bảo đảm an toàn ở mức cao nhất có thể, nếu có sự cố thì phải bình tĩnh xử lý.
Khắc phục những bất cập trong dạy và học trực tuyến

Khắc phục những bất cập trong dạy và học trực tuyến

Giáo dục - Lê Vũ – Trần Linh - 17:46, 05/03/2021
Thời gian qua, khi dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, các bậc học trên địa bàn toàn quốc đều đã điều chỉnh phương thức giảng dạy từ trực tiếp sang trực tuyến. Tuy nhiên, việc dạy và học này còn tồn tại một số bất cập, cần điều chỉnh kịp thời, bởi chúng ta không nên xem nhẹ và cho rằng, dạy học online là một giải pháp tình thế, mà có thể là kênh dạy và học trong tương lai nếu dịch bệnh kéo dài, hay gặp lý do nào khác.
Tỷ phú trẻ tuổi nhất xã Tú Thịnh

Tỷ phú trẻ tuổi nhất xã Tú Thịnh

Kinh tế - Mai Hương - 17:42, 05/03/2021
Bằng quyết tâm, sự cần cù, chịu khó, chàng trai thế hệ 9X Vũ Đức Anh đã gây dựng thành công mô hình chăn nuôi ngay tại mảnh đất quê hương xã Tú Thịnh, huyện Sơn Dương (Tuyên Quang); trở thành tỷ phú của làng và là tấm gương sáng trong phong trào thanh niên khởi nghiệp để các thế hệ trẻ noi gương học tập.
Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Hạnh phúc của Nhân dân – Điểm nhấn của dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII

Yếu tố “hạnh phúc của nhân dân” đã được nhấn mạnh trong dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIII của Đảng. Chủ trương này làm sâu sắc hơn giá trị lớn lao của 6 chữ “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc”. 6 chữ này là khát vọng cháy bỏng cả dân tộc luôn hướng đến và cũng là mục tiêu mà Đảng, Nhà nước Việt Nam không ngừng nỗ lực để đạt được, để mỗi người dân được thụ hưởng đầy đủ các quyền cơ bản của con người, quyền công dân.
Hàng trăm tình nguyện viên đăng ký tiêm thử nghiệm vaccine COVIVAC phòng COVID-19

Hàng trăm tình nguyện viên đăng ký tiêm thử nghiệm vaccine COVIVAC phòng COVID-19

Tin tức - PV - 17:10, 05/03/2021
Ngay trong ngày đầu tiên, hàng trăm tình nguyện đã đăng ký tiêm thử nghiệm vaccine COVIVAC phòng COVID-19 tại Đại học Y Hà Nội.
“Một lần đăng ký, miễn phí ba năm” cùng Gói dịch vụ tài khoản dành cho doanh nghiệp của VietinBank

“Một lần đăng ký, miễn phí ba năm” cùng Gói dịch vụ tài khoản dành cho doanh nghiệp của VietinBank

Tin tức - PV - 14:32, 05/03/2021
Từ ngày 02/03/2021, VietinBank chính thức ra mắt thị trường ba Gói dịch vụ tài khoản với chính sách miễn giảm phí lớn chưa từng có dành cho Khách hàng doanh nghiệp gồm: VietinBank - Ngân hàng giao dịch của tôi, V - Capital Account, V - SME.
Bộ GD&ĐT làm rõ về quyết định thí điểm dạy tiếng Hàn, tiếng Đức là ngoại ngữ 1

Bộ GD&ĐT làm rõ về quyết định thí điểm dạy tiếng Hàn, tiếng Đức là ngoại ngữ 1

Tin tức - PV - 16:42, 04/03/2021
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT vừa có ý kiến làm rõ xung quanh quyết định thí điểm dạy tiếng Hàn, tiếng Đức là ngoại ngữ 1.
Cả nước có 184 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV

Cả nước có 184 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV

Tin tức - PV - 16:40, 04/03/2021
Ngày 3/3/2021, Hội đồng Bầu cử Quốc gia ban hành Nghị quyết số 64 /NQ-HĐBCQG về số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu Quốc hội được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
Sơn La: Những công trình mang lại niềm vui

Sơn La: Những công trình mang lại niềm vui

Chính sách dân tộc - Minh Thu - 16:18, 04/03/2021
“Các công trình hạ tầng được đầu tư xây dựng đã mang niềm vui về cho bà con dân bản, ai cũng có ý thức hơn trong việc bảo vệ, giữ gìn tài sản chung, cùng nhau phát triển sản xuất” - đó là chia sẻ của anh Lò Văn Toán, Trưởng thôn Nà Pồng, xã Phiêng Pằn, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La khi nói về hiệu quả của Chương trình 135 đối với sự phát triển kinh tế-xã hội (KT-XH) của địa phương.