Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghề làm giấy bản trên quê hương Kim Đồng

Văn Tiệp - 10:45, 23/03/2021

Giấy bản là một loại giấy được làm thủ công từ các nguyên liệu tự nhiên sẵn có tại địa phương. Hiện nay, nghề làm giấy bản vẫn được lưu truyền ở tỉnh Cao Bằng, trong đó có thôn Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng- quê hương của người Anh hùng nhỏ tuổi Kim Đồng.

Bà Nông Thị Quyết đang lấy bột giấy lên khuôn.
Bà Nông Thị Quyết đang lấy bột giấy lên khuôn.

Theo những người già ở thôn Nà Mạ kể lại, từ khi họ còn bé đã thấy người lớn trong làng làm nghề giấy bản. Giấy bản được người Tày, Nùng và một số DTTS khác ở Cao Bằng sử dụng để ghi chép gia phả dòng họ, ghi chép các làn điệu dân ca, truyện cổ dân gian... Ngoài ra còn được sử dụng trong đời sống tâm linh như làm giấy tiền, vàng mã, trang trí nhà, viết chữ Nho, chữ Hán.

Được giới thiệu của người dân địa phương, chúng tôi tìm đến nhà bà Nông Thị Quyết (60 tuổi) vẫn còn giữ nghề làm giấy bản tại thôn Nà Mạ. Vừa khuấy bột giấy, bà Quyết cho biết, bà biết làm giấy từ lúc còn nhỏ. Những bể khuấy bột giấy này được làm bằng đá bên bờ suối để tiện lấy nước và đã có hàng trăm năm nay. Cách làm giấy bản khá cầu kì và vất vả. Đầu tiên lấy cây giấy dó trên rừng, tước sạch vỏ phơi khô một ngày rồi ngâm nước 1 ngày cho mềm. Sau đó đem về ngâm vôi, cuốn thành cục rồi nung trong một ngày. Nung xong lấy ra rửa sạch rồi lại ngâm cho mềm, tiếp đó mang về đập cho nhũn ra.

Lớp bột giấy bản tươi mới lên khuôn
Lớp bột giấy bản tươi mới lên khuôn

Công đoạn tiếp theo là đổ nguyên liệu xuống hố đá quấy cho tan ra, sau đó trộn với cây nhớt. Khi bột giấy đã nhuyễn thì múc tráng lên khuôn, mỗi khuôn là một tờ. Tiếp đó mang ép khô trong hai tiếng rồi mang về dán lên tường.

Với đặc tính xốp, nhẹ, giấy dai, bền bỉ với thời gian lại được làm bởi nguyên liệu tự nhiên sẵn có, không gây hại môi trường nên sản phẩm làm ra rất dễ bán. “Mỗi một tệp hai mươi tờ, nếu bán buôn được mười lăm nghìn đồng. Người dân thường mang đi bán vào những hôm chợ phiên, dịp lễ, tết hoặc bán cho các gia đình có đám tang, tảo mộ. Mỗi đám tang thường phải sử dụng khoảng ba trăm tờ giấy bản. Nghề này cũng đem lại một khoản thu nhập tương đối cho người dân lúc nông nhàn”, bà Quyết thông tin.

Sau khi ép xong, giấy bản được dính trên tường đợi cho khô để xếp thành tệp.
Sau khi ép xong, giấy bản được dính trên tường đợi cho khô để xếp thành tệp.

Hiện nay, thôn Nà Mạ có 40 hộ dân thì vẫn còn 10 hộ duy trì nghề làm giấy bản, thu nhập bình quân từ nghề làm giấy khoảng 20 triệu đồng/năm. Thông qua các thương lái, những sản phẩm của bà con không chỉ đến tay người tiêu dùng trong tỉnh mà còn được bán ra các tỉnh, thành lân cận.

Nghề làm giấy bản không cần nhiều vốn đầu tư vì chủ yếu nguyên liệu sẵn có trong tự nhiên. Tuy nhiên, cũng giống như nhiều nghề truyền thống khác đòi hỏi sự tỉ mỉ, cầu kì nên ở địa phương ngày càng ít người làm nghề. Người già yếu không thể làm mãi được, còn người trẻ hơn có ơ hội tìm kiếm các ngành nghề khác tạo ra thu nhập cao hơn nên ít ai còn mặt mà với nghề truyền thống. Vì vậy để có thể duy trì làng nghề truyền thống, cần có sự quan tâm đặc biệt của chính quyền địa phương.

Giấy bản thành phẩm được bày bán ngoài chợ.
Giấy bản thành phẩm được bày bán ngoài chợ.
Hà Nội dự kiến học phí năm học 2022-2023 sẽ tăng gấp đôi

Hà Nội dự kiến học phí năm học 2022-2023 sẽ tăng gấp đôi

Giáo dục - Như Ý (T/h) - 3 giờ trước
Năm học 2022-2023, học phí THCS dự kiến 50.000-300.000 đồng/tháng, gấp đôi mức 19.000-155.000 đang áp dụng hiện hành, đối với hầu hết các bậc còn lại sẽ có mức tăng tương tự.
Công điện về đảm bảo trật tự, an toàn giao thông trước và sau trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31

Công điện về đảm bảo trật tự, an toàn giao thông trước và sau trận chung kết bóng đá nam SEA Games 31

Xã hội - T.Hợp - 3 giờ trước
Ủy ban ATGT quốc gia vừa có Công điện gửi Chủ tịch kiêm Trưởng Ban ATGT các tỉnh, thành phố đề nghị đảm bảo trật tự, ATGT trước và sau trận chung kết bóng đá Nam, trong khuôn khổ SEA Games 31.
Nhật Bản ra mắt chương trình thử nghiệm mở cửa du lịch

Nhật Bản ra mắt chương trình thử nghiệm mở cửa du lịch

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh - 3 giờ trước
Nhật Bản vừa ra thông báo sẽ bắt đầu chương trình thử nghiệm mở cửa du lịch với số lượng tour hạn chế trong tháng 5, chuẩn bị cho việc mở cửa du lịch hoàn toàn.
Tuyên dương 60 thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác

Tuyên dương 60 thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác

Xã hội - BĐT - 4 giờ trước
Sáng 20/5, tại Hà Nội, Đoàn Khối Doanh nghiệp Trung ương tổ chức Lễ tuyên dương thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác lần thứ VI, năm 2022 và Lễ trao giải Cuộc thi trực tuyến tìm hiểu truyền thống 15 năm Đảng bộ và Đoàn Khối Doanh nghiệp Trung ương.
Lùi ngày điều hành giá xăng dầu sang 23/5

Lùi ngày điều hành giá xăng dầu sang 23/5

Kinh tế - Hoàng Minh - 4 giờ trước
Liên bộ Công Thương - Tài chính vừa cho biết sẽ lùi ngày điều hành giá bản lẻ xăng dầu từ 21/5 sang 15h ngày 23/5.
Hướng dẫn cách đi bộ đúng cách tốt cho sức khỏe

Hướng dẫn cách đi bộ đúng cách tốt cho sức khỏe

Đi bộ là cách tập luyện, rèn luyện sức khỏe đơn giản song mang lại nhiều hiệu quả đối với mỗi người. Nếu tập luyện thường xuyên và đúng cách bạn sẽ có một sức khỏe tốt hơn. Tuy nhiên đi bộ như thế nào mới thật sự tốt cho sức khỏe thì lại là một câu hỏi mà nhiều người quan tâm. Sau đây là một số phương pháp giúp cho việc đi bộ hàng ngày của bạn thực sự phát huy hiệu quả.
Cầu treo dài nhất thế giới chính thức mở cửa đón khách

Cầu treo dài nhất thế giới chính thức mở cửa đón khách

Nhìn ra thế giới - Nguyệt Anh - 4 giờ trước
Sau hơn 2 năm đầu tư, xây dựng, cầu Sky Bridge 721, chiếc cầu treo dài nhất thế giới vừa chính thức mở cửa đón khách du lịch tại Cộng hòa Séc.
Hướng dẫn cách đi bộ đúng cách tốt cho sức khỏe

Hướng dẫn cách đi bộ đúng cách tốt cho sức khỏe

Media - Hoàng Quý - 5 giờ trước
Đi bộ là cách tập luyện, rèn luyện sức khỏe đơn giản song mang lại nhiều hiệu quả đối với mỗi người. Nếu tập luyện thường xuyên và đúng cách bạn sẽ có một sức khỏe tốt hơn. Tuy nhiên đi bộ như thế nào mới thật sự tốt cho sức khỏe thì lại là một câu hỏi mà nhiều người quan tâm. Sau đây là một số phương pháp giúp cho việc đi bộ hàng ngày của bạn thực sự phát huy hiệu quả.
Quy hoạch Khu du lịch sinh thái hồ Thanh Long thành một khu du lịch tầm cỡ quốc tế

Quy hoạch Khu du lịch sinh thái hồ Thanh Long thành một khu du lịch tầm cỡ quốc tế

Du lịch - Nguyệt Anh - 5 giờ trước
Tại Hội nghị công bố danh mục thu hút đầu tư trên địa bàn TP. Chí Linh (Hải Dương) đến năm 2040, doanh nghiệp xây dựng Xuân Trường đã ký biên bản ghi nhớ với UBND TP. Chí Linh về việc nghiên cứu đầu tư dự án Khu du lịch sinh thái hồ Thanh Long.
Mừng SEA Games 31 và Quốc tế Thiếu nhi, WinMart/WinMart+ giảm giá hàng loạt mặt hàng

Mừng SEA Games 31 và Quốc tế Thiếu nhi, WinMart/WinMart+ giảm giá hàng loạt mặt hàng

Sản phẩm - Thị trường - Thành An - 5 giờ trước
Dịch COVID-19 được kiểm soát tốt trên phạm vi toàn quốc đã tạo điều kiện để các hoạt động chào hè năm nay sôi động hơn. Nhân dịp chào mừng SEA Games 31 được tổ chức tại Việt Nam và Quốc tế Thiếu nhi 1/6, WinMart/WinMart+ giảm giá hàng loạt mặt hàng.
Khẩn trương ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất

Khẩn trương ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất

Tin tức - BĐT - 5 giờ trước
Trưa 20/5, Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng chống thiên tai có văn bản đề nghị các tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ khẩn trương ứng phó mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất có thể xảy ra nhằm giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản của người dân.