Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27

Nghề nghiệp - Việc làm

Làng giấy dó vào mùa

Vân Khánh - 16:01, 22/01/2021

Hai tay nắm chắc hai sợi dây thừng cột vào nóc nhà để làm điểm tựa, anh Dương Tiến Son ở thôn Thanh Sơn, thị trấn Việt Quang, huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang dùng đôi chân chai lì, ra sức nhồi đống tre non thành bột để làm giấy dó. Mặc dù chỉ là nghề phụ, nhưng công việc này đang đem lại lợi nhuận hàng trăm triệu đồng/vụ cho người dân vùng cao, nhất là thời điểm Tết nguyên đán đang cận kề.

Bà Lê Thị Kim Dung - một người dân thôn Thanh Sơn đã rất vui mừng vì chưa bao giờ giấy gió mất giá.
Bà Lê Thị Kim Dung - một người dân thôn Thanh Sơn đang thực hiện công đoạn làm giấy dó

Nhồi tre thành giấy

Thôn Thanh Sơn - thôn duy nhất của huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang còn giữ được nghề làm giấy dó truyền thống . Những năm trước đây, cứ đến tháng 01 âm lịch hàng năm, là kết thúc đợt làm giấy dó, nhưng năm nay trong mỗi ngôi nhà sàn đều vọng ra nhịp chân bồm bộp nhồi những mẻ tre, vầu thành bột để làm giấy nhằm kịp đáp ứng các đơn đặt hàng đến từ khắp các tỉnh phía Bắc...

Làng nghề giấy dó có lịch sử non 100 năm, từ cái thời ông Triệu Dùn Phin – ông tổ nghề giấy nghĩ ra cách làm giấy dó từ rơm khô và tre, vầu non. Ban đầu, ông Phin chỉ làm giấy để phục vụ nhu cầu cúng bái trong gia đình, dòng họ, khoảng năm 1925, ông Phin đã dạy nghề cho một số gia đình ngoài dòng họ Triệu để đổi lấy trâu, bò, lợn và thóc lúa để ăn. Về sau, phong trào làm giấy dó ở thôn Thanh Sơn ngày càng phát triển, hầu như tất cả các hộ dân trong thôn đều tham gia phong trào làm giấy dó.

Theo các cụ cao tuổi trong thôn Thanh Sơn, thì cứ vào dịp tháng 2 - 3 âm lịch hàng năm, khi những cây vầu non bắt đầu ra lá non, cũng là lúc hàng chục hộ dân trong làng lên rừng chặt vầu. Chặt vầu non càng tốt, nếu chặt chậm, vầu già đi sẽ không thể làm được giấy.

Khi mang vầu về, người dân chặt vầu ra từng đoạn dài khoảng 1m, chẻ thành 4 miếng rồi bó thành từng bó đem xuống ao ngâm với nước vôi trong. Quá trình ngâm vầu phải mất ít nhất 2 tháng. Sau đó, vầu được vớt ra ngâm với nước lã sạch 1 tháng nữa để cây vầu mềm nhũn. Khi làm giấy, người dân sẽ vớt vầu ra từng cái bể có hình lòng máng dài khoảng 2m, rộng 1m và dùng chân nhồi cho đến khi cây vầu nát thành bột.

Anh Dương Tiến Son cho biết, để nhồi một mẻ vầu tơi thành bột, thì một người phải làm liên tục từ một đến hai ngày. Nhồi vầu xong lại phải lên rừng  chặt cây keo - một loại cây có nhựa về nhà ngâm khoảng nửa tháng để nhựa cây keo hòa tan vào nước, sau đó đổ bột vầu vào nước ngâm cây keo khoắng đều. Trộn bột giấy với nhựa keo xong, thì nước đó sẽ được cho vào một cái khuôn làm bằng gỗ và tre. Khi làm giấy, người dân sẽ xếp thành từng tệp, mỗi tệp chỉ làm khoảng 80 thiếp giấy- ứng với quan niệm về sự may rủi của người Dao từ xa xưa.

Thôn Thanh Sơn – thôn duy nhất của huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang còn giữ được nghề làm giấy gió truyền thống
Người dân thôn Thanh Sơn duy trì nghề làm giấy dó truyền thống

Chưa bao giờ mất giá

Anh Phàn Sành Châm, một hộ gia đình làm giấy bản lâu năm dẫn chúng tôi vào một ngôi nhà kho chứa giấy dó. Những tệp giấy mới xếp thành từng chồng cao ngất đến tận nóc nhà. Tôi hỏi “Ở cái nơi xa xôi như thế này thì giấy dó bán cho ai? Làm ra nhiều thế biết bao giờ mới bán hết?”. Anh Châm tỏ ra tự hào trả lời: “Đây là kho giấy mình làm chung với nhà thằng em vợ. Ở cái bản này, có gần trăm nhà làm giấy chứ đâu chỉ riêng nhà tôi. Kho giấy của những nhà khác có khi còn to hơn của anh em nhà tôi ấy chứ. Mà loại giấy dó này chưa bao giờ mất giá, vì nó được xem như một loại vàng mã phục vụ đời sống tâm linh của bà con các DTTS khu vực phía Bắc. Mỗi năm, một hộ dân tộc Dao tiêu tốn khoảng chục tệp giấy dó, nếu tính rộng ra hết các tỉnh phía Bắc, thì khối lượng giấy dó tiêu thụ sẽ rất lớn”.

Trong lúc anh Châm đang trò chuyện cùng chúng tôi, một chiếc ô tô tải cỡ nhỏ rú ga phi thẳng đến kho chứa giấy dó và đỗ xịch trước cửa. Anh Lý Ngọc Minh - một lái buôn giấy dó hồ hởi khoe với chúng tôi: “Mặt hàng giấy dó bán ở hầu hết các tỉnh miền núi phía Bắc – nơi có đông đồng bào dân tộc như Dao, Tày, Thái, Nùng... sinh sống. Cứ chỗ nào có đồng bào Thái, Nùng, Tày, Dao... là ở đó có giấy dó Thanh Sơn.

Giấy dó được sử dụng nhiều trong mùa Xuân – mùa có nhiều lễ hội nhất trong năm. Hiện, sản phẩm của làng Thanh Sơn làm ra không đủ để đáp ứng nhu cầu thị trường. Hơn 10 năm đi buôn giấy dó, chưa bao giờ tôi thấy loại giấy này mất giá và cũng chưa bao giờ bị thua lỗ”.

Theo báo cáo của Phòng Nông nghiệp huyện Bắc Quang thì ở thôn Thanh Sơn có 54 hộ dân làm giấy dó (giấy bản). Đây chỉ là nghề phụ trong năm nhưng đem lại khoản thu nhập trên 1,3 tỷ đồng/năm. Thời gian tới, UBND huyện sẽ mở rộng nghề làm giấy dó sang một số thôn bản khác của người Dao ở sườn Tây Côn Lĩnh nhằm tìm hướng đi hiệu quả trong phát triển kinh tế cho bà con các dân tộc ở Bắc Quang

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Người miền Tây đỏ mắt chờ mùa nước nổi để nhịp sống chuyển mình

Người miền Tây đỏ mắt chờ mùa nước nổi để nhịp sống chuyển mình

Dù mùa mưa ở Nam bộ đã bắt đầu hơn tháng nay, nhưng dòng nước nổi ở thượng nguồn sông Mê Kông tại khu vực biên giới Tây Ninh, Đồng Tháp vẫn thấp. Nhiều người dân mưu sinh dựa vào mùa nước đang ngóng chờ sản vật quen thuộc như cá tôm… quay về.
Tin nổi bật trang chủ
Giao lưu với nhạc sỹ Nguyễn Văn Chung tại Triển lãm A80

Giao lưu với nhạc sỹ Nguyễn Văn Chung tại Triển lãm A80

Văn hóa dân tộc - Tuấn Ninh - Hồng Phúc - 22:46, 30/08/2025
Chiều 30/8/2025, tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia (Đông Anh, Hà Nội), Nhà xuất bản Đại học Sư phạm tổ chức chương trình ra mắt ấn phẩm Viết tiếp câu chuyện Hòa bình - dự án đặc biệt của nhạc sỹ Nguyễn Văn Chung.
Đội mưa xem duyệt nghi thức Đội

Đội mưa xem duyệt nghi thức Đội

Thời sự - Thanh Hải - 21:17, 30/08/2025
Bất chấp màn mưa nặng hạt do ảnh hưởng của bão số 6, hàng nghìn người dân các xã Bình Minh, Yên Thành (Nghệ An)… vẫn tập trung, cổ vũ các cháu thiếu niên, nhi đồng tham gia duyệt nghi thức Đội. Tất cả đã tạo nên một không khí rộn ràng, phấn chấn trong những ngày cả đất nước đón chào 80 năm Quốc khánh.
Đà Nẵng: Hơn 312 tỷ đồng tặng quà cho Nhân dân dịp lễ Quốc khánh

Đà Nẵng: Hơn 312 tỷ đồng tặng quà cho Nhân dân dịp lễ Quốc khánh

Xã hội - T.Nhân - H.Trường - 20:59, 30/08/2025
Đà Nẵng bổ sung kinh phí hơn 312 tỉ đồng để chi trả quà tặng 100.000 đồng cho toàn dân nhân dịp Quốc khánh 2/9.
Tết Độc lập trên “cổng trời” Mường Lống

Tết Độc lập trên “cổng trời” Mường Lống

Thời sự - Thanh Hải - 20:48, 30/08/2025
Với người Mông trên “cổng Trời” Mường Lống xứ Nghệ, Tết Độc lập vẫn luôn thiêng liêng, tự hào theo một cách rất riêng. Dẫu không vui hội chọi bò, ném pao, hát cự xia, múa khèn như mọi năm… nhưng tết Độc lập là thời khắc thiêng liêng để họ nghĩ về Đảng về Bác Hồ mà nỗ lực vươn lên phát triển kinh tế, xây dựng bản làng no ấm hơn.
Người con của buôn làng

Người con của buôn làng

Xã hội - Ngọc Thu - 20:35, 30/08/2025
Cùng với việc ngày đêm canh giữ biên giới, các cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Ia Púch (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai) luôn quan tâm, chăm lo cuộc sống cho người dân và được bà con xem như người thân trong gia đình. Trong đó có Thiếu tá Puih Đức, Đội trưởng Đội vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Ia Púch.
Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Hà Nội: Mưa lớn gây ngập lụt nghiêm trọng, nhiều tuyến đường ở Tây Mỗ và Đại lộ Thăng Long tê liệt

Cơn mưa lớn kéo dài suốt hai ngày qua đã khiến nhiều khu vực tại Hà Nội chìm trong biển nước. Tính đến 15h ngày 27/8, các tuyến đường huyết mạch như Quốc lộ 70 và Đại lộ Thăng Long đoạn qua phường Tây Mỗ (quận Nam Từ Liêm cũ) bị ngập sâu nghiêm trọng, gây tê liệt giao thông và ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân.
Khám phá nét văn hóa trong “Tết Độc lập Miền Sán Cố”

Khám phá nét văn hóa trong “Tết Độc lập Miền Sán Cố”

Trang địa phương - Mỹ Dung - 20:30, 30/08/2025
Không chỉ là lễ hội chào mừng Quốc khánh 2/9, “Tết Độc lập Miền Sán Cố” ở xã Quảng Tân (Quảng Ninh) còn trở thành điểm hẹn văn hóa độc đáo, nơi cộng đồng 13 dân tộc cùng chung vui trong không khí đoàn kết, hân hoan.
Niềm vui trước ngày Tết Độc lập

Niềm vui trước ngày Tết Độc lập

Xã hội - Thanh Hải - 19:30, 30/08/2025
Hàng trăm hộ dân chịu ảnh hưởng mưa bão số 3 ở Nghệ An đón nhận tin vui trước Tết Độc lập khi lãnh đạo địa phương này đã thống nhất vị trí xây dựng các khu tái định cư. Điều đó đã nhen lên niềm tin yêu, động lực sống cho bà con vùng thiên tai trước bài toán an cư, ổn định cuộc sống.
Cần Thơ hỗ trợ tối đa 5 triệu đồng cho cán bộ đi làm xa

Cần Thơ hỗ trợ tối đa 5 triệu đồng cho cán bộ đi làm xa

Tin tức - Tào Đạt - 19:08, 30/08/2025
Các cán bộ, người lao động từ tỉnh Sóc Trăng (cũ), Hậu Giang (cũ) không được bố trí nhà ở công vụ, xe đưa rước đến làm việc tại Trung tâm hành chính TP. Cần Thơ sau sắp xếp đơn vị hành chính, được hỗ trợ 5 triệu đồng/người/tháng.
Quảng Trị: Trích gần 185 tỉ đồng tặng quà Nhân dân trong dịp lễ Quốc khánh

Quảng Trị: Trích gần 185 tỉ đồng tặng quà Nhân dân trong dịp lễ Quốc khánh

Tin tức - Khánh Ngân - 17:40, 30/08/2025
UBND tỉnh Quảng Trị vừa có quyết định trích kinh phí gần 185 tỉ đồng tặng quà cho Nhân dân trong dịp đại lễ Quốc khánh 2/9. Số tiền trên sẽ được chuyển về các xã, phường và đặc khu để thực hiện việc tặng quà cho Nhân dân.
Từ phố biển đến bản làng, rộn ràng Quốc khánh

Từ phố biển đến bản làng, rộn ràng Quốc khánh

Trang địa phương - Mỹ Dung - 17:17, 30/08/2025
Cờ đỏ sao vàng tung bay từ quảng trường trung tâm Hạ Long đến nóc nhà vùng cao Kỳ Thượng, hòa cùng sắc hoa, tiếng trống, tiếng hát. Không khí kỷ niệm 80 năm Quốc khánh lan tỏa khắp miền ngược, miền xuôi Quảng Ninh, trở thành sợi dây gắn kết niềm tự hào dân tộc.